Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’da çatışmalar nedeniyle kesintiye uğrayan enerji arzının yeniden eski seviyelerine ulaşmasının yaklaşık iki yıl alabileceğini söyledi. İsviçre basınından Neue Zürcher Zeitung gazetesine konuşan Birol, toparlanma sürecinin ülkelere göre değişeceğini ancak genel görünümde savaş öncesi üretim ve sevkiyat düzeylerine dönüşün kısa vadede mümkün görünmediğini belirtti.
Birol, toparlanmanın ülkeden ülkeye farklılık göstereceğini ifade etti. Irak’ta sürecin daha uzun sürebileceğini söyleyen Birol, Suudi Arabistan’da ise toparlanmanın görece daha hızlı olabileceğini belirtti. Buna karşın genel tabloya bakıldığında, bölgedeki enerji arzının savaş öncesi seviyelere dönmesinin yaklaşık iki yılı bulabileceğini vurguladı.
Birol, özellikle Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması ihtimalinin piyasalarda yeterince ciddiye alınmadığını söyledi. Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan boğazın uzun süre kapalı kalması halinde, petrol ve doğal gaz piyasalarında ciddi fiyat artışlarının kaçınılmaz olacağına işaret etti.
Savaş öncesinde yola çıkan petrol ve doğal gaz sevkiyatlarının varış noktalarına ulaşmasının, ilk aşamada arz şokunun etkisini sınırladığını belirten Birol, mart ayında yeni tanker yüklemelerinin yapılmadığını söyledi. Bu nedenle özellikle Asya pazarlarına yönelik yeni petrol, gaz ve yakıt sevkiyatının gerçekleşmemesinden kaynaklanan arz boşluğunun artık hissedilmeye başlandığını ifade etti.
IEA’nın mart ayında gerçekleştirdiği acil petrol rezervi kullanımının ardından yeni bir adım atılıp atılmayacağına ilişkin soruya da yanıt veren Birol, ajansın gerektiğinde hızlı ve kararlı şekilde harekete geçmeye hazır olduğunu söyledi.
Fatih Birol, Associated Press haber ajansına yaptığı açıklamada ise, Hürmüz Boğazının birkaç hafta içinde yeniden açılmaması durumunda küresel enerji arzı üzerindeki olumsuz sonuçların daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulundu. Birol, "Avrupa’da belki 6 haftalık kadar jet yakıtımız kaldı. Eğer Hürmüz Boğazı’nı açamazsak yakında A şehrinden B şehrine olan bazı uçuşların jet yakıtı eksikliği nedeniyle iptal edilebileceği haberini duyacağız" şeklinde konuştu. Birol, "Birçok hükümet lideri bana Hürmüz Boğazı, mayıs sonuna kadar açılmazsa başta daha zayıf ekonomiler olmak üzere birçok ülkenin büyük zorluklarla karşılaşacağını ve bunun yüksek enflasyon rakamlarından yavaş büyümeye veya bazı durumlarda durgunluğa kadar uzanabileceğini söylüyor" dedi.