İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, ABD’nin, İran’dan Çin’e petrol sevkiyatı yaptığı gerekçesiyle yaptırım listesine aldığı Curaçao bayraklı "Coba" isimli bir tanker gemisinin, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptığını ve Lark Adası yakınlarında demirlediğini duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la Pakistan'da yürütülen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını söylemişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukasına 10 binden fazla askerin yanı sıra onlarca savaş gemisiyle savaş uçağının eşlik ettiğini açıklamıştı.

Raporda, büyük ölçüde ABD tarafından yönlendirilen bu genişlemenin etkisinin "en az iki yıl" ertelendiği ifade edildi.

Bu görünüm, Vitol Group'un bu hafta başında yaptığı ve küresel arzın 2028 yılına kadar etkilenebileceğini belirten uyarısıyla örtüşüyor. Enerji ticaret şirketi, geçen ay Katar'daki LNG tesislerinde meydana gelen hasarı ve Orta Doğu genelindeki yeni projelerdeki gecikmeleri gerekçe gösterdi.

İkinci ayına giren çatışma hafifleme belirtisi göstermiyor ve küresel petrol ve LNG arzının yaklaşık beşte birini fiilen kesiyor. Katar, geçen ay İran'ın düzenlediği saldırıların sıvılaştırma kapasitesinin yaklaşık yüzde 17'sine zarar verdiğini ve onarımın beş yıla kadar sürebileceğini açıkladı.

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), kısa vadeli arz kayıpları ve daha yavaş kapasite büyümesinin birleşik etkisinin, 2026 ile 2030 yılları arasında yaklaşık 120 milyar metreküp LNG açığına yol açabileceğini belirtti. Bu tahmin, Katar'ın Kuzey Saha Doğu genişleme projesindeki gecikmeleri de içeriyor.

Şu an için, yüksek fiyatlar, daha ılıman hava koşulları ve tüketimi sınırlamaya yönelik politika çabaları nedeniyle, ithalatın yoğun olduğu kilit pazarlarda talep azalmıştır. Birçok Asya ülkesi, arz sıkıntısı karşısında gaz kullanımını sınırlamak için yakıt değiştirme ve talep yönlü önlemlere yöneliyor.

Raporda, "Küresel doğalgaz piyasasını dengelemek için talebe yanıt verme kilit önem taşıyacak" denildi.

Kaynak: Bloomberght

Bu artıştan endişelenen ABD Donanması, İran limanlarına giren ve çıkan gemilere abluka uyguladı. Pazar günü Trump, ablukayı yarmaya çalışan İran bayraklı bir yük gemisine el konulduğunu açıkladı.

Hindistan, 2019’da başlayan askıya almanın ardından şubat ayında İran ham petrolü ithalatına yeniden başladı; mart ayındaki ithalat ise şubata göre yaklaşık yüzde 80 artarak günlük 130.000 varile çıktı. Daha önce petrol ithalatının büyük bölümünü oluşturan Irak ve Suudi Arabistan’dan sevkiyatlar Orta Doğu’daki çatışma nedeniyle aksayınca, kaynakların hızla çeşitlendirilmesi zorunlu hale geldi.

Hürmüz Boğazı üzerinden çeşitli ülkeler tarafından ihraç edilen ham petrol miktarı, mart ayında şubata kıyasla yüzde 86 düşerek günlük 2,07 milyon varile geriledi. Suudi Arabistan’ın toplam ham petrol ihracatı da mart ayında, önceki 12 ayın ortalamasına göre yüzde 31 azalarak günlük 4,32 milyon varile düştü. Kpler verileri, 6 Mart’tan bu yana Hürmüz Boğazı üzerinden herhangi bir petrol ihracatı göstermiyor.

Suudi Arabistan, petrolünü boru hattıyla batı kıyısına taşıdıktan sonra Kızıldeniz’in çıkış noktası olan Bab el Mendeb Boğazı üzerinden gemilerle sevk ederek ihracatını sürdürdü; buradan da petrol Asya’ya gönderildi. Bu boğazdan geçen ham petrol miktarı, mart ayında şubata kıyasla yüzde 90 arttı.

Financial Times’ın haberine göre Suudi Arabistan yeni boru hattı kapasitesi eklemeyi değerlendiriyor; İran ise Bab el Mendeb Boğazı’nı abluka altına almakla tehdit etti. Bu enerji geçiş darboğazları, küresel piyasa üzerinde önemli bir etki yaratmayı sürdürecek.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin toplam ihracatı mart ayında yüzde 37, Kuveyt’in ihracatı ise yüzde 80 düştü. Asya ülkelerinin Orta Doğu ham petrolü ithalatı da mart ayında belirgin şekilde geriledi.

