Rusya’nın deniz yoluyla gerçekleştirdiği ham petrol sevkiyatı, eylül ayının son haftasında önemli ölçüde arttı. 27 Eylül’e kadar olan dört haftalık dönemde ihracat akışı günlük 3,71 milyon varile ulaşarak ağustos başından bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Sevkiyatlardaki artış, Rusya’nın başlıca ihracat kaliteleri olan Urals ve ESPO petrolünün fiyatlarındaki yükselişle birleşti. Böylece ham petrol ihracatının dört haftalık ortalama brüt değeri haftalık 2,39 milyar dolara yükseldi. Haftalık bazda ihracat geliri ise 2,75 milyar dolara ulaşarak 2022’de savaşın başlamasından bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Bir haftada 37 tanker yüklendi
27 Eylül’de sona eren haftada Rus limanlarından 37 tanker yaklaşık 27,9 milyon varil ham petrol yükledi. Önceki hafta ise 32 tankerle 24,99 milyon varil petrol sevk edilmişti.
Karadeniz’in önemli ihracat merkezlerinden Novorossiysk Limanı’nda yükleme operasyonları yeniden hız kazanırken, bazı tankerlerin rıhtımlarda normalden daha uzun süre kaldığı görüldü.
Rusya aynı dönemde Kazakistan’ın Kebco tipi petrolünün sevkiyatında da Novorossiysk’i kullandı. Kazak petrolünün bu hatta yönlendirilmesi, Baltık Denizi’ndeki Ust-Luga Limanı’nda Rus petrolü için daha fazla kapasite oluşturulmasına imkan sağlıyor.
Petrol trafiğinin merkezi Asya
Rus ham petrolünün ana destinasyonları Çin ve Hindistan olmaya devam ediyor. Asya’ya yönelik sevkiyatlar 27 Eylül’e kadar olan dört haftalık dönemde günlük 3,61 milyon varile yükseldi.
Buna karşılık Rusya’nın Akdeniz’deki müşterilerine yönelik petrol akışı savaşın başlangıcından bu yana en düşük seviyeye geriledi. Türkiye’ye yapılan sevkiyatlar günlük yaklaşık 50 bin varile düşerken, Mısır’a yönelik akış aynı dönemde yaklaşık 50 bin varil seviyesinde kaldı. Suriye’ye Rus petrolü sevkiyatı ise ağustos ayından bu yana gerçekleşmedi.
Rafineri saldırıları tanker trafiğini etkiliyor
Rusya’nın ham petrol ihracatındaki yükselişte rafinerilerde yaşanan aksaklıklar da etkili oluyor. Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik drone saldırıları nedeniyle bazı tesislerin devre dışı kalması, işlenemeyen ham petrolün ihracata yönlendirilmesine yol açıyor.
Bu durum deniz yoluyla yapılan ham petrol sevkiyatlarını artırırken, Rusya’nın rafine ürün ihracatını baskılıyor. Yakıt arzındaki sıkıntılar nedeniyle Moskova, savaş öncesinde günlük yaklaşık 1 milyon varil seviyesinde olan dizel ihracatının büyük bölümünü durdurdu.
Böylece Rusya’nın petrol ticaretinde ham petrol tarafındaki hareketlilik artarken, rafine ürünlerdeki daralma deniz yoluyla gerçekleştirilen toplam enerji sevkiyatının yapısını değiştirmeye devam ediyor.
