Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmalar, kısa sürede bölge geneline yayılarak tansiyonu zirveye taşıdı. Gün boyunca karşılıklı hava saldırıları ve füze atışları sürerken, askeri noktalar, enerji tesisleri ve bazı kritik altyapılar hedef alındı.
Körfez’den Doğu Akdeniz’e uzanan hatta alarm seviyesi yükseltilirken, özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler küresel enerji ve deniz ticareti açısından endişe yarattı. Çatışmaların farklı cephelere yayılması, bölgesel savaş riskini artırıyor.
Hamaney öldü
İran’ın dini lideri Ali Hamaney saldırılarda hayatını kaybetti. Lübnan merkezli Hizbullah, “intikam” mesajı yayımlarken, İranlı yetkililer olaya dair açıklamalarda bulundu. Hamaney’in eşinin de saldırılarda yaşamını yitirdiği bildirildi; gelişme uluslararası ajanslarda geniş yankı buldu.
Tahran ve nükleer tesisler hedefte
İran’ın başkenti Tahran’da gün boyunca patlamalar devam etti. Bir nükleer tesisin vurulduğu öne sürüldü; Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, İran Nükleer Ajansı’na ulaşamadığını bildirdi. Ajans daha sonra bölgede radyasyon artışı tespit edilmediğini açıkladı.
ABD ve İsrail’in saldırılarında Yezd kentindeki altı askeri tesis hedef alındı. İsrail, İran istihbarat bakan yardımcısının öldürüldüğünü iddia etti.
İran’ın misillemeleri
Tahran yönetimi, İsrail’e yönelik geniş çaplı füze saldırıları başlattı. Batı Şeria yönüne yeni füzeler atılırken, İsrail tarafında en az 13 kişinin yaralandığı bildirildi. İran, Başbakan Netanyahu’nun ofisinin vurulduğunu öne sürdü.
İran Devrim Muhafızları, İsrail halkına “ülkeyi terk edin” çağrısı yaptı ve Körfez ülkelerine yönelik saldırıların sürdüğü bildirildi. Kuveyt’te bazı ABD savaş uçaklarının düşürüldüğü iddiası gündeme geldi.
Hürmüz boğazı krizi
İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’ndan geçişe izin verilmeyeceğini açıkladı. “Boğazdan geçen her gemiyi yakacağız” tehdidi sonrası deniz trafiğinde ciddi aksaklıklar yaşandı.
Umman açıklarında bir petrol tankerinin vurulduğu, İran’ın Suudi Arabistan devlet enerji şirketi Saudi Aramco tesislerini hedef aldığı bildirildi. Avrupa’da doğalgaz fiyatları yükselişe geçti.
Katar, LNG üretimini durdurduğunu ve “mücbir sebep” ilan etmeye hazırlandığını açıkladı.
Körfez ve bölgede vurulan noktalar
ABD’ye ait istihbarat merkezleri ve askeri lojistik depolar hedef alındı. Ölen ABD askerlerinin sayısı dörde yükseldi.
Katar, İran’a ait iki savaş uçağını düşürdüğünü duyurdu. Suudi Arabistan önlemleri artırırken, Riyad yönetimi ABD’nin kendilerini yalnız bıraktığını savundu.
Irak hava sahasının 48 saat daha kapalı kalacağı açıklandı. Erbil’den patlama sesleri geldi. Lefkoşa’daki ABD Büyükelçiliği’nde sirenler çaldı.
Lübnan cephesi alevlendi
İsrail’in Lübnan’a yönelik yeni saldırılarında ölü sayısı 52’ye yükseldi. İsrail, bir Hizbullah yetkilisini vurduğunu ve üst düzey bir ismin öldüğünü iddia etti. Tel Aviv yönetimi Lübnan’a açık tehdit mesajları verdi.
İsrail ayrıca Ben Gurion Uluslararası Havalimanı’nın kapalı kalma süresini uzattı.
Abd ve israil cephesinden açıklamalar
ABD Savunma Bakanlığı, “Bu savaşı biz başlatmadık ama biz bitireceğiz” açıklamasını yaptı. Pentagon’un gelişmelerden endişeli olduğu belirtilirken, ABD ve Körfez ülkeleri ortak bildiri yayımladı.
ABD Başkanı Donald Trump, “Büyük dalga henüz gelmedi” diyerek operasyonların süreceği mesajını verdi. Trump ayrıca İran’da görevi devralabilecek potansiyel isimlerin öldürüldüğünü öne sürdü.
Dünyadan tepkiler
Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Göç Örgütü itidal çağrısında bulundu. Dünya Sağlık Örgütü, Gandi Hastanesi’nin vurulmasının uluslararası hukuka aykırı olduğunu açıkladı.
Almanya savaşa katıldığı yönündeki haberleri yalanladı. Çin, İran’la yeni bir askeri anlaşma yaptığı iddialarını reddetti. İspanya’dan ABD’ye yönelik sert mesaj geldi.
Bölgesel dengeleri sarsan çatışmalar, enerji arzı, hava sahaları ve deniz ticareti üzerinde ciddi baskı oluştururken; İran, İsrail, Lübnan ve Körfez hattında savaşın daha geniş bir coğrafyaya yayılma ihtimali uluslararası kamuoyunda endişeyi artırıyor. Diplomatik girişimler sürse de sahadaki gerilim düşmüş değil.