Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 19 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe girmesinin ardından sağlık raporu süreçlerinde önemli bir dönüşüm başladı. Yönetmelikle birlikte sağlık raporlarının elektronik ortamda düzenlenmesi, standart formatların kullanılması ve rapor düzenleyen kuruluşların daha sıkı denetlenmesi öngörülürken, bu dönüşümün ilk somut yansımalarından biri denizcilik sektöründe görüldü.
Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü (HSSGM) tarafından yapılan incelemeler sonucunda, gemiadamlarına sağlık raporu düzenleme yetkisine sahip bazı hastane ve tıp merkezlerinin yetkilerinin kaldırıldığı öğrenildi. Sektöre gönderilen duyuruda, gerekli şartları taşımadığı tespit edilen sağlık kuruluşlarının artık gemiadamı sağlık raporu düzenleyemeyeceği bildirildi.
Karar, denizcilik sektöründe geniş yankı uyandırırken, yeni Sağlık Raporları Yönetmeliği ile getirilen denetim ve yetkilendirme kriterlerinin uygulamaya geçirilmeye başlandığı şeklinde değerlendirildi.
Sağlık raporlarında dijitalleşme dönemi
Yeni yönetmelik, sağlık raporu süreçlerinde e-Devlet, e-Nabız ve e-Rapor sistemlerini merkeze alıyor.
Buna göre sağlık raporu almak isteyen kişilerin öncelikle elektronik ortamda kişisel sağlık bilgi formlarını doldurması veya güncellemesi gerekiyor. Sistem üzerinden yapılan değerlendirmelerde herhangi bir sağlık engeli bulunmayan kişiler için bazı rapor işlemleri dijital ortamda tamamlanabilecek.
Yönetmelik ayrıca, e-Rapor sistemine entegre edilen sağlık raporlarının elektronik ortamda düzenlenmesini zorunlu hale getirirken, sistem dışındaki istisnalar hariç olmak üzere ıslak imzalı raporların geçerliliğini de sona erdiriyor.
Uzmanlara göre bu uygulama, hem sahte raporların önüne geçilmesini hem de sağlık raporlarının merkezi olarak doğrulanabilmesini sağlayacak.
Gemiadamı sağlık raporlarında yeni kriterler
Denizcilik sektöründe çalışan personelin alması zorunlu olan gemiadamı sağlık raporları da yeni dönemde daha sıkı bir denetim sürecine tabi olacak.
Yönetmelik, sağlık kuruluşlarının rapor düzenleme yetkilerini belirli standartlara bağlarken, gerekli uzmanlık dallarına, sağlık kurulu yapısına ve teknik altyapıya sahip olmayan kuruluşların yetkilerinin iptal edilebilmesine imkan tanıyor.
Özellikle gemiadamlarının fiziksel ve psikolojik yeterliliklerinin uluslararası standartlara uygun şekilde değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken sektör temsilcileri, denetimlerin artırılmasının deniz emniyeti açısından önemli olduğunu belirtiyor.
Özel hastanelere sınırlı yetki
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından biri de özel sağlık kuruluşlarının rapor düzenleme yetkilerine ilişkin oldu.
Yönetmeliğe göre özel sağlık hizmeti sunucuları, Bakanlık tarafından özel izin verilmedikçe birçok durum bildirir sağlık raporunu düzenleyemeyecek. Rapor düzenleme yetkisi için belirli uzmanlık dallarının ruhsatta kayıtlı olması, ilgili uzmanların tam zamanlı görev yapması ve gerekli sağlık kurulu altyapısının bulunması şartları aranacak.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde yetkili sağlık kuruluşlarının sayısında yeni değişikliklerin yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Gerçeğe aykırı raporlara ağır yaptırım
Yönetmelik, gerçeğe, fenne ve usule aykırı şekilde düzenlenen sağlık raporlarına yönelik yaptırımları da ağırlaştırıyor.
Buna göre gerçeğe aykırı düzenlendiği tespit edilen raporlar iptal edilecek. İlgili kişiler hakkında disiplin işlemleri uygulanabilecek, Türk Ceza Kanunu kapsamında suç duyurusunda bulunulabilecek ve özel sağlık kuruluşlarının rapor düzenleme yetkileri kaldırılabilecek.
Uzmanlar, bu düzenlemenin özellikle yüksek risk taşıyan meslek gruplarında sağlık raporlarının güvenilirliğini artıracağını ifade ediyor.
Denizcilik sektörü için ne ifade ediyor?
Denizcilik sektöründe sağlık raporları yalnızca idari bir belge olarak değil, aynı zamanda seyir emniyeti ve iş güvenliğinin temel unsurlarından biri olarak kabul ediliyor.
Yeni yönetmelik ile birlikte sağlık raporlarının dijital ortamda doğrulanabilir hale gelmesi, rapor formatlarının standartlaştırılması ve yetkili sağlık kuruluşlarının daha sıkı denetlenmesi sayesinde gemiadamı sağlık raporlarında güvenilirliğin artırılması hedefleniyor.
HSSGM tarafından bazı hastane ve tıp merkezlerinin yetkilerinin kaldırılması ise sektör tarafından yeni dönemin ilk önemli uygulamalarından biri olarak görülüyor.
Yetkileri Neden Kaldırıldı?
Yeni Sağlık Raporları Yönetmeliği’ne göre sağlık kuruluşlarının rapor düzenleyebilmesi için belirli uzmanlık dallarına sahip olması, gerekli sağlık kurulu yapısını oluşturması, teknik altyapı şartlarını yerine getirmesi ve elektronik rapor sistemlerine uyum sağlaması gerekiyor.
Bu şartları kaybeden veya yapılan denetimlerde eksiklikleri tespit edilen kuruluşların rapor düzenleme yetkileri askıya alınabiliyor ya da tamamen kaldırılabiliyor.
Sektör kaynakları, son dönemde gemiadamı sağlık raporu vermeye yetkili bazı hastane ve tıp merkezlerinin yetkilerinin kaldırılmasının arkasında da bu kriterlerin bulunduğunu değerlendiriyor.
Uzmanlar, gemiadamlarının sağlık raporu başvurusu yapmadan önce Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan güncel yetkili sağlık kuruluşları listesini kontrol etmeleri gerektiği konusunda uyarıyor.
