ABD'nin üçüncü uçak gemisi de Orta Doğu’da
ABD'nin üçüncü uçak gemisi de Orta Doğu’da
İçeriği Görüntüle

2026 yılında Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kesintiler, küresel enerji ticaretinin yönünü değiştirdi. Basra Körfezi üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatların aksaması, özellikle Asya ve Avrupa'daki alıcıları alternatif tedarik kaynaklarına yöneltti. Bu süreçte ABD, doğal gazdan sıvılaştırılmış petrol gazına (LPG) ve rafine petrol ürünlerine kadar birçok alanda öne çıktı.

Küresel enerji piyasasında oluşan arz açığının bir bölümü, ABD başta olmak üzere Atlantik Havzası'ndaki üreticilerin ihracat artışıyla karşılandı. Bu değişim, enerji ticaretinin yanı sıra deniz taşımacılığı rotalarını ve limanlardaki yük hareketliliğini de etkiledi.

ABD LNG ihracatını artırdı

ABD'nin sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatındaki yükseliş, değişen ticaret akışının en belirgin örneklerinden biri oldu. ABD'nin Asya'ya LNG sevkiyatı, 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 108 arttı. Bu yükselişte Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin yanı sıra ABD'de yeni ihracat kapasitesinin devreye alınması da etkili oldu.

Katar'ın kendi LNG sevkiyatlarında yaşadığı sorunlar, uzun vadeli tedarik anlaşmalarını da gündeme taşıdı. QatarEnergy, ABD merkezli Cheniere Energy ile 2054 yılına kadar yılda 4 milyon ton LNG satın almak üzere anlaşmalar imzaladı. Louisiana'daki Sabine Pass ve Teksas'taki Corpus Christi tesislerinden yapılacak teslimatların 2031'de başlaması planlanıyor.

Anlaşma, alternatif tedarik arayışının uzun vadeli ticari ilişkilere dönüşebileceğini gösteriyor.

Propan ihracatında rekor

ABD'nin ihracat artışı LPG piyasasında da görüldü. Asyalı alıcıların Orta Doğu'daki tedarik kesintilerine alternatif aramasıyla ABD'nin propan ihracatı, Nisan 2026'da günlük 2,1 milyon varile ulaşarak rekor kırdı.

Artan talep, ABD'deki ihracat terminallerinin kapasite yatırımlarını da öne çıkardı. Enterprise Products Partners'ın Houston Gemi Kanalı'ndaki propan ve bütan ihracat kapasitesini günlük 300 bin varil artırmaya yönelik yatırımı, bölgedeki altyapının genişletilmesine yönelik adımlardan biri oldu.

Jet yakıtı sevkiyatları da arttı

Orta Doğu kaynaklı havacılık yakıtı arzının daralması, ABD rafinerilerinin ihracatını da artırdı. ABD'nin jet yakıtı ihracatı, 2026'nın ikinci çeyreğinde günlük ortalama 356 bin varile ulaştı. Bu miktar, son beş yılın aynı dönem ortalamasının iki katından fazlaydı.

Bazı rafineriler üretimlerini yurt dışındaki talebe göre düzenlerken ürün tankerleriyle Atlantik üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatlar da arttı.

Konteyner taşımacılığında plastik ürünler öne çıktı

Tedarik değişimi konteyner taşımacılığına da yansıdı. ABD Körfez Kıyısı, plastik ve reçine ürünlerinin ihracatında önemli merkezlerden biri olmayı sürdürdü.

Port Houston verilerine göre plastik ve reçine ürünleri, 2025 yılında limanın konteynerli ihracat hacminin yaklaşık yüzde 45'ini oluşturdu. Orta Doğu'dan tedarikin zorlaşmasıyla ABD'li üreticilere yönelen siparişler, konteyner taşımacılığında yeni yük hareketleri yarattı.

Deniz taşımacılığında rota ve maliyet dengesi değişti

ABD'nin enerji ve hammadde ihracatındaki artış, gemilerin sefer planlarını da etkiledi. Basra Körfezi yerine ABD Körfez Kıyısı'ndan yük alan gemiler, özellikle Asya seferlerinde farklı rota ve mesafe hesaplarıyla karşılaştı.

Panama Kanalı, ABD Körfez Kıyısı'ndan Asya'ya yapılan sevkiyatlarda önemli bir geçiş seçeneği olmayı sürdürürken kanal kapasitesi ve geçiş koşulları alternatif rotaların değerlendirilmesine neden olabiliyor. Ümit Burnu çevresinden gerçekleştirilen daha uzun seferler ise yakıt tüketimini ve gemilerin sefer sürelerini artırabiliyor.

Daha uzun sefer süreleri, gemilerin bir sonraki yük için yeniden hazır hale gelmesini geciktirirken armatörler ve yük sahipleri açısından yeni maliyet hesaplarını beraberinde getiriyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki kesintiler, ABD'li üreticilere yeni pazarlara ulaşma fırsatı sundu. Bazı sevkiyatların geçici kalması beklenirken QatarEnergy ile Cheniere arasındaki anlaşma gibi uzun vadeli sözleşmeler, değişen ticaret ilişkilerinin kalıcı hale gelebileceğine işaret ediyor.

Küresel enerji ticaretinde önümüzdeki dönemin temel sorularından biri ise Hürmüz Boğazı'ndaki koşullar normale döndüğünde yeni tedarik rotalarının ve ABD'ye yönelen talebin ne ölçüde devam edeceği olacak.