Bakan Bessent ayrıca Tahran yönetiminin yaptırım muafiyetlerinden 14 milyar dolardan fazla gelir elde ettiği yönündeki iddiaları yalanladı ancak, duruma ilişkin herhangi bir detay vermedi.

İlave muafiyet düşünmediklerini söylemişti
Söz konusu gelişme, ABD’nin ilave yaptırım muafiyetleri uygulamayı düşünmediğine yönelik açıklamalar ardından yaşandı. ABD Hazine Bakanı, 15 Nisan tarihinde Beyaz Saray’da düzenlenen bir basın toplantısında piyasaya daha fazla petrol tedariki için ilave yaptırım muafiyeti düşünüp düşünmediklerine yönelik bir soru almıştı. Bessent bu soruya cevabında, "Rus petrolü için genel lisansı yenilemeyeceğiz. İran petrolü için genel lisansı da yenilemeyeceğiz. Bu, 11 Mart’tan önce denizde olan petrole ilişkindi. Dolayısıyla, bunların hepsi kullanıldı" demişti.

Çin tersaneleri, ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaştan fayda sağlayan taraflardan biri olarak öne çıkıyor; ham petrol taşımacılığındaki darboğazların ağırlaşması ve büyük petrol tankerlerine yönelik küresel talebin artmasıyla yeni siparişler alıyor.

ABD ile İran’ın, dünya deniz yoluyla taşınan petrolünün yaklaşık dörtte birinin geçtiği bir boğaz olan Hürmüz Boğazı’nı fiilen abluka altına almasıyla, denizcilik şirketleri taşıma kapasitesini artırmak için yarışa girmiş durumda. Bu yarış özellikle, sefer başına yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıyabilen çok büyük ham petrol tankerlerinde (VLCC) yoğunlaşıyor.

Siparişlerdeki bu hareketlilik, küresel deniz taşımacılığı üzerindeki baskının arttığı bir dönemde geliyor. Boğaz sekiz haftadır büyük ölçüde kapalı ve bu durum ham petrol fiyatlarını tarihi zirvelere taşıdı. Tankerler, Basra Körfezi üzerinden riskli yolculuklardan kaçınmak için daha uzun rotalar izliyor; bu da yaşlanan gemiler nedeniyle zaten sıkışık olan filolar üzerindeki baskıyı artırıyor ve arzı daha da zorluyor.

Ancak bu aksama, güçlü kapasite, daha düşük maliyetler ve daha kısa teslim sürelerinden yararlanan Çinli gemi inşacıları için yeni fırsatlar yaratıyor. Son haftalarda en az iki İsviçreli firma ve Singapur merkezli bir şirket, Çin tersanelerine VLCC siparişi verdi.

Uzun süredir Güney Kore tersanelerine dayanan İsviçreli Advantage Tankers, Çin’de 307.000 deadweight tonluk iki VLCC için sipariş verdi. Sektör dergisi China Ship Survey’in geçen perşembe günü bildirdiğine göre, gemilerin sırasıyla 2028’in ikinci çeyreğinde ve 2029’un üçüncü çeyreğinde teslim edilmesi planlanıyor; ancak fiyat bilgisi açıklanmadı.

Bu arada, dünyanın önde gelen bağımsız emtia tüccarlarından biri olan Cenevre merkezli Mercuria Energy Group, Çin’de toplam değeri yaklaşık 650 milyon ABD doları olan gemi inşa sözleşmeleri imzaladı. Aynı dergiye göre bu sipariş, 2029’a kadar teslim edilmesi beklenen dört adede kadar VLCC ile iki LR2 ürün tankerini kapsıyor. Söz konusu dergi, devlet destekli bir denizcilik kuruluşu olan China Classification Society ile bağlantılı.

Çinli gemi inşa patronu Ren Yuanlin tarafından desteklenen Singapur merkezli Yangzijiang Maritime Development ise, büyük tanker segmentine ilk adımı olarak sekiz VLCC siparişi verdi. Şirket bildirimlerine göre teslimatlar 2028 ile 2030 yılları arasında planlanıyor.

Mevcut projeler de bu gelişmelerden yararlanıyor. İsviçreli Advantage Tankers’ın, Jiangsu eyaletindeki bir tersanede inşa edilmekte olan 319.000 deadweight tonluk bir VLCC’si zaten bulunuyordu; Advantage Visual adlı bu geminin bu yılın dördüncü çeyreğinde teslim edilmesi bekleniyor.

Emtia tüccarı Trafigura’dan yaklaşık 119 milyon ABD dolarına satın alınan bu geminin değeri, China Ship Survey’e göre şu anda yaklaşık 152 milyon ABD dolarına yükselmiş durumda.

Artan taleple birlikte navlun ücretleri de sert yükseldi. VesselValue verilerine göre, VLCC’ler için günlük kiralama ücretleri geçen hafta yaklaşık 234.700 ABD dolarına çıktı; bu, bir önceki haftaya göre yüzde 3,4’lük artış anlamına geliyor.

Çin’in denizcilik sektörü artık küresel gemi inşa siparişlerinde, Güney Kore gibi yerleşik oyuncuları geride bırakarak baskın konuma gelmiş durumda. Clarkson Research verilerine göre, ülke geçen yıl tüm sözleşmelerin yaklaşık üçte ikisini kazandı. Güney Kore’nin payı ise yüzde 10’un biraz üzerinde kaldı.

Kaynak: Harici

Türkiye ve Malezya arasındaki güçlü iş birliğinin somut bir göstergesi olan proje, DESAN’ın yurt dışındaki ilk tersane yatırımı olma özelliğini taşıyor.

Malaka Eyaleti Başbakanı YAB Datuk Seri Utama Ab Rauf bin Yusoh başkanlığında gerçekleştirilen törende üst hükümet temsilcileri, yerel otoriteler ve sektör paydaşları bir araya gelirken, DESAN’ı Yönetim Kurulu Başkanı Cenk İsmail Kaptanoğlu temsil etti.

Tersanenin ilk aşaması 2027 sonunda tamamlanacak

DESAN ile yerel ortağı arasında imzalanan Ortak Girişim ve İş Birliği Anlaşması doğrultusunda geliştirilen proje kapsamında, askeri ve ticari gemi inşası ile bakım, onarım ve modernizasyon faaliyetlerinin yürütüleceği modern bir tersane inşa ediliyor. Toplam 171 dönüm alan üzerinde planlanan tesisin Safha 1’i 94 dönüm, Safha 2’si ise 77 dönüm büyüklüğünde olacak şekilde tasarlandı.

Projenin mühendislik çalışmaları, batimetrik ölçümler ve zemin etütlerinin tamamlanmasının ardından gerçekleşen temel atma süreciyle birlikte sahadaki çalışmalar fiilen başladı. Tersanenin ilk aşamasının 2027 yılı sonuna kadar tamamlanarak operasyonel hale getirilmesi hedefleniyor.

Cenk İsmail Kaptanoğlu: Bilgi ve teknoloji paylaşımının yeni aşaması

DESAN Tersanesi Yönetim Kurulu Başkanı Cenk İsmail Kaptanoğlu, temel atma törenine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Malezya’da hayata geçirdiğimiz bu proje, DESAN’ın küresel büyüme vizyonunun en somut adımlarından biri. Bugün gerçekleştirdiğimiz temel atma töreni, yalnızca bir yatırımın başlangıcını değil, aynı zamanda Türkiye ile Malezya arasında bilgi, teknoloji ve kabiliyet paylaşımına dayalı güçlü ve sürdürülebilir bir iş birliğinin de yeni bir aşamasını temsil ediyor.

Malezya’nın sahip olduğu potansiyele, stratejik konumuna ve denizcilik alanındaki gelişim vizyonuna yürekten inanıyoruz. Bu yatırımın, bölgesel bir denizcilik üssünün temellerini oluşturacağına inanıyoruz.

Yerel ortağımız ve SM-WEZ ile birlikte hayata geçirdiğimiz bu proje ile yalnızca bölgesel denizcilik sanayine katkı sağlamakla kalmayacak; aynı zamanda Türkiye ile Malezya arasında artan ekonomik ve stratejik iş birliğine somut ve kalıcı bir değer katacağız. Malezya ile kurduğumuz bu güçlü ortaklığın, önümüzdeki dönemde daha büyük ve stratejik iş birliklerinin de önünü açacağına inanıyoruz.”

