ABD ile İran arasındaki gerilimde tansiyon yeniden yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik olası askeri harekâta ilişkin yaptığı açıklamada, taraflar arasında anlaşma sağlanamaması halinde ABD Doğu Saati ile 20.00’den (Türkiye saati ile 03.00) sonra yoğun saldırıların gündeme gelebileceğini belirtti. Trump, hazırlıkların bu doğrultuda sürdüğünü ifade etti.

Trump, müzakerelerde ilerleme sağlanması durumunda planların değişebileceğini vurgularken, aksi bir senaryoda İran’ın “daha önce benzeri görülmemiş” bir saldırıyla karşı karşıya kalabileceğini söyledi. Diplomasiye kapının tamamen kapanmadığını belirten Trump, askeri seçeneklerin de masada olduğunu dile getirdi.

ABD yönetiminden gelen diğer açıklamalar da sert mesajlar içerdi. ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance, İran’ın özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden küresel ekonomiye baskı kurmaya çalıştığını öne sürerek, ABD’nin buna çok daha güçlü karşılık verme kapasitesine sahip olduğunu ifade etti.

Vance, Washington’un önceliğinin doğrudan bir askeri çatışma olmadığını ancak İran’ın atacağı adımlara bağlı olarak sert karşılıkların gündeme gelebileceğini belirtti. Enerji arzının kesintisiz sürmesinin önemine dikkat çeken Vance, küresel ekonomik dengelerin korunması için İran’ın sürece olumlu yaklaşması gerektiğini vurguladı.

Açıklamalar, taraflar arasındaki gerilimin kritik bir aşamaya geldiğini gösterirken, diplo

Çin ve Rusya, söz konusu tasarıyı veto etti. Böylece oylamada toplamda 11 kabul, 2 ret ve 2 çekimser oy kullanıldı. Tasarının veto edilmesiyle birlikte Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığının BM Güvenlik Konseyi desteğiyle güvence altına alınmasına yönelik girişimler engellenmiş oldu.

El-Zeyani: "Konsey, sorumluluğunu yerine getirmekte başarısız oldu"
Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt ve Ürdün adına bir açıklamada bulunan Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid El-Zeyani, "Bu ülkeler, karar tasarısının kabul edilmemiş olmasından üzüntü duyduklarını ifade etmektedir. Konsey, sorumluluğunu yerine getirmekte başarısız oldu" dedi.
El-Zeyani oylamada tasarı lehine bir sonuç elde edilmesine yönelik beklentilerinin gerçekleşmemesi nedeniyle hayal kırıklığına uğradıklarını belirterek, "Uluslararası hukuka göre hiçbir ülkenin engelleme hakkına sahip olmadığı bir uluslararası su yolu olan Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünü güvence altına alacak kalıcı bir adım olmasını umduğumuz tasarıdan beklentimiz buydu" ifadelerini kullandı.

Hürmüz’ün BM desteğiyle açılması engellendi
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile herhangi bir anlaşmaya varılmaması durumunda Washington saati ile 20.00’da (Türkiye saati ile 03.00) İran’a yönelik yoğun hava saldırıları başlatılmasına yönelik emir vermesi bekleniyor.

Yetkili, daha önce hasar görmüş hava savunma sistemleri, füze sahaları ve ilgili tesisleri zayıflatmayı amaçlayan "yeniden vurma" saldırıları düzenlendiğini iddia etti.

Hark Adası'nın stratejik rolü

İran’ın Basra Körfezi’ndeki ana petrol ihracat terminali olan Hark Adası, ülkenin ham petrol sevkiyatının büyük bölümünü karşılamayı sürdürüyor. ABD güçlerinin son saldırılarda adadaki petrol işleme ve ihracat tesislerini hedef almadığı, yalnızca askeri noktalara odaklandığı iddia ediliyor.

Hark Adası ve Basra Körfezi’ndeki gelişmeler, küresel petrol arzına olası etkileri nedeniyle enerji piyasaları tarafından yakından izleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 5 Nisan'da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran yönetimine ağır hakaretlerde bulunarak, İran'ın 48 saat içinde "anlaşma" yapmaması halinde 7 Nisan'da ülkenin enerji santrallerini ve köprülerini vuracağını öne sürmüş ve Tahran'a Hürmüz Boğazı'nı açması çağrısında bulunmuştu.

Söz konusu süreyi daha sonra 8 Nisan'a kadar uzattığını duyuran Trump, dünkü açıklamasında ise anlaşma sağlanmaması halinde, "İran'ı tek bir gecede yok edilebileceklerini" iddia etmişti.

Gemi geri çekildi iddiası

İran tarafı, saldırının ardından geminin Hint Okyanusu’nun güneyine doğru çekilmek zorunda kaldığını ileri sürdü. Ancak saldırının boyutuna ilişkin bağımsız kaynaklardan doğrulama yapılmadı.

ABD’den henüz açıklama yok

ABD makamları ise söz konusu saldırıya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Bu durum, iddiaların teyidi konusunda belirsizliğin sürmesine neden oldu.