Uluslararası Enerji Ajansı, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının sürmesi halinde, İran savaşı öncesine kıyasla günlük 13 milyon varilden fazla ham petrol arzının kaybedileceğini tahmin ediyor. Bu miktar, toplam küresel arzın yüzde 10’undan fazlasına karşılık geliyor.

Rusya, ihracatını artırmak için bu kargaşadan yararlandı; mart ayında ihracatı günlük 5,31 milyon varile ulaştı. Bu, önceki 12 ayın ortalamasına kıyasla yüzde 6’lık bir artış anlamına geliyor.

ABD, ham petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı hafifletmek amacıyla Rus ham petrolü alımına yönelik yaptırımları kısmen gevşetti. Güney Kore, Korea National Oil Corp. verilerinin işaret ettiğine göre 2022’den bu yana ilk alım olabilecek bir Rus petrolü ithalatını değerlendiriyor.

Güneydoğu Asya ülkeleri de alternatif olarak Rus petrolünü değerlendiriyor. Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto, petrol ürünleri tedariki talep etmek için 13 Nisan’da Rusya’yı ziyaret etti.

Kpler baş piyasa analisti Yui Torikata, “Batı Rusya’dan Rus ve Kazak ham petrolü sevkiyatları nisan ayının başından bu yana keskin biçimde arttı” dedi.

Talepteki artış nedeniyle Rus petrolünün fiyatları yükseliyor. İhracatta kullanılan başlıca tür olan Rusya’nın Urals petrolünün fiyatı, LSEG verilerine göre pazartesi günü varil başına yaklaşık 98 dolar seviyesindeydi. Bu, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılar başlatmasından hemen önceki 27 Şubat’a kıyasla yüzde 70 daha yüksek.

Rus ham petrolü fiyatları artık yaklaşık 90 dolar seviyesindeki West Texas Intermediate ham petrol vadeli işlemlerinin ve yaklaşık 95 dolar seviyesindeki Brent ham petrol vadeli işlemlerinin üzerine çıkmış durumda.

Daha önce Batı’nın Rus ham petrolüne uyguladığı ambargo ve buna katılmayan ülkeler için G7’nin getirdiği fiyat tavanları nedeniyle, Rus ham petrolü ABD ve Avrupa petrolüne kıyasla belirgin biçimde daha ucuzdu.

Batı Yarımküre’deki petrol üreticisi ülkelerin ihracatı da son dönemde arttı. Brezilya’nın ihracatı mart ayında yüzde 20 yükselirken, Guyana ve ABD’nin ihracatı da arttı. Panama Kanalı’ndan geçen ham petrol miktarı mart ayında şubata kıyasla yüzde 170 arttı.

Kpler’e göre ABD ham petrol ihracatının nisan ayında aylık bazda yüzde 40 ila yüzde 50 artması bekleniyor. Washington, büyük petrol şirketlerine üretimi artırmaları çağrısında bulundu. Ancak ülkenin süpertankerleri kabul edebilecek liman kapasitesi sınırlı olduğu için, Asya talebini ne ölçüde karşılayabileceği belirsizliğini koruyor.

Kaynak: Harici

BIMCO’nun Güvenlik ve Emniyetten Sorumlu Başkanı Jakob Larsen, kendilerini İranlı yetkililer olarak tanıtan ve geçiş ücreti talep eden tarafların olası dolandırıcılık faaliyetleri konusunda şu uyarıyı yaptı:

“BIMCO, bir e-posta dolandırıcılığına dair raporlar aldı, ancak bunun gerçekten bir dolandırıcılık olduğuna dair henüz onay bekliyoruz. Görünüşte İran’ın geçiş onayını takip eden süreçte gemilerin saldırıya uğramış olması, mevcut güvenlik durumunun karmaşıklığını ve istikrarsızlığını vurgulamaktadır.”

İran, "düşman" olarak gördüğü gemilere karşı boğazı abluka altında tutarken; dost veya tarafsız gemiler yalnızca İran kıyılarına yakın, belirlenmiş bir rota üzerinden geçiş yapabiliyor. Diğer taraftan ABD, Umman Körfezi üzerinden İran limanlarına giden gemilere yönelik karşı abluka uyguluyor. Çatışmalar kapsamında her iki tarafın da bazı gemilere el koyduğu ve geçişleri engellediği bildiriliyor.

