Joint Maritime Information Center (JMIC), 18 Kasım tarihli 017-26 numaralı danışma notuyla İran limanlarına yönelik deniz ablukasına ilişkin güncellemeleri yayımladı. Belgede bölgedeki deniz güvenliği tehdidi SEVERE (Ciddi) seviyesinde sınıflandırılırken gemilerin geçiş koşulları ve insani yardım taşımacılığına yönelik prosedürler ayrıntılandırıldı.

GAS HUSKY'nin 19 mürettebatı tahliye edildi
GAS HUSKY'nin 19 mürettebatı tahliye edildi
İçeriği Görüntüle

Yeni düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri, gemiden gemiye (STS) yük transferlerine yönelik kısıtlamalar oldu. Buna göre İran limanlarından yüklenen malları açık denizde başka bir gemiden teslim alan gemiler de abluka ihlali şüphesi kapsamında değerlendirilebilecek. Böylece İran limanlarına doğrudan uğramayan gemiler de yükün kaynağı nedeniyle denetim ve yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek.

JMIC, İran dışındaki varış noktalarına seyreden tarafsız gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişinin prensipte mümkün olduğunu bildirdi. Ancak bu gemilerin durdurulması ve aranması ihtimali bulunuyor. ABD askeri unsurlarıyla temas halinde gemilerin VHF Kanal 16'yı takip etmesi ve ABD deniz kuvvetleri unsurlarından en az 30 deniz mili uzaklıkta seyretmesi tavsiye edildi.

İnsani yardım gemilerine 16 maddelik başvuru şartı

Güncellemenin önemli bölümlerinden biri de İran'a insani yardım taşıyacak gemiler için getirilen başvuru prosedürü oldu. Gıda, tıbbi malzeme ve temel ihtiyaç maddeleri taşıyan gemilerin abluka bölgesinden geçebilmesi için NAVCENT/NCAGS üzerinden önceden onay alması gerekiyor.

Yeni prosedür kapsamında başvuru dosyasında 16 ayrı bilgi ve belge isteniyor. Bunlar arasında geminin adı, IMO numarası, bayrağı, sahiplik ve işletme bilgileri, son uğrak limanı, yükleme ve tahliye limanları, yükün içeriği ve konşimentonun bütün sayfaları bulunuyor.

En dikkat çekici şartlar ise doğrudan mürettebatı ilgilendiriyor. Başvurularda tüm mürettebatın isim listesinin ve her bir personelin pasaport taramasının sunulması zorunlu tutuluyor.

ABD Donanması tarafından verilen geçiş onayı, geminin denetlenmeyeceği anlamına gelmiyor. Onay alan gemiler de denetime tabi tutulabilecek. Ayrıca İran limanlarından dönüş yapan gemilerin, yakıt ve kumanya ikmali dışında herhangi bir yük almasına izin verilmiyor.

Denizcilerin kişisel bilgileri de başvuru sürecinde

Mürettebatın pasaport taramalarının zorunlu hale getirilmesi, yeni prosedürün yalnızca gemileri ve denizcilik şirketlerini değil, doğrudan gemi personelini de ilgilendirdiğini ortaya koyuyor.

Bu uygulama, İran'a insani yardım taşıyacak gemilerde görev alacak denizcilerin seçimi ve mürettebat rotasyonları üzerinde ek idari yük oluşturabilir. Şirketlerin gemi sahipliği veya bayrak değişikliği yoluyla yönetebildiği bazı operasyonel risklerin aksine, personelin bireysel kimlik bilgilerinin doğrudan ABD askeri makamlarına sunulması gerekiyor.

Öte yandan bu şartın denizcileri caydırmak veya personel hareketlerini takip etmek amacıyla getirildiğine ilişkin belgede açık bir açıklama bulunmuyor. Ancak uygulamanın denizcilerin kişisel verilerinin korunması ve insani yardım operasyonlarında personel temini açısından yeni tartışmalara yol açması beklenebilir.

JMIC'ın güncellemesi, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki askeri hareketliliğin deniz taşımacılığı üzerindeki etkilerinin sürdüğü bir dönemde yayımlandı. Bölgedeki gemi saldırıları ve ABD ile İran arasındaki askeri gerilim, ticari gemilerin seyir ve operasyon planlamasında güvenlik risklerini artırıyor.

Yeni düzenlemeler, özellikle İran bağlantılı yük taşımacılığı yapan gemiler ile insani yardım operasyonlarında görev alacak denizcilik şirketleri ve mürettebat için daha sıkı bir denetim dönemine işaret ediyor.