7DENİZ

Dünyanın en büyük sodalı gölü olmasının yanı sıra 3 bin 712 kilometrekarelik yüzey alanıyla Türkiye'nin en büyük gölü unvanını elinde bulunduran Van Gölü, derinliklerinde sakladığı binlerce yıllık doğal mirasla dünya gündemine oturmaya hazırlanıyor. Gölün ekosisteminde hayati bir öneme sahip olan ve halk arasında ‘su altı peribacaları' olarak nitelendirilen dev mikrobiyalitlerin tescillenmesi için diplomatik ve bilimsel bir atak başlatıldı.

Dışişleri Bakanlığı Van Temsilcisi Büyükelçi Emre Zeki Karagöl, Van Gölü'nün bu eşsiz jeolojik yapılarını küresel ölçekte tanıtmak amacıyla Guinness Dünya Rekorlar Kitabı'na resmi başvuruda bulunduklarını ve dosyanın ön eleme aşamasını başarıyla tamamladığını açıkladı. Bugüne kadar keşfedilen yaklaşık 40 metrelik dev mikrobiyalitler rekor iddiasını güçlendiriyor.

"Mikrobiyolit denizlerdeki mercana eş değer"

Dışişleri Bakanlığı Van Temsilcisi Büyükelçi Emre Zeki Karagöl, Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı'nı (DAKA) ziyareti sırasında mikrobiyalitlerle ilgili çalışmalardan etkilendiğini belirtti. Büyükelçi Karagöl, "Van'a atanmamın akabinde, Dışişleri Bakanlığı temsilcisi olarak ilk ziyaret ettiğim kurumlardan biri Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı'ydı. Burada gördüğüm bir kitapta Van Gölü'ne ilişkin çok güzel fotoğraflar vardı ve bunlardan bir tanesi de mikrobiyolitlerle alakalıydı. Biliyorsunuz mikrobiyolit, denizlerdeki mercana eş değer. Dünyanın en uzun ve en büyük mikrobiyolitlerinin, 40 metreye yakın boylarıyla Adilcevaz-Tatvan bölgesinde, Van Gölü'nde olduğu bilgisini aldım. Sonra Van Gölü konusundaki uzmanlarımızdan Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı ve İstanbul Teknik Üniversitesi'nden emekli Prof. Dr. M. Namık Çağatay ile görüştüm. Onlar beni bilimsel akademik dergilere yönlendirdiler. Orada da 1990 yılından itibaren yapılan yayınlarda bu dev mikrobiyalitlerden bahsediliyordu" dedi.

"Ön elemeyi geçtik"

40 farklı ülkede basılan Dünya Rekorlar Kitabı ile yapılan görüşme süreciyle ilgili bilgi veren Karagöl, "Bu yayınlarla dev mikrobiyolitlerin varlığı kesinleştikten sonra, kişisel tarihimde önemli bir yeri olan, 1978 yılından beri bildiğim ve babamın bana zamanında doğum günü hediyesi olarak verdiği, 40 farklı ülkede basılan Dünya Rekorlar Kitabı ile temasa geçtim. Bana yaklaşık 8-9 sayfalık bir başvuru formu gönderdiler; formu doldurup kendilerine ilettim. Ön elemeyi geçtik; yani yaptığımız başvurunun incelemeye değer olduğu bilgisini bize yazdılar. Akabinde Dünya Rekorlar Kitabı, bilimsel olarak iddiamızın gerçekliğini araştırmaya başladı" diye konuştu.

"Van kahvaltısından sonra ikinci rekor hedefi"

Van'ın tanıtımı için bu girişimin büyük önem taşıdığını vurgulayan Karagöl, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bana verilen bilgiye göre 3-4 aylık bir araştırma süreci olacak. Ondan sonra da bize ‘kitaba girmeye değer' veya ‘hayır' cevabını verecekler. Umarım kitaba gireceğiz. Eğer girebilirsek, Van'dan ikinci bir unsurun Rekorlar Kitabı'na dahil olmasından dolayı hep beraber mutlu olacağız. Biliyorsunuz, ilk unsur Van kahvaltısı idi. Başvurumun ve bütün girişimimin amacı; Van ve bölge kültürüne özgü bir unsurun dünya tarafından tanınması ve bilinmesidir."

Balakrishnan, Singapur’da düzenlenen CNBC etkinliğinde yaptığı açıklamada, Singapur’un kendi çevresinde herhangi bir kapatma, müdahale ya da geçiş ücreti uygulama girişimlerine katılmayacağını ve bu mesajın hem Pekin’e hem de Washington’a iletildiğini belirtti.

Singapur, Malezya ve Endonezya’nın serbest geçişin korunması konusunda aynı çizgide olduğunu söyleyen Balakrişnan, bu ülkelerin ticarete bağımlı ekonomiler olduklarını ve boğazların açık kalmasının stratejik çıkarlarına hizmet ettiğini vurguladı.

Ramsey Al-Rikabi imzalı Bloomberg haberine göre Balakrişnan, “Transit geçiş hakkı herkes için garanti altındadır. Bölgemizde kapatma, müdahale ya da geçiş ücreti koyma girişimlerine katılmayacağız” dedi.

Bu mesajın hem Çin’e hem de ABD’ye iletildiğini belirten bakan, diğer ülkelerin Singapur’a baskı yapıp yapmadığı sorusuna ise “henüz bizim için olmadı, ama olabilir” yanıtını verdi.

Malakka Boğazı, Singapur, Malezya ve Endonezya arasında yer alan ve enerji ile ticaretin Hint Okyanusu ile Pasifik Okyanusu arasında taşındığı kritik bir geçiş noktası konumunda. Bu boğaz, Hürmüz Boğazı, Süveyş ve Panama kanalları gibi küresel 'dar boğazlar' arasında sayılıyor.

UKMTO tarafından yapılan açıklamada, İran'ın yaklaşık 8 deniz mili batısında ikinci bir konteyner gemisine ateş açıldığı aktarıldı. Panama bayraklı Birleşik Arap Emirlikleri merkezli şirket tarafından işletilen Euphoria adlı gemide hasar meydana gelmediği ve mürettebatın güvende olduğu kaydedildi.

Deniz güvenliği kaynakları, İran'ın yaklaşık 8 deniz mili batısında ise üçüncü bir konteyner gemisine ateş açıldığını bildirdi. Panama bayraklı Francesca adlı gemide hasar meydana gelmezken, mürettebatının güvende olduğu açıklandı.

İran 2 gemiye el koydu

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada ise 2 gemiye el konduğu kaydedildi. Açıklamada, "MSC-Francesca (siyonist rejimle bağlantılı) ve ‘Epaminondas' adlı iki farklı gemi, gerekli izinler olmadan ve deniz güvenliği sistemlerini manipüle ederek deniz trafiğinin güvenliğini tehlikeye attıkları için Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri tarafından durdurulmuş ve İran kıyılarına yönlendirilmiştir" denildi.
İran, ABD ve İsrail'in ülkeyi bombalamasına ve ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukaya misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nı kullanan gemilere kısıtlamalar getirmişti.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, "Yunanistan Balıkçılık Denetim Müdürlüğü'nün resmi internet sitesinde, Yunanistan'ın Ege'de ve Doğu Akdeniz'de yetki sahibi olmadığı bazı alanlarda balıkçılığa yasak bölgeler tesis ettiği ve uluslararası hukuka aykırı çeşitli haritalar yayımlandığı tespit edilmiştir. Türkiye ile Yunanistan arasında Ege ve Akdeniz'de var olmayan, hayali deniz sınırları çizen ve buralarda Türk deniz yetki alanlarını ihlal eden haritaların geçerliliği yoktur. Yunanistan'ın 6 deniz mili genişliğindeki karasularının ötesinde, yetki sahibi olmadığı yerler ile deniz alanlarında ve uluslararası sularda, balıkçılık faaliyetlerine getirdiği gayrihukuki kısıtlamalar Türkiye bakımından keza yok hükmündedir" ifadelerine yer verildi.

"Dostane ilişkiler ve iyi komşuluk hakkında Atina Bildirgesi'ni hatırlatırız"

Yunanistan'ın uluslararası hukuka aykırı hareket ettiği belirtilerek, "Türkiye, Türk balıkçılarının uluslararası hukuka ve tarihi haklara dayalı meşru faaliyetlerine getirilebilecek hiçbir tek taraflı ve gayrihukuki tasarrufu kabul etmeyecektir. Bu anlayışla, Türkiye'nin, 7 Aralık 2023 tarihli Dostane İlişkiler ve İyi Komşuluk Hakkında Atina Bildirgesi çerçevesinde sorunların uluslararası hukuk, hakkaniyet ve iyi komşuluk temelinde çözümü için samimi ve kapsamlı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği yönündeki tutumunu muhafaza ettiğini hatırlatırız" değerlendirmesi yapıldı.