Larsen, mürettebatın bu çatışmalarda pazarlık kozu olarak kullanılmasının endişe verici olduğunu belirterek tarafları itidale davet etti.

BIMCO raporunda, bölgede normal trafiğin yeniden başlaması için gerekli görülen teknik ve diplomatik şartlar şu şekilde sıralanıyor:

- Nakliye şirketlerinin büyük çoğunluğu, geçişlerin tekrar başlaması için her iki taraftan da güvenlik garantisi ve istikrarlı bir ateşkes bekliyor.

- Çatışma öncesi trafik düzenine dönülmesinin önündeki en büyük engel mayın tehlikesi olarak görülüyor. İran'dan gelen sinyaller, boğazın belirli bölgelerine mayın döşendiğini işaret ediyor.

- Boğazın tamamen güvenli hale gelmesi için kapsamlı bir mayın temizleme çalışmasının gerekeceği belirtiliyor. Bu sürecin ne kadar süreceği net olmasa da, en az birkaç hafta sürebileceği öngörülüyor.

- Güvenlik tam sağlanana kadar gemiler İran ve Umman'a yakın dar rotalara mecbur kalacak. Ancak bu yolların, Hürmüz Boğazı'nın normal trafik yoğunluğunu kaldıracak kapasitede olmadığı vurgulanıyor.

Yapımcılığını STE Prodüksiyon ve Erhan Ertarman'ın üstlendiği projeye MOVE Travel&Mice ana sponsor olarak destek verdi. "DUMLU"nun 1 Temmuz Kabotaj Bayramı'nda dijital platformlarda izleyiciyle buluşması, ayrıca yerel ve ulusal televizyon kanallarında yayınlanarak geniş kitlelere ulaştırılması planlanıyor.

Yapımcı Erhan Ertarman, Türk denizcilik tarihinin en acı olaylarından biri olan Dumlupınar denizaltı faciasını konu alan "DUMLU" adlı belgeselin yapay zeka destekli üretim teknikleriyle hazırlandığını ve 1 Temmuz Kabotaj Bayramı'nda izleyiciyle buluşacağını açıkladı. 30 yıl boyunca gazetecilik ve televizyonculuk yaptığını kaydeden Ertarman, "Yapay zekanın gelişmesiyle birlikte yeni bir kulvara yöneldim. Gençlerimize bir hatıra bırakmak ve tarihe bir sayfa açmak amacıyla Dumlupınar denizaltı faciasının hazin öyküsünü anlatan bir projeye başladık. Bu, bir hikâyeden öte Türk denizcilik tarihinin en acı gerçeklerinden biridir. NATO tatbikatı dönüşünde gece saat 02.45'te İsveç bandıralı Naboland gemisiyle çarpışan denizaltı, Çanakkale Boğazı Nara Burnu açıklarında 90 metre derinliğe batar. 81 kişilik mürettebattan yalnızca 5 kişi kurtulur. 8 kişi sağ çıkarılmasına rağmen 2'si Naboland gemisinin pervanelerine kapılarak, biri ise boğularak şehit olur. Kurtarma operasyonu tam 3 gün sürer. 1953 yılının kısıtlı imkânları nedeniyle denizaltıya bir türlü ulaşılamaz. Kıç torpido bölümünde 72 saat hayatta kalmaya çalışan 22 denizciye maalesef orada veda edilir. Sürenin dolmasının ardından hazin bir törenle sonsuz nöbetlerine uğurlanırlar" dedi.

"Amacımız unutulmayan bir tarih bırakmak"

Ertarman, projeye ilişkin şunları söyledi:
"Kazanın başlangıcından kurtarma çalışmalarına ve törene kadar olan süreci tamamen yapay zeka ile üretilen bir belgesel hâline getirmeye çalıştık. Yaklaşık 6 aydır üzerinde çalıştığımız bu projeyi 1 Temmuz Kabotaj Bayramı'nda tüm denizcilerimize armağan etmeyi hedefliyoruz. Amacımız unutulmayan bir tarih bırakmak. Yapım süreci oldukça zorluydu. Canlı bir sinema seti kadar olmasa da döneme ait tüm fotoğraflar tarandı, belgeler incelenerek yapay zekaya aktarıldı. Görseller dönemin atmosferine uygun şekilde renklendirildi ve bu fotoğraflar üzerinden senaryoya uygun sahneler üretildi."

