ABD’den Asya’ya ham petrol taşımacılığı için navlun ücretleri rekor seviyeye ulaşırken, bazı tanker kiralama anlaşmaları yüksek maliyetler nedeniyle iptal edilmeye başlandı.
Orta Doğu’daki çatışmalar, uluslararası enerji piyasasında büyük sarsıntıya yol açtı. Petrol fiyatları hızlı bir şekilde yükselirken, deniz taşımacılığında darboğazlar oluştu ve artan maliyetlerin enflasyon üzerindeki etkileri konusunda endişeler güçlendi.
Çarşamba itibarıyla, ABD Körfez Kıyısı’ndan Çin’e iki milyon varil ham petrol taşımak üzere bir süpertanker kiralamanın maliyeti 29 milyon doların üzerine çıktı. Bu rakam, bu rotada ölçülen en yüksek navlun ücretine işaret ediyor ve sadece iki hafta öncesine göre neredeyse iki kat daha fazla ödeme anlamına geliyor.
Bu taşımacılık maliyeti varil başına yaklaşık 14,50 dolara denk geliyor. Bu oran, uluslararası piyasalarda işlem gören ham petrol fiyatlarının önemli göstergelerinden biri olan West Texas Intermediate’ın güncel fiyatının neredeyse yüzde 20’sine karşılık geliyor.
Petrol fiyatlarındaki artış, ABD ile İsrail’in İran’a yönelik operasyonları ve İran’ın bölgesel tepkisiyle tırmanan gerilimle ivme kazandı. Bu gelişmeler, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin büyük ölçüde durmasına yol açtı.
Basra Körfezi’ndeki sevkiyatların aksamasıyla birlikte, Asyalı petrol alıcıları alternatif kaynaklar arayışına girerek özellikle ABD kaynaklı ham petrol talebini artırdı. Aynı dönemde Atlantik havzasında arz daralırken navlun primleri hızla yükseldi.
Bu gelişmeler, ABD ham petrolü için ek primler oluşmasına ve özellikle Mars Blend gibi belirli çeşitlerin fiyat avantajlarının genişlemesine neden oldu.
Ancak piyasa oyuncuları, bu yüksek navlunların ne kadar sürdürülebileceğine ilişkin belirsizlik olduğunu belirtiyor. Bu hafta ABD Körfez Kıyısı’ndan ham petrol yüklemek üzere yapılan bazı süpertanker rezervasyonları, artan maliyetler nedeniyle son 24 saat içinde iptal edildi.
Bir Tayland rafinerisinin yaklaşık 29 milyon dolarlık süpertanker rezervasyonu yapmasına rağmen, bu anlaşmaların bir kısmı gerçekleşemedi. Navlun piyasasında böyle iptallerin, fiyatların hızla değiştiği dönemlerde sık yaşandığı ifade ediliyor.
Öte yandan, Orta Doğu’dan Çin’e navlun ücretleri günlük 475 bin dolara kadar çıkarken, bu hat üzerinden gerçekleşen sefer sayısı sınırlı kalıyor.
Piyasada uygun tanker bulma sıkıntısı o kadar arttı ki, kiracılar artık açık denizdeki sondaj platformları için ödenen günlük ücretlere yakın bedeller teklif ediyor. Bu durum, enerji taşımacılığının küresel dengeleri üzerindeki baskının boyutunu ortaya koyuyor.