Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın koordinasyonunda, Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın destekleriyle Tersane İstanbul’da düzenlenen 5. Türkiye Denizcilik Zirvesi, ikinci gününde gerçekleştirilen yoğun programların ardından sona erdi. Kabotaj Kanunu'nun yürürlüğe girişinin 100. yılı kapsamında dün kapılarını açan dev organizasyonun son gününde mavi ekonomiden uluslararası denizcilik otoritelerinin vizyonuna, küresel ticaretten limancılık sektörünün geleceğine kadar birçok stratejik konu masaya yatırıldı.
Zirvenin ikinci günü, kamu ve uluslararası temsilcilerin katıldığı üst düzey panellerin ardından denizcilik sektörüne emek veren isimlerin onurlandırıldığı özel bir oturumla tamamlandı.
Bakan yardımcıları mavi ekonomiyi tartıştı
Günün ilk programı, Emekli Müsteşar Özkan Poyraz’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Mavi Ekonomi ve Denizlerin Sürdürülebilir Geleceği” başlıklı Bakan Yardımcıları Oturumu oldu. Panelde; Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Durmuş Ünüvar, Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay, Milli Savunma Bakan Yardımcısı Musa Heybet, Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Ahmet Bağcı ile Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Muhammet Bilal Macit söz aldı. Bakan yardımcılıkları düzeyindeki bu stratejik oturumda, Türkiye'nin denizlerdeki hak ve menfaatlerinin yanı sıra çevre, eğitim, savunma ve sürdürülebilirlik politikaları çok yönlü olarak ele alındı.
Panelin ardından, denizcilik kültürünü ve yeni projeleri teşvik etmek amacıyla düzenlenen İMEAK DTO 4. Denizci Millet Denizci Ülke Proje Yarışması Ödül Töreni gerçekleştirildi. Dereceye giren projelere ödülleri verildi.
Uluslararası denizcilik otoriteleri bir araya geldi
Zirvenin bir diğer dikkat çeken bölümü ise bölge ülkelerinin denizcilik yönetimlerini buluşturan “Denizcilik Otoriteleri Oturumu” oldu. Oturum kapsamında; Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Deniz ve Liman Ajansı Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Eldar Majidov, Gürcistan Deniz Ulaştırma Ajansı Direktörü Ivane Abashidze, Rusya Federasyonu Ulaştırma Bakanlığı Deniz ve İçsu Taşımacılığı Devlet Politikası Departmanı Direktörü Dr. Vitaly V. Klyuev sunumlarını gerçekleştirdi.
Oturumda; dijitalleşme, yapay zekâ, iklim değişikliği ve jeopolitik krizlerin küresel ticaret rotaları üzerindeki etkileri değerlendirilerek, denizcilik idarelerinin artık sadece geleneksel denetim mekanizmaları değil, stratejik birer kuruma dönüştüğü vurgulandı. Ayrıca uluslararası deniz hukuku çerçevesinde bayrak devletlerinin devredilemez yasal sorumlulukları ile gemi tescil süreçleri hatırlatıldı ve IMO kapsamında gündeme gelen yetki devri taslak önerileri masaya yatırıldı.
“Yeni fırsatlardan ağırlıklı olarak Çin ve Hindistan'ın yararlandı”
CoreX ile Yılport Holding'in Yönetim Kurulu Başkanı Yüksel Yıldırım da zirve kapsamında “Dünya Deniz Ticaretindeki Son Gelişmeler” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi.
Yıldırım, küresel jeopolitik krizlerin ve yaptırımların gölgesinde Türk denizcilik sektörünün mevcut durumunu değerlendirdi. Türkiye'nin etrafındaki krizlerin tam ortasında yer almasına rağmen Türk armatörlüğünün büyümeye devam ettiğini belirterek, bugün dünyada en büyük 11. ticaret filosuna sahip ülke konumuna gelindiğini ifade etti. Yıldırım, Rusya pazarındaki yaptırımlar nedeniyle ortaya çıkan yeni fırsatlardan, siyasi baskılar sebebiyle Türkiye'nin ancak sınırlı ölçüde faydalanabildiğini, bu süreçten ağırlıklı olarak Çin ve Hindistan'ın yararlandığını dile getirdi.
Denizciliğin gemi inşası, lojistik, liman işletmeleri ve yan sektörleriyle çok geniş bir ekosistem olduğunu vurgulayan Yıldırım, üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye'nin hedeflediği seviyeye gelebilmesi için kamu-özel sektör iş birliği modelinin etkin şekilde uygulanması gerektiğini belirtti. Sektörün önündeki en büyük engellerden birinin finansmana erişim olduğuna dikkat çekerek, maliyet ekonomisinin doğru yönetilmesi gerektiğini ve rekabet gücünün giderek kaybedilmeye başlandığını aktardı.
“Devlet, işletmeci olmaktan ziyade düzenleyici ve denetleyici konuma geçti”
Yıldırım’ın ardından Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Soner Esmer “Yükselen Gücümüz: Türk Limancılık Sektörü” başlıklı bir sunum yaptı.
Prof. Dr. Esmer, Clarksons verilerine göre dünya deniz ticaretinde yük hacmi son 25 yılda yaklaşık iki katına çıkarken, Türkiye’nin liman yük hacminin yaklaşık üç kat büyüdüğünü belirterek, yıllık konteyner hacminin de 14 milyon TEU seviyesine ulaştığını söyledi. Devletin artık doğrudan işletmeci olmaktan ziyade düzenleyici ve denetleyici konuma geçtiğini ifade eden Esmer, bu modelin kamu yararını korurken özel sektörün dinamizminden de faydalanılmasını sağladığını vurguladı. Konuşmasının sonunda yeni yüzyılın gündemine değinen Esmer; jeopolitik gelişmeler, yeşil dönüşüm, Orta Koridor, Kalkınma Yolu Projesi ve İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi gibi projelerin Türkiye açısından belirleyici olacağını ifade etti.
İki gün boyunca süren 5. Türkiye Denizcilik Zirvesi Türk denizciliğinin bugüne gelmesinde emekleri olan, sektöre uzun yıllar hizmet etmiş isimlerin bir araya geldiği “Denizcilik Duayenlerine Saygı” oturumu ile sona erdi.
7DENİZ
