ABD ile İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırıların ardından küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması, başta Körfez ülkeleri olmak üzere bölgedeki üretim ve ihracat akışlarını ciddi biçimde sekteye uğrattı. Bu süreçte kaybedilen milyonlarca varillik arz, jeopolitik endişelerle birleşince petrol piyasasında sert dalgalanmalara yol açtı.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nda 15 hafta geride kalırken pazar günü Washington ile Tahran savaşı sona erdirmeyi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri yeniden başlatmayı amaçlayan bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaştı. Taraflar arasında ön anlaşmaya varıldığının duyurulmasıyla petrol fiyatlarında sert bir geri çekilme görüldü. Brent petrolün vadeli varil fiyatı dün cuma günkü kapanışa göre yaklaşık yüzde 5,6 düşüşle 82,40 dolara inerken WTI petrolün vadeli varil fiyatı yüzde 6,1 azalarak 79,70 dolara geriledi. Böylece petrol fiyatları mart başından bu yana en düşük seviyelerini gördü.

Saldırılardan önceki son işlem günü olan 27 Şubat'ta Brent petrolün varil fiyatı 72,48 dolardan kapanmıştı. ABD ile İran arasında 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkes kararına rağmen müzakerelerin tıkanmasıyla Brent petrol 30 Nisan'da 126,41 dolara çıkarak savaşın başından beri en yüksek seviyesini test etmişti.

ABD ile İran arasında sağlanan bu anlaşma, piyasalar açısından çatışmanın sona ermesinin ötesinde, Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların ne ölçüde ve ne kadar sürede normale dönebileceği, arz kayıplarının hangi hızda telafi edilebileceği ve bölge ülkelerinde üretimin kalıcı biçimde toparlanıp toparlanamayacağına ilişkin beklentileri öne çıkardı.

Üç ayda günlük 10,3 milyon varili aşan üretim kaybı

Savaş sebebiyle Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin durması, bu süreçte küresel petrol piyasasında ciddi arz krizine yol açtı. Krizin en belirgin etkisi, Körfez bölgesindeki başlıca üretici ülkelerin petrol üretiminde sert düşüşler olarak kayda geçti.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünün (OPEC) son raporuna göre, İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn'in toplam günlük ham petrol üretimi şubatta yaklaşık 23,7 milyon varil düzeyindeyken bu miktar martta 15,5 milyon varile, nisanda 13,7 milyon varile, mayısta ise 13,5 milyon varile geriledi. Bu düşüşler, petrol altyapısının da hedef olduğu çatışmalarla geçen dönemde günlük yaklaşık 10,3 milyon varillik üretim kaybına işaret etti. Buna, Katar'daki hacim kaybı da eklendiğinde toplam miktar daha da yükseliyor. Bu ölçekteki bir düşüş yalnızca bölgesel değil, küresel petrol arz dengeleri açısından da belirleyici bir risk unsuru oluşturdu.

Norveç merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Rystad Energy'nin taraflar arasında sağlanacak sınırlı bir anlaşmayla Hürmüz Boğazı'nın temmuz ortası itibarıyla kademeli olarak yeniden açılacağını varsayan baz senaryosuna göre, üretim ve ticaret akışlarında toparlanmanın ani bir artış yerine "S-eğrisi" şeklinde kademeli bir süreç izleyeceği değerlendiriliyor.

Buna göre, tankerlerin yeniden konumlandırılması sürecin ilk darboğazını oluştururken bu durum üretimdeki ilk toparlanmayı Boğaz'ın yeniden açılmasının 2-3 hafta sonrasına öteliyor. Bu nedenle temmuzda, üretimi askıya alınan hacimlerin yüzde 10-15'inin toparlanacağı hesaplanıyor. Ağustos ve eylül aylarında ise daha güçlü bir toparlanma öngörülüyor. Kaybedilen hacimlerin yaklaşık yüzde 85'inin ekime kadar geri kazanılması beklenirken kalan toparlanmayla birlikte tam normalleşmenin ise Irak ve Kuveyt'teki eski üretim sahalarındaki kısıtlar nedeniyle Ocak 2027'yi bulabileceği tahmin ediliyor.

