Denizcilik kamuoyunda bugün “Rekabet soruşturmasından denizciliğin büyüklerine ceza tavsiyesi çıktı” başlığıyla yayımlanan haberin, gerçek ile iddia arasındaki çizgiyi tehlikeli bir biçimde ortadan kaldırdığı görülmektedir. Rekabet Kurumu’nun soruşturmasında “sözlü savunma aşamasına” gelindiği açıkça belirtilmesine rağmen tavsiye edilen kararın ceza gibi sunulması, 56 ortaklı Marin Römorkör’ün birkaç ismin şirketiymiş gibi anlatılması ve kişilerin soruşturmayla özdeşleştirilmesi, haberciliğin etik ilkelerine uymamaktadır.
Öncelikle altını çizelim: Bugün yayımlanmış yeni bir soruşturma raporu ya da kesinleşmiş bir ceza kararı bulunmuyor. Mart ayında hazırlanan soruşturma raporunun ardından bugün gerçekleştirilen işlem, ilgili şirketlerin sözlü savunmalarının alınmasından ibaret. Rekabet Kurumunun resmî duyurusunda da soruşturmanın “sözlü savunma aşamasına” geldiği açıkça belirtiliyor.
Dolayısıyla ortada henüz Rekabet Kurulunun kesinleşmiş bir ihlal veya ceza kararı yok.
Soruşturma kapsamında Anadolu Kılavuzluk, Deniz Kılavuzluk, Marin Römorkör ve Kılavuzluk ile Sanmar hakkında, kılavuzluk ve römorkörcülük hizmetlerine ilişkin başvuru ve ihale süreçlerinde danışıklı hareket edildiği iddiası incelendi. Ancak soruşturma heyeti, söz konusu şirketlerin idareye başvuru ve ihale süreçlerinde kanunu ihlal ettiğine yönelik herhangi bir bilgi veya belgeye ulaşılamadığı sonucuna vardı.
Raporda Marin Römorkör ve Sanmar bakımından değerlendirmeye konu edilen husus ise iş gücü piyasasında çalışanların maaş, prim, yan hak ve gelecekteki zam oranlarına ilişkin bilgilerin paylaşıldığı iddiası oldu. Bu iddia nedeniyle şirketlere idari para cezası uygulanması tavsiye edildi.
Ancak soruşturma heyetinin tavsiyesi, Rekabet Kurulunun kesinleşmiş kararı değildir. Tarafların savunmaları değerlendirilmeden ve Kurul nihai kararını açıklamadan hiç kimseyi peşinen suçlu ilan etmek doğru değildir.
Marin Römorkör kimin şirketi?
Gelelim kamuoyunda en çok tartışılan konuya: Marin Römorkör kimin şirketi?
Marin Römorkör ve Kılavuzluk AŞ, Türk denizcilik sektörünün önde gelen şirketleri ve isimleri tarafından 1998 yılında kuruldu. Dolayısıyla söz konusu olan, bugün 28 yıllık geçmişe sahip köklü bir denizcilik şirketidir.
Marin Römorkör, birkaç kişiye veya tek bir aileye ait bir şirket değildir. Şirketin 9 Ekim 2025 tarihli sermaye yapısı, 56 ortaklı ve oldukça geniş tabana yayılmış bir ortaklık yapısını ortaya koyuyor.
Şirketin en büyük hissedarı olan Arkas’ın yüzde 21,95 ile Arkas Denizcilik ve Egekont Konteyner Taşımacılığı AŞ’dir. Bu şirketi yüzde 7,69 ile Felenksu Gayrimenkul Ticaret AŞ, yüzde 7,30 ile Diler Denizcilik, yüzde 6,55 ile Kıran Holding, yüzde 6,23 ile Turkon Grup Holding ve yüzde 5,90 ile Avna Denizcilik takip ediyor.
