Yeni yönetmelikle birlikte gemi acentelerinin faaliyet alanları A, B ve C sınıfı olmak üzere üç ayrı kategoriye ayrıldı. Buna göre A sınıfı acenteler Türk Boğazları dahil tüm bölgelerde gemi ve yatlara hizmet verebilirken, B sınıfı acenteler Türk Boğazları dışında gemilere ve tüm bölgelerde yatlara hizmet verebilecek. C sınıfı acenteler ise yalnızca yat acenteliği faaliyetlerinde bulunabilecek.
Yetki Belgesi Zorunlu Hale Geldi
Yönetmeliğe göre gemi acenteliği faaliyetinde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin faaliyet alanlarına uygun yetki belgesi almaları zorunlu olacak. Yetki belgesi olmayan kişi veya şirketler, donatan, kaptan, işletmeci veya kiracı adına acentelik hizmeti veremeyecek.
Yetki belgeleri beş yıl süreyle geçerli olacak ve süre sonunda yeniden değerlendirmeye tabi tutulacak. Ayrıca yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve yalnızca adına düzenlenen gerçek veya tüzel kişiler tarafından kullanılabileceği hüküm altına alındı.
Sermaye Şartları Dikkat Çekti
Yeni düzenlemede mali yeterlilik kriterleri de net şekilde belirlendi. Buna göre;
* A sınıfı acenteler için en az 5 milyon TL,
* B sınıfı acenteler için en az 1 milyon TL,
* C sınıfı acenteler için ise en az 500 bin TL ödenmiş sermaye şartı getirildi.
Şube açacak acenteler için de ilave sermaye zorunluluğu uygulanacak.
Acente Personeline Eğitim ve Sınav Şartı
Yönetmelik kapsamında acente personeline yönelik eğitim ve sınav sistemi de yeniden düzenlendi. Acente personeli olmak isteyen adayların belirlenen eğitim programlarına katılması ve yapılacak sınavda başarılı olması gerekecek.
Denizcilik alanındaki yükseköğretim programlarından mezun olan adaylar eğitimden muaf tutulacak ancak sınava girme zorunluluğu devam edecek. Personel tanıtım belgeleri ise beş yıllık düzenlenecek ve yenileme eğitimine katılım zorunlu olacak.
Denetim ve Disiplin Mekanizması Güçlendirildi
Yeni yönetmelikle birlikte Gemi Acenteleri Disiplin Komisyonu (GADK) oluşturuldu. Komisyon; mesleki yetersizlik, disiplinsizlik, etik ihlaller ve mevzuata aykırı işlemler konusunda değerlendirme yapabilecek.
Tekrarlanan ihlallerde uyarı, belge askıya alma ve yetki belgesi iptaline kadar uzanan yaptırımlar uygulanabilecek. Ayrıca gerçeğe aykırı belge sunan, başka acentelerin kullanıcı bilgilerini kullanan veya mevzuata aykırı işlem yaptığı tespit edilen acentelerin yetki belgeleri iptal edilebilecek.
Dijitalleşme ve GABS Dönemi
Yönetmelik kapsamında tüm başvuru, sicil, belge ve denetim işlemleri Gemi Acenteliği Bilgi Sistemi (GABS) üzerinden yürütülecek. Eğitimlerin ve sınavların çevrimiçi yapılabilmesine de imkan tanındı.
Yeni düzenlemeyle birlikte acente personelinin kayıt altına alınması, sektörde hizmet standartlarının yükseltilmesi ve denetim mekanizmasının güçlendirilmesi hedefleniyor.