Sohbetimize TURMEPA ile başlamak isteriz. TURMEPA’nın deniz kirliliğiyle mücadelede ölçülebilir en büyük başarısı ne oldu? “İyi ki yapmışız” dediğiniz çalışmalar neler?

TURMEPA, 32 yıl önce değerli büyüğüm Rahmi M. Koç’un öncülüğünde, denizcilik camiasının önde gelen isimlerinin katkıları ve İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın destekleriyle kuruldu. Kuruluşunun ardından, Yönetim Kurulu Başkanları Eşref Cerrahoğlu ve Tezcan Yaramancı dönemlerinde güçlenerek köklü ve kurumsal bir yapıya ulaşan TURMEPA, Türkiye’de deniz koruma alanında birçok ilke öncülük eden, yön veren ve ilham kaynağı olan bir sivil toplum kuruluşu olarak yoluna devam ediyor. Ben de TURMEPA Başkanı olarak göreve başladığımda, bu güçlü mirası geleceğe taşıyacak, ülkemizin çevre ve deniz vizyonunu büyütecek bir yol haritası oluşturdum.

Bu vizyon doğrultusunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından başlatılan Sıfır Atık hareketine “Mavi”yi ekleyerek denizlerimizi merkeze alan güçlü bir seferberlik başlattık. Cumhurbaşkanımızın eşi Emine Erdoğan hanımefendi himayesinde yürüttüğümüz bu çalışmalarımızla bakanlık tarafından ödüle layık görülmemiz, TURMEPA’nın çözüm ortağı kimliğini daha da güçlendirdi. Marmara Denizi’nde yaşanan müsilaj sürecinde kurulan Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu’nda yer alan tek sivil toplum kuruluşu olarak, eğitim ve farkındalık odaklı kalıcı projeler geliştirdik.

Sıfır Atık Mavi yaklaşımını eğitim ve teknolojiyle buluşturarak kodlama sınıflarını hayata geçirdik. Millî Eğitim Bakanlığı ile yürütülen çalışmaları dijitalleşme odağında zenginleştirdik. İstanbul’da başlayan bu modeli deprem bölgesine taşıyarak Hatay, İskenderun ve Samandağ’da gençlerimizle buluşturduk.

Türkiye’de ilk deniz süpürgelerini ve sıvı atık alım teknelerini hayata geçiren TURMEPA, deniz temizliğinde her zaman öncü rol üstlendi. Başkanlığım süresince bu filoyu büyüterek hizmet kapasitemizi artırdık ve sahadaki etkinliğimizi daha da ileri taşıdık.

Tüm çalışmalarımızı kamu, sivil toplum ve özel sektörün güçlü iş birlikleriyle hayata geçiriyoruz. Sürdürülebilir bir gelecek için “mavi dönüşüm” vizyonuyla hareket ediyor, dört bakanlıkla işbirliği halinde çalışıyoruz. Millî Eğitim Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yanı sıra aynı hedef doğrultusunda Sıfır Atık Vakfı ile ortak projeler geliştiriyoruz.

TURMEPA olarak bizim gücümüz, yaptığımız projelerden geliyor. Eş zamanlı olarak 1 yılda 20’nin üzerinde proje yürütüyor, etki alanımızı her geçen gün genişletiyoruz. Çalışmalarımız bu saydıklarımla da sınırlı değil. Ülkemizde yine ilkleri gerçekleştirmeye devam ediyoruz. Denizin üstünde yürüttüğümüz bu çalışmaların yanı sıra sualtında da denize hayat ekiyoruz. Üniversitelerle iş birlikleri içinde bilimsel projeler yürütüyor, Göcek’te deniz çayırları ekerek yeniden hayata kazandırıyor, Saros Körfezi’nde mercanları koruyor, Marmara Denizi’nde Prens Adaları çevresinde ekosistemi destekleyen çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Bu etkiyi şimdi Ayvalık’a taşıyoruz.

Tüm bu birikimi uluslararası platformlara da aktarıyoruz. Son beş yıldır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile birlikte Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı’nda (COP) projelerimizi dünyayla paylaşıyoruz. TURMEPA, sahip olduğu deneyim, iş birlikleri ve kararlılıkla denizlerimiz için öncü olmaya, mavi geleceğimizi birlikte inşa etmeye devam edecek.

Türkiye denizlerinin önümüzdeki yıllarda karşı karşıya kalacağı en büyük çevresel riski nasıl görüyorsunuz ve bu konuda nasıl çalışmalar yürütüyorsunuz?

Dünyamızın karşı karşıya olduğu en önemli sorun iklim krizi. Bu tablo, insan faaliyetleriyle hızlanan küresel ısınma ve doğal kaynakların yoğun kullanımıyla şekillenen çok boyutlu bir kriz. Bu noktada denizler, iklim sistemi açısından hayati bir denge unsuru ve en güçlü müttefiklerimiz arasında yer alıyor. Çünkü gezegenimizin en büyük karbon yutak alanları denizlerde bulunuyor ve deniz ekosistemleri, artan sıcaklıkların etkisini dengeleyerek dünyamızı koruyan kritik bir rol üstleniyor.

Küresel sıcaklık artışını 1.5°C ile sınırlama hedefi bugün kritik bir eşiğe ulaşmış durumda. Mevcut emisyon eğilimleri bu sınırın aşılma riskinin giderek arttığını gösteriyor. Bu da her ülkenin, her kurumun ve her bireyin iklim krizine karşı somut, ölçülebilir ve etkili bir yol haritası oluşturmasını zorunlu kılıyor.

Son yıllarda hayata geçirdiğimiz projelerde özellikle karbon yutak alanlarının korunması ve artırılmasına odaklanıyoruz. Deniz çayırlarının yeniden ekilmesi, sualtı ekosistemlerinin güçlendirilmesi gibi çalışmalarla yalnızca deniz yüzeyinde değil, denizin içinde de çözüm üretiyoruz. Çünkü biliyoruz ki iklim krizine karşı verilecek mücadele, doğayla uyumlu ve bilim temelli adımlarla mümkün.

TURMEPA olarak, 32 yıldır iki nefesten birini denizlerin sağladığını hatırlatıyor ve bu hayati dengeyi korumak için aynı kararlılıkla çalışıyoruz. “Deniz varsa hayat var” yaklaşımıyla; çevre eğitiminden deniz temizliğine, teknolojik çözümlerden bilimsel projelere kadar geniş bir alanda faaliyet gösteriyoruz. Çünkü denizleri korumanın en etkili yolu, bu bilinci yaymak ve gelecek nesillere güçlü bir farkındalık mirası bırakmaktan geçiyor.

Bu mücadelede atılacak adımların bireysel farkındalıktan başlayarak ulusal politikalara uzanan güçlü bir çerçevede ele alınması gerekiyor. Bu kapsamda biz de hem TURMEPA olarak sahada projeler üretmeye hem de ilgili platformlarda deniz ve çevre konusunda katkı sunmaya devam ediyoruz. Aynı zamanda Cumhurbaşkanlığı Yerel Yönetim ve Afet Politikaları Kurulu üyesi olarak da denizler ve su kaynaklarına yönelik çalışmalara katkı sağlıyorum.

Deniz temizliği hususunda devlet, özel sektör ve STK’lar arasındaki diyalog ve iletişimi nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu alanda eksik gördüğünüz hususlar nelerdir?

Geçmişe kıyasla deniz temizliği konusunda daha bilinçli ve daha açık bir iletişim olduğunu söylemek gerekiyor. Yine de hâlâ kat etmemiz gereken ciddi bir mesafe var. Çünkü bu alanda yalnızca iyi niyet yetmiyor. Düzenli koordinasyon, ortak ve güvenilir veri paylaşımı, bilimsel ölçümleme ve sistemli takip mekanizmaları şart. Zaman zaman çok değerli çalışmalar yapılıyor, ne var ki bunlar birbirine yeterince bağlanmadığı için etki alanı istenen ölçüde genişleyemiyor.