Mart ayında bölgeye girmişti

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) verilerine göre USS Tripoli, mart ayı sonlarında Orta Doğu’ya konuşlandırıldı. 844 fit uzunluğunda ve 106 fit genişliğindeki gemi, yaklaşık 3 bin 500 denizci ve deniz piyadesi ile çeşitli hava unsurlarını taşıma kapasitesine sahip bulunuyor. Gemi, 31. Deniz Piyade Sefer Birliği’nin amiral gemisi olarak görev yapıyor.

İran ateşkesi reddetti, garanti istedi

Öte yandan; savaşın 38. gününde Pakistan’ın arabuluculuğunda ABD ve İran’a ateşkes teklifi iletildi. Tarafların teklifi kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması öngörülüyordu; ancak İran teklifi reddetti. Tahran yönetimi ateşkesi kabul etmek için savaşın tamamen sona erdirileceğine dair garanti talep etti.

"Krizlerin toplamından daha ağır"

Birol, içinde bulunulan durumu geçmişteki büyük enerji krizleriyle kıyaslayarak tehlikenin boyutunu şu sözlerle özetledi: "Dünya hiçbir zaman bu büyüklükte bir enerji arzı kesintisi yaşamadı. Mevcut kriz; 1973, 1979 ve 2002 krizlerinin toplamından daha ciddi bir boyutta."

Birol, Avrupa, Japonya ve Avustralya gibi gelişmiş ekonomilerin ciddi zorluklarla karşı karşıya olduğunu ancak asıl darbeyi gelişmekte olan ülkelerin alacağını belirtti.

Çifte şok: hem enerji hem gıda zammı

Enerji fiyatlarındaki önlenemez yükselişin doğrudan gıda fiyatlarını tetiklediğini kaydeden Birol, küresel enflasyon baskısının hızlandığını vurguladı. Düşük gelirli ekonomilerin ve ücretli çalışanların hem ısınma ve ulaşım maliyetleri hem de mutfak masraflarındaki artış nedeniyle bir "çifte şok" ile savunmasız kaldığını ifade etti.

Şahdamarı kesildi: yüzde 20’lik kayıp

İran’ın, İsrail ve ABD saldırılarına yanıt olarak dünya petrol ve doğalgaz trafiğinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı neredeyse tamamen kilitlemesi, piyasalarda tam bir kaos yarattı. Stratejik rotanın kapalı kaldığı her gün, küresel enerji maliyetlerini kalıcı olarak yukarı çekiyor.

Piyasaları stabilize etmek için UEA üyesi ülkelerin geçtiğimiz ay stratejik petrol rezervlerini kullanıma açtığını hatırlatan Birol, arz açığını kapatmak için tüm enstrümanların masada olduğunu söyledi.

Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan bildirimde, devir sürecinin en kritik aşamalarından biri olan Rekabet Kurulu onayının alındığı açıklandı.

Yarım asırlık sanayi mirası devrediliyor

1956 yılında tekstil alanında faaliyet göstermeye başlayan, 1964’te ise kimya sektörüne giren Polisan Holding; boya, liman işletmeciliği ve tarım gibi stratejik alanlardaki varlığıyla dikkat çekiyor. 2023 yılında profesyonel yönetim modeline geçen grup, şimdi CoreX Holding bünyesine katılmaya hazırlanıyor.

Hisselerin yüzde 77’si devredilecek

27 Haziran 2025 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre, Bitlis Ailesi üyelerine ait ve holding sermayesinin yüzde 77,7268’ine karşılık gelen paylar, CoreX Holding B.V. iştiraki Corex Ports and Terminals Dilovası Liman İşletmeleri A.Ş.’ye devredilecek.

Satış sürecinde kritik adım aşıldı

Satışın tamamlanması için belirlenen süreçte önemli adımların büyük bölümü geride bırakıldı. 10 Eylül 2025’te bölünme kararları tescil edilirken, 22 Ocak 2026 itibarıyla Yunanistan’daki iştirak Polisan Hellas S.S.A’nın devri de tamamlandı.

Basın açıklamasına göre planın mayısta uygulanması öngörülüyor. Ülkeler, su yolunun yeniden açılmasıyla birlikte günlük 206 bin varil ek üretime geçmeyi planladıklarını bildirdi.

OPEC+’nın sekiz üyesi, hedefe ulaşmak için mayıs kotalarını artırma konusunda anlaştı. Bu ülkeler Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman oldu.

Bu karar, ülkelerin Nisan 2023’te gönüllü olarak üretimi günlük 1,65 milyon varile çıkarma konusunda anlaşmasından sonraki artışa işaret ediyor.

Planlanan artışın, uluslararası ham petrol fiyatlarının Paskalya hafta sonunda yüzde 2 yükseldiği dönemde piyasa istikrarını desteklemesi amaçlanıyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi’ne göre benzin fiyatları da bu eğilimi izledi. Süren savaş nedeniyle enerji maliyetleri de yükseldi.

Trump pazartesi günü düzenlenen brifingde gazetecilere, Ortadoğu’da süreci yatıştırıp yatıştırmadığı ya da tırmandırıp tırmandırmadığı konusunda “söyleyemeyeceğini” ifade etti.