"Özellikle 1950'li yılların renk tonlarını yakalamak ayrı bir titizlik gerektirdi"

Montaj tamamlandığında ortaya güçlü bir tarih belgeseli çıkacağına inanıyorum" diyen Ertarman, "Bu belgeselde yapay zeka aracılığıyla duyguların izleyiciye doğrudan ulaşacağını düşünüyorum. Epik müzikler özel olarak tasarlandı. Dumlupınar'ın hafızalara kazınan ‘Ah bir ataş ver' türküsü hem orkestral hem de epik yorumlarla yeniden işlendi. Maliyet açısından bir prodüksiyon filminin yaklaşık yarısı kadar bir bütçe oluştu ancak bu projede en büyük maliyet para değil, zamandı. Çünkü bir sahneyi bazen yüzlerce kez yeniden üretmek zorunda kaldık. Yapay zekâdan alınan çıktılar her zaman beklentiyi karşılamıyor; 20 saniyelik bir sahne için bile onlarca deneme yapmak gerekiyor. Özellikle 1950'li yılların renk tonlarını yakalamak ayrı bir titizlik gerektirdi. Senaryo yazımında eşimden büyük destek aldım, müzik konusunda ise oğlum katkı sağladı. Bu proje hem bir ekip işi hem de bir gönül emeği olarak ortaya çıktı" ifadelerini kullandı.

Goldman Sachs, Körfez'in günlük ham petrol üretiminin yaklaşık 14,5 milyon varilinin, yani savaş öncesi arzın yüzde 57'sinin nisan ayında devre dışı kaldığını tahmin ediyor. Banka, söz konusu kapanmaların saha altyapısına verilen fiziksel hasardan değil, büyük ölçüde stok yönetimi kararlarından kaynaklandığını belirtiyor.

Yedek kapasite öne çıktı

Goldman, bir araştırma raporunda boğazın güvenli ve kalıcı biçimde açılması halinde, petrol altyapısına yönelik yeni saldırılar yaşanmadığı takdirde, üretimin görece hızlı normale döneceğini ifade etti. Suudi Arabistan ve BAE'nin bu süreçte yedek kapasiteleriyle öne çıktığı belirtildi.

Banka iki önemli kısıtlamaya da dikkat çekti. Körfez'deki boş tanker kapasitesi yaklaşık 130 milyon varil, yani yüzde 50 oranında azaldı. Uzun süreli kuyu kapatmalarının ise özellikle düşük basınçlı rezervuarlarda akış hızlarını düşürebileceği ve tam kapasiteye dönüş öncesinde maliyetli bakım operasyonları gerektirebileceği vurgulandı.

İran ve Irak büyük zorluklarla karşı karşıya

Bölgesel görünüm ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor. İran ve Irak, Suudi Arabistan'a kıyasla çok daha büyük zorluklarla karşı karşıya. Yabancı ajansların tahminlerine dayanan ortalamaya göre Körfez üreticileri, boğazın açılmasından itibaren üç ay içinde kaybedilen üretimin yaklaşık yüzde 70'ini, altı ay içinde ise yaklaşık yüzde 88'ini geri kazanabilir.

Kaynak: Ekonomim

İçerisinde 3 kişi bulunan 17 metre boyundaki tekneye Kıyı Emniyeti ekipleri müdahale etti.

KIYEM-6 hızlı tahlisiye (can kurtarma) botu personelince suyu tahliye edilen tekne Ağanlar Tersanesi'nde emniyete alındı.

7DENİZ

Bergotto, İtalya'nın Hürmüz Boğazı'ndaki mayın temizleme çalışmalarına katkıda bulunmaya hazır olduğunu, ancak İtalyan mayın tarama gemilerinin ateşkes sırasında veya taraflar arasındaki çatışma sona erdikten sonra bölgeye gönderebileceğini belirtti. Bergotto, "Plan, 2 mayın tarama gemisi, 1 refakat gemisi ve 1 lojistik gemisinden oluşan grubu içeriyor. Elbette yalnız hareket etmiyoruz. Uluslararası bir koalisyonun parçasıyız ve diğer ülkeler de mayın temizleme gemileri gönderecek" dedi. Bergotto İngiltere, Fransa, Belçika ve Hollanda'nın da mayın temizleme kapasitesine sahip olduğunu aktardı. Bergotto, İtalyan gemilerinin kuzeybatıdaki La Spezia limanından yola çıkacağını ve bölgeye ulaşmalarının yaklaşık 4 hafta süreceğini söyledi.