Bu noktada en çok üç alanda eksiklik görüyorum. Birincisi, önleyici yaklaşımın daha da güçlendirilmesi gerekiyor. İkincisi, yerel ölçekte uygulama kalitesi her bölgede aynı seviyede değil. Üçüncüsü, iyi örnekleri hızla çoğaltma ve yaygınlaştırma konusunda daha cesur adımlar atmamız gerekiyor.

Öte yandan, Sıfır Atık ve Sıfır Atık Mavi çalışmalarının bu alana çok önemli bir ivme kazandırdığını özellikle vurgulamak isterim. Bu çalışmalar, deniz temizliği meselesini yalnızca belli kurumların gündeminden çıkarıp toplumsal farkındalığın bir parçası haline getirdi. Hem kamu kurumları hem özel sektör hem de sivil toplum tarafında ortak bir dil oluşmasına ciddi katkı sağladı. Denizleri korumanın en temel adımının kirletmemeyi öğretmek olduğu düşünülürse, bu yaklaşımın sağladığı ivme çok kıymetlidir. Deniz hepimizin ortak varlığıdır. Dolayısıyla koruma refleksimizin de ortaklaşması, güçlenmesi ve kalıcı hale gelmesi gerekiyor.

Küresel denizcilik sektörü karbon emisyonlarının azaltılması yönünde baskı altında. Türk denizcilik sektörünün bu dönüşüme adaptasyonunu ve hazır olup olmadığını nasıl değerlendirirsiniz?

Türk denizcileri, tıpkı dünyanın tüm iyi denizcileri gibi, her türlü regülasyon değişikliğine uyum sağlayarak yoluna devam edecektir. Ulaştırma Bakanlığımızın da bu konuyla ilgili etkin çalışmaları var. Bu alanda birden fazla yaratıcı çözüm üretmek zorundayız. Dünyada henüz sorunumuzu bütünüyle çözecek kesin çözümler yok. Yine de çok yoğun çalışmalar yürütülüyor ve son dönemde yaşadığımız sıkıntılar, alternatif yakıtların ve bu yakıtlarla uyumlu teknolojilerin geliştirilmesini hızlandırabilir. Türkiye’nin önündeki en büyük sorun sermaye meselesidir. Türk denizciliğinin dönüşümü için kaynak bulmak zorundayız. Yeni teknolojiler devreye girene kadar da her türlü optimizasyon çalışmasına tüm paydaşlarımızla birlikte devam etmeliyiz.

Yeşil yakıtlar, elektrikli gemiler ve akıllı limanlar… Bu ilerlemede Türkiye’yi nerede görüyorsunuz?

Evet, asıl uzun vadeli strateji budur. Bu büyük tarihî dönüşüm içinde Türk denizciliğinin gücünü koruyarak yoluna devam edebilmesi gerekiyor. Bu süreç çok yönlü, çok katmanlı ve farklı çözüm stratejileri geliştirmemizi gerektiren bir süreçtir. Bilgi birikimimiz de var, insan gücümüz de var. Önemli olan kapsayıcı bir vizyonla gerekli finansmanı ve yol haritalarını sektöre sağlayabilmektir.

Sizinle birazda Türk denizciliğini konuşmak isteriz. Yılın ilk çeyreğinde Türk denizciliği nasıl bir tablo ortaya koydu? Bölgesel savaşlar ve İran’daki kriz, sektöre ne tür etkiler yapabilir?

Türk denizciliği dayanıklıdır. Her krizden bir fırsat çıkarmayı bilir. Aslında çok uzun zamandır jeopolitik krizlerin içinde yaşıyoruz. Arap Baharı ile başlayan süreç, özellikle koster filomuzu olumsuz etkilemişti. Ardından Venezuela ve İran ambargosu tüm armatörleri etkiledi. Yine de ton-mil hesaplarının uzamasıyla birlikte bazı fırsatlar da ortaya çıktı. Sonrasında Rusya-Ukrayna savaşı hem bölgemizi hem de dünyayı sarstı. Tam bu soruna çözüm bulunur mu derken, Amerika-İsrail-İran savaşıyla sonuçlanan süreç başladı.

Bu gelişmeler navlunları iyileştirdi, maliyetleri ise artırdı. Son olarak Hürmüz Boğazı’nın kapatılması ve Amerika’nın Hürmüz çıkışını ablukaya aldığını açıklaması, dünya ekonomisi açısından bardağı taşıran son damla olabilir.

Bu krizler bir yönüyle bize fırsatlar sunacak, diğer yönüyle de ekonomik krize giren bir dünyanın küçülmesinin sancılarını yaşatacaktır. Bu kadar sorunun içinde dünyaya verilen en önemli mesajlardan biri denizciliğin ne kadar hayati bir noktada olduğudur. Bütün bu risklere rağmen böyle hayati bir sektörün içinde olmaktan ve Türk denizciliğinin bugün geldiği yeri görmekten gurur duyuyorum. Biz çok şey yaşadık. Bu günleri de dikkatli davranarak ve fırsatları doğru değerlendirerek aşacağız.

Bölgesel krizlerin ve jeopolitik gerilimlerin, Türk denizcilik sektörünün uluslararası rekabet gücü ve ticaret hacmi üzerinde nasıl bir etkisi olacağını öngörüyorsunuz?

Türk denizciliği, tüm paydaşlarıyla son derece dirençli bir sektör. Önümüze çıkan fırsatları değerlendirebilecek durumdayız. Bu nedenle sektörün geleceğine ilişkin bakışım pozitiftir. Elbette dalgalanmalar yaşanacaktır. Burada dikkat etmemiz gereken asıl konu ise hâlâ aynıdır: yeşil dönüşüm.

ABD Başkanı Trump’ın yeniden göreve gelmesiyle birlikte emisyonsuz ve alternatif yakıt türlerine geçiş sürecinin bir miktar yavaşladığı görülüyor. Yine de özellikle Amerika-İran savaşı sonrasında bu sürecin yeniden hızlanacağını düşünüyorum. Çünkü dünya, petrol bağımlılığından kurtulması gerektiğini bir kez daha ve çok açık biçimde gördü.

Enerji ve navlun piyasalarındaki küresel dalgalanmalar, denizcilik şirketlerinin stratejik yönelimlerini, yatırım kararlarını ve rekabet gücünü hangi açılardan şekillendiriyor?

Stratejik yönelimler genellikle üç başlıkta ele alınır: kısa vade, orta vade ve uzun vade. Şu anda bizim için en önemli konu, kısa vadeyi yönetirken orta ve uzun vadeli stratejiden uzaklaşmamaktır. Çünkü denizcilikte ilk kez, dünyanın dört bir yanındaki denizcilerin orta ve uzun vadeli stratejisinin aynı noktada birleştiğini görüyoruz. Bu da yeşil dönüşüme uyum sağlayarak ayakta kalmaktır.

Bu süreç son derece zorlu bir değişim dönemidir. Kısa vadede yaşanan bütün sorunlar, bizi ana stratejik hedeften uzaklaştırma riski taşıyor. Bu nedenle günlük dalgalanmaları yönetirken büyük resmi kaybetmemek, sektör açısından her zamankinden daha önemli hale gelmiştir.

Sektörümüzün kadın yöneticilerinden biri olarak Türk gençlerinin denizciliğe ilgisini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Gençlerin denizciliğe ilgisinin azaldığını düşünmüyorum. Denizciliğin genç kuşaklara anlatılma biçiminin değişmesi gerektiğine inanıyorum. Bugünün gençleri sadece bir meslek aramıyor, aynı zamanda kişisel gelişim, hayatına anlam katacak bir iş, teknolojiyle temas, güçlü bir kurumsal kültür ve kaliteli bir yaşam da bekliyor. Denizcilik aslında tüm bunları sunabilecek çok güçlü bir alan. Uluslararası niteliği, teknolojiyle yakın ilişkisi, disiplin gerektirmesi ve insana geniş bir ufuk kazandırması bakımından büyük potansiyel taşıyor. Yapmamız gereken, bunu daha doğru ve gençlerin diline uygun bir şekilde anlatmak.

Genç kadınlar açısından ise konu biraz daha özel bir önem taşıyor. İlgi ve yetenek konusunda hiçbir eksik yok, asıl belirleyici unsurlar fırsat eşitliği, görünür rol modeller, güvenli çalışma ortamları ve net kariyer yolları. Ben denizcilikte kadınların daha fazla yer almasının yalnızca temsil meselesi değil, sektörün kalitesi ve vizyonu açısından stratejik bir gereklilik olduğuna inanıyorum.

