Clarksons Research verileri, Panama bayrağı altındaki filonun bu yıl şimdiye kadar %3,3 küçüldüğünü gösteriyor. Bu da Panama’yı, gemi sahiplerinin giderek daha fazla Liberya ve Marshall Adaları gibi rakip sicillere yönelmesi nedeniyle büyük siciller arasında en fazla kayıp yaşayanlardan biri haline getiriyor.
Bu gelişmenin merkezinde, Panama’nın bu yılın başlarında Hong Kong merkezli Hutchison Ports’un Orta Amerika ülkesindeki iki limandaki işletme haklarını iptal etme kararı yer alıyor. Bu adım, Panama Kanalı çevresindeki Çin etkisini sınırlamaya yönelik ABD çabalarıyla uyumlu bir hareket olarak geniş çevrelerce değerlendirildi.
Görünüşe göre Pekin’in yanıtı iki farklı cephede geldi. Sektördeki birçok kaynağa göre, Çinli yetkililer yerli armatörleri gemilerini Panama bayrağından çıkarmaya teşvik ederken, Çin sularındaki Panama bayraklı gemilere yönelik liman devleti kontrol denetimleri de belirgin şekilde arttı.
Sektör içinde dolaşan veriler, Panama bayraklı gemilerin Çinli denetçilerin özel ilgi odağı haline geldiğini gösteriyor. Nisan ayında Çin’de 164 gemi alıkonulması kaydedildi ve bunların 135’i Panama bayraklı gemileri içeriyordu; bu da toplamın %82’sine denk geliyor. Mayıs ayının ilk 10 gününde ise 52 alıkonulma vakasının 44’ü Panama bayraklı gemilerdi ve bu da tüm vakaların %85’ini oluşturuyordu.
Çin’e düzenli olarak sefer yapan armatörler ve gemi yöneticileri, artan denetimlerin artık göz ardı edilmesinin zorlaştığını söylüyor.
Gemi sahipleri açısından gecikmeler ve ek denetimler kısa sürede daha yüksek maliyetlere, sefer programlarının aksamasına ve operasyonel belirsizliğin artmasına yol açabiliyor. Bu ihtimalle karşı karşıya kalan birçok şirket, siyasi açıdan daha az riskli görülen bayrakları tercih ediyor.
Bu durumun en büyük kazananları ise Liberya ve Marshall Adaları oldu. Her iki sicil de dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki anlaşmazlığın içine çekilmek istemeyen gemileri bünyesine katmayı başardı.
Liberya, 2023 yılında brüt tonaj bakımından Panama’yı geride bırakarak dünyanın en büyük gemi sicili haline geldi. Üstelik bugün itibarıyla Orta Amerikalı rakibi karşısında 83 milyon brüt tonluk bir fark oluşturmuş durumda.
