ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Başkan Donald Trump’ın Rus petrolü ithal eden ülkelere yüzde 500’e varan gümrük vergisi uygulamasını, Senato onayı olmadan hayata geçirebileceğini açıkladı. Bessent’e göre Trump, bu yetkiyi kullanmak için Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) kapsamında doğrudan adım atabilir.
Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomi Forumu sırasında Fox Business’a konuşan Bessent, Senato’nun bu konuda ayrı bir yasa çıkarmaya çalıştığını ancak Trump’ın buna ihtiyaç duymadığını vurguladı. Bessent, “Başkan bu yetkiyi IEEPA aracılığıyla kullanabilir. Senato ise bu yetkiyi ayrıca vermek istiyor” dedi.
Avrupa’ya Eleştiri: Yaptırımlara Rağmen Alımlar Sürüyor
Bessent, konuşmasında Avrupa ülkelerinin yaptırımlara rağmen Rusya’dan petrol almaya devam ettiğine dikkat çekti. Rusya’dan petrol, doğalgaz ve diğer enerji ürünlerini ithal eden ülkelerden gelen mallara yüzde 500 gümrük vergisi uygulanmasını öngören yasa tasarısı, Senatörler Lindsey Graham ve Richard Blumenthal tarafından hazırlanmıştı.
1 Nisan 2025’te Kongre’ye sunulan tasarı henüz yasalaşmadı. Ancak Graham, Trump’ın bu girişimi desteklediğini defalarca dile getirdi. Trump da Ocak 2026 başında yaptığı açıklamada, Rusya’ya yönelik yaptırımların sıkılaştırılması konusunu Graham ile “sürekli görüştüklerini” teyit etti.
Yaptırım Baskısı Tanker Sevkiyatını Vurdu
Henüz resmileşmeyen gümrük vergisi planına rağmen, Rusya’nın tankerlerle gerçekleştirdiği petrol sevkiyatında ciddi bir daralma yaşanıyor. Bloomberg verilerine göre, Rusya’nın deniz yoluyla petrol ihracatı aralık–ocak döneminde ağustos ayından bu yana en düşük seviyeye indi.
18 Ocak’a kadar olan 28 günlük dönemde günlük ortalama ihracat 3,16 milyon varil olarak hesaplandı. Bu seviye, 25 Aralık 2025 öncesine kıyasla günlük yaklaşık 700 bin varillik bir düşüş anlamına geliyor.
Hindistan ve Çin Cephesinde Zayıflama
Bloomberg, düşüşün başlıca nedenlerinden biri olarak Hindistan’a yapılan sevkiyatlardaki sorunları gösterdi. Kasım ayında günlük 1,78 milyon varil seviyesinde olan Hindistan’a ihracat, aralıkta 1,2 milyon varile gerileyerek son üç yılın en düşük noktasına indi. Bu gerileme, Trump’ın büyük Rus petrol şirketlerine yönelik yaptırımlarının yürürlüğe girmesinin hemen ardından yaşandı.
Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine dayanan TASS haberine göre ise Çin, 2025 yılında Rus petrol alımını miktar bazında yüzde 7,1 azalttı. Toplam ithalat maliyeti de yüzde 20’nin üzerinde geriledi. Buna karşın Pekin, aralık ayında kasım ayına göre Rusya’dan daha fazla petrol satın aldı.
Fiyatlar Yükseldi, Gelirler Geriledi
İhracat hacmindeki düşüşe rağmen Rus petrolünün fiyatında artış görüldü. 11–18 Ocak tarihleri arasında toplam sevkiyat değeri bir önceki haftaya göre yükseldi. Ancak bu artış, genel gelir kaybını telafi etmeye yetmedi.
Rusya Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı ön değerlendirmeye göre, 2025 yılında petrol ve gaz gelirleri önceki yıla kıyasla yüzde 23,8 azaldı. Böylece enerji gelirleri, 2020’den bu yana en düşük seviyesine indi.
Macaristan’dan Seçim Uyarısı: “Enerji Kesintisi Ekonomiyi Sarsar”
Macaristan Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Péter Szijjártó ise Nisan 2026’da yapılacak parlamento seçimlerine dikkat çekti. Yayınladığı video mesajda, muhalefetin iktidara gelmesi halinde Rusya’dan petrol ve gaz alımının durdurulacağını savundu.
Szijjártó, böyle bir senaryonun Macaristan ekonomisi açısından “trajik sonuçlar” doğuracağını ifade etti.