Bununla birlikte Trump, Hürmüz Boğazı salı günü ABD Doğu Saati ile 20.00’ye kadar açılmazsa İran’ı “Taş Devri”ne geri bombalama sözü verdi.

Kritik geçiş noktası, dünya günlük petrol arzının beşte birini taşıyor. Boğaz, 28 Şubat’ta başlayan savaşın başından bu yana ticari trafiğin büyük bölümü için kapalı bulunuyor.

Japonya ve Güney Kore dahil uluslararası liderler, boğazın yeniden açılmasına yönelik planları görüşmek üzere geçen perşembe bir araya geldi.

Birleşik Krallık’ın başlattığı sanal toplantıda ABD yer almadı.

Trump, İran’la süren çıkmaz karşısında Asya ülkeleri ile NATO’nun müdahale etmemesini eleştirdi ve bunu pazartesi günü yeniden yaptı.

Trump, pazartesi günü gazetecilere, “Güney Kore bize yardım etmedi. Başka kim yardım etmedi biliyor musunuz? Avustralya yardım etmedi” dedi.

Trump, “Başka kim yardım etmedi biliyor musunuz? Japonya. Onları Kuzey Kore’den korumak için Japonya’da 50 bin askerimiz var. Kim Jong Un’a karşı bizi korumak için Güney Kore’de 45 bin askerimiz var, kendisiyle çok iyi anlaşıyorum” diye konuştu.

Trump, seleflerini Pyongyang’ın nükleer silah edinmesini engellememekle suçladı. Daha önce de İran’a yönelik ABD saldırılarının Tahran’ın aynı yolu izlemesini önleyeceği güvencesini vermişti.

Kaynak: Harici

Gemi takip verilerine göre Al Daayen, pazartesi geç saatlerde varış noktasını Katar'ın Ras Laffan tesisine çevirdi ve şu anda körfez içinde batıya doğru seyrediyor. Rasheeda ise aynı yönde ilerlerken talimat beklediğini bildirdi. Her iki tanker de pazartesi günü geç saatlerde Pakistan’a gideceklerini açıklamıştı.

Yatırımcılar tankerleri yakından izliyor. Çünkü ABD ve İsrail’in Şubat sonlarında İran’a yönelik saldırılar başlatmasından bu yana, Hürmüz Boğazı’ndan hiçbir LNG gemisi geçmedi. Ancak hafta sonu görünüşe göre boş bir LNG gemisi bu dar geçitten geçti. Çatışma öncesinde dünya LNG arzının yaklaşık beşte biri ağırlıklı olarak Katar, daha küçük ölçüde ise Birleşik Arap Emirlikleri kaynaklı Basra Körfezi’nden sağlanıyordu.

Orta vadede hedef 10 milyar dolar

“Küresel çaptaki son geliş­meler üzerine Güney Afrika da bir pazar çeşitlendirme ve ekonomik ortak çeşitlendir­me arayışı içinde. Bunun için baktığı ülkelerden bir tane­si de Türkiye” diyen Türki­ye’nin Pretorya Büyükelçisi Kezban Nilvana Darama Yıl­dırımgeç, bölgenin potansi­yelini ve fırsatları değerlendirdi. dunya.com’dan Nurdoğan A. Ergün’ün haberine göre; Orta Doğu’da yaşanan sıcak gelişmeler ve Hürmüz Boğazı krizi ne­deniyle “en eski” ticaret ro­tası olan Ümit Burnu’nun ye­niden gündeme geldiğini ve “güvenli geçiş” noktası oldu­ğunu ifade eden Yıldırımgeç, Körfez ve Orta Doğu’daki is­tikrarsızlık nedeniyle tıka­nan ticaret yollarına karşı­lık Güney Afrika’nın güvenli bir ‘merkez üssü’ olabilece­ğini vurguladı. Kuzeydeki ve yakın coğrafyadaki savaşla­rın yarattığı tedarik zinciri bozulmalarının Güney Afri­ka pazarının Türkiye için bir fırsata dönüştüğünü dile ge­tiren Yıldırımgeç, “2023’te Rusya-Ukrayna savaşı yü­zünden Güney Afrika dış ti­caretimiz 2 milyar dolardan 3.2 milyar dolara çıktı. Ben­zer bir tablo yine olabilir” de­di. Bugün iki ülke arasındaki dış ticaret hacminin yaklaşık 2.5 milyar dolar ve Türkiye aleyhine işlediğini de kay­deden Büyükelçi, Cumhur­başkanlığı nezdinde belirle­nen kısa vadeli hedefin 5 mil­yar dolar, orta vadeli hedefin ise 10 milyar dolar olduğunu açıkladı.

