Rusya, Karadeniz’de ateşkes sağlanmasına yönelik diplomatik girişimlere mevcut koşullarda sıcak bakmıyor. Moskova, Türkiye ve Birleşmiş Milletler tarafından gündeme getirilen girişimden haberdar olduğunu belirtirken, yalnızca ticari gemilerin güvenliğine yönelik sınırlı bir anlaşmanın yeterli olmayacağını savunuyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Türkiye ve BM'nin Karadeniz'de ateşkes sağlanmasına yönelik yeni girişimini değerlendirdi. Peskov, Kiev'in kapsamlı bir anlaşmaya yanaşmadığını öne sürerek mevcut şartlarda kısa vadeli bir ateşkes ihtimalinin bulunmadığını söyledi.
Moskova, Karadeniz'deki düzenlemenin kapsamlı olması gerektiğini belirtiyor. Rusya'ya göre olası bir anlaşma, ticari gemilerin güvenli geçişinin yanı sıra Ukrayna'ya deniz yoluyla askeri ekipman, mühimmat ve yakıt taşınmasını da kapsamalı.
Moskova görüşmelere açık
Rusya, diplomatik temas ihtimalini ise tamamen reddetmiyor. Peskov, Karadeniz'in güvenliği konusunda Türkiye'nin yanı sıra Hindistan ve Mısır ile görüşmeye hazır olduklarını, ancak şu aşamada bu ülkelerle somut bir temas yürütülmediğini açıkladı.
Türkiye'nin girişimi, son dönemde Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıların artmasının ardından gündeme geldi. Ankara, sivil ve ticari gemilerin güvenliğini sağlamak amacıyla Rusya ve Ukrayna'ya bir mutabakat taslağı sunmuştu.
Putin’den Karadeniz mesajı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Karadeniz'deki saldırıların durdurulmasına yönelik önerilere mesafeli yaklaşırken, Moskova'nın Ukrayna ile bu konuda pazarlık yapmayacağını söyledi.
Putin, Rusya'nın Karadeniz'de askeri yük taşıdığı değerlendirilen gemilere yönelik saldırılar düzenlediğini savundu. Rus lider ayrıca Ukrayna'nın Rusya'daki petrol tesislerine yönelik saldırılarının durdurulması karşılığında Ukrayna gemilerine güvenli geçiş sağlanması fikrine de karşı çıktı.
Kaliningrad üzerinden nükleer mesaj
Putin'in açıklamalarında Karadeniz'in yanı sıra Rusya ile Batı arasındaki gerilim de öne çıktı. Rus lider, Kaliningrad dahil Rusya topraklarına doğrudan saldırı düzenlenmesi halinde Moskova'nın elindeki tüm silahların kullanımının gündeme geleceğini söyledi.
Putin ayrıca dünyadaki nükleer silah stoklarının küresel ölçekte yıkıcı sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu ve gerilimin tırmandırılmasının kontrol edilemeyecek sonuçlara yol açabileceğini belirtti.
Kiev’den farklı ateşkes seçenekleri
Ukrayna tarafında ise Karadeniz ve enerji altyapısına yönelik saldırıların durdurulmasını içeren farklı ateşkes seçenekleri gündemde bulunuyor.
Önerilerden bazıları Karadeniz'deki ticari ve tahıl taşımacılığının güvenliğinin sağlanmasına, bazıları ise enerji altyapısına yönelik saldırıların durdurulmasına odaklanıyor. Bu kapsamda Karadeniz'deki deniz taşımacılığının güvenliğinin yanı sıra limanlar ve enerji tesislerinin korunması da müzakere başlıkları arasında yer alıyor.
Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırı iddiası
Diplomatik girişimlerin yanı sıra Rusya'nın kış aylarında Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik geniş kapsamlı saldırı hazırlığında olduğu iddiası da gündeme geldi.
Ukrayna'nın Avrupalı ortaklarına sunduğu belirtilen Ağustos tarihli bir belgeye göre, Rusya'nın elektrik, ısıtma ve su sistemlerini hedef alan üç aşamalı bir saldırı planı hazırladığı öne sürüldü. Belgede elektrik trafo merkezleri, hidroelektrik ve termik santraller ile kazan dairelerinin hedefler arasında bulunduğu aktarılıyor.
Planın, Ukrayna'nın elektrik şebekesine bağlı üç faal nükleer santralin bağlantı noktalarının da hedef alınmasını öngördüğü iddia edildi. Ayrıca Kiev, Harkiv ve Odesa'daki enerji, ısıtma ve su altyapısının ağır şekilde etkilenmesinin amaçlandığı belirtildi.
Söz konusu belgede 1.000'e kadar füze, insansız hava aracı ve bombanın kullanılabileceği öne sürülüyor. Ancak belgenin bağımsız olarak doğrulanamadığı belirtiliyor.