İtalya'nın şu anda hizmette 8 mayın tarama gemisi bulunuyor.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarına kadar dünya petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gazın yaklaşık 5'te 1'i Hürmüz Boğazı'ndan geçiyordu. İtalya da dahil olmak üzere 10'dan fazla ülke, şartlar elverdiğinde Hürmüz Boğazında güvenli geçişi sağlamak için oluşturulacak uluslararası misyona katılacaklarını açıklamıştı.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, konuya ilişkin olarak sosyal medya üzerinden paylaştığı açıklamada, AB üyesi ülkelerin Ukrayna’ya kredi ve Rusya’ya yönelik yeni yaptırımları kabul etmesini memnuniyetle karşıladığını ifade etti. Von der Leyen, "Rusya saldırılarını artırırken biz de kahraman Ukrayna ulusuna desteğimizi artırıyoruz. Ukrayna’nın kendini savunmasını sağlıyor ve Rusya’nın savaş ekonomisi üzerinde baskı oluşturuyoruz" diye yazdı.

"Kalıcı barış, Ukrayna’yı güçlendirmeye ve Rusya üzerinde baskıyı artırmaya dayanıyor"

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da konuya ilişkin açıklamasında, "Söz verdik, yerine getirdik ve hayata geçirdik. AB’nin Ukrayna’da adil ve kalıcı bir barış sağlama stratejisi, iki sütuna dayanıyor; Ukrayna’yı güçlendirmek ve Rusya üzerinde baskıyı artırmak. Bugün, her iki alanda da ilerleme kaydettik" dedi.

Costa, "Ukrayna’ya 90 milyar euroluk kredinin önünü açarak, 2026-27 dönemi için finansal ve askeri desteği güvence altına aldık. Ayrıca Rusya’ya karşı 20. yaptırım paketini kabul ederek savaşı sürdürme kapasitesini azalttık. Avrupa, Ukrayna’ya desteğinde kararlı, birlik içinde ve sarsılmaz bir şekilde durmaktadır" ifadelerini kullandı.

"Putin, savaşın hiçbir yere varmadığını anlayana kadar Ukrayna’ya her şeyi sağlayacağız"

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise AB’nin Ukrayna ve Rusya konusundaki kararlarda yaşadığı çıkmazın aşıldığını ifade ettiği açıklamasında, "Rusya’nın savaş ekonomisi artan bir baskı altında. Ukrayna ise büyük bir destek kazanıyor. Putin, savaşın hiçbir yere varmadığını anlayana kadar Ukrayna’nın pozisyonunu koruyabilmesi için ihtiyaç duyduğu her şeyi sağlayacağız" ifadelerine yer verdi.

Ukrayna’ya sağlanacak 90 milyar euroluk kredi, ülkenin 2026 ve 2027 yıllarındaki acil bütçe ihtiyaçları ve savunma ihtiyaçları için kullanılacak.

Yaptırım paketi, Rus petrolünü hedef alıyor

Rusya’ya yönelik enerji, finansal hizmetler ve ticaret alanlarında yeni tedbirler içeren 20. yaptırım paketi şubat ayında duyurulmuştu. AB’nin Rusya’ya karşı savaşın başından bu yana uygulamaya koyacağı 20. yaptırım paketi, Rus ham petrolüne yönelik denizcilik hizmetlerine yönelik yasaklar ile Rusya’nın enerji gelirlerini azaltmayı ve petrolü için alıcı bulmasını zorlaştırmayı hedefliyor. Yeni yaptırım paketiyle Rus gölge filosuna ait 43 gemi daha kara listeye alınıyor. Yaptırımlar, Rus bankacılık sistemine yönelik ilave tedbirler de içeriyor.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansına göre Hacıbabai, ABD'nin mevcut politikalarını ve tehditlerini sürdürmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını ifade etti.

İran’ın yaklaşımının "müzakere değil haklarını elde etmek" olduğunu vurgulayan Hacibabai, İran'ın Hürmüz Boğaz üzerinde tam egemenlik istediğini ifade ederek, "İran milletinin talebi, Hürmüz Boğazı'nın İran'a ait olması ve bu boğazdan geçen tüm gemilerin İran milletine riyal cinsinden vergi ödemesidir." dedi.

Hürmüz Boğazı'nın küresel denklemlerdeki önemine ve küresel petrol ticaretinin yüzde 20'sinin ve doğal gazının yüzde 35'inin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğine değinen Hacibabai, "Hürmüz Boğazı'na hakim olmak, İran'ın uluslararası ekonomideki rolü anlamına gelir. Bu boğaz üzerinde kontrolümüz var ve Hürmüz Boğazı geçiş ücretlerinden elde edilen ilk gelir Merkez Bankası hesabına yatırıldı." ifadelerini kullandı.

