Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) ile Mersin Deniz Ticaret Odası iş birliğinde ve Mersin Uluslararası Limanı’nın desteğiyle düzenlenen “Limanların Hukuki Rejimi Uluslararası Sempozyumu”, 3-4 Eylül 2026 tarihlerinde Mersin’de gerçekleştirildi.
İki gün süren sempozyumda; limanların ulusal ve uluslararası hukuk bakımından statüsü, liman devletinin yetkileri, liman yönetimi ve yönetişimi, deniz emniyeti ve güvenliği, dijitalleşme, küresel deniz taşımacılığının geleceği, bölgesel iş birliği ve yeşil dönüşüm gibi limanların geleceğini doğrudan ilgilendiren çok sayıda konu farklı disiplinlerin perspektifinden ele alındı.
Sempozyumun açılışında Mersin Uluslararası Limanı adına Erdal Tonguç, Mersin Deniz Ticaret Odası adına Bedii Canatan ve DEHUKAM Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Önel değerlendirmelerde bulundu.
DEHUKAM Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Önel, konuşmasında limanların günümüzde yalnızca ticari faaliyetlerin yürütüldüğü altyapılar olmaktan çıktığını; ekonomik, stratejik, hukuki ve jeopolitik boyutları bulunan kritik merkezler hâline geldiğini belirterek, limanlara ilişkin güncel meselelerin akademi, kamu, denizcilik sektörü ve diplomasi çevrelerinin katılımıyla çok boyutlu biçimde ele alınmasının önemine dikkat çekti.
Açılış konuşmalarının ardından Türkiye Büyük Millet Meclisinin 26. Başkanı İsmet Yılmaz tarafından keynote konuşması gerçekleştirildi. Yılmaz, konuşmasında limanların devlet politikaları, ekonomik kalkınma ve uluslararası ilişkiler açısından taşıdığı stratejik öneme dikkat çekerek, Türkiye’nin ekonomik ve stratejik kapasitesi bakımından limanların öneminin bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Sempozyum kapsamında gerçekleştirilen sekiz panelde, limanların uluslararası bağlantısallık ve liman diplomasisindeki rolünden limanların hukuki rejimine, liman yönetiminden liman devleti yetkisine, deniz emniyeti ve güvenliğinden küresel deniz taşımacılığının geleceğine kadar geniş bir konu yelpazesi değerlendirildi.
Sempozyumun ilk paneli “Denizcilik Bağlantısallığı ve Liman Diplomasisi” başlığıyla gerçekleştirildi. Malezya ve Singapur’un Ankara Büyükelçileri ile Panama’nın İstanbul Başkonsolosunun katkılarıyla düzenlenen oturumda; Malakka Boğazı ve Panama Kanalı gibi stratejik deniz geçişlerinin küresel ticaret, seyrüsefer serbestisi, deniz güvenliği ve ekonomik bağlantısallık bakımından taşıdığı önem ele alındı.
“Limanların Hukuki Rejimine Genel Yaklaşım” başlıklı ikinci panelde, sivil limanların ulusal ve uluslararası hukuk bakımından statüsü, devlet egemenliği, liman devletinin hak ve sorumlulukları, liman yönetişimi ve uluslararası iş birliği konuları değerlendirildi.
Üçüncü panel olan “Liman Yönetiminde Liderlik” oturumunda ise Mersin Uluslararası Limanı, CEYPORT, Asyaport ve Port of Antwerp-Bruges temsilcileri liman işletmeciliğine ilişkin uygulama ve deneyimlerini paylaştı. Geleceğin limanlarının yalnızca altyapı ve fiziksel kapasite yatırımlarıyla değil; vizyoner liderlik, güçlü yönetişim, doğru yatırım kararları ve kamu-özel sektör iş birliğiyle şekilleneceği vurgulandı.
