ABD yönetimi, yaptırım kapsamındaki petrol tankerlerinin satın alınarak yenilenmesi ve yaptırıma tabi olmayan petrolün taşınmasında kullanılması için bir onay süreci yürütüyor. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, bu girişimle küresel tanker kapasitesinin artırılmasının ve İran’daki savaş ile Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların petrol arzında yarattığı baskının hafifletilmesinin hedeflendiğini açıkladı.
Wright, New York’ta düzenlenen Citadel Securities etkinliğinde yaptığı konuşmada, gölge filodaki bazı gemilerin yasal petrol taşımacılığında kullanılmak üzere yeniden faaliyete geçirileceğini belirtti. Bu tankerlerin artık yaptırıma tabi petrol taşımayacağını ifade eden Wright, girişimin yaptırımların doğrudan kaldırılması anlamına gelmediğini vurguladı.
Wright, “Gölge tankerleri yasal tankerlere dönüştürüyoruz. Yaptırımları kaldırmak söz konusu değil” dedi. Gemilerin yasal ticari taşımacılıkta kullanılabilmesi için bir onay süreci yürütüldüğünü belirten Bakan, bu adımla mevcut tanker kapasitesinin artırılmasının amaçlandığını söyledi.
Wright, küresel gölge filoda yaklaşık 1.600 yaptırım kapsamındaki gemi bulunduğunu tahmin ettiklerini belirtti. Planın hayata geçirilmesiyle yasal tanker filosuna onlarca, hatta yüzlerce geminin eklenebileceğini ifade etti.
Girişim, Orta Doğu’daki çatışmaların petrol taşımacılığı maliyetlerini artırdığı bir dönemde gündeme geldi. Hürmüz Boğazı’ndan petrol taşımanın riskleri nedeniyle navlun ücretleri yükselirken, Basra Körfezi’nden Doğu Asya’ya petrol taşıma maliyeti çatışma öncesindeki seviyenin 6 katından fazlasına çıktı.
Gemi takip ve analiz şirketi Signal Ocean’a göre, dünya genelindeki yaklaşık 850 çok büyük ham petrol tankerinin yüzde 40’ından fazlası Basra Körfezi’nde veya bölgeye birkaç günlük seyir mesafesinde bulunuyor. Bu yoğunlaşma, küresel tanker kapasitesinin önemli bir bölümünün çatışmalardan etkilenen bölgede kalmasına neden oluyor.
Wright, aynı gün verdiği röportajda Rusya’nın motorin ihracatını artırma olasılığına da değindi. Rusya’nın iç tüketiminden fazla motorin üretmesi hâlinde bunu küresel pazarlara sunabileceğini belirten Bakan, ihracat kapasitesinin artırılmasını Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik adımlarla ilişkilendirdi.
Wright, Rusya’nın Ukrayna ile bir enerji ateşkesi yapması, rafinerilerini onarması veya savaşta motorin tüketimini azaltması durumunda ihracata sunulabilecek bir fazlanın oluşabileceğini savundu.
