Clarksons Research’ün yeni verilerine göre sipariş defteri, ekim ayında 226,1 milyon kompanse gros tonaja (CGT) ulaştı ve Eylül 2008’de kaydedilen 225,5 milyon CGT’lik rekoru az farkla geride bıraktı. Yaklaşık 700 milyar dolar değerindeki sipariş defteri, son bir yılda yüzde 24 büyüdü ve 2020 seviyesinin üç katına çıktı.
Üretimdeki büyük artış henüz başlangıç aşamasında. Clarksons, 2027 yılında teslimatların 64 milyon CGT’ye ulaşacağını öngörüyor. Bu rakam, bu yıl için tahmin edilen üretimin yüzde 24 üzerinde ve 2010’da kaydedilen 55 milyon CGT’lik önceki rekorun yüzde 18 üstünde. Üretim, 2028’de 72 milyon CGT’ye kadar çıkabilir. Bu da 2025 seviyesinin yüzde 60 üzerinde bir üretim anlamına geliyor.
2008 yılıyla benzerliklere rağmen, bugünün piyasası oldukça farklı görünüyor. Mevcut sipariş defteri, brüt tonaj bakımından mevcut filonun yalnızca yüzde 25’ine karşılık geliyor. 18 yıl önce bu oran yüzde 53’tü. Dedveyt üzerinden ölçüldüğünde ise sipariş defteri 657 milyon DWT’ye kıyasla 601 milyon DWT ile daha küçük kalıyor. Bu durum, gemi türlerinin dağılımında önemli bir değişime işaret ediyor. Konteyner gemileri artık sipariş defterinin CGT bazında yüzde 31’ini oluşturuyor; bu oran 2008’dekinin neredeyse iki katı. Gaz taşıyıcılarının payı yüzde 5’ten yüzde 15’e yükselirken, dökme yük gemilerinin payı yüzde 31’den yüzde 17’ye geriledi.
Alternatif yakıt kullanabilecek şekilde tasarlanan gemiler, önceki zirvede yalnızca yüzde 2 olan paylarını sipariş defterinde yüzde 43’e çıkardı.
Çin’in hâkimiyeti, sektördeki en belirgin değişim olarak öne çıkıyor. Çin tersaneleri küresel sipariş defterinin yüzde 68’ini kontrol ediyor. Bu oran 2008’deki paylarının iki katı. Çin tersaneleri bu yılki üretimin de yüzde 60’ını gerçekleştiriyor.
Güney Kore ve Japonya’nın payları sırasıyla yüzde 17’ye ve yaklaşık yüzde 8’e geriledi. Sipariş defteri bakımından dünyanın en büyük 10 tersanesinden altısı artık Çin’de bulunuyor.
Küresel üretim, 2028’de 72 milyon cgt’ye ulaşabilir. Bu, 2025 seviyesinin yüzde 60 üzerinde.
Gemi inşasına ancak 2022’de yeniden başlayan Hengli, 485 gemilik siparişiyle tekil tersane sıralamasında zirveye yükseldi.
Dalian merkezli Hengli’nin dikkat çekici yükselişi hakkında Affinity analistleri yakın tarihli bir raporlarında şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu yıl şu ana kadar 400’e yakın gemi satılmış olması gibi nesnel açıdan şaşırtıcı bir gerçeği hiçbir şey değiştiremez. Tarihte hiçbir tersane bu rakama yaklaşamadı bile. Piyasadaki doyumsuz talebi karşılamak üzere kapasitesini genişletmek için Hengli’ye bu kadar çok para akarken, daha fazla yatırım yapılmasını bekleyin.”
Yingkou ve Nantong’da yeni tesislerin ortaya çıkması ve daha önce faaliyetlerini durdurmuş tersanelerin yeniden açılması, Çin’in olağanüstü kapasite artışını gözler önüne seriyor.
Clarksons, dünya genelinde yaklaşık 225 gemi inşa kapasitesi genişletme projesini takip ediyor. Bunların dörtte üçünden fazlası Çin’de bulunuyor. Bununla birlikte sektörde bugün yaklaşık 500 aktif gemi inşa şirketi faaliyet gösteriyor. 2008’de bu sayı yaklaşık 1.000’di.
Bu genişleme beraberinde riskleri de getiriyor. BIMCO kısa süre önce, siparişlerin sonunda yavaşlaması durumunda Çin’in kapasite artışının tersanelerin yeterince kullanılmamasına yol açabileceği uyarısında bulundu. İtalyan gemi brokerliği şirketi Banchero Costa ise 2027 ve 2028 için planlanan bazı teslimatların sonraki yıllara sarkmasını bekliyor.
Kaynak: splash247.com