İlk günün son panelinde “Deniz Emniyeti ve Güvenliği ile İnsana Yakışır İş Koşullarının Liman Devletleri Yoluyla Sağlanması” başlığı altında liman devletinin deniz emniyeti ve güvenliğinin sağlanmasındaki rolü ele alındı. Liman Devleti Denetiminin (Port State Control) bayrak devleti yetkisinin tamamlayıcı unsuru olarak rolü, liman güvenliğinin çok boyutlu yapısı ve limanların kritik altyapı niteliği değerlendirildi.
Sempozyumun ikinci gününde “Küresel Deniz Taşımacılığının Geleceği” başlıklı panelde pandemi, Süveyş Kanalı’ndaki krizler, jeopolitik gelişmeler ve iklim kaynaklı risklerin küresel deniz taşımacılığı üzerindeki etkileri ele alındı. Deniz taşımacılığında dayanıklılık ve esnekliğe dayalı yeni yaklaşımlar ile alternatif yakıtlar ve karbonsuzlaşma sürecinin liman altyapıları ve hizmetleri üzerindeki etkileri değerlendirildi.
“Akıllı Limanların Hukuki Etkileri” başlıklı altıncı panelde ise dijitalleşmenin liman hukuku ve deniz ticareti üzerindeki etkileri tartışıldı. Blokzincir, otonom gemiler ve yapay zekâ gibi yeni teknolojilerin liman operasyonlarına sunduğu imkânların yanı sıra, bu teknolojilerin ortaya çıkardığı hukuki boşluklar ve yeni düzenleme ihtiyacı ele alındı.
Yedinci panel olan “Liman Devleti Yetkisi ve Bölgesel İş Birliğinin Önemi” başlıklı oturumda; denizde kurtarma, gemi geri dönüşümü, terk edilmiş gemi insanları, gemi acenteliği ve deniz üstü rüzgâr enerjisi gibi farklı alanlarda liman devletinin yetkisi ve limanların üstlendiği hukuki işlevler değerlendirildi.
Sempozyumun son akademik paneli “Yeşil Limanlar ve Liman Devleti Aracılığıyla Deniz Çevresinin Korunması” başlığıyla gerçekleştirildi. Oturumda alternatif yakıtlar, kıyıdan elektrik beslemesi, yeşil koridorlar, çevresel etki değerlendirmesi ve yeşil liman uygulamaları çerçevesinde limanların düşük karbonlu denizciliğe geçişteki rolü ele alındı. Ayrıca IMO 2023 GHG Stratejisi kapsamında limanların iklim hedeflerine katkısı ile yeşil dönüşümün finansman, kapasite geliştirme, teknoloji transferi ve adil geçiş mekanizmalarıyla desteklenmesinin önemi vurgulandı.
Sempozyumda gerçekleştirilen değerlendirmeler sonucunda, 21. yüzyılın değişen denizcilik düzeninde limanların hukuki rejiminin teknolojik, ekonomik, çevresel ve jeopolitik dönüşümler dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği ortaya konuldu.
Limanların geleceğinin yalnızca teknik ve ekonomik kapasiteyle değil; güçlü, öngörülebilir, uyumlu ve uluslararası iş birliğine açık bir hukuki ve kurumsal çerçeveyle şekilleneceğine dikkat çekildi.
Malezya, Singapur, Panama, Birleşik Krallık, Maldivler, Belçika, İtalya, Ürdün ve Türkiye’den akademisyen, kamu görevlisi, diplomatik temsilci ve sektör temsilcilerinin katkı sunduğu sempozyum, liman hukukunun uluslararası niteliğinin ortaya konulması ve akademi, kamu ve özel sektör arasındaki bilgi ve deneyim paylaşımının güçlendirilmesi bakımından önemli bir platform oluşturdu.
Sempozyum programının ardından 5 Eylül 2026 tarihinde Mersin Uluslararası Limanı’nateknik ziyaret gerçekleştirildi. Ziyaret kapsamında liman operasyonları ve uygulamaları yerinde incelenirken, liman işletmeciliğine ilişkin güncel uygulamalar hakkında bilgi alındı.
7DENİZ