Güney Afrika fabrika kuran yatırımcı arıyor

Büyükelçi Yıldırımgeç, Gü­ney Afrika hükümetinin ar­tık “kur-yap-devret” mode­linden ziyade istihdam yara­tan, fabrikasını orada kuran ve yerel ortağı olan yatırım­cıyı tercih ettiğini kaydetti. Büyükelçi, özellikle imalat sanayii, tarımsal mekanizas­yon ve yeşil enerji alanında ciddi teşvikler sunulan “eko­nomik bölgeler” bulunduğu­nu belirtti. Ülkenin en bü­yük sorunu olan planlı elekt­rik kesintileri için 2023’te müstakil bir Elektrik Ba­kanlığı kurulduğunu hatır­latan Büyükelçi, 2026 so­nuna kadar kesintileri sıfır­lama hedefinin, Türk enerji ve altyapı firmaları için deva­sa bir modernizasyon paza­rı anlamına geldiğini vurgu­ladı. Güncel rakamlara göre, Güney Afrika’da 70 civarın­da Türk firmasının yatırımı bulunurken en büyük yatı­rımları yerel Defy markasını satın alan beyaz eşya firması (Arçelik) ve jeneratör firma­sı (Aksa) oluşturuyor. 5 bin Türk’ün yaşadığı Güney Af­rika’da Türk gıda perakende markası Mado da yatırım ha­zırlığında.

Bankacılık sisteminde­ki farklılıklar nedeniyle böl­gede iş yapan Türk iş insan­larının para transferlerinde güçlükler yaşadığını anlatan Büyükelçi Yıldırımgeç, “Yap­maya çalıştığımız açılım­lardan biri de bir Türk ban­kasının burada şube açması. Bir dönem fizibilite çalışma­ları yapıldı ama henüz şube açan olmadı. Özellikle katı­lım bankacılığı tarafında iş birlikleri mümkün. Finans sektörünün Güney Afrika’yı biraz daha mercek altına al­ması ve fizibilite çalışmala­rını değerlendirmesi gereki­yor” diye konuştu. Ülkenin modernizasyon hamlesi kap­samında ciddi altyapı yatı­rımları öngörüldüğünü akta­ran Yıldırımgeç, demiryolla­rı, havalimanı, deniz limanı, su hatlarının yenilenmesi gi­bi alanlarda müteahhitlik ve müşavirlik hizmetleri tara­fında da fırsatlar bulunduğu­nu söyledi.

Çin hakimiyetine karşı bir arayış var

Bölgede ticarette olduğu gi­bi müteahhitlik işlerinde de Çin hakimiyetinin bulundu­ğunu dile getiren Yıldırım­geç, ülkenin Çin hakimiyetini kırmak için de arayışta oldu­ğunu söyledi. Büyükelçi, “Gü­ney Afrika, Çin’in bölgedeki hegemonyasından ve ABD ile yaşanan zikzaklı ilişkiler­den duyduğu rahatsızlık ne­deniyle Türkiye’yi dengeli ve güvenilir bir ekonomik ortak olarak konumlandırıyor. Hü­kümetin 2030 orta vadeli ve 2050 uzun vadeli program­larında Türkiye’nin adı geçi­yor” dedi.

“Güney Afrika gerçeği ile hareket edilmeli”

İş dünyasının kültürel kod­larına yönelik tespitlerini de paylaşan Büykelçi Yıldırım­geç, Türkiye’deki “hızlı çö­züm ve pratik sonuç” odaklı iş yapma biçiminin bu coğ­rafyada tek başına yeter­li olmadığını vurguladı. Ki­lit kavramın “stratejik sabır” olduğunu belirten Büyükel­çi, geçmiş rejimlerin bıraktı­ğı acı hatıraların, toplumun reflekslerini ve güven meka­nizmalarını hala etkilediğine işaret etti. Büyükelçi, “Burayı bir Türk mantığıyla anlamak kolay değil. Sürekli bir angaj­man, empati ve yerinde varlık göstermek gerekiyor” ifade­lerini kullandı.

Mutlaka danışmanla çalışmak gerekiyor

Güney Afrika pazarına gir­mek isteyen iş insanları için kritik uyarılar da yapan Pre­torya Büyükelçisi Yıldırım­geç, ülkenin yüksek potan­siyelinin yanında ciddi yapı­sal engeller de barındırdığına dikkat çekti. “Siyahi İş Gücü­nü Ekonomiye Kazandırma yasası nedeniyle yerel bir or­takla çalışmak neredeyse bir zorunluluk” diyen Büyükelçi, şöyle devam etti: “Karar alma süreçlerinin yavaşlığı ve yol­suzluk risklerine karşı güçlü hukuk ve danışmanlık firma­larıyla ilerlenmesi gerekiyor. Demir yollarındaki lojistik aksamalar, özellikle Durban gibi limanlardaki moder­nizasyon ihtiyacı ve plan­lı elektrik kesintileri üretimi zorlaştıran ana unsurlar.”

