ABD Başkanı Donald Trump yaptığı açıklamada, İran’a askeri silah sağlayan ülkelerden yapılan ithalatın, herhangi bir muafiyet olmaksızın %50 gümrük vergisi ile karşı karşıya kalacağını söyledi. Trump, bu vergi tehdidini Tahran ile iki haftalık bir ateşkes üzerinde anlaşmaya varılmasından birkaç saat sonra bir sosyal medya paylaşımıyla duyurdu.
Trump’ın Truth Social paylaşımı, bu tür gümrük vergilerini koymak için hangi yasal yetkiyi kullanacağını belirtmedi. Yüksek Mahkeme şubat ayında, geniş kapsamlı küresel gümrük vergileri uygulamak için Uluslararası Acil Ekonomik Güç Yasası'nı (IEEPA) kullanmasını iptal etmiş ve alt mahkemenin bir yıl içinde toplanan yaklaşık 166 milyar doların iade edilmesine karar vermesine yol açmıştı.
1977 tarihli IEEPA yasası, onlarca yıldır İran, Rusya ve Kuzey Kore’ye yönelik finansal yaptırımları desteklemek için yaygın olarak kullanıldı ancak mahkeme, Trump’ın bunu ticari gümrük vergileri uygulamak için kullanarak yetkisini aştığına karar verdi.
Trump, "İran’a askeri silah tedarik eden bir ülke, Amerika Birleşik Devletleri’ne satılan her türlü mal üzerinden derhal %50 oranında vergilendirilecektir; bu uygulama derhal yürürlüğe girecek, hiçbir istisna veya muafiyet olmayacaktır! Başkan DJT" diye yazdı.
Trump, cezalandırıcı gümrük vergileriyle karşı karşıya kalabilecek herhangi bir ülke adı vermedi. Çin ve Rusya, ABD ve İsrail baskısına karşı koyması için İran’ın askeri kapasitesini geliştirmesine yardımcı olmuş; füze, hava savunma sistemleri ve caydırıcılığı artırmayı amaçlayan teknolojiler sağlamıştı.
Ancak bu destek, ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sırasında sınırlı kalmış gibi göründü. Hem Pekin hem de Moskova son dönemde herhangi bir silah sağladıklarını reddetti, ancak Moskova’ya yönelik iddialar devam etti.
Reuters, şubat ayında, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ilk saldırılarından önce, Tahran’ın Çin’den süpersonik gemisavar seyir füzeleri satın almayı düşündüğünü bildirmişti. Reuters ayrıca mart ayında, iki üst düzey Trump yönetimi yetkilisine dayanarak, Çin’in en büyük yarı iletken üreticisi SMIC’in İran ordusuna çip üretim araçları gönderdiğini bildirdi.
Trump, ilk döneminden kalma Çin malları üzerindeki mevcut "Bölüm 301" haksız ticari uygulamalar vergilerine sahip ve bunlara yeni vergiler ekleyebilir. Ayrıca endüstriyel kapasite fazlası ve Çin’in 2020 ticaret anlaşmasına uyumuyla ilgili bekleyen benzer davalar da bulunuyor. Ancak bunların yürürlüğe girmesi için bir kamuoyu bilgilendirme süreci gerekiyor.
Trump ayrıca, ulusal güvenlik gerekçesiyle stratejik yerli endüstrileri korumak için sektöre özel gümrük vergilerine izin veren, Soğuk Savaş döneminden kalma 1962 Ticari Genişleme Yasası'nın 232. Maddesi'ni de devreye sokabilir. Ancak bu yasayı kullanmak aylar sürecek yeni bir inceleme ve kamuoyu görüşü gerektiriyor.