Ortaklık yapısı şöyle devam ediyor:
• Donatan Liman AŞ: yüzde 4,76
• Egekont Konteyner Taşımacılığı AŞ: yüzde 3,81
• Kalkavanlar Deniz Nakliyat AŞ: yüzde 3,34
• Navitrans Acentelik Hizmetleri AŞ: yüzde 3,16
• Aydın Alaftan: yüzde 3,09
• Süalp Ömer Ürkmez: yüzde 2,97
• Kemal Kaan Çakır: yüzde 2,60
• Mahmut Aydın: yüzde 2,34
• Devmarin Denizcilik AŞ: yüzde 2,28
• Armadev Denizcilik: yüzde 2,09
• Genka Denizcilik ve Yatırım AŞ: yüzde 1,96
• M. Gündüz Kaptanoğlu: yüzde 1,71
• Cengiz Kaptanoğlu: yüzde 1,71
Diğer ortakların payları ise yüzde 1,33’ten başlayarak daha düşük oranlarda devam ediyor.
Resmî sermaye tablosu, hiçbir gerçek veya tüzel kişinin tek başına çoğunluk hissesine sahip olmadığını açıkça gösteriyor. Kıran Holding’in şirketteki payı yalnızca yüzde 6,55. Recep Düzgit adına ise tabloda doğrudan herhangi bir hisse bulunmuyor.
Dolayısıyla Marin Römorkör’ü yalnızca Tamer Kıran’ın veya Recep Düzgit’in şirketiymiş gibi göstermek, mevcut ortaklık yapısıyla bağdaşmıyor.
Şirket yönetiminde görev almak başka, şirketin sahibi veya hâkim ortağı olmak başka bir şeydir. Kamuoyuna sunulan haberlerde bu ayrımın özellikle gözetilmesi gerekir. Aksi hâlde 56 ortaklı bir şirket üzerinden birkaç kişinin adını sürekli manşete taşımak, kamuoyunu bilgilendirme sınırını aşarak kişileri zan altında bırakan bir algıya dönüşür.
Neden her defasında Tamer Kıran’ın adı öne çıkarılıyor?
Tamer Kıran, Deniz Ticaret Odası Başkanlığı görevini yürüttüğü yaklaşık sekiz yıl boyunca Kıran Holding’deki aktif görevlerinden ayrılarak zamanının ve enerjisinin önemli bölümünü odaya ayırdı.
Marin Römorkör’de Kıran Holding’in yüzde 6,55 oranında hissesi bulunuyor. Ancak bu oran üzerinden Tamer Kıran’ı şirketin sahibi veya yürütülen soruşturmanın başrolündeki kişi gibi göstermek hakkaniyetli değildir.
Aynı durum, Türk savunma sanayisinin önemli tersanelerinden ADİK’in Başkanı Süalp Ömer Ürkmez ve kendi iş hayatı bulunan Recep Düzgit için de geçerlidir. Herkesin kendi işi, yatırımları ve sektörel sorumlulukları vardır. Bir şirketin yönetim kurulunda görev yapmak veya hissedarlarından biri olmak, o şirket hakkında yürütülen her sürecin kişisel sorumlusu ilan edilmesi anlamına gelmez.
Üstelik Rekabet Kurulunun kesin kararı henüz açıklanmamışken konuyu Deniz Ticaret Odası seçimleri üzerinden belirli isimlerle ilişkilendirerek sunmak hem devam eden hukuki süreç hem de gazetecilik sorumluluğu açısından son derece sakıncalıdır.
Elbette herkes eleştirilebilir. Oda yönetimleri de şirketler de yöneticiler de kamuoyunun denetimine açıktır. Ancak eleştiri; doğru bilgiye, somut belgeye ve hakkaniyete dayanmalıdır.
Henüz sözlü savunma aşamasında bulunan bir soruşturmayı kesinleşmiş ceza kararı gibi sunmak, 56 ortaklı bir şirketi birkaç kişinin şahsi şirketiymiş gibi göstermek ve buradan hareketle Deniz Ticaret Odası Başkanı ile başkan adaylarını zan altında bırakmak doğru değildir.
Rekabet Kurulu nihai kararını verdiğinde elbette kararın içeriği kamuoyuyla paylaşılır ve değerlendirilir. Ancak o güne kadar iddialarla gerçekleri, soruşturma raporuyla kesinleşmiş kararı, şirket ortaklığıyla kişisel sorumluluğu birbirine karıştırmamak gerekir.
Çünkü birilerini suçlamak, itibarsızlaştırmak ve zan altında bırakmak bu kadar kolay olmamalı.
Marin A.Ş. Sermaye Yapısı:
7DENİZ HABER YAZI İŞLERİ