Devletin politika belgelerinde gençlerin niteliklerinin artırılması, kadınların ekonomik hayata daha güçlü katılımı ve beceri dönüşümünün desteklenmesi gibi başlıklar ön plana çıkıyor. Bu yaklaşım doğru. Esas önemli olan, bu genel politikaların denizcilik sektörü özelinde somut karşılık bulması ve hayata geçirilmesi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımızın geçtiğimiz yıllarda kadın stajyerler için, benim şirketimin de içinde yer aldığı sektör firmalarıyla yaptığı Denizcilik Bölümü Kız Öğrencilerine Yönelik Fırsat Eşitliği İşbirliği Protokolü bu açıdan güzel ve başarılı bir uygulamadır. ARKAS Holding’in kadın denizciler konusunda çalışmaları da özel sektör anlamında en iyi örneklerden biridir. Ayrıca kadın denizcilere özel bir STK’mız-Wista Türkiye’nin olması da kadın denizciler için önemlidir. Bu tür uygulamalar çoğaldıkça, genç kadınların sektöre daha güçlü ve daha özgüvenli bir biçimde katılacağına inanıyorum.

Peki denizci bir aileden geliyor olmanız iş dünyasındaki duruşunuza BIMCO’daki başkanlık sürecinizde ve TURMEPA’daki liderliğinizde nasıl yansıdı? Bu yolculukta sizi en çok gururlandıran nedir?

Öncelikle denizcilik, çocukluğumdan itibaren evin, ailenin, işin ve sohbetin doğal bir parçasıydı. Liderlik anlayışım da doğal bir sorumluluk duygusu olarak gelişti. Çünkü denizcilikte çok erken yaşta büyük resmi görmeyi öğreniyorsunuz, kendi işinizle büyüyebilmekten çok sektörle büyümenin sürdürülebilir bir başarıyı da beraberinde getirdiğini fark ediyorsunuz. Bu da vizyon sahibi olmanızı sağlıyor. Benim duruşumu ve karakterimi belirleyen ana çizgi bu oldu. Kendi alanınızda güçlü olabilirsiniz, asıl kıymet o gücü sektörün büyümesine, temsil gücüne ve ortak menfaate ne kadar taşıyabildiğinizdir. Çocukluğumda ofis, gemi, tersane ve deniz nasıl hayatın doğal bir parçasıysa, bugün de kurumlara emek vermek benim için o kadar doğal bir sorumluluktur.

Denizciliğe başladığım zaman Türk denizciliği uluslararası arenada bugünkü kadar faal değildi. Daha işin başındayken kendimi sadece şirketimin ya da ailemin temsilcisi olarak değil, uluslararası bir oyuncu olarak konumlandırmaya karar verdim. Bunun için de bilinçli bir şekilde kendimi önce eğitim tarafında sonra sektörün uluslararası yapıları içinde geliştirdim. Denizcilik, finans ve ticaret alanındaki eğitimim benim perspektifimi değiştirdi, ufkumu genişletti, ilişki ağımı büyüttü ve bana şunu gösterdi: Türk denizciliği dünyaya açılarak, masada yer alarak ve iş üreterek daha güçlü olabilir. O yüzden BIMCO, İMEAK DTO ya da DenizTemiz Derneği/ TURMEPA gibi kurumlara hiçbir zaman makam gözüyle bakmadım. Bunlar sektörümüz adına etki üreten, temsil sağlayan, ortak aklı ve lobi gücünü oluşturan kurumlardır. Burada çok önemli bir denge de var. Kişi görevinden ve unvandan beslenen değil, bu göreve değer katan ve onu büyüten bir yerde durmalıdır. Benim yaklaşımım ve duruşum hep bu anlayış üzerine olmuştur.

BIMCO (Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi) hayatımda çok özel bir yerde duruyor. Çünkü bu, bir anda gelen bir başarı değil. Aksine yıllara yayılan, sabırla örülmüş bir yolculuk. Çok genç yaşta BIMCO ile tanıştım. Dönemin BIMCO Başkan Yardımcısı olan sevgili büyüğüm Eşref Cerrahoğlu’nun desteğiyle ilk olarak dokümantasyon komitesinde çalıştım, sonrasında Yönetim Kurulu yedek üyeliği yaptım. BIMCO’da üç dönem kuralı vardır. Ben de bundan dolayı bir süre ara verdim. Ardından BIMCO tarafından davet edilerek yürütme ve yönetim yapılarında görev almaya başladım. Her adımı emek, sabır ve güven inşası gerektiren uzun bir süreçti. O yüzden bugün çok net söyleyebiliyorum: Beni BIMCO başkanlığına taşıyan şey, yıllar içinde biriktirdiğim deneyim ve verdiğim emeğin doğal bir sonucu.

120 yıllık bir kurumda ilk kadın ve ilk Türk başkan olmak elbette önemliydi, ben bunu yalnızca bir “ilk” olarak görmüyorum. Asıl anlamlı olan hayatımın yaklaşık on yılını uluslararası denizciliğe yön veren toplantılarda geçirerek bu noktaya ulaşmış olmam. O süreçte bir yandan Türkiye’yi temsil ederken diğer yandan da dünya denizciliğinin gündemini, dilini ve yönünü şekillendiren karar mekanizmalarının bir parçası oldum. Bu görev Türkiye’den çıkan denizcilik birikiminin uluslararası düzeyde kabul görmesinin bir göstergesi.

TURMEPA Başkanlığı görevimi de aynı bakış açısıyla yürütüyorum. Çünkü denizcilik benim için yalnızca ticaret demek değil, aynı zamanda çevre, toplumsal sorumluluk ve gelecek nesillere bırakılacak bir miras demek. Denizden kazanıyorsanız, onu korumayı da asli sorumluluğunuz olarak görmelisiniz.

Bu yüzden benim için en büyük değer, tüm bu rollerin aynı anlam etrafında birleşmesi. Büyük resmi görebilmek, kurumlara uzun vadeli emek vermek, sektörün ortak faydasını kişisel alanların önünde tutmak ve Türkiye’yi hem ulusal hem de uluslararası zeminde saygın bir şekilde temsil edebilmek. Dönüp baktığımda, iş hayatımda en çok gurur duyduğum şey tam olarak bu bütünlük.

Son olarak isminiz Deniz Ticaret Odası seçimlerinde anılmakta. Başkanlık için aday olacağınız yönündeki iddialar için ne söylemek istersiniz.

Kişiler üzerinden yürüyen tartışmalar yerine, sektörün gerçek ihtiyaçları temelinde şekillenen bir zemini daha sağlıklı buluyorum. Elbette ismimin anılması sektörün teveccühüdür ve benim için kıymetlidir. Asıl önemli olan büyük bir dönüşümün eşiğinde olan denizcilik camiasının önümüzdeki dönemde nasıl daha kapsayıcı, daha rekabetçi ve daha güçlü bir şekilde temsil edileceğidir. Bugün üzerinde durmamız gereken konu makamlar değil, Oda’nın hangi anlayışla yönetileceği ve tüm bileşenleriyle sektöre nasıl bir gelecek perspektifi sunacağıdır.

Denizcilik gibi büyük ve çok katmanlı bir alanda mesele hiçbir zaman isimlerden ibaret değildir. Kurumun vizyonu, yönetim anlayışı, temsil kapasitesi ve ortak akla ne kadar alan açtığı çok daha belirleyicidir. Ben sorumluluktan kaçan bir yerde durmam, bununla birlikte herhangi bir görevi kişisel bir hedef gibi algılamayı da doğru bulmam. Önümüzdeki dönemde sektörün ihtiyaçlarını olgunlukla, doğru bir zeminde ve hepimiz için ortak faydayı merkeze alarak konuşmamız gerektiğine inanıyorum.

7DENİZ / ÖZEL

Toplantıya, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (UAB) Bakan Yardımcısı Durmuş Ünüvar, Denizcilik Genel Müdürü Ünal Baylan, Kıyı Emniyeti Genel Müdürü Mustafa Bankaoğlu, İMEAK Deniz Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Kıran ile denizcilik sektörünün temsilcileri katıldı.

Etkinlik, IACS Genel Sekreteri Robert Ashdown ve Türk Loydu Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Oral Erdoğan’ın selamlama konuşmalarıyla başladı.

