Karadeniz'de Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların deniz sahasına yayılması, ticari gemicilikte güvenlik endişelerini artırıyor. Özellikle Romanya ve Bulgaristan kıyılarında insansız hava ve deniz araçlarıyla gerçekleştirilen saldırılar, bölgedeki ticari trafiği doğrudan etkiliyor.
Ekim ayında bölgede en az 9 ticari gemi saldırıya uğradı. 28 Ekim'de Bulgaristan açıklarında üç insansız deniz aracının hedef aldığı Liberya bayraklı, Yunanistan sahipliğindeki Contship Jet battı. Gemideki 18 denizcinin tamamı kurtarıldı.
Batı Karadeniz'de toplam 696 güvenlik olayı kaydedilirken bunların yaklaşık 537'sinin Ukrayna sularında gerçekleştiği bildirildi. Saldırıların Tuna Deltası ve Ukrayna limanlarına giden ticari rotalara yayılması, bölgedeki deniz trafiğinin güvenliğini daha da önemli hale getirdi.
Armatörler liman uğraklarını sorguluyor
Artan tehditler, gemi sahipleri ve kiracıların sefer kararlarını yeniden değerlendirmesine neden oluyor. Bazı armatörlerin Romanya ve Bulgaristan limanlarına yönelik sefer emirlerini kabul etmek istemediği, bu durumun navlun sözleşmelerinde hukuki anlaşmazlıklara yol açabileceği belirtiliyor.
Güvenlik riskleri sigorta piyasasını da etkiliyor. Ukrayna limanlarına uğrayacak gemiler için savaş riski teminatları ve sigorta maliyetleri önem kazanırken, Sulina açıklarında 80-125 geminin beklediği ve bekleme sürelerinin 17 güne kadar çıktığı bildiriliyor.
Tahıl ticaretinde rotalar değişiyor
Ukrayna limanlarına yönelik saldırılar, ülkenin ihracat rotalarının değişmesine yol açtı. Odesa bölgesindeki limanların zarar görmesiyle Tuna Nehri üzerindeki limanların önemi arttı. Bu limanların Ukrayna'nın liman yük trafiğindeki payı, 2026'nın ilk yarısındaki yaklaşık yüzde 10 seviyesinden ağustos ayında yüzde 74'e yükseldi.
Ancak yük trafiğinin alternatif güzergâhlara kayması, Tuna Deltası ve çevresindeki limanlarda yoğunluğu artırdı. Rusya ve Ukrayna'nın küresel buğday ihracatındaki önemli payı nedeniyle Karadeniz'deki aksaklıklar, uluslararası tahıl ticareti ve tedarik zincirleri açısından da risk oluşturuyor.
Karadeniz'de güvenlik riski sürüyor
Denizcilik güvenliği değerlendirmelerinde, Ukrayna ile ticari bağlantısı bulunmayan gemilere yönelik doğrudan saldırı riski düşük görülse de yanlış teşhis, ikincil saldırılar ve patlamalar nedeniyle tüm gemilerin daha dikkatli hareket etmesi gerektiği vurgulanıyor.
Ukrayna'nın tahıl koridorunu yeniden oluşturmak ve Karadeniz'de çatışmalara ara verilmesini sağlamak amacıyla diplomatik temaslarını sürdürdüğü, ancak taraflar arasında henüz uzlaşma sağlanamadığı belirtiliyor. Mevcut gelişmeler, Karadeniz'deki çatışmaların ticari deniz taşımacılığı ve küresel tedarik zincirleri üzerindeki etkisinin devam edeceğine işaret ediyor.
