Avrupa’da doğalgaz fiyatları, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri harekatın ardından Ocak 2023’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Hollanda merkezli TTF doğalgaz ticaret merkezinde nisan vadeli kontratların fiyatı, yüzde 29,4 oranında artışla megavat saat başına 69,5 euroya yükseldi.
Forex piyasasındaki mevcut kurlar üzerinden bu rakam, bin metreküp başına 842,7 dolara tekabül ediyor. ICE Futures verilerine göre Moskova saatiyle 10:01’de kaydedilen bu seviye, son üç yılın en yüksek rakamı olarak kayıtlara geçti.
İlerleyen saatlerde fiyatlardaki artış bir miktar hız kesti; saat 10:25 itibarıyla nisan vadeli kontratlar bir önceki kapanışa göre yüzde 20,82 artışla bin metreküp başına 782,08 dolardan işlem görüyor.
Avrupa’da doğalgaz fiyatları, Ortadoğu’daki durumun ağırlaşmasıyla mart başından bu yana yükseliş eğilimini sürdürüyor. İsrail ve ABD kuvvetleri 28 Şubat sabahı İran’a yönelik askeri harekat başlatmıştı.
Operasyon sırasında İran’ın dini lideri Ali Hamaney hayatını kaybetti. İran bu hamleye, Basra Körfezi’ndeki Amerikan üslerini hedef alan füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarıyla karşılık verdi.
Çatışmalar sonucunda Basra Körfezi’nden yapılan doğalgaz ve petrol sevkiyatı kesintiye uğradı.
Katar’da üretim tamamen durdu
Katar’ın devlet şirketi QatarEnergy, mart ayı başında dünyanın en büyük tesisinde sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) üretiminin durdurulduğunu duyurdu.
Karara gerekçe olarak, İran topraklarından fırlatılan İHA’ların; gazın sıvılaştırılması, depolanması ve sevkiyatı için temel kapasitenin yoğunlaştığı Ras Laffan ve Mesaieed şehirlerindeki sanayi tesislerini vurması gösterildi. Dünyanın en büyük üç LNG ihracatçısından biri olan Katar, küresel üretimin yaklaşık yüzde 20’sini karşılıyor.
Sevkiyatın normale dönmesi aylar sürebilir
Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi, Financial Times’a verdiği mülakatta, savaşın derhal sona ermesi durumunda bile ülkenin normal tedarik döngüsüne dönmesi için “haftalar veya aylar” gerekeceğini belirtti.
El-Kaabi, Basra Körfezi’ndeki tüm enerji ihracatçılarının birkaç gün içinde üretimi durduracağı uyarısında bulundu. Bakan, tankerlerin Hürmüz Boğazı’ndan geçememesi durumunda doğalgaz fiyatlarının iki-üç hafta içinde kriz öncesi seviyelerin dört katına çıkabileceğini kaydetti.
El-Kaabi’ye göre bu senaryoda gaz fiyatları bin metreküp başına 1420 dolara, petrol fiyatları ise varil başına 150 dolara kadar fırlayabilir.
Kriz Rusya’nın stratejik konumunu güçlendiriyor
Sinara Yatırım Bankası analistlerine göre, Haziran 2025’te bölgede yaşanan gerilimin aksine, mevcut fiyat artışı Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin tamamen durmasından ve Katar’daki LNG tesisinin kapanmasından kaynaklanıyor.
Uzmanlar, İHA ve füze saldırısı riski azalana kadar Basra Körfezi’nden sevkiyatın başlamayacağını, bunun ise aylar sürebileceğini vurguluyor.
Banka, Ortadoğu krizine ek olarak Avrupa Birliği’ndeki stok seviyelerinin düşük olmasının da etkisiyle LNG fiyatlarının 2026 yılının ilk yarısında yüksek seyretmesini bekliyor.
Analistler, patlak veren bu krizin stratejik sonuçları olacağını kaydediyor. Çin ve Hindistan’ın, Basra Körfezi ülkelerinden yapılan sevkiyatın güvenilirliğini yeniden değerlendireceği belirtiliyor.
Çin’in LNG ithalatının yaklaşık üçte biri Katar ve BAE’den yapılıyordu. Uzmanlar, küresel gaz piyasasındaki krizin hem Sibirya’nın Gücü 2 projesi kapsamındaki sevkiyatlar konusunda Gazprom’un hem de Arktik LNG 2 projesinin hacmi ve fiyatı konusunda Novatek’in elini güçlendirdiğini ifade ediyor. Enerji tedarik stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesi, Rus ihracatçıların lehine bir tablo ortaya çıkarıyor.
Kaynak: harici.com.tr
