İMEAK Deniz Ticaret Odası Aralık Ayı meclis toplantısında konuşan Adnan Yener, “Bölgemizdeki önemli bir sorunu sizlerle paylaşmak isterim. Tedarikçi firmalar bölgemizde bazı aksilikler ile karşılaşmaktadır. İşleri kolaylaştırmak, bu ticaretin sorunsuz ve akıcı olması adına bazı düzenlemelerin yapılması, kolaylık sağlanması gerektiği ne düşünmekteyim. Bölgemiz İskenderun Dörtyol mevkiine gelen büyük hacimli enerji tanker gemilerinin çoğuna sektörümüzle alakalı tedarikçi firmalara hizmet vermeye çalışmaktadır. Şamandıraların bulunduğu bölge İsdemir gümrük Müdürlüğü'ne bağlı olduğu için o bölgede yapılan ikmal için halihazırda İsdemir Limanı ya da Delta Rubis terminalinden çıkış yapılmaktadır. Delta Rubis terminalinden çıkış yapacak şekilde olan ikmallerde 250 dolar, İsdemir Limanı’ndan bot ile çıkış yapıldığında ise İsdemir Limanı’na 100 dolar artı KDV liman giriş ücretleri ödenmektedir. Masrafları azaltmak için İsdemir’den çıkış yapılarak Dörtyol açığına gemilere gidilmektedir. Gelen şamandıra gemilerin ikmalleri; bir gemi açığa gelecek, kontrollerini yapacak, ardından demirde kalacak ya da yanaşmadan malzemeyi alacak kadar zaman olacak. Gelen gemi eğer 2 ya da 3 şamandıra Petgaz, Aygaz, Likidgaz yapacak ise şamandıra geçişlerinde demirde ya da driftte olacak. Gemi şamandıradaki operasyon bitimine müteakip şamandıradan ayrılacak ve demire gelecek. Dörtyol'da bulunan terminallere gelen gemiler gün ışığında yaklaşmaktadır. Eğer ki gemi gece gelirse ikmal demir de yapılabilmektedir. Bu durumda ihtimalin ancak kalkışta yapılabilmesi kalmaktadır. Ancak gemi, gemi, kiracı firması, armatör arasındaki anlaşmazlıklardan dolayı gemi kiralama şirketinin geminin kalkışta demire gelip zaman kaybetmesini istememektedir” şeklinde konuştu.
İşletme kuralları engel oluyor
Şamandıralarda da ikmale hiçbir şekilde izin verilmediğini belirten Yener, “Tedarikçi firmalar birçok kez ilgili terminallerden operasyon bitimine müteakip kargo kolu söküldükten sonra yapma niyetleri olduğunu söyleseler de terminallerin işletme kurallarından dolayı bunun mümkün olmadığı söylenmektedir. İskenderun Körfezi'nde özellikle şamandıra tesislerine gelen bu tip gemilerin ikmalinin birçoğu bu sebeplerden dolayı yapılamamaktadır. Tedarikçi firmalara gelen teklifler bu sıkıntılardan dolayı ya boğaz uğrağına kaldırılmakta ya da geminin Türkiye uğrağı yoksa teklif iptal edilmektedir” dedi.
Ülkemize döviz kazandıran bir sektör
Ülkemize döviz girişinin olduğu ve birçok insana iş imkanı sunan sektörün bu zorluklar karşısında zarar gördüğü açıktır diyen Yener, “Bu olumsuzluktan ötürü örnek olarak geçen hafta yaklaşık 4 ton kumanya talebi yapan bir geminin armatöründen liman girişinde iken alınan mesajlar, geminin tam şartlarda olması ve terminalde işi bittikten sonra da istasyonunda herhangi bir gecikmeye mahal vermeden gitmesi gerektiğinden vermiş oldukları talebi iptal etmişlerdir. Bu örneklerden yalnızca bir tanesi olup bu tip zorluklarla devamlı karşılaşılmaktadır. Arzu edilen tedarikçi firmalara terminallerinin yardımcı olabilecekleri konularda yardımcı olmaları ya da boğazlardaki transit geçişle olan ikmallerdeki gibi transite bağlandığında ikmallerin yapılabilmesi yönünde bir altyapı oluşturulmasıdır ki, gemi kalktıktan sonra zaman kaybetmeden ikmal yapılabilmelidir. VTS, gümrük ve liman bilgilendirerek gerekli evraklar da beyanda bulunup portföy almadan yapılabilecek modelleri bu kolaylık sağlandığını da portföy sağlandıktan sonra gemi sonraki liman rotasyonda iken kısa sürede gerçekleştirilebilir. Bu sayede armatör ve gemi kiracı şirketin ticari kaybı önlenmiş olacak ve ikmaller sıkıntıya girmeyecektir. Transit bozulmadan yapılabilecek olan ikmaller, bölgemize gelen ve ikmal yapmak isteyen gemiler için de kolaylık sağlayacaktır. Geçtiğimiz ay bir geminin uğrağı iptal olmuş ve açıkta kalmıştır. Geminin teknik talepleri dışında 100 ton su talebi bulunmaktaydı. Fakat geminin transitinin bozulması gerektiği ve varış yapması gerektiği ilgili mercilerden tedarikçi firmaya bildirilmiştir. Gemi yaklaşık 3 ay kadar Kıbrıs açıklarında yük gemisi beklemiş ve Türkiye'den yük bağlanmayınca sipariş edilen malzemelerini almadan Malta açıklarına gitmiştir. Tahminen Malta açıklarında ikmaller gerçekleşmektedir. Bunun gibi örnekleri çok fazladır. Sonuç itibariyle hala hazırda boğazlarda geçiş yapmakta olan transit gemilere transferin bozulmadan her türlü ikmal belirlenen demir ağlarla yapılmaktadır. Aynı uygulamanın İskenderun Körfezi’nde yapılması ülkemize gelecek döviz kazançlarına ilaveten iş hacmini arttıracak ve dolayısı ile sektörümüzle alakalı firmalarının kazançlarını artırırken, ilgili gemi armatörlerine de istediği yönde hizmet verebilmiş olacaktır” şeklinde konuştu.
Kasım ayı elleçlenen yükler
İskenderun Körfezi’ndeki yük elleçlemesiyle ilgili bilgiler veren Adnan Yener, “Kasım ayı verilerine göre, İskenderun Körfezi'nde toplam 119 milyon ton yük elleçlendi. Bu yük Türkiye’de elleçlenen toplam yükün yüzde 25’idir. Böyle giderse Körfezimizde 2021 yılında toplam 130 milyon tonun üzerinde yük işlem görmüş olacaktır. Kasım ayında İskenderun Körfezi'nde toplam 618 bin TEU konteynır elleçlenmiştir. Bu yük Türkiye’de elleçlenen toplam yükün yüzde 5.4’dür. Kasım ayında Körfez'de 5324 gemi hizmet aldı. Bu gemiler Türkiye limanlarına uğrak yapan gemilerin yüzde 11.3’ünü oluşturmaktadır” dedi.
7DENİZ / ÖZEL
