Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yayımlanan yeni rapor, denizcilik sektörünün karbonsuzlaşma sürecinde karşı karşıya olduğu finansman açığını ortaya koydu. Maritime Climate Finance Landscape başlıklı araştırmaya göre, 2018-2023 döneminde denizcilik faaliyetlerine sağlanan doğrudan iklim finansmanı 10,5 milyar dolara ulaştı. Bu tutar, küresel iklim finansmanının yalnızca yüzde 0,14'ünü oluşturdu.

IMO’nun GHG-SMART Programı kapsamında Climate Policy Initiative iş birliğiyle hazırlanan raporda, uluslararası deniz taşımacılığının karbonsuzlaştırılması ve gerekli kıyı altyapısının geliştirilmesi için 2050 yılına kadar 1,2 ila 1,6 trilyon dolar arasında yatırıma ihtiyaç duyulduğu belirtildi.

Sektöre yönelik yıllık iklim finansmanı 2023 yılında 4,7 milyar dolara ulaştı. Ancak yatırımların büyük bölümü sınırlı sayıdaki yüksek bütçeli projeden kaynaklandı.

Yatırımlar Limanlar ve Alternatif Yakıtlara Yöneliyor

2023 yılında alternatif yakıt üretimi ve dağıtımı 2,5 milyar dolar, liman altyapısı ve operasyonları ise 1,4 milyar dolar finansman aldı. Bu iki alan, o yılki doğrudan denizcilik iklim finansmanının yaklaşık yüzde 83'ünü oluşturdu.

2018-2023 döneminde sağlanan finansmanın yüzde 39'u liman altyapısına, yüzde 24'ü alternatif yakıt üretimi ve dağıtımına yöneldi. Denizcilik operasyonları ve teknolojilerinin payı yüzde 11'de kalırken gemi inşası ve geri dönüşüm yalnızca yüzde 0,02 pay alabildi.

Finansman kaynaklarında ticari krediler yüzde 61 ile ilk sırada yer alırken hibelerin payı yüzde 12 oldu. Raporda, gemi sahiplerinin alternatif yakıtların erişilebilirliğine, yakıt üreticileri ve liman işletmecilerinin ise yeterli talebin oluşacağına güven duymasının enerji dönüşümü açısından kritik olduğu vurgulandı.

Karadeniz'de Ukrayna limanlarına uğrayan gemiler hedef alınıyor
Karadeniz'de Ukrayna limanlarına uğrayan gemiler hedef alınıyor
İçeriği Görüntüle

Gelişmekte Olan Ülkelerin Payı Sınırlı

Raporda, küçük ada devletleri ve en az gelişmiş ülkelerin iklim finansmanına erişimindeki eşitsizliklere de dikkat çekildi. Bu ülkeler, 2018-2023 döneminde denizcilik iklim uyum finansmanının yüzde 68'ini alırken emisyon azaltımına yönelik finansmandan yalnızca yüzde 1,5 pay elde etti.

Özellikle alternatif yakıt üretimi ve dağıtımı alanında bu ülkelere neredeyse hiç finansman sağlanmadı.

IMO, finansmana erişimin iyileştirilmesi için hükümetler, finans kuruluşları ve sektör temsilcileri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Örgüt ayrıca ortak finansman tanımları, daha güçlü raporlama sistemleri ve yatırım yapılmaya hazır projelerin geliştirilmesinin önemini vurguladı.