Avrupa Birliği, Rusya’nın petrol ticaretinde kullandığı öne sürülen gölge filoya yönelik denetimlerini artırıyor. EUNAVFOR MED IRINI Operasyonu kapsamında Akdeniz’de seyreden Sun isimli petrol tankerine, geminin bayrak statüsünü doğrulamak amacıyla çıkıldı.
Denetim, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin (UNCLOS) 110. maddesi kapsamında gerçekleştirildi. Söz konusu madde, belirli koşullar altında savaş gemilerine açık denizlerde ticari gemilerin uyruğunu doğrulama ve bayrak durumunu kontrol etme yetkisi veriyor.
AB yetkilileri, Sun tankerinin sahte bayrak altında seyrettiğinden şüphelenildiğini belirtirken, operasyonun son aylarda AB deniz kuvvetleri tarafından gölge filo şüphesi taşıyan gemilere yönelik gerçekleştirilen altıncı bayrak doğrulama denetimi olduğu açıklandı.
AB’nin son dönemdeki yaklaşımı, yaptırım listelerinin ötesine geçerek Rus petrolü taşıdığı değerlendirilen gemilerin bayrak, sicil ve uyruk durumlarını doğrudan sorgulamaya odaklanıyor.
Gölge filo olarak tanımlanan tankerler, Rus petrolünün Batılı denizcilik, sigorta ve finans ağlarının dışında taşınmasında kullanılıyor. Bu gemilerin bir bölümünün karmaşık mülkiyet yapıları, sık bayrak değişiklikleri ve şeffaf olmayan sigorta düzenlemeleri kullandığı belirtiliyor.
IRINI Operasyonu daha önce de yaptırım uygulanan Toa Payoh ve South Star tankerlerine yönelik benzer bayrak doğrulama operasyonları gerçekleştirmişti. AB, Akdeniz’deki IRINI’nin yanı sıra Batı Hint Okyanusu’nda faaliyet gösteren ATALANTA Operasyonu’na da benzer yetkiler verdi.
AB’nin gölge filoya yönelik operasyonlarının, Rus petrol taşımacılığında kullanılan gemilerin bayrak ve hukuki statülerini daha yakından denetleme politikasının bir parçası olarak sürmesi bekleniyor.