İran Meclis Başkan Yardımcısı Hamid Rıza Hacıbabai, hangi gemilerden ve ne zaman geçiş ücreti alındığına ilişkin detay vermedi.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaş sırasında İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmıştı.

İran Meclisi'nin, Hürmüz Boğazı'ndaki gemilerden geçiş ücreti alınmasını içeren bir yasa tasarısı üzerinde çalıştığı da açıklanmıştı. Meclis Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti alınmasını öngören yasa tasarısında, ücretlerin İran'ın ulusal para birimi riyal ile ödenmesinin belirlendiğini bildirmişti.

ABD’nin İran’a yönelik uyguladığı deniz ablukası nedeniyle Hürmüz Boğazı ve çevresinde gemi trafiği ciddi ölçüde aksarken, İran ablukaya rağmen bir yük gemisinin ülkeye ulaştığını duyurdu. İran basınında yer alan haberde, "İran’a ait pirinç taşıyan bir dökme yük gemisi, ABD donanmasının el koyma girişimine rağmen, Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri’ne ait unsurlar tarafından eskort edilerek Umman Denizi’nden güvenli şekilde geçti ve İran’a ulaştı" ifadeleri kullanıldı.

ABD’nin deniz ablukası sürüyor
ABD Başkanı Donald Trump daha önce yaptığı açıklamalarda, ateşkese rağmen İran’a yönelik deniz ablukasının sürdürüleceğini belirtmiş, ABD donanmasının bölgedeki denetim faaliyetlerine devam edeceğini vurgulamıştı. İranlı yetkililer ise yaptıkları açıklamalarda, ülkenin deniz ticaretinin kesintiye uğratılmasına izin verilmeyeceğini ve gerektiğinde askeri unsurların gemilere refakat edeceğini açıklamıştı.

Açılışta, Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Kıran, Meclis Başkanı Başaran Bayrak, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları Recep Düzgit ve Adnan Naiboğlu, Yönetim Kurulu Üyeleri Taylan Kalkavan, Burak Akartaş, Orhan Gülcek ve Barış Dillioğlu ile Meclis Başkan Yardımcısı Emin Eminoğlu hazır bulundular.

Oda Yönetim Kurulu, açılışın ardından Birlik Merkezinde TOBB Yönetim Kurulu üyeleriyle bir araya gelerek, denizcilik sektörünün gündemindeki konuları değerlendirdi.

İran'ın Boğaz'a döşediği mayınlara da değinen Trump, "Ayrıca mayın tarama gemilerimiz şu anda Boğaz'ı temizliyor. Bu faaliyetlerin üç kat artırılmış şekilde devam etmesini emrediyorum" dedi.

ABD askerlerinin gemiye çıktığı aktarılan açıklamada, "Uluslararası sular, yaptırım uygulanan aktörler tarafından kalkan olarak kullanılamaz. Savunma Bakanlığı, yasa dışı aktörlerin ve gemilerinin denizcilik alanında manevra özgürlüğünü engellemeye devam edecektir. Savunma Bakanlığı, yasa dışı aktörler ve gemilerin deniz alanında manevra özgürlüğünü reddetmeye devam edecektir. Yasa dışı ağları bozmak ve İran'a maddi destek sağlayan gemileri nerede faaliyet gösterirlerse göstersinler engellemek için faaliyetlerimize devam edeceğiz" denildi.

Piyasada tarihi arz kaybı

Vitol CEO’su Russell Hardy, Lozan’da küresel bir emtia zirvesinde yaptığı açıklamada, çatışmalar yarın sona erse bile hasar gören altyapının devreye alınmasının aylar sürebileceğini belirterek, mevcut kaybın şimdiden 700 milyon varile yaklaştığını söyledi. Hardy’ye göre işler yoluna girse bile, hasar gören altyapı dikkate alındığında toplam kayıp en az 1 milyar varil olacak. Bu miktar, yaklaşık 10 günlük küresel petrol tüketimine eşdeğer bulunuyor.

Körfez Savaşı’ndan bile daha ağır etki

Ekonomim.com'dan Evrim Küçük'ün haberine göre; Piyasa aktörleri, bu kesintinin 1990’daki Körfez Savaşı sonrası yaşanan şoktan daha ağır olduğuna dikkat çekiyor. En kritik fark ise bugün dünyadaki yedek üretim kapasitesinin büyük bölümünün yine Körfez bölgesinde bulunması. Bu da Hürmüz’de yaşanan her aksamanın doğrudan fiyatlara yansımasına neden oluyor.

