Ocak-Ekim 2026 döneminde Türkiye limanlarında elleçlenen toplam yük, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,2 artışla sınırlı kaldı. Dış ticaret hacmi yüzde 5,3 artarken ihracat ve ithalat yüklerindeki gerileme dikkat çekti. Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Soner Esmer, limanlardaki yük ve konteyner hareketlerini değerlendirerek yıl sonu beklentilerini ve Türkiye Konteyner Endeksleri'ndeki son durumu paylaştı.
Konteynerde 10 aylık dönemde artış %2,3
Prof. Dr. Soner Esmer'in ocak-ekim dönemi liman ve konteyner elleçleme verileri ile yıl sonu beklentilerine ilişkin değerlendirmeleri şöyle:
Ocak-ekim döneminde dış ticaret %5,3 artarken limanlarımızda elleçlenen toplam yük %0,2 arttı. Gümrük rejimleri bazında kabotaj (%17,5) ve transit (%7,5) yükselirken ihracat (%-5,1) ve ithalat (%-3,2) yükünde düşüş yaşandı. Ekim ayı tek başına ele alındığında toplam yük %-3,6 geriledi. Bu gerilemede ithalat yükündeki %-16,1'lik düşüş belirleyici oldu. Aynı ayda dış ticaret hacmi dolar bazında artmaya devam etti.
Konteynerde ekim ayı bazında %3,5 artış olurken 10 aylık dönemde artış %2,3 oldu. 10 aylık dönemde tüm gümrük rejimlerinde elleçlenen konteyner miktarı arttı. Ekim ayında ise transit konteyner hafif geriledi (%-0,1). Diğer yandan 10 aylık dönemde ihracat dolu konteynerde %-1,5 gerileme, boş ihracat konteynerinde ise %16,2 artış görüldü.
Yük grupları bazında makine ve konteyner grubu en fazla işlem gören yük olmayı sürdürdü. Tarım ürünleri grubunda artış %14,2 oldu. Katı mineral yakıtlar grubu %-17,0 ile en çok gerileyen grup oldu.
Ro-Ro pazarındaki düşüş sürüyor. Tır, çekici ve treyler grubu %-3,9, otomobil grubu %-18,8 geriledi. Kruvaziyer yolcuda da %-7,1 oranında azalma var.
Aliağa yük kaybetmeyi sürdürüyor
Liman başkanlıkları bazında 10 aylık dönemde ilk iki sırada yer alan Aliağa (%-2,9) geçen yılın aynı dönemine göre yük kaybetmeyi sürdürürken kayıp oranı eylüle göre azaldı. Kocaeli (%0,4) ise artışa geçti. Ceyhan (%8,7) ve Mersin (%6,6) artışlarıyla öne çıktı. Konteynerde Ambarlı ve Kocaeli’nin ardından 3. sıraya Tekirdağ (%1,3) yeniden yükseldi. Mersin Liman Başkanlığı %9,2 artışla 4. sıraya gerilerken iki liman arasındaki fark yaklaşık 39,7 bin TEU oldu. Ege bölgesinde düşüş sürüyor: İzmir %-21,3, Aliağa %-2,9.
10 aylık veriler değerlendirildiğinde 2026 yılının toplam yükte geçen yılki elleçleme toplamı olan 553 milyon tonun biraz altında, 552 milyon ton civarında tamamlanması, konteynerin ise geçen yılki 14,0 milyon TEU elleçlemenin üzerinde, 14,3-14,4 milyon TEU aralığında gerçekleşmesi öngörülebilir.
Konteyner elleçlemesinde ithalat ihracatı geride bırakıyor
Son olarak Türkiye Konteyner Endeksleri’nde dış ticaret konteyner elleçleme endeksi ekimde bir önceki aya göre artarak 121,3 seviyesine yükseldi. Eylül ayındaki geri çekilme her yıl görüldüğü için mevsimsel bir etki olarak değerlendirilebilir. Elleçleme endeksi geçen yılın aynı ayına göre de daha yüksek seyrediyor. Dış ticaret dengesi endeksi 84,7 ile baz yıl seviyesinin (100) altında kalmaya devam ediyor. Bu, konteyner elleçlemede ithalatın ihracata göre daha ağır bastığını gösteriyor. Boş konteyner payı endeksi ise eylüle göre düşüşle 119,2 oldu, ancak yüksek seviyesini koruyor.
7DENİZ