630 milyar dolarlık dev Pazar: Sahra Altı

Toplam 2 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğe sahip Sahra Altı Afrika (SSA) bölgesi, küresel ticaretin yükselen yıldızı olmaya devam ediyor. 2025 yılı verilerine göre bölge ülkelerinin toplam ithalat hacmi 600-630 milyar dolar seviyesine ulaştı. İthalat hacminin büyük bir kısmı Güney Afrika, Nijerya, Angola ve Etiyopya gibi lokomotif ekonomiler tarafından domine ediliyor. Özellikle Güney Afrika, kıtanın en gelişmiş modern perakende ve sanayi altyapısına sahip olduğu için ithalatta aslan payını alıyor. Toplam ithalatın yaklaşık yüzde 20’ye yakınını tek başına gerçekleştiren Güney Afrika, kıtanın finansal ve lojistik yönetim merkezi konumunda. Orta sınıfın genişlemesiyle birlikte bölge ithalatının 2026 yılında yüzde 5 daha büyümesi bekleniyor. Türkiye’nin Güney Afrika’ya 2025 yılında 707,7 milyon dolarlık ihracatı bulunuyor. Türkiye’nin toplam ihracatı içinde Güney Afrika’nın aldığı pay sadece yüzde 0,25. Güney Afrika Cumhuriyeti, yaklaşık 64 milyon nüfusu ve 426 milyar dolar seviyesindeki ekonomik büyüklüğü ile Afrika kıtasının en gelişmiş ve en çeşitli ekonomilerinden biri.

‘Tek Afrika’ hedefine giden yol

Türkiye ve Güney Afrika arasında Ticaret Bakanlığı nezdinde JETCO ve serbest ticaret bölgeleri ile ilgili iki metin imzalandığını kaydeden Türkiye Pretorya Ticaret Müşaviri Bengü Okur Erdoğan, “Böylece bölge Türkiye’den de birçok firmanın dikkatini çekmeye başladı. İlişkiler artık bir ivme kazanıyor” dedi. Bölgenin en güçlü oyuncusunun Güney Afrika olduğunu belirten Erdoğan, “Net ihracatçı konumundaki Güney Afrika’nın ihracatının yüzde 50’si diğer Afrika ülkelerine gidiyor. O nedenle Güney Afrika bir HUB konumunda. SADC ve SACU’ya baktığımızda da nihai hedefin tek Afrika olduğunu görüyoruz. Bu nedenle bu pazarda olmak önemli” diye konuştu. Ülkede modernizasyon eksikliğini ‘en kritik’ başlık olarak yorumlayan Türkiye Pretorya Ticaret Müşaviri Hayrünnisa Karcı da, “Bu açığı kapatmaya çalışıyorlar. Biz de firmalarımızı burada yatırıma, iş birliğine teşvik etmeye çalışıyoruz. Bu dönüşümden ülkemizin de pay alması lazım” dedi.

Yerel basın, olayda 1 kişinin kaybolduğunu ve patlamanın nedeninin henüz bilinmediğini aktardı.

Olayda bir mürettebat üyesinin hayatını kaybettiği, iki kişinin ise kayıp olduğu belirtildi. Mürettebatın geri kalanının ise gemiyi terk ederek kıyıya ulaşmayı başardığı ifade edildi. Diğer raporlar ölü sayısının daha yüksek olabileceğine işaret etse de detaylar henüz netleşmiş değil.

Bu olay, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgale başlamasından bu yana Azak-Karadeniz havzasında tahıl yüklü bir ticari geminin battığı nadir vakalardan biri olarak kayıtlara geçti ve bölgedeki ticari taşımacılığa yönelik artan risklere dikkati çekti.

Kiev yönetimi saldırıyı resmi olarak üstlenmedi ancak Ukrayna kuvvetleri, cephe hattının çok ötesindeki Rus deniz ve lojistik varlıklarını hedef almak için hem hava hem de deniz dronlarını giderek daha fazla kullanıyor.

Son günlerde Ukrayna, Rus enerji ve deniz altyapısına yönelik saldırılarını artırdı. Yetkililer ve medya raporlarına göre, İHA saldırıları Novorossiysk'teki petrol terminallerini ve Rusya'nın iç kesimlerindeki rafinerileri vurarak yangınlara neden oldu ve ihracatı sekteye uğrattı.

Ukrayna ayrıca Karadeniz'de bir Rus füze gemisini ve açık deniz altyapısını vurduğunu belirterek, askeri hedeflere karşı genişleyen menziline dikkat çekti.

Bu harekat, Rus filosuna karşı daha önce elde edilen başarıların üzerine inşa ediliyor. 2022'den bu yana Ukrayna güçleri, Karadeniz Filosu'nun amiral gemisi Moskva ve birkaç çıkarma gemisi de dahil olmak üzere birçok yüksek profilli gemiye hasar verdi veya imha etti. Bu durum Rusya'yı filosunun bir kısmını Kırım'dan uzaklaştırmaya zorladı.

Ukrayna son zamanlarda odağını, Rusya'nın yaptırımları delmesine yardımcı olduğundan şüphelenilen tankerler ve LNG taşıyıcıları da dahil olmak üzere, Rus ihracatıyla bağlantılı ticari ve gölge filo taşımacılığını kapsayacak şekilde genişletti.

Kaynak: gcaptain.com

Fars Haber Ajansı, tesis yakınlarında birden fazla patlama meydana geldiğini aktardı.

Güney Pars, Basra Körfezi kıyısında yer alan ve ülkenin enerji altyapısının kritik bir parçası olan büyük doğal gaz sahası ile ilgili tesislerin bulunduğu bir bölge olarak dikkat çekiyor.