IACS Genel Sekreteri Robert Ashdown, Genel Politika Grubu’nu birliğin motor gücü olarak tanımlayarak, grubun siber güvenlikten çevre standartlarına kadar geniş bir teknik programı yönettiğini belirtti.

Türk Loydu Yönetim Kurulu Başkanı Oral Erdoğan da Türkiye’nin coğrafi konumunun ötesinde fikirleri ve teknolojiyi birbirine bağlayan köklü bir denizcilik mirasına sahip olduğunu vurguladı. Sektördeki dijitalleşme ve karbon azaltımı gibi dönüşüm süreçlerinde iş birliğinin bir zorunluluk olduğunu belirten Erdoğan, bağımsızlık, tarafsızlık ve şeffaflığın küresel deniz emniyeti için temel taşlar olduğunu ifade etti.

Programın açılış konuşmasını yapan Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Durmuş Ünüvar ise birliğin deniz güvenliği, çevrenin korunması ve standartların uyumlaştırılmasında üstlendiği önemli role dikkat çekti. Ünüvar, IACS tarafından geliştirilen teknik tavsiye ve düzenlemelerin sadece klas kuruluşları için değil, bayrak devletlerinden liman otoritelerine kadar tüm sektör paydaşları için güvenilir bir referans çerçevesi sunduğunu vurguladı.

Konuşmaların ardından oturumlara geçildi. Dr. Ajay Asok Kumar’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen ilk oturumda, IACS’ın küresel denizcilik endüstrisine katkıları ele alındı. Bu bölümde Dr. Ajay Asok Kumar IACS’ın genel rolünü aktarırken, Konstantin Petrov birliğin IMO çalışmalarına katkılarını sundu. Angeliki Zisimatou ise sektörün dijitalleşme sürecindeki kritik dönemeçlerinden olan IACS UR E26 ve E27 kurallarının evrimi üzerine teknik detayları paylaştı.

Robert Ashdown’ın moderatörlüğünü üstlendiği ikinci oturumda, değişen düzenleyici çerçeve içerisinde klas kuruluşlarının rolü tartışıldı. IMO Deniz Emniyeti Bölümü Direktörü Damien Chevallier’in video mesajıyla katkı sunduğu panelde Liberya Bayrak Devleti Genel Müdürü Erhan Esinduy, Uluslararası Deniz Ticaret Odası (ICS) Başkan Yardımcısı Metin Düzgit, Uluslararası P&I Kulüpleri Grubu Kıdemli Başkan Yardımcısı Geir Jørgensen ve Delta Marine Ticari İşler Başkanı Dirim Şener birer konuşma yaparak kendi uzmanlık alanlarından sektörel yaklaşımlarını aktardılar.

Türk Loydu IACS Konsey Üyesi Lütfü Savaşkan’ın teşekkür konuşmasıyla teknik programı tamamlanan etkinlik, kokteyl resepsiyonu ve akşam yemeği ile sona erdi.

7DENİZ

Soner Esmer, Linerlytica verilerine dayanarak yaptığı değerlendirmede, içlerinde 19 bin TEU ve üzeri kapasiteli gemiler de olmak üzere 6 MSC gemisinin Hürmüz Boğazı'ndan çıkmasından sonra, Körfez'deki konteyner gemilerinin taşıma kapasitesinin 430 bin TEU'dan 270 bin TEU'ya gerilediğini belirtti.

Bu gemilerin sayısının da 100'ün altına düştüğünü kaydeden Prof. Dr. Esmer, “Bu da küresel konteyner filosunun Körfez içindeki payının %1,3'ten %0,8'e gerilemesi anlamına geliyor. Bu veriler, konteyner sektörünün krizden bölgesel olarak etkilendiğini ancak küresel arz-talep dengesi içinde sınırlı bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor” dedi.

“Yakıt maliyetlerindeki artış sürerken Hürmüz Boğazı krizinin küresel konteyner piyasası üzerindeki baskısı yavaş yavaş azalmaya başlıyor” diyen Soner Esmer, “Hürmüz krizinin başında yaşanan panik primiyle yükselen navlun oranları, küresel etkinin sınırlı kaldığının anlaşılmasıyla son zirvelerinden geriledi. Kapasite ve ekipman temini, talebi karşılamaya yeterli görünüyor. Asya-Avrupa hattında doluluk oranları düşüyor. Konteyner taşımacılığı açısından yön olumlu görünüyor ancak Hürmüz'de hâlâ mahsur gemiler ve en önemlisi o gemilerdeki insanlar bulunuyor” ifadelerini kullandı.

7DENİZ

Sektörün önde gelen paydaşlarını, karar vericilerini ve profesyonellerini bir araya getiren forum kapsamında gerçekleştirilen “Putting People First: Crew Welfare in a Changing Industry” başlıklı panel, günümüz denizcilik dünyasında insan odaklı yaklaşımın önemini yeniden gündeme taşıdı. Panelde söz alan Kapt. Kasap, özellikle gemi insanlarının refahı, değişen operasyonel dinamikler ve teknolojinin denizcilik faaliyetlerine etkileri üzerine kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

Konuşmasında, küresel ölçekte hızla dönüşen denizcilik sektöründe insan unsurunun her zamankinden daha kritik bir rol üstlendiğine dikkat çeken Kasap, gemi insanlarının yalnızca operasyonel süreçlerin bir parçası değil, aynı zamanda sektörün sürdürülebilirliğinin temel taşı olduğunu vurguladı. Özellikle uzun süreli kontratlar, zorlu çalışma koşulları ve artan jeopolitik risklerin gemi insanları üzerindeki etkilerine değinen Kasap, refah, mental sağlık ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesinin artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğini ifade etti.

Panelde ele alınan bir diğer önemli başlık ise dijitalleşme ve teknolojik dönüşüm oldu. Kapt. Kasap, gelişen dijital çözümlerin operasyonel verimliliği artırırken, gemi insanları üzerindeki iş yükünü ve sorumluluk alanlarını da yeniden şekillendirdiğini belirtti. Teknolojinin doğru yönetilmediği durumlarda bir destek unsuru olmaktan çıkıp ilave bir baskı unsuru haline gelebileceğine dikkat çeken Kasap, bu dönüşümün insan odaklı bir perspektifle ele alınmasının önemini vurguladı.

Kasap ayrıca, bağlantı (connectivity) imkanlarının geliştirilmesi, eğitim süreçlerinin güncellenmesi ve gemi insanlarının psikolojik dayanıklılığını artıracak uygulamaların yaygınlaştırılmasının sektörün geleceği açısından kritik olduğunu ifade etti. Liderlik anlayışının da bu noktada yalnızca regülasyonlara uyumdan ibaret olmaması gerektiğini belirten Kasap, şirketlerin üst yönetim seviyesinde gemi insanlarının refahını stratejik bir öncelik haline getirmesi gerektiğini dile getirdi.

KTU DUİM Mezunlar Derneği olarak, Türk denizcilik sektörünü uluslararası platformlarda temsil etmenin ve sektöre değer katan tartışmalara katkı sunmanın önemine inandıklarını belirten Kasap, bu tür organizasyonların bilgi paylaşımı ve ortak çözüm üretme açısından büyük fırsatlar sunduğunu ifade etti.

KTU DUİM Mezunlar Derneği’nden yapılan açıklamada, “Hamburg Maritime Forum’da gerçekleştirilen bu panel, denizcilik sektörünün geleceğinde insan odaklı yaklaşımın ve sürdürülebilir çalışma koşullarının belirleyici rolünü bir kez daha ortaya koyarken, Türk denizcilik camiasının bu alandaki güçlü temsilini de gözler önüne serdi” denildi.

Derneğin, ‘bundan sonraki süreçte de hem ulusal hem uluslararası platformlarda aktif rol almaya ve denizcilik sektörünün gelişimine katkı sunmaya kararlılıkla devam edeceği’ belirtildi.

7DENİZ

Pentagon tarafından yapılan açıklamada, Amerikan güçlerinin tescilsiz M/T Tifani adlı gemide denetim ve arama faaliyeti yürüttüğü belirtildi. Yetkililer, yaptırım kapsamındaki gemiler ile İran’a destek sağlayan yasa dışı ağlara yönelik deniz operasyonlarının süreceğini ifade etti.

Gelişme, ABD’nin İran üzerindeki baskıyı artırdığını ve planlanan müzakereler öncesinde bölgedeki gerilimin yükseldiğini ortaya koydu.

