Hafta sonu Hürmüz Boğazı'ndan tanker trafiğinin büyük ölçüde durmasının ardından doğalgaz vadeli işlem fiyatları, yüzde 25'e varan oranda yükseldi. Bu artış Ağustos 2023'ten bu yana görülen en büyük artış olarak kayda geçti. Dünyanın sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihracatının yaklaşık yüzde 20'sini taşıyan enerji nakliye güzergahında yaşanan bozulmalar petrol fiyatlarının da keskin bir şekilde yükselmesine neden oldu.
Yaşanan bu durum, Rusya'nın dört yıl önce Ukrayna'ya saldırısının küresel enerji ticaretini alt üst etmesinden bu yana doğalgaz piyasaları için en ciddi şoku yaratma riski taşıyor. Asya ülkeleri Orta Doğu'dan sevk edilen LNG'nin büyük kısmını satın alırken, herhangi bir aksamanın alternatif tedarikler için rekabeti artıracağı ve Avrupa da dahil dünya çapında fiyatları yükselteceği belirtiliyor.
Özellikle Avrupa bu durumdan daha olumsuz etkileniyor. Avrupa'nın doğalgaz stokları oldukça düşük ve bölgenin önümüzdeki kış öncesinde stoklarını yenilemek için bu yaz büyük miktarlarda LNG ithal etmesi gerekiyor. Goldman Sachs'a göre Hürmüz Boğazı'ndan yapılan sevkiyatlar bir ay süreyle durdurulursa, Avrupa'da doğalgaz fiyatları iki katından fazla artabilir.
Rotalar değişti
ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasının ardından hafta sonu çatışmalar daha da şiddetlendi. Tahran, çeşitli ülkeleri hedef alan misilleme saldırılar gerçekleştirdi. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde yükleme yapması planlanan LNG tankerlerinin planlarını ertelediği veya rotalarını değiştirdiği görülüyor. Ayrıca, İsrail bazı doğalgaz sahalarını kapattı ve bu durum, büyük ithalatçı Mısır'ın daha fazla LNG sevkiyatı arayışına girmesine neden oldu.
İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatma niyetinde olmadığını söylese de, çatışmanın cumartesi günü başlamasından hemen sonra gemiler boğazdan geçmekten kaçınmaya başladı. Katar ise tüm denizcilik faaliyetlerini geçici olarak askıya aldığını duyurdu.
Avrupa'nın doğalgaz gösterge fiyatı olan Hollanda vadeli işlemleri, Amsterdam saatiyle sabah 8:04 itibarıyla yüzde 20 artışla megawatt saat başına 38,44 eurodan işlem gördü.
Kaynak: Bloomberght