Verilere göre, Al Daayen gemisi hâlâ Katar'ın en büyük LNG alıcısı olan Çin'i varış noktası olarak gösteriyor. Ancak varış noktaları kesin olmadığı ve gemilerin belirtilen limanlarını herhangi bir zamanda değiştirebileceği belirtiliyor. Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına başlamasından bu yana, şu ana kadar yüklemesi tamamlanmış hiçbir LNG tankeri Hürmüz Boğazı'ndan geçemedi.

Kpler tarafından derlenen gemi takip verilerine göre, Katar son birkaç hafta içinde Kuveyt’e iki adet LNG sevkiyatı gerçekleştirdi. Bu sevkiyatlar muhtemelen Katar’daki depolama tanklarından yüklenmiş olup, Hürmüz Boğazı’ndan geçmesi gerekmiyor.

Basra Körfezi çevresindeki gemi hareketlerini takip etmek, gemi sinyallerine yönelik olası elektronik parazitler ve riskli bölgelerden geçen kaptanların transponderleri kasıtlı olarak devre dışı bırakması nedeniyle kesin sonuçlar vermeyebilir.

Gemi veri tabanı Equasis’e göre, Al Daayen gemisinin işletmecisi Seapeak, Rasheeda gemisinin sahibi ise Nakilat. Her iki şirket de henüz açıklama yapmadı.

İran ve Arap Yarımadası yakınlarındaki bu önemli su yolunun fiilen kapatılması, küresel pazarlara enerji akışını kesintiye uğrattı ve dünyadaki LNG arzının yaklaşık beşte birini aksattı.

İran, ABD ve İsrail’in saldırılarının başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'ndan transit geçişi durdururken, kendi gemilerinin veya onayladığı gemilerin geçişine izin veriyor. Şu ana kadar, Katar ile bağlantılı olduğu bilinen hiçbir enerji gemisinin boğazdan geçtiği görülmedi. Son günlerde Tahran, Fransa ve Japonya da dahil olmak üzere ABD’ye yakın görülen ülkelerle bağlantılı gemilerin geçişine izin vermiş görünüyor.

Piyasa kaynakları, grubun CSSC bünyesindeki Hudong-Zhonghua Shipbuilding tersanesi ile 14.000 teu kapasiteli bir dizi "neo-panamax" gemi için ileri düzeyde görüşmeler yürüttüğünü belirtti. Gemi başına fiyatın 170 milyon ile 190 milyon dolar aralığında olduğu, bunun da toplam sözleşme bedelini yaklaşık 2 milyar ile 2,3 milyar dolar arasına taşıdığı bildirildi.

Yeni inşa edilecek gemilerin COSCO'nun Hong Kong merkezli nakliye kolu olan Orient Overseas Container Line (OOCL) tarafından işletilmesi bekleniyor. Henüz bir teslimat takvimi açıklanmasa da, bu hamle COSCO'nun halihazırda kabarık olan sipariş defterini daha da büyütecek ve deniz yakıtı olarak LNG kullanımında daha derin bir adıma işaret edecek.

Bu yılın başlarında grup, Jiangnan Tersanesi'nde 12 adet LNG çift yakıtlı 18.000 TEU'luk gemi ve COSCO Zhoushan'da altı adet daha küçük, geleneksel yakıtlı gemi dahil olmak üzere yaklaşık 2,7 milyar dolar değerinde yeni tonaj siparişi vermişti.

Devlet devi, yakın zamana kadar daha çok metanol uyumlu tasarımlara odaklanmıştı. Buna OOCL'nin 2025 yılında DACKS ve NACKS tersanelerine verdiği 14 adet metanol çift yakıtlı 18.500 TEU'luk konteyner gemisi siparişi de dahildi. OOCL ayrıca, teslimatları 2026 sonundan 2028 başına kadar sürecek olan, Seaspan'den kiraladığı altı adet 13.000 TEU'luk gemiyi de filosuna ekledi.

Eğer onaylanırsa, Hudong siparişi COSCO'nun yeni inşa hattını daha da yukarı taşıyacak. OOCL dahil edildiğinde grup, yaklaşık 555 gemilik filosu ve kabaca 3,6 milyon TEU kapasitesiyle halihazırda dünyanın dördüncü büyük konteyner hattı operatörü konumunda bulunuyor. Filo verilerine göre, son anlaşma gerçekleşirse COSCO'nun sipariş aşamasındaki gemi sayısı 120'yi, toplam kapasitesi ise 1,4 milyon TEU'yu aşabilir.

Kaynak: splash247.com

İhbar üzerine olay yerine sevk edilen KEGM-3 ve KEGM-4 hızlı tahlisiye botları tarafından alevlere kısa sürede müdahale edildi. Ekiplerin çalışması sonucu yangın, diğer teknelere sıçramadan ve büyümeden kontrol altına alındı. Söndürme ve soğutma çalışmaları yapılan teknede geniş çaplı maddi hasar meydana gelirken, şans eseri yangın esnasında herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadı.

Çalışmaların ardından tekne, KEGM-4 botu tarafından yedeklenerek emniyetli bir şekilde Kalamış Marina'ya çekildi.

