AB, Rusya’nın Yamal LNG projesinden 2026’nın ilk 10 ayında tahmini 8,7 milyar avroluk LNG satın aldı. Bu tutar, 2025 yılının tamamı için hesaplanan 7,2 milyar avroluk tahmini toplamı yüzde 21 aşarken, Rus LNG ithalatına yönelik yasağın yürürlüğe girmesine haftalar kaldı.
Çevre örgütü Urgewald’ın Kpler gemi taşımacılığı verilerini kullanarak yaptığı analize göre, ocak-ekim döneminde AB limanlarına 177 sevkiyatla toplam 12,89 milyon ton LNG ulaştı. Bu miktar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,3 arttı. Avrupa, Yamal LNG’nin kaydedilen teslimatlarının yüzde 81’ini oluşturdu.
Ancak Rus üretici Novatek tarafından işletilen proje için asıl sorun lojistik. AB’nin Rus LNG ithalatına yönelik yasağı 1 Ocak’ta yürürlüğe girecek. Bu durum, Yamal’ın sevkiyatlarını Asya’ya yönlendirmesini gerektirirken kış aylarında Kuzey Deniz Rotası’ndaki yoğun buzlanma doğuya doğru seyri zorlaştıracak.
Kpler analizine göre, son tarihten önce Avrupa’ya birkaç ek sevkiyat yapılması hâlâ mümkün. Sabetta’dan yükleme yapan bir Arc7 sınıfı LNG gemisi, 1 Ocak’a kadar Zeebrugge’ye yaklaşık üç ek sevkiyat gerçekleştirebilir. Murmansk yakınlarında geleneksel bir LNG gemisine aktarma yapılması durumunda bu sayı 4-5’e çıkabilir. Analiz, ek sevkiyatların önündeki temel engelin tanker sayısından çok tesisin üretim kapasitesi olduğunu belirtiyor.
Yamal LNG projesinde, Arktik koşullarda faaliyet gösterebilen 14 özel Arc7 buz sınıfı LNG gemisi kullanılıyor. Kış aylarında geleneksel LNG gemileri Sabetta’ya ulaşamazken, Asya’ya doğrudan seferler de daha zorlu hâle geliyor. Urgewald verilerine göre, 2018’den bu yana yalnızca 11 Arc7 gemisi kasım-mayıs döneminde Kuzey Deniz Rotası üzerinden doğuya sefer yaptı.
Rusya, bu durumu değiştirmek amacıyla Kuzey Deniz Rotası’nda yıl boyunca doğuya doğru düzenli taşımacılığı 2027 başında başlatmayı hedefliyor. Proje 22220 kapsamında inşa edilen nükleer buzkıran Chukotka’nın gelecek yılın başında hizmete girmesiyle ülkenin faal nükleer buzkıran filosunun dokuz gemiye ulaşması bekleniyor. Planlardan biri, buzkıranların birden fazla Arc7 LNG gemisinden oluşan konvoylara refakat etmesi.
Bununla birlikte yıl boyunca düzenli seferlerin başlaması kesin değil. Rusya daha önce 2024 için benzer bir hedef belirlemiş ancak düzenli hizmet oluşturamamıştı. Mart ve nisan ayları hâlâ zorlu dönemler olarak öne çıkarken, tek bir ek buzkıranın tüm operasyonel kısıtlamaları çözmesi beklenmiyor.
Ekim ayında Avrupa’ya 10 sevkiyatla 705 bin 591 ton LNG ulaştırıldı. Tahmini değeri 839 milyon avro olan sevkiyatların yedisini Fransa, ikisini İspanya, birini ise Hollanda aldı.
Ocak ayında başlayacak yasak Yamal LNG ihracatını tamamen durdurmayacak ancak projenin en kolay erişebildiği kış pazarını ortadan kaldıracak. Avrupalı şirketlerin Yamal LNG ürünlerini AB dışındaki ülkelere taşımasına ve satmasına izin verilecek. Rus LNG sektörüne hizmet sunulmasını tamamen yasaklamayı öngören önceki teklif de AB tarafından yumuşatılmıştı.
Kaynak: gcaptain.com
