Kuzey ve Baltık denizlerinde seyrüsefer güvenliğinin ciddi biçimde tehlikeye girdiğini belirten Avrupa ülkeleri, uluslararası denizcilik camiasına yönelik sert bir uyarı yayımladı.
Belçika, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Letonya, Litvanya, Hollanda, Norveç, Polonya, İsveç, İngiltere ve İzlanda’nın imzasını taşıyan ortak bildiride, denizlerdeki güvenliği tehdit eden uygulamalara dikkat çekildi. Bildiride, Rusya’nın uydu navigasyon sistemlerinde (GNSS) kasıtlı kesintiler yarattığı ve Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) verilerini manipüle ettiği suçlaması yöneltildi.
Söz konusu müdahalelerin deniz kazası riskini artırdığı, olası kazalarda ise arama-kurtarma faaliyetlerini ciddi şekilde aksattığı vurgulandı.
Açıklamada ayrıca, Baltık ve Kuzey Denizi’ne kıyısı olan ülkelerin, gemilerin tek bir devlet bayrağı altında seyretmesi ve geçerli güvenlik ile sigorta belgelerine sahip olması gerektiği konusunda ortak tutum aldığı belirtildi. Bu şartları karşılamayan gemilerin “vatansız” kabul edileceği ifade edilirken, bunun uluslararası sularda müdahale edilmesine hukuki zemin oluşturacağı kaydedildi.
Bloomberg’e göre bu adım, Rus petrol ihracatında kritik rol oynayan ve “gölge filo” olarak adlandırılan tanker filosuna yönelik Avrupa baskısını kurumsal bir çerçeveye taşıyor. Batılı ülkeler, Rusya’nın enerji gelirlerini sınırlamak amacıyla bu filonun faaliyet alanını daraltmayı hedefliyor.
Artan gerilim sahaya da yansıdı. Fransa açıklarında 22 Ocak akşamı, sahte bayrak taşıdığı tespit edilen bir tanker Fransız yetkililer tarafından alıkonuldu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geminin Rusya’dan, muhtemelen Murmansk Limanı’ndan geldiğinin değerlendirildiğini açıkladı. Operasyonda gemi kaptanı adli makamlara teslim edilirken, aralarında Hindistan vatandaşlarının da bulunduğu mürettebatın gemide tutulduğu bildirildi.
Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Avrupa’nın Rus petrol ticaretine yönelik mevcut yaklaşımını eleştirdi. Önlemleri yetersiz bulan Zelenskiy, Rus petrolüne el konulması ve Avrupa yararına satılması çağrısında bulundu.
Avrupa Birliği ise Rus enerji ihracatını hedef alan yaptırımları genişletmeye devam ediyor. Aralık 2025’te alınan son kararla, Rus gölge filosuyla bağlantılı olduğu belirtilen 41 yeni tanker yaptırım listesine eklendi. Böylece AB limanlarına girişi ve denizcilik hizmetlerinden yararlanması yasaklanan gemi sayısı 600’e yaklaştı.