Şubat ayının sonundan bu yana bölgede bekletilen gemilerin geçişi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının başladığı süreçten bu yana yüklü tankerler açısından bir ilk olma özelliği taşıyor. Bu nedenle söz konusu sevkiyat, yalnızca ticari bir hareket değil, aynı zamanda küresel enerji arzı açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.

Gemi takip sistemlerinden elde edilen verilere göre “Al Daayen” tankerinin rotası Çin olarak görünüyor. Çin, Katar’ın en büyük LNG alıcısı konumunda bulunurken, geminin İran’a yakın bir ülkeye yönelmiş olması, olası bir saldırı riskinin görece düşük olabileceği yorumlarını beraberinde getirdi. Ancak bölgede artan askeri gerilim, her türlü senaryoyu mümkün kılmaya devam ediyor.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan fiili kapanma, küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini sekteye uğratmış durumda. Bu nedenle iki tankerin güvenli geçişi, sadece Katar için değil, Avrupa’dan Asya’ya uzanan geniş bir coğrafyada enerji piyasalarının yeniden dengelenmesi açısından hayati önem taşıyor.

Öte yandan bölgedeki gemi hareketlerini izlemek giderek zorlaşıyor. Elektronik karıştırma faaliyetleri ve güvenlik gerekçeleriyle kapatılan takip sistemleri, sevkiyatlara dair net bilgi akışını sınırlarken kaptanların riskli sularda seyir halindeyken konum vericilerini devre dışı bırakması, belirsizliği daha da artırıyor.

Tankerlere operasyonel destek sağlayan uluslararası enerji şirketleri Seapeak ve Nakilat ise konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Bu sessizlik, sevkiyatın hassasiyetini ve olası risklerini gözler önüne serdi.

Bölgede tansiyon yüksekliğini korurken Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri büyük ölçüde kendi onayına bağlamış durumda. Bu süreçte bazı ülkelere ait gemilere sınırlı geçiş izni verildiği bilinirken, Katar bağlantılı sevkiyatlara ilişkin net bir tutum henüz ortaya konmuş değil.

Katar’ın daha önce Kuveyt’e gerçekleştirdiği sınırlı LNG teslimatları, boğaz kullanmadan yapılmıştı. Ancak bu yeni sevkiyat, doğrudan Hürmüz üzerinden gerçekleşeceği için çok daha yüksek risk barındırıyor.

Kaynak: Halk TV

Toplantıda, kentin geleceğini doğrudan etkileyecek proje tüm yönleriyle paylaşılırken, katılımcıların görüş ve önerileri de alındı. Ayvalık Belediyesi yetkilileri, sürecin şeffaf bir şekilde yürütüleceğini vurguladı.

Yaklaşık 300 milyon TL yatırım bedeline sahip proje kapsamında mevcut çekek alanı modernize edilerek yat limanı altyapısıyla güçlendirilecek.

129 tekne kapasiteli iskele alanı

Dalgakıran, rıhtım ve teknik altyapı yatırımları sayesinde deniz güvenliğinin artırılması ve tekneler için daha korunaklı bir alan oluşturulması hedefleniyor. Bunun yanı sıra proje, yalnızca denizcilik faaliyetleriyle sınırlı kalmayarak sosyal ve ticari alanlarıyla da dikkat çekiyor. Planlanan yeme-içme alanları, sosyal donatılar ve hizmet birimleriyle bölgenin yeni bir cazibe merkezi haline gelmesi öngörülüyor.

Proje kapsamında yürütülecek dip tarama çalışmalarıyla deniz tabanı düzenlenecek, mevcut düzensiz yapılaşmanın planlı bir yapıya kavuşturulması sağlanacak.

Ayvalık Belediyesi yetkilileri, projenin tüm aşamalarında çevresel hassasiyetlerin gözetileceğini ve ilgili mevzuata uygun hareket edileceğini belirtti. Projenin, Ayvalık'ın doğal ve kültürel değerlerini koruyarak sürdürülebilir turizme katkı sunması hedefleniyor.

Kentin denizle olan bağını güçlendirmesi beklenen yatırımın, Ayvalık'ın ekonomik ve turistik gelişimine önemli katkı sağlaması öngörülüyor.

Uraloğlu’nun açıklaması şöyle:

"Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeleri yakından takip ediyor, bölgede bulunan Türk sahipli gemilerimizi ve Türk denizcilerimizi anlık olarak izliyoruz.

Dışişleri Bakanlığımızla yürüttüğümüz çalışmalar neticesinde, Irak’tan yüklediği ham petrolü Malezya’ya taşımak üzere seyir halinde olan Ocean Thunder isimli Türk sahipli gemi dün gece itibarıyla Hürmüz Boğazı’nı güvenle geçerek Körfez’den çıkışını tamamladı.

Böylece savaşın başlangıcından bu yana Körfez’de bekleyen 3 gemi Hürmüz Boğazı’ndan güvenle ayrılmış oldu.

Bu geçişle birlikte Hürmüz Boğazı çevresinde bulunan Türk sahipli gemi sayısı 12’ye, çıkış talebi bulunan gemi sayısı da 8'e düşmüştür.

