Washington ile Tahran arasında varılan mutabakatın ardından küresel enerji ticaretinin kalbi Hürmüz Boğazı'nda hareketlilik artarken, İran bölgedeki ticari gemi geçişleri üzerindeki denetimini sıkılaştırıyor. Diplomatik kanallarda barış müzakerelerinin ertelenmesi ve sınır hatlarındaki askeri hareketlilik, küresel petrol sevkiyatında temkinli bir bekleyişe yol açtı.
TAHRAN’DAN GEÇİŞ KONTROLÜ VE YENİ ROTA DAYATMASI
Bölgedeki gemi trafiğini kontrol etmek amacıyla kurulan İran Körfezi Boğaz İdaresi, yayımladığı resmi yönergeyle boğazı kullanacak armatörlere kendi belirlediği rotaları dayatmaya başladı. Tahran yönetimi, bu kurallara uymayan veya belirlenen hatların dışına çıkan uluslararası ticari gemilerin ciddi geçiş ücretleri ve cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalacağını duyurdu.
ENERJİ KORİDORUNDA LİMAN DEĞİŞİKLİĞİ: ÇABAHAR ÖNE ÇIKIYOR
ABD ile İran arasında sağlanan mutabakat zaptının Basra Körfezi genelindeki petrol ve doğal gaz sevkiyatını tamamen serbest bırakması bekleniyordu. Ancak denizcilik verilerine göre, ihracat artışının en somut görüldüğü nokta körfezin içi değil, İran-Pakistan sınırında, Basra Körfezi'nin hemen dış segmentinde yer alan Çabahar Limanı oldu. Uzmanlar, küresel filoların riskli körfez suları yerine dış limanları tercih etmeye başladığına dikkat çekiyor.
ASKERİ GERİLİM BARIŞ MÜZAKERELERİNİ ERTELETTİ
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, ABD ve İran arasında İsviçre'de gerçekleştirilmesi planlanan kalıcı barış anlaşması müzakereleri ileri bir tarihe ertelendi. Güney Lübnan’da İsrail ordusu ile İran destekli Hizbullah militanları arasında patlak veren şiddetli çatışmaların ardından gelen bu erteleme kararı, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi'ndeki ticari güvenliğin geleceğine dair soru işaretlerini artırdı.
HAYALET GEMİLER DÖNEMİ: TANKERLER SİNYAL KAPATIYOR
Körfez hattındaki askeri riskler nedeniyle uluslararası tanker trafiğinde "hayalet gemi" stratejisi uygulanmaya başlandı. Çok sayıda ticari geminin, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaparken hedef olmamak adına transponderlarını tamamen kapattığı ve Umman kıyı şeridine sıfır seyrederek gizlendiği rapor edildi.
Bölgedeki gerilimin ve takibin bir sonucu olarak, milyonlarca varil petrol taşıyan uluslararası süpertankerlerin hareket kabiliyeti kısıtlanırken, yük akışlarının tam olarak hangi rotalardan ilerlediğinin tespiti zorlaşıyor. Küresel denizcilik otoriteleri, bölgedeki lojistik normalleşmenin askeri gerilimin düşmesine bağlı olduğunu vurguluyor.
