Norveç, Rusya’nın Arktik LNG 2 projesine ekipman taşıdığı gerekçesiyle yaptırım listesine alınan Çin sahipli ağır yük gemisi Ya Qing Hai Yang’ı alıkoydu. Geminin geçerli bayrak devleti kaydı ve gerekli sertifikalarının bulunmadığı tespit edildi. Olay, Rusya’nın gölge filosuyla bağlantılı bir Çin gemisinin Arktik bölgesinde alıkonulduğu ilk bilinen vaka olarak değerlendiriliyor.
Norveç Denizcilik Otoritesi, geminin olumsuz hava koşulları nedeniyle ülkenin kuzeyindeki Andfjorden fiyorduna sığınmasının ardından denetim gerçekleştirdi. İncelemede geçerli bayrak devleti tescili ve zorunlu belgelerin eksik olduğu belirlendi.
Geminin serbest bırakılabilmesi için geçerli bir bayrak devleti kaydı oluşturması ve gerekli sertifikaları temin etmesi gerekiyor. Yetkililer, alıkoyma kararının geminin yaptırım statüsünden değil, deniz emniyeti ve kayıt eksikliklerinden kaynaklandığını bildirdi.
Rusya’nın enerji projelerine ekipman taşıdı
Gemi, daha önce Ocean 28 adıyla faaliyet gösterirken Çin’den Rusya’nın Gıdan Yarımadası’ndaki Utrennıy terminaline büyük ölçekli enerji üretim modülleri taşıdı. Ekipmanlar, Rusya’nın yaptırım altındaki Arktik LNG 2 projesinde kullanılmak üzere sevk edildi.
Çinli bir üretici tarafından imal edilen enerji ekipmanlarının Rusya’ya ulaştırılması, Batılı ülkelerin yaptırımlarına rağmen gerçekleştirilen kapsamlı bir deniz taşımacılığı operasyonunun parçasıydı. Geminin işletmecisi ve bağlantılı kuruluşlar daha sonra ABD yaptırımlarına tabi tutuldu. Gemi de Avrupa Birliği’nin yaptırım listesine eklendi.
Norveç’in kararı, Rusya’nın enerji ihracatını sürdürmesine yardımcı olan gemilere yönelik Avrupa’daki denetim baskısının arttığı bir dönemde geldi. Ülke daha önce şüpheli gölge filo gemilerine yönelik sigorta belgelerinin izlenmesi ve gönüllü kontroller üzerinde durmuştu. Ancak yetkililer, son denetimin geminin hava koşulları nedeniyle sığınma talebinde bulunmasının ardından standart prosedürler kapsamında yapıldığını belirtti.
İkinci Çin gemisinde de eksiklikler tespit edildi
Aynı bölgede bulunan Çin sahipli bir diğer ağır yük gemisi Jian Yang Cheng He de denetlendi ancak alıkonulmadı. Gemide düzensiz güverte koşulları, yeterince korunmayan sıcak yüzeyler ve güncellenmesi gereken belgeler dahil beş eksiklik belirlendi.
Yaklaşık üç hafta demirde bekleyen gemi, fiyorttan ayrıldıktan kısa süre sonra yeniden geri dönerek sığınma talebinde bulundu. Norveç Ortak Karargâhı, geminin yeniden sığınmasına izin verildiğini doğruladı. Kıyı kesimlerinde etkili olması beklenen kuvvetli fırtına uyarısının dönüş kararında etkili olmuş olabileceği değerlendiriliyor.
Her iki geminin de yaz aylarında Çin’den Kuzey Deniz Rotası üzerinden geçerek ilerlediği, daha sonra Murmansk çevresinde ve Norveç-Rusya deniz sınırına yakın bölgelerde görüldüğü bildirildi.