Halihazırda bölgeden ayrılmak isteyen 8 gemimiz ve bu gemilerde görevli 156 personelimizin emniyetli şekilde intikali için çalışmalarımıza kesintisiz olarak devam ediyoruz.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak Dışişleri Bakanlığımız ve diğer ilgili kurumlarımızla bölgede bulunan Türk sahipli gemilerimizi ve Türk denizcilerimizi yakından takip etmeye devam edeceğiz."

Açıklamada, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki risklere rağmen Türk gemilerinin güvenli şekilde geçişlerinin sağlanmasının öncelik olduğu vurgulandı. Bölgede halen çıkış bekleyen gemiler ve mürettebat için diplomatik ve lojistik girişimlerin sürdüğü ifade ediliyor.

Bu süreçte, artan fiyatların hane halkları, işletmeler ve genel ekonomi üzerindeki olası etkilerine yönelik endişeler güçlendi ve hükümetler ile yatırımcıları enerji dönüşümünü hızlandırarak enerji tedarikini güvence altına almak ve dışa bağımlılığı azaltmak için harekete geçirdi. Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasıyla küresel arzda oluşan enerji riski, şebeke, depolama ve verimlilik yatırımlarının önemini artırdı.

Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi Araştırma Görevlisi Tatiana Mitrova, Orta Doğu'daki son krizin enerji dönüşümü sürecini tersine çevirmediğini ancak bu dönüşümün mantığını değiştirdiğini söyledi.

Mitrova, enerji dönüşümünün sadece iklim hedeflerini takip eden bir yol haritası olmaktan çıkıp "güvenli geçiş" stratejisine evrildiğini belirterek, "Bu süreç, endüstriyel rekabet gücünü korurken ithal hidrokarbonlara, kırılgan deniz taşımacılığı güzergahlarına ve dış baskılara olan bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor. Bu anlamda kriz, yenilenebilir enerji, elektrifikasyon, depolama ve şebekeler lehine stratejik gerekçeleri güçlendiriyor ancak aynı zamanda geçişi daha maliyetli, siyasi açıdan tartışmalı ve dengesiz hale getiriyor." diye konuştu.

Dayanıklılık, yedeklilik ve altyapıya güçlü bir vurgu yapıldığını aktaran Mitrova, "Avrupa, Rus boru hatlarına olan bağımlılıktan ziyade sıvılaştırılmış doğal gaza (LNG) dayalı bir sisteme yöneldi ancak istenen enerji egemenliği sağlanmadı. Bunun yerine deniz taşımacılığına bağımlılık, nakliye riski, sigorta maliyetleri ve kargolar için Asya ile rekabet gibi yeni bir bağımlılık yapısı ortaya çıktı." değerlendirmesinde bulundu.

Mitrova, ilerleyen süreçte enerji sisteminin dayanıklılığını artırmaya öncelik verileceğine işaret ederek, "Muhtemel politika tepkisi, enerji dönüşümünden geri adım atmak yerine, şebekeler, depolama, enterkonneksiyonlar, verimlilik ve esnek talebe daha fazla destek sağlamak olacaktır." dedi.

Hürmüz gibi stratejik geçitlerin öneminin yalnızca taşınan petrol ya da LNG miktarından ibaret olmadığını ve bu tür gelişmelerin uzun vadeli planlamayı da yeniden şekillendirdiğini vurgulayan Mitrova, şöyle devam etti:

"Büyük bir transit güzergahının savunmasız olduğu ortaya çıktığında, altyapı ve ulaşım sistemleri en az tedarik kaynaklarının kendisi kadar önemli hale geliyor. Anlık şokların geçici olduğu anlaşılsa bile, oluşan savunmasızlık hafızası kalıcılığını koruyor. Bu durum, temel risk primlerini artırırken çeşitlendirme ihtiyacını güçlendiriyor ve hükümetler ile yatırımcıları daha korunaklı, esnek ve yurt içi temelli bir enerji sistemine yönlendiriyor."

Enerji dönüşümü daha seçici hale geliyor

Mitrova, enerji dönüşümünün jeopolitik gelişmelerle daha seçici bir yapı kazandığını ifade ederek, geçişin hangi alanlarının hızlanıp hangilerinin yavaşlayabileceğine bakıldığında, güneş enerjisi, depolama, esneklik ve verimliliğin, özellikle ithal yakıt bağımlılığını azaltabildikleri ölçüde stratejik önem kazandığını söyledi.

Elektrik şebekeleri ve ülkeler arası enterkoneksiyonların önemine de dikkati çeken Mitrova, şunları kaydetti:

"Şebekeler ve enterkonneksiyonlar da daha kritik hale geliyor çünkü bunlar olmadan enerji dönüşümü gerçek anlamda dayanıklılık sağlayamıyor. Buna karşılık, savaş kaynaklı enflasyon, sıkılaşan finansman koşulları ve genişleyen risk primlerinin kurulum maliyetlerini artırması, bazı sermaye yoğun alanlarda gecikmelere yol açabiliyor. Dolayısıyla asıl değişim, dönüşümün basit bir şekilde durması ya da hızlanması değil, daha seçici hale gelmesidir. Egemenliği ve sistem dayanıklılığını artıran teknolojiler öncelik kazanıyor."

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.