ABD Başkanı Donald Trump, 13 Nisan itibarıyla Hürmüz Boğazı’ndan geçen İran bağlantılı deniz taşımacılığına abluka uygulanacağını açıklamıştı. ABD daha önce bir İran kargo gemisine el koyduğunu ve toplamda 28 gemiyi geri çevirdiğini bildirmişti.

Pentagon operasyonun tam zamanını ve yerini açıklamazken, Bloomberg’in gemi takip verilerine göre müdahalenin Sri Lanka ile Endonezya’ya bağlı Sumatra Adası arasındaki açık denizde gerçekleştiği değerlendiriliyor.

İran’ın aslında boğazı açmak istediğini yineleyen Trump, "4 gün önce insanlar bana gelip, ‘Efendim, İran boğazın derhal açılmasını istiyor’ dediler. Ancak bunu yaparsak, İran’ın geri kalanını liderleri de dahil olmak üzere havaya uçurmadıkça İran’la asla bir anlaşma yapılamaz" değerlendirmesinde bulundu.

Trump ateşkesin uzatıldığını duyurdu

ABD Başkanı Donald Trump, günün erken saatlerinde yaptığı açıklamada İran ile daha önce varılan ateşkesin taraflar arasındaki görüşmelerde bir sonuca varılana kadar uzatıldığını ancak Hürmüz Boğazı'ndaki ABD ablukasının devam edeceğini belirterek, "Ordumuzun ablukayı sürdürmesine, her bakımdan tetikte kalmasına ve görüşmeler bir sonuca varana kadar ateşkesin uzatılmasına yönelik talimat verdim" ifadelerini kullanmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump ise, ateşkesin Washington DC saatiyle çarşamba akşamı (Türkiye saatiyle perşembe akşamı) sona ereceğini bildirmişti.

İki ülke arasında arabuluculuk yapan Pakistan tarafı ise, ateşkesin çarşamba günü TSİ 02.50’de sona ereceğini duyurmuştu.

Elbette akla ilk gelen yerli/milli imkanlarla üretilen platformlar oluyor. Ancak bir adım geri çekilip resmin bütününe baktığınızda Türkiye’nin bölgesel güçten küresel bir deniz gücüne açılan yolun kilometre taşlarını döşediği görülüyor.

Halihazırda 41 askeri gemi aynı anda inşa ediliyor

Ankara’nın son dönemlerde özellikle savunma sanayiinde ‘seri üretim’ vitesine geçtiği sır değil. Baktığınız her yerde bunun emarelerini görüyorsunuz. Uzun yıllardır elde edilen tecrübelerin ardından oluşturulan savunma sanayii ekosistemi bir makine gibi çalışıyor. İşte bu noktada Mavi Vatan için üretilen platformlar da adından söz ettiriyor.

Elbette tüm projeleri tekil ve ayrıntılı olarak saymak mümkün değil. Ancak mevcut işleri gruplar halinde sıraladığınızda dahi ortaya dikkate değer bir tablo çıkıyor.

Her şeyden önce Türkiye’nin denizlerdeki ‘Kızılelma’sı Milli Uçak Gemisi için ilk adım atıldı. Ocak 2026’da gerçekleşen çelik kesimiyle birlikte inşa süreci de başlamış oldu.

Uzun zamandır merakla beklenen ‘Made in Türkiye’ imzası taşıyacak Hava Savunma Muhribi olan TCG Kocatepe’nin ilk bloğu kızağa kondu.

Türk Donanması’nın önemli aktörlerinden firkateynlerde de ciddi mesafeler katedildi. Bu kapsamda 2, 3,4 ve 5’inci gemiler denize indirildi. Bir yandan da 6, 7 ve 8’inci gemilerin inşası devam ediyor. Açık Deniz Karakol Gemileri’nde de takvim hızlı işliyor. Bu sınıfta fiili olarak inşaatı devam eden 6 gemi var.

Listede 5 adet yeni tip denizaltıyı olduğunu da ekleyelim. Mavi Vatan’da bayrak gösterecek 8 adet Yeni Tip Çıkarma Gemisi de yapımı devam eden projelerden. Tüm bunların yanı sıra milli mayın avlama gemileri, milli hücum botlar, Bayraktar sınıfı çıkarma gemileri de Türkiye’nin farklı tersanelerinde üretiliyor.

10’dan fazla ülkeye askeri gemi ihraç ediliyor

Kendine ürettiği son derece gelişmiş askeri gemilerle dikkatleri üzerine çeken Türkiye, Portekiz’den Romanya’ya, Ukrayna’dan Pakistan’a kadar 10’dan fazla ülkeye askeri gemi ihraç etmeyi başardı.

Günün sonunda Ankara, halihazırda 37’si Türk Deniz Kuvvetleri’ne, 4’ü Sahil Güvenlik Komutanlığı’na ait olmak üzere toplam 41 askeri geminin inşasına dolu dizgin devam ediyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde alınan kararlar doğrultusunda 9 askeri geminin daha yapımına kısa sürede başlanacak. Böylece Türkiye, aynı anda 50 askeri gemi inşa ederek bu alanda dünyanın parmakla gösterilen ülkelerinden biri olma konumunu daha da pekiştirecek.

Türk Deniz Kuvvetleri yeni bir doktrinle hareket ediyor

Elbette üretilen askeri gemiler son derece önemli. Ancak meseleyi sadece platform sayısına indirmek asıl olayı ıskalamak anlamına geliyor. Çünkü Türkiye gemileri üretip kenara çekilmiyor. Bu gemilerde kullanılacak tüm kritik sistemler de Türk mühendislerce geliştiriliyor. Silahlar, sensörler, kritik mühimmatlar ve her şeyden önemlisi geminin savaş yazılımları da yerli ve milli imkanlarla üretiliyor.

Bunlar da yetmiyor… Türk Donanması, çok sayıda insansız platformları da bünyesine katıyor. Dünyada kısa pistli gemiden bir SİHA’yı indirip kaldırabilen tek ülke olan Türkiye, teknolojinin getirdiği tüm imkanlardan sonuna kadar faydalanıyor.

Milli torpidoları, füzeleri, mayınları, hava savunma sistemlerini ve son derece gelişmiş sonarları da kendi imkanlarıyla üreten Türkiye nicelik olarak da rakiplerinden hızla ayrılıyor.

Türkiye’nin deniz gücündeki gelişim aslında klasik modernizasyonun ötesinde, “doktrin değişimi” olarak okunuyor. Yani sadece gemi sayısı artmıyor, Donanma’nın nasıl savaşacağı tezi de değişiyor.

Platform, teknoloji ve yetişmiş insan gücü aynı potada

Türkiye’nin Mavi Vatan’da sergilediği bu dönüşüm bize yakın, orta ve uzak vadede nasıl bir strateji izlediğini göstermesi adına önemli ipuçları veriyor.

Her şeyden önce Türkiye diğer alanlarda olduğu gibi denizlerde de ‘dışarıdan satın alan’ değil ‘kendi üreten’ ülke konumunu giderek pekiştiriyor. Yerlilik oranı çok yüksek olan bu platformlar olası bir ambargo riskini ciddi şekilde azaltmakla kalmıyor. Altın değerinde ihracat potansiyellerini de beraberinde getiriyor.

Aynı anda çok farklı kabiliyetlerde son derece stratejik platformlar üreten Türkiye, kendi imzasını taşıyan son derece gelişmiş ‘ağ merkezli harp’ konseptiyle de çevredeki ülkelerden ayrılıyor. Kara, hava ve deniz unsurlarının aynı dili konuşmasını sağlayacak bu yeni model eldeki nitelikli personelle birleştiğinde karşısında durulması çok zor stratejik bir güce dönüşüyor.

Türkiye’nin denizlerde devam eden bu başarı hikayesi Ankara’yı açık denizlerde de güçlü bir oyuncu yapacak. Ve Barbaros Hayreddin’in torunları uzun bir aranın ardından dünyanın farklı bölgelerinde ay yıldızlığı bayrağımızı en güçlü şekilde dalgalandıracak.

En büyük kaygı iş güvencesi

Yeni ihaleleri kazanan firmaların mevcut personeli çalıştırma zorunluluğunun bulunmadığını belirten Altuntaş, bunun römorkör kaptanları açısından en büyük stres kaynaklarından biri olduğunu dile getirdi.

