LNGC (sıvılaştırılmış doğal gaz taşıyıcıları) inşa etmek için verilen küresel siparişlerin, 2025’teki düşüşün ardından bu yıl yeniden artması bekleniyor. Sektör yöneticileri ve analistlere göre bu artışın nedeni, büyüyen LNG üretimi ve gemi yakıt verimliliğinin talebi artırması.
Siparişlerdeki yükseliş, ABD-İran savaşından kaynaklanan tedarik kesintilerinin kısa vadede taşımacılık talebini azaltabileceği ve navlun oranları üzerinde baskı oluşturabileceğine dair endişeleri dengeliyor.
Danışmanlık şirketleri Poten & Partners ve Drewry’ye göre, geçen yılın sonundan bu yana Güney Kore ve Çin’deki tersaneler daha fazla sipariş aldı ve 2025’in ilk çeyreğinde 35 yeni LNGC inşası sözleşmeye bağlandı.
Buna karşılık, Drewry verilerine göre 2025’in tamamında 37 LNGC siparişi verildi; 2022’de ise rekor seviyede 171 sipariş verilmişti. Her bir tanker 250 milyon–260 milyon dolar maliyete sahip ve inşası üç yıldan fazla sürüyor.
Drewry’nin LNG taşımacılığı baş analisti Pratiksha Negi, ABD, Afrika, Kanada ve Arjantin’de yaklaşan LNG üretiminin tanker talebi yaratacağını; buna ek olarak yakıt verimliliğine yönelim ve gemi sökümlerindeki artışın da talebi destekleyeceğini söyledi. Negi’ye göre bu süreçte buhar türbinli ve dizel-elektrik tahrikli gemiler aşamalı olarak devreden çıkarılacak.
Küresel LNGC filosu 700’den fazla gemiden oluşuyor ve yılda 400 milyon tondan (mtpa) fazla LNG arzını taşıyor.
Wood Mackenzie’de küresel LNG baş analisti Fraser Carson’a göre, geçen yıl dünya genelinde 72 mtpa yeni LNG kapasitesi onaylandı ve önümüzdeki 3-4 yıl içinde 120 mtpa’dan fazla yeni ABD LNG arzı piyasaya girecek.
Carson, ABD LNG’sindeki büyüme ve esnek LNG arzının, daha fazla gemi gerektiren ticaret modelleri yarattığını söyledi.
ABD LNG’si genellikle “free-on-board” (FOB) esasına göre satılıyor ve varış noktası esnekliği içeriyor; bu da gemilerin seyir sırasında yön değiştirmesine izin vererek gemileri daha uzun süre bağlı tutabiliyor.
Dünyanın en büyük LNGC filosuna sahip şirketi olan ve 107 gemi işleten Japon Mitsui O.S.K. Lines 9104.T, CEO Jotaro Tamura’ya göre ABD LNG yatırımlarının tanker siparişlerini artırmasını bekliyor.
Şirket, LNGC filosunu 2035 civarına kadar yaklaşık 150 gemiye çıkarmayı planlıyor.
Öte yandan Drewry verilerine göre buhar tahrikli LNGC’lerin sökümü 2022’den bu yana hızlandı ve geçen yıl rekor 15 gemiye ulaştı; bunun nedeni kötü ekonomik koşullar ve daha sıkı emisyon düzenlemeleri.
Anglo-Eastern adlı küresel gemi yönetim şirketinde LNG başkan yardımcısı Uma Dutt’a göre, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün emisyonları azaltmaya yönelik önerilen çerçevesi de yeni gemi siparişlerini teşvik ediyor; sektör LNG ile çalışabilen çift yakıtlı gemilere yöneliyor.
Ancak İran savaşı LNG taşımacılığı görünümünde çelişkili sinyaller yaratıyor. Tedarik kesintileri Asyalı LNG alıcılarını Atlantik havzası gibi alternatif kaynaklara yöneltiyor; bu da gemilerin daha uzun mesafe kat etmesine yol açarak talebi artırabilir. Ayrıca başka bölgelerde LNG projelerini teşvik ederek genel gemi talebini yükseltebilir.
Wood Mackenzie’den Carson’a göre, diğer yandan savaş LNG akışlarını Hürmüz Boğazı’ndan bozdu ve Katar’ın 12,8 mtpa kapasitesini 3-5 yıl boyunca devre dışı bıraktı. Bu durum, halihazırda “sel gibi” gelen gemi arzı karşısında navlun oranlarını baskılayabilir.
Katar, 100’den fazla LNGC işletiyor ve önümüzdeki 3-4 yılda 70-80 yeni gemi eklemeyi planlıyor. BAE’nin ADNOC şirketi ise filosunu 36 ay içinde 18 gemiye çıkarmayı hedefliyor.
Carson, “Bu yeni inşa gemilerin çoğu, artık gecikmeler yaşayan inşa halindeki LNG projelerine hizmet etmek için planlanmıştı. Bu gecikmeler ne kadar uzun sürerse, bu gemilerin piyasaya kiralama yoluyla sunulma ihtimali o kadar artar ve bu da navlun oranlarını düşürür” dedi.
Poten & Partners ve Drewry, bu yıl rekor seviyede 90-100 LNGC teslim edilmesini bekliyor; bu rakam 2025’te 79 idi.
Ancak Drewry'nin baş analisti Pratiksha Negi, bu yıl teslim edilmesi planlanan ve 2027-28’e ertelenen 9 LNGC’den 7’sinin KatarEnergy ile bağlantılı olduğunu söyledi.
Poten & Partners kıdemli LNG analisti Irwin Yeo ise bazı şirketlerin savaşın yarattığı belirsizlikler nedeniyle büyük yeni siparişleri erteleyebileceğini belirtti.
Yeo, “Piyasa belirsizliği ve Orta Doğu krizinin etkisiyle artan işçilik ve hammadde dahil gemi inşa maliyetleri, bazı şirketlerin sipariş vermekten kaçınmasına neden olabilir” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Reuters