Brent 100 dolara dayandı

Bu arada İran açıklarında ticari gemilere yönelik yeni saldırılar risk primini yeniden yükseltti. Denizcilik yetkilileri, Liberya bayraklı bir konteyner gemisinin ateş altına alındığını, iki kargo gemisinin daha hedef alındığını bildirdi. Gelişmeler sonrası Brent petrol vadeli işlemleri yeniden 100 dolar seviyesine yaklaştı. Analistler, boğazın birkaç ay daha tam kapasite açılamaması halinde yalnızca enerji fiyatlarında değil, küresel büyümede de sert yavaşlama yaşanabileceğini belirtiyor. Bazı kurumlara göre krizin yaz sonuna sarkması durumunda dünya ekonomisi resesyon riskine girebilir.

Zengin ülkeler korur, yoksullar etkilenir

Trafigura CEO’su Richard Holtum, yüksek fiyatların talebi baskılayacağını ancak zengin ülkelerin tüketicilerini sübvansiyonlarla koruyabileceğini söyledi. Buna karşın ödeme gücü düşük ülkelerin hem enerji hem de ithalat faturasında ağır baskıyla karşılaşacağı ifade ediliyor. Özellikle Asya ve Afrika’da etkilerin daha sert hissedilmesi bekleniyor.

Hürmüz’de trafik durdu

Küresel petrol ve LNG ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişleri tarihi ölçüde yavaşladı. Savaş öncesi günde yaklaşık 140 gemi geçiş yaparken, dün itibariyle 24 saatte sadece 3 geminin boğazı kullanabildiği bildirildi. Yüzlerce gemi Körfez içinde beklerken yaklaşık 20 bin denizcinin mahsur kaldığı belirtiliyor. Broker kuruluşları, yük taşıyan çok sayıda süpertankerin çıkış izni beklediğini, güvenlik sağlanmadan normalleşmenin zor olduğunu vurguluyor.

2027’ye kadar uzanabilecek gıda şoku kapıda

Enerji akışındaki kesinti, tarım piyasalarını da tehdit ediyor. Uzmanlara göre yüksek doğalgaz fiyatları gübre üretimini baskılıyor. Doğalgaz, azotlu gübre üretiminde temel hammadde olarak kullanılıyor. Ayrıca tankerlerin alternatif rotalara yönelmesiyle Panama Kanalı ve diğer geçiş noktalarında sıkışıklık artarken, bazı tahıl rotalarında navlun maliyetlerinin yüzde 50-60 yükseldiği belirtiliyor. Ticaret şirketleri, kriz uzarsa bunun 2027 hasat dönemine kadar uzanabilecek yeni bir gıda enflasyonu dalgası yaratabileceği görüşünde.

Olayla ilgili başlatılan soruşturma kapsamında vinç operatörü ile vinç şirketinin sahibi gözaltına alındı.

Politico’da yer alan habere göre mayın etkisiz hale getirme ve temizleme konusunda eğitim almış Kraliyet Donanması uzmanları, insansız sistemlerin yanı sıra ek seçenekler sunmak üzere hazır hale getiriliyor.

Askeri planlamacılar Londra’da düzenlenen görüşmelerin ikinci gününe katılırken, Birleşik Krallık da boğazı korumak için önerilen çok uluslu misyonun bir parçası olarak otonom mayın avcıları sunacağını doğruladı.

Bu hamle, ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşı sırasında saldırı görevlerinin dışında kalarak ABD Başkanı Donald Trump’ı kızdıran Birleşik Krallık’ın, bu önemli geçiş yolunun güvenliğini sağlamaya ciddi bir katkı yapmaya hazır olduğunu Washington’a gösterme çabalarının bir parçası.

Britanya ve Fransa, bu ticaret arterinde seyir özgürlüğünü sağlamak ve mart başında kapanmasının yol açtığı ekonomik baskıyı hafifletmek amacıyla bir dizi toplantı düzenledi.

Fakat katılımcı ülkeler, ABD’nin bu girişimde hangi rolü üstlenmesi gerektiği konusunda fikir ayrılığına düşerken, Beyaz Saray Avrupa’dan herhangi bir yardıma ihtiyaç duymadığını vurguladı. Trump daha önce İngiliz donanma varlıklarını “oyuncak” olarak nitelendirmişti.

ABD başkanının çarşamba günü sona erecek olan ateşkesi süresiz olarak uzattığını salı günü açıklamasının ardından, deniz yolunun akıbeti büyük ölçüde belirsizliğini koruyor.

