ABD’nin Orta Doğu’dan gelen tedariklerin kesilmesini telafi etmek amacıyla yaptırımları geçici olarak kaldırmasının ardından Asya hükümetleri, Rusya’nın petrol tedariklerini temin etmek için acele ediyor.
Fiyatların yükselmesi ve tedarik sıkıntılarıyla karşılaşan Hindistan, Rusya’dan ham petrol alımlarını artırırken, Tayland, Filipinler ve Endonezya Rusya’dan alım yapmaya açık olduklarını belirtti. İran savaşından önce Rusya’nın ham petrolünü en büyük alıcı olan Çin ise tedarik alımlarına devam etti.
Rus petrolü, ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarından önce önemli bir indirimle işlem görüyordu. ABD ve müttefiklerinin, Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesinin ardından uyguladığı yaptırımlar, birçok ülkenin Rus petrolünü satın almaktan kaçınmasına yol açtı.
2025 yılında yalnızca birkaç ülke -özellikle Çin, Hindistan ve Türkiye- açıkça büyük ölçekli Rus petrolü satın aldı, bu veriler Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi’nden alındı.
Hindistan, Şubat 2026’da ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı bir anlaşma kapsamında, Hindistan mallarına uygulanan vergileri %50’den %18’e düşürme karşılığında petrol alımlarını azaltmaya başlamıştı.
Kpler, bir emtia istihbarat firması, 6 Mart’ta “yaklaşık 130 milyon varil Rus ham petrolünün denizde beklediğini” bunun 54 milyon varilinin Süveyş Kanalı ile Singapur arasında olduğunu tahmin etti.
13 Mart’ta ABD, denizde bekleyen yaptırıma uğramış Rus petrolü ve petrol ürünlerinin ticaretine izin veren 30 günlük bir muafiyet duyurdu. Tedarik için heyecanlanan Asya alıcıları, bundan yararlanmak için acele ediyor.
Rusya’nın ihracat için referans markası olan Urallar Petrolü’nün fiyatı hızla yükseldi. Varil fiyatı, 27 Şubat’ta, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarından bir gün önce 58.16 dolardan, Mart başında 100 dolara kadar çıkarken, çarşamba günü fiyat yaklaşık 90 dolar civarındaydı, bu da küresel referans Brent Petrolü ile aynı fiyata yakın bir seviyede.
Hindistan, şu anda Rus petrolü alımlarını yaklaşık olarak günde 1.8 milyon varile iki katına çıkarmış durumda, Kpler’e göre. Firma, ABD’nin muafiyetini açıklamadan önce yaptığı bir yorumda, Rus tedarikinin uzun vadede bir tampon sağlayacağını, ancak Hindistan’ın Orta Doğu’dan alışık olduğu günlük yaklaşık 2.6 milyon varillik tedarikteki kesintiyi tamamen telafi edemeyeceğini belirtti.
Çin ve daha az ölçüde Türkiye de stok alımı yapmaya başladı. Ancak Çin’in alımları, Hindistan’ın alımları azalmaya başladığı için büyük bir sıçrama göstermedi.
Büyük Çinli oyuncular, şimdi pazara olan ilgilerini yeniden göstermeye başladı. Çinli devlet petrol şirketleri Sinopec ve PetroChina, tedarikçileriyle kasımdan bu yana ilk kez Rus petrolü alımı yapma olasılığını görüştü.
Columbia Üniversitesi SIPA Küresel Enerji Politikası Merkezi’nden kıdemli araştırmacı Erica Downs, “Çin ve Hindistan, denizde mahsur kalan birçok Rus varili için rekabet edecek” dedi.
Pekin merkezli danışmanlık firması Trivium China’nın analisti Cosimo Ries, Çin’in enerji tedarikindeki kesintilere karşı büyük rezervleri sayesinde nispeten iyi korunmuş olduğunu, ancak Orta Doğu’daki uzun süreli bir çatışmanın, Asya’nın en büyük ekonomisi için “çok yıkıcı” olacağını söyledi. Artan uluslararası petrol fiyatları, iç piyasada yakıt fiyatlarının artmasına yol açtı ve bir artışın önümüzdeki hafta daha yapılması bekleniyor.
“Çin, tedarikler ciddi şekilde kesilse bile kendisini tamamen izole edemez,” dedi Ries ve ekledi: “Küresel piyasa fiyatları, Çin’in İran ham petrolüne erişimi devam etse bile onu etkileyecek.”
Rus petrolünden daha önce kaçınan Güneydoğu Asya hükümetleri de şimdi alım yapmayı değerlendiriyor.
Filipinler’de, bir ABD anlaşmalı müttefik olan devlet destekli Filipin Ulusal Petrol Şirketi, pazartesi günü Rus tedarikçileriyle temasa geçti, Enerji Bakanı Sharon Garin açıkladı.
Garin, Filipinler’in Çin, Güney Kore, Singapur, Tayland ve Japonya gibi uzun vadeli ilişkiler kurduğu yakıt tedarikçileriyle de irtibata geçtiğini belirtti. Ayrıca, önceden var olan ticaret sözleşmelerinin, bazı ülkelerin iç pazarlarında kıtlıkları engellemeye çalışırken saygı gösterilmesi gerektiğini de uyardı.
Bir diğer ABD müttefiki Tayland da Rusya ile petrol alımını görüşmeye başladı, Dışişleri Bakanı Sihasak Phuangketkeow, salı günü açıklamada bulundu. Tayland ayrıca Brezilya, Nijerya ve Kazakistan gibi diğer tedarikçilerle de iletişime geçtiğini söyledi.
Endonezya, bir net petrol ithalatçısı olarak, Rus petrolü alımına açık olduğunu belirtti. “Her ülke olasılık dahilinde. Şu anda bizim için önemli olan tedariki sağlamak,” dedi Enerji ve Maden Kaynakları Bakanı Bahlil Lahadalia.
Endonezya, daha önce 2024’te Rus ham petrolü almak için devlet petrol şirketi Pertamina’nın teklif sunduğu olasılığı incelemişti. Ancak, Şubat 2026’da, Avrupa Birliği’nin önerdiği yaptırımlar karşısında, herhangi bir alım yapmayı reddetti.
Rus ham petrolü, Orta Doğu tedariklerindeki kesintiyi telafi etmek için yeterli olmayacak gibi görünüyor.
“Rus ham petrolünün fiyatları düşüreceğini sanmıyorum” dedi bir endüstri uzmanı Nikkei Asia’ya.
“Muhtemelen fiyat artışını bir miktar sınırlayacaktır. Ama daha çok Asya’daki mevcut variller için bir yarış görmemiz daha olası, özellikle Çin ve Hindistan bu işin içinde olacak. Bunlar da çoğunlukla yeniden yönlendirmeler, yeni variller değil” diye ekledi.
Diğer yandan, bölgedeki birçok rafinerinin Rus ham petrolünü işleyebileceği belirtiliyor.
“Birçok Asya rafinerisi zaten orta derecede asidik ham petroller için kurulmuş durumda, bu yüzden teknik olarak uyuyor,” diye açıkladı kaynak. “Ancak hala karıştırma, lojistik ve yaptırım kaynaklı sürtüşmeler var, bu da işleri yavaşlatıyor” diye belirtti.
Kaynak: harici.com.tr