Orta Doğu’da ticari gemicilik üzerindeki güvenlik baskısı artıyor. Hürmüz Boğazı’ndan çıkış yapan bir tanker, kimliği belirlenemeyen bir cisimle vurularak devre dışı kaldı. Mürettebatın tamamının güvende olduğu bildirilirken geminin kimliği ve hasarın boyutuna ilişkin ayrıntılar açıklanmadı. Olayın meydana gelmesinden üç gün sonra duyurulması, bölgedeki saldırıların bildirilmesinde yaşanan gecikmeleri de gündeme getirdi.
Basra Körfezi’nin kuzeyinde ise başka bir gemide yangın çıktığına ilişkin bildirimler alındı. Irak kıyılarındaki bir bölgenin yaklaşık 63 deniz mili güneydoğusunda meydana gelen olayda geminin kimliği, mürettebatın durumu ve yangının nedeni henüz belirlenemedi. Olayın bir saldırıdan kaynaklandığı doğrulanmadı.
Bölgede yeni saldırı riski yüksek
Hürmüz Boğazı’nda güvenlik tehdidi ciddi seviyede değerlendirilirken yeni kasıtlı saldırıların gerçekleşme olasılığının yüksek olduğu belirtiliyor. Basra Körfezi genelinde de risk seviyesi yüksek kalmayı sürdürüyor. Ekim ayının başından bu yana bölgede demirleme alanları ve gemiler arası yük transfer noktalarının yakınlarında birden fazla saldırı yaşandı.
Bölgede mart ayından bu yana doğrulanan deniz güvenliği olaylarının sayısı 156’ya ulaştı. Son olaylardan önce, Umman kıyıları açıklarında bir LPG tankeri de kimliği belirlenemeyen bir cisimle vurulmuş, gemi daha sonra güvenli bir demirleme alanına ulaşmıştı.
Güvenlik tehditleri yalnızca doğrudan saldırılarla sınırlı değil. İnsansız hava araçlarının gemiler üzerinde uçuşları, gözetleme faaliyetleri ve ticari gemileri belirli güzergâhlara yönlendiren telsiz iletişimleri de risk tablosunun bir parçasını oluşturuyor. Özellikle demirde bekleyen veya yük transferi gerçekleştiren gemiler, bölgedeki gelişmeler karşısında savunmasız kalabiliyor.
Hürmüz’de geçişler tarihsel seviyelerin altında
Bölgede deniz trafiğini yeniden canlandırmaya yönelik girişimlere rağmen ticari gemi geçişleri geçmiş yıllardaki seviyelerin oldukça altında seyrediyor. 22-24 Ekim döneminde ABD’nin desteklediği 101 gemi geçişi gerçekleştirildi. Bu sayı, 2025 yılında kaydedilen günlük yaklaşık 138 gemilik tarihsel ortalamanın altında kaldı. Ancak iki veri farklı yöntemlerle hesaplandığından doğrudan karşılaştırma yapılırken bu farkın dikkate alınması gerekiyor.
Desteklenen geçişlerin dışında kalan günlük gemi hareketlerinin ise tek haneli sayılarda olduğu bildiriliyor. Ayrıca 25 Ekim itibarıyla yaklaşık 492 geminin Hürmüz Boğazı dışında geçiş beklediği tahmin ediliyor. Bölgedeki önemli demirleme noktalarında biriken gemiler, yoğunluğun sürdüğüne işaret ediyor.
İran limanlarına yönelik deniz ablukası ve diğer ticari gemilerin güvenli geçişini sağlama çabaları, bölgedeki operasyonel koşulları daha da karmaşık hale getiriyor. Cisimli saldırılar, olası mayın döşeme faaliyetleri ve elektronik seyrüsefer sistemlerine yönelik müdahaleler, deniz taşımacılığı açısından başlıca tehditler arasında yer alıyor.
Bölgedeki gemilere dikkatli seyretmeleri ve şüpheli faaliyetleri bildirmeleri tavsiye edilirken, son olaylar Hürmüz Boğazı dışındaki deniz alanlarında da güvenlik risklerinin yakından takip edilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
