Hürmüz Boğazı'ndaki ateşkes sonrası süreci değerlendiren Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Soner Esmer, bölgedeki gemi trafiğine dair verileri paylaştı.
Sosyal medya hesabından bir değerlendirme yazısı paylaşan Esmer, “8 Nisan 2026 sabahı ABD-İran ateşkesiyle birlikte Hürmüz Boğazı'nda kısmi geçişler yeniden başladı. İlk gemiler boğazı geçti; bir çok gemi bekleme pozisyonlarından ayrılarak boğaza yaklaştı. Hareketlilik başladı, ancak tam açılımdan söz etmek için henüz erken” dedi.
“Ateşkes sonrasında kısmi bir iyileşme var”
“Geçen hafta boğazda 84 onaylı geçiş kaydedildi; bir önceki haftaya göre yüzde 75 artış. Bu rakam iyimser görünüyor, ancak kriz öncesinde günlük ortalama 89 geçiş gerçekleşiyordu” diyen Prof. Dr. Esmer, “”Son haftadaki toplam, o dönemin tek bir gününe bile ulaşamıyor” ifadelerini kullandı.
Şu an bölgede 1.441 ticari gemi bulunduğuna dikkati çeken Soner Esmer şu verileri paylaştı: “Körfez içinde 959 gemi bekliyor; bunların 436'sı tanker, 301'i kuru dökme, 55'i gaz taşıyıcıdır. Boğazın doğusunda, Umman Denizi tarafında ise 482 gemi bulunuyor; bunların 287'si tanker, 123'ü kuru dökme gemisidir. Kriz zirvesinde Körfez içindeki sayı 1.061'e çıkmıştı. Hâlâ o seviyeye yakınız.
Bölgedeki gemilerin %43'ü konum sinyali vermiyor veya sahte konum yayıyor, yani nerede olduklarını bilmiyoruz. Kriz öncesi bu oran %17'ydi. Mart ortasında 1.000'den fazla gemi aynı anda izleme sistemlerinden çıktı. Ateşkes sonrasında kısmi bir iyileşme var, ancak görünürlük hâlâ ciddi ölçüde bozuk.”
“Diplomatik metin ile saha uygulaması birbiriyle örtüşüyor”
“Ateşkes koşulları: Açılım mı, yeni çerçeve mi?” diye soran Esmer, “İran'ın teklifindeki dil son derece açık: ‘İran Silahlı Kuvvetleri koordinasyonuyla kontrollü geçiş’ ve ‘İran'ın üstünlüğünü güvence altına alan transit protokol.’ Bu sabah Körfez'deki gemilere VHF üzerinden yayılan mesaj da aynı gerçeği yansıtıyor: İran Devrim Muhafızları, geçiş iznini doğrudan gemi kaptanlarına iletiyor. Diplomatik metin ile saha uygulaması birbiriyle örtüşüyor” dedi.
Ateşkesin boğazın yeniden açılması değil, İran kontrolünün uluslararası bir protokolle meşrulaştırılması girişimi olarak okunabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Soner Esmer şunları kaydetti: “Daha önceki yazılarımda bahsettiğim geçiş ücreti meselesi de masada. İran ve Umman'ın boğaz geçişlerinden ücret alabileceğine dair haberler henüz resmi kaynaklarca doğrulanmadı, ancak görüşmelerde yer alıyor. 10 Nisan'da Pakistan'da başlayacak müzakereler bu çerçeveyi netleştirecektir. Tabi o zamana kadar ateşkes bozulmasa.”
7DENİZ
