Orta Doğu’daki İran–ABD gerilimi, küresel deniz ticaretinin en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda trafiği neredeyse durma noktasına getirdi. Son gelişmelerin ardından boğazdan geçen gemi sayısı keskin şekilde geriledi.
Son 24 saatlik verilere göre Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca 5 gemi geçiş yaptı. Bu gemilerden birinin İran’a ait petrol ürünleri tankeri olduğu belirtildi. Oysa kriz öncesinde boğazdan günlük ortalama 140 gemi geçiş yapıyordu.
İran’ın son günlerde iki konteyner gemisine el koyması ve ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı sürdürmesi, bölgedeki güvenlik risklerini ciddi şekilde artırdı. Artan gerilim, denizcilik şirketlerinin rotalarını ve operasyonlarını doğrudan etkiliyor.
Sektör temsilcileri, gemi trafiğinin yeniden normale dönebilmesi için taraflar arasında kalıcı bir ateşkes sağlanması ve güvenli geçiş garantilerinin verilmesi gerektiğini vurguluyor. Mevcut durumda gemiler, İran ve Umman kıyılarına yakın dar ve sınırlı güzergâhları kullanmak zorunda kalıyor. Bu rotaların yoğun trafiği karşılamada yetersiz kaldığı ifade ediliyor.
Öte yandan, ABD yaptırımları altındaki İran bayraklı “Niki” isimli tanker de varış noktası açıklanmadan boğazdan geçen sınırlı sayıdaki gemiler arasında yer aldı. Tankerin abluka hattına yaklaşması halinde yaşanabilecekler ise belirsizliğini koruyor.
Uzmanlar, son el koyma olaylarının ardından Hürmüz Boğazı’nın “açık” olsa bile artık güvenli bir geçiş noktası olarak görülmediğine dikkat çekiyor. Bu durum, deniz taşımacılığı ve enerji sektöründe risk algısını daha da yükseltiyor.
Boğazdaki aksama, küresel petrol ve LNG ticaretini de doğrudan etkiliyor. Dünya enerji arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu kritik hatta yaşanan yavaşlama, yüzlerce geminin Körfez’de beklemesine neden oldu. Yaklaşık 20 bin denizcinin de bölgede mahsur kaldığı ifade ediliyor.
Sigorta şirketleri ve enerji firmaları gelişmeleri yakından izlerken, risklerin azalmasına yönelik somut adımlar atılmadan trafiğin eski seviyesine dönmesinin zor olduğu değerlendiriliyor.
