Asya’dan Türkiye’ye gelen deniz yüklerinde maliyet baskısı büyüyor. Mediterranean Shipping Company (MSC), Arap Yarımadası çevresindeki korsanlık riski ve Süveyş Kanalı geçişlerinden kaynaklanan operasyonel yükü iki ayrı ek ücretle navluna yansıtıyor.
İki ücret toplam 91 dolara ulaşıyor
Yeni uygulamayla Asya’dan belirlenen Doğu Akdeniz ve Karadeniz limanlarına taşınan yüklerden TEU başına 55 dolar korsanlık riski ek ücreti alınacak. Buna 36 dolarlık Süveyş Kanalı ek ücreti de eklenecek.
Böylece toplam ek maliyet TEU başına 91 dolara çıkıyor. Standart 20 feetlik bir konteyner bir TEU kabul edilirken, 40 feetlik konteynerlerde iki TEU üzerinden hesap yapıldığında yalnızca bu iki kalemden kaynaklanan ek tutar 182 dolara ulaşabiliyor.
Uygulama 15 Eylül 2026 itibarıyla başladı ve yeni bir duyuruya kadar devam edecek.
Türkiye’de 13 liman kapsamda
Yeni ücretlerin uygulanacağı güzergâhlar arasında Türkiye önemli bir yer tutuyor. MSC’nin açıkladığı listede Aliağa, Antalya, Evyap, Gebze, Gemlik, Giresun, İskenderun, İstanbul, İzmir, Mersin, Samsun, Tekirdağ ve Trabzon bulunuyor.
Böylece Türkiye’de 13 limana Asya’dan yönelen yükler yeni maliyet kapsamına giriyor. Doğu Akdeniz ve Karadeniz’deki Batum, Burgaz, Köstence, Odessa, Poti ve Varna gibi limanlar da aynı uygulamanın içinde yer alıyor.
Türkiye açısından yeni ücretler özellikle Çin ve diğer Asya ülkelerinden yapılan ithalatta taşıma maliyetlerinin yeniden gündeme gelmesi anlamına geliyor.
Güvenlik riski navluna yansıyor
Deniz taşımacılığındaki yeni maliyetin arkasında Arap Yarımadası çevresindeki güvenlik koşulları bulunuyor. Bölgede artan korsanlık ve güvenlik riski, gemilerin operasyonlarını ve kullandıkları rotaları etkilerken taşıma şirketlerinin ilave maliyetlerle karşı karşıya kalmasına neden oluyor.
Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz hattı, Asya ile Avrupa arasındaki en önemli deniz ticareti güzergâhlarından biri. Bu koridordaki aksama veya artan güvenlik önlemleri gemilerin seyir sürelerinden yakıt tüketimine, sigortadan personel ve operasyon giderlerine kadar birçok kalemi etkileyebiliyor.
Yeni ücretler de bu risklerin navlun faturalarına daha doğrudan yansımaya başladığını gösteriyor.
İthalat maliyetine yeni baskı
TEU başına 91 dolarlık ek maliyet tek başına nihai ürün fiyatında aynı miktarda artış anlamına gelmiyor. Ancak çok sayıda konteyner kullanan ithalatçılar açısından toplam fatura hızla büyüyebiliyor.
Örneğin yüz TEU taşıma kapasitesine karşılık gelen bir sevkiyatta yalnızca bu iki yeni ücretin toplamı 9 bin 100 dolara ulaşabiliyor. Buna mevcut navlun, yakıt, terminal, karbon ve diğer taşıma kalemleri ayrıca ekleniyor.
Asya’dan makine, elektronik, tekstil girdileri, otomotiv parçaları ve çok sayıda tüketim ürünü ithal eden şirketler açısından deniz taşımacılığındaki ek maliyetlerin ne kadar süreceği önem taşıyor. Güvenlik krizinin uzaması halinde navlun maliyetleri yeniden şirketlerin fiyatlama kararları üzerinde baskı oluşturabilir.
Kaynak: Dünya
