Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Soner Esmer, Uluslararası Enerji Ajansı’na göre dünyanın son 50 yılın en büyük enerji kriziyle karşı karşıya olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı’nın artık güvenli bir geçiş noktası olmaktan çıktığını ve enerji taşımacılığında rotaların kökten değiştiğini söyledi.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın verilerine göre yaşanan bu kriz, 1973, 1978 ve Rusya-Ukrayna savaşı kaynaklı enerji krizlerinin toplamından daha büyük bir etkiye sahip. Prof. Dr. Soner Esmer, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede önemli tespitlerde bulundu.
Esmer’e göre, Hürmüz Boğazı artık güvenilir bir geçiş noktası değil. Başta ham petrol olmak üzere enerji taşımaları için rotalar değişiyor. ABD’nin önemli bir arz merkezi haline gelmesiyle birlikte Panama Kanalı’nda bekleme süreleri 4 günü geçti. Tek bir geçiş ihalesi ise 4 milyon dolara ulaştı.
Bu durumun anlamının petrolün, denizde çok daha uzun mesafeler kat edeceği, ancak mevcut tanker filosunun bu artan mesafeyi karşılayamayacak durumda olduğunu belirten Prof. Dr. Esmer, yeni bir dengenin kurulmasının en az 2 yıl alacağını ve bu süre boyunca taşıma kapasitesinin yetersiz kalacağını vurguladı.
"Filosunda tanker olanlar için kazançlı bir dönem başladı"
Savaş öncesindeki 10 yılda ham petrol taşımacılığı 2 milyar ton seviyesinde gerçekleşti ve ton/mil değerindeki artış sadece %1,4 oldu. Taşınan ham petrol, hem miktar hem de mesafe olarak 10 yıldır neredeyse hiç değişmedi.
Toplam deniz ticaret filosunun %28’i, yani 670 milyon deadweight tonu, 12 bin 600 parça petrol tankerinden oluşuyordu. Bu tankerler her gün 80 milyon varil petrol taşıyordu.
Prof. Dr. Esmer, “Hürmüz bugün açılsa en az 2 yıllık bir kriz var” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti.
Esmer’e göre son 10 yılda neredeyse sabit seyreden bu sektörde büyük bir dönüşüm başladı. Krizin merkezinde fırsatlar da olduğunu dile getiren Soner Esmer, filosunda tanker olanlar için kazançlı bir dönemin başladığını, ikinci el tanker alanların kazanacağını, yeni gemi siparişi verenlerin de pişman olmayacağını belirtti.
Prof. Dr. Soner Esmer, tüm bu verilerin aynı zamanda küresel bir ekonomik darboğaza girildiğini de gösterdiğini vurgulayarak, enerji krizinin sadece taşımacılıkla sınırlı kalmayacağı, tüm dünya ekonomisini etkileyeceği uyarısında bulundu.
7DENİZ