Altuntaş, “Çalışanların daha düşük maaş, daha ağır vardiya düzeni ve yoğun çalışma şartlarıyla yeniden istihdam edilme ihtimali ciddi kaygı yaratıyor” dedi.

Maaşlar sorumlulukla orantılı değil

Römorkör kaptanlarının yüksek risk ve sorumluluk altında görev yaptığını vurgulayan Altuntaş, ücretlerin ise birçok branşın gerisinde kaldığını savundu.

Düşük maliyet odaklı ihale rekabetinin ilerleyen süreçte çalışanların gelirlerine olumsuz yansıyabileceğini belirten Altuntaş, bu durumun sektörde huzursuzluğu artırdığını söyledi.

Bölge değişikliği emniyet sorunu doğurabilir

Kaptanların kendi çalışma sahalarına hakim olduğunu kaydeden Altuntaş, şirketlerin farklı bölgelerde ihale kazanması halinde personelin yeterli adaptasyon süresi olmadan yeni sahalara gönderilmesinin risk taşıdığını ifade etti.

Altuntaş, “Her bölgenin manevra şartları, akıntısı, liman yapısı farklıdır. Uyum süresi olmadan görevlendirme yapılması emniyet açısından değerlendirilmelidir” diye konuştu.

Römorkör kaptanlarının derneği yok

Mesleki temsil eksikliğine de dikkat çeken Altuntaş, kılavuz kaptanların güçlü ve köklü meslek örgütleri bulunduğunu, ancak römorkör kaptanlarının yalnızca kendi sorunlarına odaklanan bağımsız bir derneğe sahip olmadığını belirtti.

Bu eksiklik nedeniyle ihale şartnameleri hazırlanırken ve mevzuat güncellenirken sahadaki çalışanların görüşlerinin yeterince masaya taşınamadığını kaydetti.

Yalnızlaşma yaşanıyor

Sorun yaşandığında çalışanların zaman zaman büyük şirketler ve idari mekanizmalar karşısında bireysel mücadele vermek zorunda kaldığını söyleyen Altuntaş, bunun meslektaşlar arasında yalnızlaşma duygusunu artırdığını ifade etti.

Dernekleşme çağrısı

Römorkör kaptanlarının ortak çatı altında birleşmesi gerektiğini savunan Altuntaş, bağımsız bir “Römorkör Kaptanları Derneği” kurulmasının artık ihtiyaç haline geldiğini söyledi.

Altuntaş, ayrıca ihale süreçlerinde personelin maaş, özlük hakları ve iş güvencesini koruyacak maddelerin şartnamelere eklenmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

Asıl engel ne?

Açıklamasının sonunda dikkat çeken bir soru yönelten Altuntaş, “Römorkör çalışanlarının bir araya gelmesinin önündeki asıl engel baskılar mı, işsizlik korkusu mu, yoksa iletişim eksikliği mi?” ifadelerini kullandı.

ABD ile Kanada arasındaki jeopolitik gelişmeler sonucunda Kanada'nın yeni pazar arayışı içinde olduğunu belirten Yılmaz, Türkiye'yi çok önemli bir alternatif haline getirdiğini dile getirdi.

Yılmaz, geçen yıl düzenlenen Toronto Global Forumu'nda Türk savunma sanayi şirketlerinin kabiliyeti ve kredibilitesinin çok ciddi fark yarattığını, geçen ay yine Toronto'da düzenlenen maden arama ve geliştirme fuarında da nükleer enerji programı kapsamında görüşmeler yapıldığını anlattı.

DEİK olarak iki ülke arasındaki ticaretin artırılması için çabaladıklarını ifade eden Yılmaz, "Türkiye'nin halihazırda Kanada'yla var olan madencilik, eğitim, tarım alanında ilişkilerine ilave olarak iki tane çok önemli alanda kendine yer bulabileceğini gördük. Bir tanesi savunma sanayisi, bir tanesi de enerjideki yeşil dönüşüm ve çevre dostu teknolojilerle ilgili kısım." diye konuştu.

Yılmaz, olası nükleer işbirliğinin de stratejik nitelik taşıdığını belirterek, bu alanda yapılacak ortaklığın ciddi ve uzun soluklu ilişkiye dönüşme potansiyeli taşıdığını vurguladı.

Kanada'nın nükleer teknolojisinin uygulanabilirlik açısından avantaj sağlaması ve teknoloji transferi konusunda işbirliğine sıcak yaklaşmasının, bu alandaki diğer potansiyel adaylarının önüne geçtiğini ifade eden Yılmaz, Kanada'nın nükleer teknolojisi ve yakıt kaynağının daha çeşitli olduğunu söyledi.

"7-8 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz"

Mehmet Yılmaz, iki ülke arasında halihazırda yaklaşık 3,5 milyar dolarlık ticaret hacmi bulunduğunu dile getirerek, şunları kaydetti:

"Ticari hacmi artırmamız lazım. Amerika ile Kanada arasındaki ilişkilerin gerilmesi ve soğumasından sonra aşağı yukarı en az 7-8 milyar dolarlık bir hacme ulaşmasının hayal olmadığı, son derece mümkün olduğu liderler arasında da teyit edilince artık bize düşen görev bunun gereğini yerine getirmek, olası işbirliği alanlarının ortaya çıkmasını sağlamak. Şu anda bunu çok başarılı olarak yürütüyoruz. Uluslararası fuarlarda, forumlarda gerek Kanada'da gerekse Türkiye'de ticaret erbapları kendilerine iş fırsatı bakıyor. Bunların sayısını artırmak ve bunun frekansını artırmak anlamında doğru işler yaptığımızı düşünüyoruz. Ticaretimizi genişleterek 7-8 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz."

Gemi mürettebatı ile ailelerinin de gözaltına alındığı belirtilen açıklamada, bu uygulamanın uluslararası hukukun ve son ateşkesin ihlali olduğu vurgulanarak, gemi ile mürettebatının derhal serbest bırakılması talep edildi.

ABD Başkanı Donald Trump, dün Umman Körfezi'nden Hürmüz Boğazı'nı geçmeye çalışan İran bayraklı "Touska" adlı kargo gemisine müdahalede bulunarak el konulduğunu duyurmuştu. İran Silahlı Kuvvetleri'nin de buna misilleme olarak ABD'ye ait bazı savaş gemilerine İHA saldırısı düzenlediği bildirilmişti. Öte yandan İran güçleri, Hürmüz Boğazı'na yaklaşan Hindistan bandıralı iki gemiye ateş açarak gemileri dönmeye zorlamıştı.

Dünyanın en büyük proje kargo ve parça yük etkinliği

Breakbulk Europe, proje sahipleri, EPC firmaları, endüstriyel üreticiler ve küresel taşıyıcıları tek çatı altında buluşturuyor. Katılımcılar, sektörün geleceğini şekillendiren karar vericilerle doğrudan temas kurma, uzmanlıklarını sergileme, yeni iş anlaşmaları yapma ve stratejik ortaklıklar geliştirme fırsatı bulacak.

Küresel ağ ve inovasyon

120’den fazla ülkeden temsilcilerin yer aldığı etkinlik, proje kargosu ve yük entegrasyonu alanında benzersiz bir küresel ağ oluşturuyor. Nakliye acentelerinden limanlara, terminallerden denizcilik hizmetlerine kadar tüm tedarik zinciri oyuncuları aynı platformda buluşarak inovasyonu destekleyecek ve küresel projelerin başarıyla tamamlanmasına katkı sağlayacak.

Katılımcılar için eşsiz fırsatlar

Breakbulk Europe, sektördeki en önemli oyuncularla yüz yüze bağlantı kurma, iş geliştirme ve mevcut ilişkileri güçlendirme açısından eşsiz bir ortam sunuyor. Etkinlik, proje kargo ve dökme yük sektöründe büyüme ve işbirliği için en etkili ağ oluşturma platformu olarak öne çıkıyor.

Türkiye’den güçlü katılım

Türkiye’den fuara katılım sağlayacak firmaların yoğun ilgisi dikkat çekerken, denizcilik sektörünün güçlü medya organı 7Deniz Dergisi, etkinliğin tek Türk medya partneri olarak uluslararası arenada yer almanın gururunu yaşıyor. Fuar kapsamında hazırlanacak Breakbulk Europe Özel Sayısı, sektör profesyonellerine özel içerikler sunacak.

Breakbulk Europe 2026’da yerinizi alın ve küresel proje kargo dünyasının bir parçası olun.

7DENİZ | Breakbulk Europe

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.