ABD ordusunun Hürmüz Boğazı’nın doğusunda İran limanlarına yönelik deniz ablukası dün TSİ 17.00 itibarıyla başladı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından başlatılan abluka kapsamında İran’a giriş ve çıkış yapan tüm gemiler denetim altına alındı.
Abluka sonrası ilk hareketlilik
İran basınında yer alan haberlere göre, ABD’nin deniz ablukasını başlatmasının ardından ilk İran gemisinin navigasyon sistemini kapatarak uluslararası sulara doğru ilerlediği öne sürüldü.
CENTCOM, dün yaptığı açıklamada İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğine yönelik ablukanın 13 Nisan TSİ 17.00’da başlatılacağını duyurmuştu. Açıklamada, uygulamanın İran’ın Basra Körfezi ve Umman Denizi’ndeki tüm limanlarını kapsayacağı ve tüm ülkelere ait gemilere eşit şekilde uygulanacağı belirtilmişti. CENTCOM ayrıca İran dışındaki limanlara giden gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine müdahale edilmeyeceğini kaydetmiş, denizcilere ise bölgede faaliyet gösterirken ABD deniz kuvvetleriyle iletişim halinde olmaları çağrısı yapmıştı.
Abluka kararı müzakerelerin ardından geldi
ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu abluka kararını İran ile ABD arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da hafta sonu yürütülen müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından almıştı. ABD yönetimi, İran’a yönelik baskıyı artırmak amacıyla deniz trafiğini hedef alırken, CENTCOM’un son günlerde bölgede mayın temizleme ve güvenli geçiş koridoru oluşturma çalışmalarını hızlandırdığı kaydedilmişti.
Bölgede askeri hareketlilik arttı
ABD Donanması’na ait savaş gemilerinin Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nde yoğun faaliyet yürüttüğü, mayın temizleme operasyonlarına insansız su altı araçlarının da dahil edileceği bildirilmişti. ABD’li yetkililerin oluşturulacak "güvenli deniz koridoru" ile ticari gemi trafiğinin kesintisiz sürdürülmesini hedeflediği aktarılmıştı.
İran tarafı ise daha önce yaptığı açıklamalarda, Hürmüz Boğazı’nın kendi kontrol ve yönetimi altında olduğunu vurgulamış, askeri unsurların bölgeye yaklaşmasının ateşkes ihlali sayılacağını ve sert karşılık verileceğini duyurmuştu.
Trump’tan İran’a tehdit
ABD Başkanı Donald Trump, ablukanın başlamasının ardından yaptığı ilk açıklamada, "İran Donanması, 158 gemiyle birlikte tamamen yerle bir edilerek denizin dibini boyladı. Vurmadığımız şeyler, 'hızlı taarruz gemisi' olarak adlandırdıkları az sayıdaki teknelerdir. Bunları ciddi bir tehdit olarak değerlendirmedik" ifadelerini kullanmıştı.
İran Donanması’nı tehdit eden Trump, "Bu gemilerden herhangi biri ablukamıza yaklaşırsa, denizde uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullandığımız silah sistemiyle anında hızlı ve acımasız şekilde imha edilecektir" demişti.
İran’dan “krizi tırmandıracak" açıklaması
ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz ablukasını başlatmasının ardından İran’dan tepki geldi. İran Savunma Bakanlığı Sözcüsü Rıza Talayi Nik, yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve yönetiminin İran’a ait olduğunu belirterek, "Yabancı güçlerin Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’ndeki uluslararası su yollarının güvenliğine müdahalesi, bölge ve dünya açısından tehlikeli sonuçlar doğurur. Bu kapsamda her türlü askeri müdahale, küresel enerji güvenliğinde krizi tırmandıracak ve istikrarsızlığı artıracaktır" dedi.
Trump’a sert eleştiri
ABD Başkanı Donald Trump’ı da hedef alan Talayi Nik, "Trump, daha önce başarısızlıkla sonuçlanan girişimlerinde olduğu gibi, Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’ndeki su yollarına yönelik askeri müdahale konusunda da ABD’yi yeni bir yenilgiye sürükleyecektir. Trump’ın aşırı talepleri ve Netanyahu ile siyonist rejim adına hareket etmesi, ABD’yi daha derin bir bataklığa ve yeni başarısızlıklara sürüklemektedir" ifadelerini kullandı.
"Karşılık kararlı ve pişman edici olacak"
İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetine de vurgu yapan Talayi Nik, "İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki tam hakimiyeti çerçevesinde, ABD ve diğer yabancı askeri güçlerin her türlü müdahale ve saldırısına izin vermeyecek, bu tür girişimlere kararlı ve pişman edici şekilde karşılık verecektir" dedi.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise, ablukanın ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda ABD’nin attığı adımları eleştirerek, "Küresel ekonomiyi hedef alan bir ‘intikam hamlesi’ ile ‘yasa dışı bir savaş’ kazanılabilir mi? Başkalarına zarar vermek uğruna kendine zarar vermek hiç mantıklı mı?" ifadelerini kullandı.