Rusya’nın Arktik bölgesinde yeni bir petrol üretim merkezi oluşturmak amacıyla geliştirdiği Vostok Oil projesinde, boru hatları ve yeni ihracat terminali devreye alınmasına rağmen üretim hedeflerine henüz ulaşılamadı. Terminalden taşınan ham petrolün büyük bölümü, uzun süredir faaliyette olan sahalardan sağlanıyor. Yeni Payakha sahalarının katkısının ise açılış öncesinde toplam akışın yüzde 5’inden az olduğu belirtiliyor.
Uydu görüntüleri bölgede çalışmaların sürdüğünü gösterirken, yeni sahaların üretimini artırmak için ek yatırım ve uzun süreli çalışmalar gerekiyor. Projenin 2030’a kadar Rusya’nın petrol üretimini önemli ölçüde artırması hedefleniyordu.
Rafinerilere Yönelik Saldırılar Baskıyı Artırıyor
Ukrayna’nın Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik insansız hava aracı saldırıları, ülkenin yakıt üretimini ve ihracat kapasitesini olumsuz etkiliyor. Bazı tesisler faaliyetlerini durdururken bazıları düşük kapasiteyle çalışıyor. Saldırılar, benzin, motorin ve jet yakıtı ihracatına kısıtlamalar getirilmesine de yol açtı.
Hasar gören tesislerin onarımı, Batı yaptırımları nedeniyle daha karmaşık hale geliyor. Yedek parça ve ekipman tedarikinde yaşanan güçlükler, şirketleri yerli üretime ve Çin’den gelen ürünlere yöneltiyor. Ancak tedarik sürelerinin uzaması ve uyumluluk sorunları, onarım maliyetlerini artırıyor.
Üretim Hedefleri Geride Kalıyor
Şirketin finansal baskıları da devam ediyor. 2026’nın ilk yarısında net kârı yaklaşık yüzde 20 düşerek 200 milyar rubleye gerilerken, net borcun faaliyet kârına oranı haziran sonunda son beş yılı aşkın dönemin en yüksek seviyesine çıktı.
Enerji danışmanlık kuruluşlarının tahminlerine göre Vostok Oil’in günlük üretimi 2027’de yaklaşık 310 bin varile, 2030’da ise 440 bin varile ulaşabilir. Bu rakamlar, daha önce açıklanan günlük 1 milyon varillik hedefin altında kalıyor. Ayrıca 2030’da üretimin büyük bölümünün eski sahalardan sağlanması bekleniyor.
Arktik Taşımacılığında Tanker İhtiyacı
Projenin önündeki bir diğer engel, Arktik’in zorlu koşullarında çalışabilecek özel tankerlerin temini. Yaptırımlar, buzlu sularda sefer yapabilen gemilerin inşasını zorlaştırıyor. Tahminlere göre planlanan üretimin taşınabilmesi için 2030’a kadar en az 30 özel tankere ihtiyaç duyulabilir.
Terminalin açılışında 2027’nin ikinci yarısından itibaren 30 milyon ton ham petrol sevkiyatı yapılabileceği açıklanmıştı. Ancak bu miktara iki yıl önce ulaşılması planlanıyordu. Üretimdeki gecikmeler, artan maliyetler ve taşımacılık sorunları, Rusya’nın Arktik bölgesini büyük bir petrol ihracat merkezine dönüştürme hedefini zorlaştırıyor.
