Koster Armatörleri ve İşletmecileri Derneği (KOSDER) tarafından düzenlenen KOSDER Akademi’de, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile başlayan gerginlik, Kadeniz’deki deniz ticareti ve bölgedeki armatörlerin durumu ve navlun piyasaları ele alındı. Zoom üzerinde gerçekleşen ve moderatörlüğünü KOSDER Yönetim Kurulu Üyesi Gökhan Özcan yaptığı oturuma İMEAK Deniz Ticaret Odası Meclis Başkanı Salih Zeki Çakır, Navis Danışmanlık Koordinatörü Engin Koçak, Grand Bosfor LTD. sahibi Cumhur Güzelçiftçi, MERCOM Tarımsal Hammaddeler Bölümü Direktörü Osman Yıldırım ve Larona Brokers’tan Faruk Emre Yıldıran katıldı.
Söyleşide ilk sözü Grand Bosfor LTD. sahibi Cumhur Güzelçiftçi aldı. Krizin her geçen gün büyüdüğünü belirten Güzelçiftçi, Ukrayna limanlarıyla ilgili spekülasyonlar dolaştığını kaydetti. MERCOM Tarımsal Hammaddeler Bölümü Direktörü Osman Yıldırım ise ülkede hiçbir ticari aktivitenin gerçekleşemediğini ve bölgede “çakılı gemiler” olduğunu belirterek, “Limanların çoğu çalışmıyor. Oradaki gemiler, önümüzdeki günlerde ateşkes sırasında izinle çıkarılacaktır” dedi.
Navlun fiyatlarında gerileme yaşanacak
Önümüzdeki aylarda Koster gemilerinin Karadeniz’in diğer bölgelerinde faaliyet göstermeye çalışacağını dile getiren Yıldırım, “Ukrayna-Rusya krizi bitse bile, dünyanın Rusya üzerindeki yaptırımları kolay kolay geri çekilmeyecektir. Batı Rusya'ya eskisi gibi güvenmeyecek. Birçok armatör, Adriyatik'e kayarak oradan iş yapmayı tercih edecektir. Bu da navlun fiyatlarında gerilemeye sebep olacak” diye konuştu.
Yıldırım’ın ardından sözü Navis Danışmanlık Koordinatörü Engin Koçak aldı. Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından iyileşmenin aylar alabileceğini belirten Koçak, “Bu işin maalesef koster taşımacılığına çok etkisi olacak. Bir seferde Perşembe günü sabahından akşamına navlun düşüşü 10 dolar. Yüklerin tekrar Karadeniz’e inmesi konusunun uzun süreceği anlaşılırsa, bu yakıtına kadar gidecek” dedi.
Savaşın uzun sürmesi büyük sıkıntı
Savaşın devam ederek aylara yayılması durumunda Ukrayna’da buğday ve arpa hasadının gecikeceğine yada olmayacağına işaret eden “Eğer bu iş bir şekilde 6 aya yayılırsa zaten bir yıllık bir hasat zararından bahsediyoruz. 40 milyon tonluk bir hasat ihracat potansiyelinin ortadan kalkması demektir. Bunun insani tarafında bu gıda enflasyonu dünyanın tamamına yapılan bir zulümdür. Bu emtiaların alıcısı Türkiye’dir. Mısır’dır, Çin’e kadar uzanıyor. Bu bir seneyi kapattığınız zaman bu başlı başına Ukrayna kısmında çok büyük bir sıkıntıdır. Ukrayna’dan göreceğimiz zarar ortada. Sadece tahıldan 50 milyon ton” diye konuştu.
Çelik ihracatı da etkilenecek
Türkiye, Ukrayna, Rusya ve Mısır’ın barış içinde Avrupa Birliği’ne çelik ihraç etmek için rekabet ettiklerini aktaran Koçak, “Olayın içine kan girdi. Bu çelikler de buradan çıkamayacak. Buradan çıkmayınca AB bunu bulmak için değişik yerlere yönelecek. Türkiye’ye gelecek belki, Hindistan’a gideceği söyleniyor. Bu denizcilik açısından iki şey getiriyor. Biri navlun bazında üretici maliyetlerinin artması demek. Bir diğeri ise buradan ufak bir ton milin kosterin elinden alınıp büyük tonajın eline verilmesi demek. Bu doğal bir sonuç. Bu işin koster piyasasına birinci dereceden yansımasını herkes biliyor” ifadelerini kullandı.
En büyük kaybedenler kosterler
Koçak, şöyle devam etti: “Bu işin büyük tonajda handysize armatörleri için konuşursak benim tahminim Atlantik piyasasına bir yansıması olacak. Bunun pozitif olma ihtimali var. Rusya ile iş yapmanın zorlaşmasıyla ilgili. Güney Doğu Asya’da ise şu anda büyük tonajlarda pozitif bir hava esiyor. Onun da bu tarafa taşımalara bağlı olarak çok daha olumlu hale gelmesi mümkün ama şu anda masanın kaybedeni insanlıktan sonra ticarette hem ticaret yapanlar hem de koster armatörleri gibi gözüküyor.”
Çakır: Durumunda değişiklik olanlar Ankara’ya bildirsin
KOSDER Akademi’de son sözü İMEAK DTO Meclis Başkanı Salih Zeki Çakır aldı. Konuşmasına savaşın insani boyutunun son derece önemli olduğunu belirterek başlayan Çakır, bunun için ülke ve denizcilik sektörü olarak ellerinden geleni yapacaklarını söyledi.
Ukrayna’da yaşanan gelişmelerin an be an takip edildiğine işaret eden Çakır, “Sabırla tedbirler alarak bekleyeceğiz. Ama en önemlisi can kayıplarını, mağduriyetleri azaltmak. Buna odaklanmak lazım.
Daha önce gemilerin teknik arızalardan dolayı limandan kalmak zorunda kaldıkları ancak savaş gibi olağanüstü bir durumun ilk defa yaşandığını dile getiren Çakır, “Gemisinin durumunda değişiklik olan anında Ankara’ya bildirsin. Dernek üzerinden, Oda üzerinden başka kanallardan bildirsin. Zaten o irtibat var. Türk sahipli tüm gemilerin işletme bilgileri, irtibat numaraları Ankara’da var. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ana Arama ve Koordinasyon Merkezi Dışişleri Bakanlığı ile bilgileri paylaşıyorlar. İkmal durumu kritik olanlar şimdiden bir arayışa girip en azından kumanya, su, yakıt, gemiler için alınacak tedbirler gibi çare arayışına şimdiden girilmesi lazım” diye konuştu.
7DENİZ