Başkan, boğaz üzerindeki ABD ablukasının devam edeceğini belirtti. İran, abluka kaldırılana kadar Pakistan’da ABD ile görüşmeleri sürdürmek üzere bir müzakere heyeti göndermeyeceğini açıkladı ve o zamandan beri Hürmüz Boğazı’ndan geçen iki yabancı gemiyi ele geçirdi.

Britanya, herhangi bir geminin konuşlandırılmasının “sürekli” bir ateşkesin yürürlükte olmasını gerektirdiğini vurgularken, ABD yönetimi bunu göstermeye çalışıyor.

İngiltere, geçen ay Körfez’e Kraliyet Donanması gemisi mi yoksa otonom mayın avlama sistemleri taşıyan ticari bir gemi mi göndereceğini değerlendirdiğini açıklamıştı ama şimdi bu planlarını hızlandırıyor.

"Üretmemiz çok önemli"

KBB Başkanı Tahir Büyükakın, üretimin her alanına verdikleri desteğin önemine değinerek, bu anlamda can suyu sağlamaya çalıştıklarını ifade etti. Tarım ve hayvancılığın yanında balıkçılığın da sürdürülebilir olması için projeler ürettiklerini belirten Büyükakın, "Bu toplumun üretmesi lazım. Dolayısıyla bu şehrin belediyesinin, bu şehrin insanı her ne yapıyorsa o alanda destek vermesi gerekir. Söz konusu hayvancılıksa o alanda, balıkçılıksa o alanda destek veriyoruz. Bugünkü malzemelerimizi de kooperatif başkanlarımızdan gelen talepler doğrultusunda dağıtıyoruz" dedi.

"19,7 milyon liralık destek verdik"

Projenin müsilaj döneminde başladığını hatırlayan Başkan Büyükakın, "Bugün 340 balıkçı kardeşimiz 6 milyon liralık destek alıyor. 2022 yılından bugüne kadar toplam 19 milyon 700 bin liralık destek verdik. Buradaki amacımız, sizin işlerinizi biraz daha kolaylaştırmak ve balıkçılık devam etsin diye teşvik etmek. Bizim, denizin bereketine odaklanmamız lazım. Bugüne kadar İzmit Körfezi’ne 54 bin balık bıraktık. Bir yandan denizi temizliyoruz bir yandan da balıklar yuva yapsın diye yapay resifler bırakıyoruz. Deniz temizliği ile ilgili yaptığımız çalışmaların Avrupa’da eşi benzeri yok. 23 arıtma tesisimizle de evlerdeki kanalizasyon sularını denize bırakmıyoruz. Denizdeki bereketin artması için bunların yapılması gerekiyor" diye konuştu.

"Birlikte hareket etmeliyiz"

Dünya nüfusunun her geçen yıl arttığını hatırlatan Başkan Büyükakın, bu nedenle de gıdanın büyük önem kazandığını ifade etti. Büyükakın, "Toprak ekilmediği zaman, denizde balık kalmadığı zaman bu insanlar ne yiyip ne içecek? Denizi ve toprağı muhafaza etmediğimizde gıda güvenliği riski ile karşılaşacağız. Akıllı idarecilerin hem tarımı hem hayvancılığı hem de denizi desteklemesi gerekiyor. Biz yeşil vatanı da mavi vatanı da koruyoruz. Bu noktada herkese görevler düşüyor. Avlanma kurallarına uymamız gerekiyor. El ele vereceğiz. Neyi destekleyeceğimize hep beraber karar verip, İzmit Körfezi’nin hayatta kalması için hep birlikte çalışacağız" ifadelerini kullandı.

Konuşmanın ardından tekne sahiplerine, destek malzemesi kolileri teslim edildi.

2022’den bu yana destek veriliyor

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından 2022 yılından bu yana sürdürülen proje ile küçük ölçekli balıkçılar düzenli olarak desteklenirken aynı zamanda denizlerde daha güvenli ve sürdürülebilir bir avcılık yapılmasına katkı sağlıyor. Her yıl genişletilerek devam eden proje kapsamında hazırlanan paketlerde zehirli boya, beyaz boya, macun, çizme ve yağmurluk gibi bakım ve çalışma sürecinde ihtiyaç duyulan temel ekipmanlar yer alıyor. Projeden bugüne kadar bin 569 balıkçı faydalandı.

ABD Başkanı Trump, ABD donanmasının Tahran ile anlaşma yapılana kadar Basra Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik ablukasının devam edeceğini belirtmişti.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.