ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmandığı bir dönemde Washington, Ortadoğu’daki askeri varlığını belirgin şekilde artırıyor. ABD Donanması’na ait nükleer enerjiyle çalışan USS Abraham Lincoln uçak gemisi öncülüğündeki geniş bir saldırı grubu bölgeye sevk edilirken, kapsamlı askeri tatbikatların da planlandığı açıklandı.
ABD Merkez Komutanlığı’na (CENTCOM) bağlı Hava Kuvvetleri Komutanlığı, yapılacak tatbikatların; hava gücünün kısa sürede konuşlandırılması, operasyonların sürdürülebilirliği ve ani tehditlere karşı esnek müdahale kapasitesinin test edilmesini amaçladığını bildirdi. Tatbikatların detayları ise güvenlik gerekçesiyle paylaşılmadı.
USS Abraham Lincoln’e, gelişmiş hava savunma sistemleriyle donatılmış güdümlü füze destroyerleri eşlik ediyor. Yaklaşık 5 bin personel ve çok sayıda savaş uçağı taşıyan uçak gemisi, ABD’nin bölgedeki en güçlü deniz unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Amerikan basınına göre Washington, daha önce İran hedeflerine yönelik operasyonlara katılmış F-15E Strike Eagle tipi savaş uçaklarını da bölgeye kaydırdı. İngiltere ise “savunma amaçlı” olduğunu vurgulayarak Typhoon jetlerini Ortadoğu’da konuşlandırdı.
Bu yığınağın, CENTCOM’un sorumluluk sahasında uzun bir aradan sonra gerçekleştirilen ilk uçak gemisi konuşlandırması olduğu belirtiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamada İran açıklarında “son derece güçlü ve geniş bir donanma” bulunduğunu söyledi. Trump ayrıca Tahran yönetiminin müzakere arayışında olduğunu öne sürerek, İran’dan çeşitli kanallarla temas girişimleri geldiğini iddia etti.
Ancak uçak gemisi saldırı grubunun bölgeye gönderilmesi, diplomasi söylemine rağmen askeri seçeneğin masada tutulduğuna işaret ediyor.
İran cephesinden ise sert mesajlar geldi. Devrim Muhafızları Donanması yetkilileri, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin İran’ın kontrolünde olduğunu vurgularken, bölgede kapsamlı istihbarat faaliyetleri yürütüldüğünü açıkladı. “Savaş istemiyoruz, ancak dayatılırsa çok daha güçlü karşılık veririz” mesajı verildi.
Küresel petrol ticaretinin kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 21 milyon varil petrol taşınıyor. Olası bir kriz, dünya enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açabilecek nitelikte.
Bu açıklamaların ardından İran, boğaz çevresinde gerçek mühimmatlı askeri tatbikatlar düzenleyeceğini duyurdu. Tatbikat süresince bölgedeki hava sahasının belirli irtifalara kadar kısıtlanacağı bildirildi.
Bölge ülkeleri ise temkinli bir tutum sergiliyor. Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan, kendi topraklarının ya da hava sahalarının İran’a yönelik herhangi bir saldırı için kullanılmasına izin vermeyeceklerini açıkladı. İran tarafı ise komşu ülkelere açık bir uyarıda bulunarak, olası bir operasyona destek verilmesi durumunda bunun düşmanca bir tutum olarak değerlendirileceğini bildirdi.
Öte yandan İsrail ve ABD içinden İran’a karşı daha sert söylemler yükseliyor. İsrail yönetimi, olası bir saldırıya “çok daha güçlü” bir yanıt verileceğini belirtirken, ABD’de bazı siyasetçiler İran içindeki muhalif gruplara açık destek çağrıları yapıyor.