Hürmüz Boğazı'nın açılması "tam normalleşme" anlamına gelmiyor

İngiltere merkezli danışmanlık şirketi Crystol Energy Üst Yöneticisi Carole Nakhle, anlaşmanın geçerliliğini koruması ve Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların normale dönmesi halinde, jeopolitik risk priminin kademeli olarak fiyatlardan çıkmasıyla fiyatlarda ilave bir düşüşün de mümkün olabileceğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı'nın yeniden geçişlere açılmasının "tam normalleşme" anlamına gelmeyeceğine dikkati çeken Nakhle, "Gemi sahipleri, sigortacılar ve tüccarlar, faaliyetlerin tamamen normale dönmesinden önce güvenlik riskinin gerçekten ortadan kalktığına dair ikna edici bir güvence görmek isteyecektir." dedi.

Nakhle, bölgedeki üretimin toparlanma hızının kesintinin niteliğine bağlı olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Eğer asıl sorun Hürmüz Boğazı'ndan yapılan sevkiyatlar ise, deniz trafiği ve sigorta teminatı yeniden sağlandığında ihracat görece hızlı bir şekilde yeniden başlayabilir. Ancak çatışma öncesi seviyelere dönüş, üretim ve ihracat altyapısında oluşan hasarın boyutuna bağlı olacaktır. Körfez Arap üreticileri, daha güçlü mali imkanlara ve teknolojiye erişimleri sayesinde toparlanmayı hızlandırma konusunda genel olarak İran'a kıyasla daha avantajlı bir konumda. İran ise yaptırımlarla kısıtlanmaya devam ediyor."

İsviçre merkezli veri sağlayıcısı Sparta Commodities'in Kıdemli Petrol Piyasası Analisti Neil Crosby de 19 Haziran Cuma günü Cenevre'de imzalanması beklenen nihai anlaşmanın, zor başlıkların ele alınacağı 60 günlük bir müzakere sürecini başlatacağını dile getirdi.

Crosby, petrol piyasasının şu aşamada boğazın sorunsuz şekilde yeniden açılacağı beklentisini fiyatladığını söyledi.

Siyasi süreç sorunsuz ilerlese bile Basra Körfezi'nde sıkışan gemilerin çıkması ve mayın temizliği gibi konuların zaman alabileceğini belirten Crosby, "Hürmüz'den tam akışın 1-2 hafta içinde yeniden başlaması iyimser bir beklenti olur. Bir ay içinde yüzde 50'nin üzerine çıkılması mümkün olabilir ancak Körfez bölgesinde gemi tedarik zincirini yeniden kurmak ve tüm yeniden başlatma süreçlerini sorunsuz şekilde işletmek zor olacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

227 milyon dolar gelir

2024'te İstanbul Boğazı'ndan 41 bin gemi geçti. Yani saatte 5 gemi boğazı kullandı. Geçişlerden 227 milyon dolar gelir elde edildi.

Gemi başına 15-30 bin dolar ücret

2025'te İstanbul Boğazı'ndan geçen gemi sayısı 40 bin oldu. Bu yılın ilk 4 ayında ise 12 bin gemi geçti. Gemilerin ödediği ücret ortalama 15 ile 30 bin dolar arasında değişiyor.

Ücretler altın Frank üzerinden hesaplanıyor

1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ne göre geçiş ücretleri altın frank üzerinden ve geminin net tonajı esas alınarak hesaplanıyor. 2022'den itibaren ise altın frankın dolar karşılığı kademeli olarak güncellendi.

Reuters haber ajansının denizcilik ve deniz güvenliği kaynaklarına dayandırdığı habere göre, bölgedeki güvenlik riskleri varlığını koruyor.

Deniz güvenliği alanında faaliyet gösteren beş Batılı kaynağın tahminlerine göre, geleneksel mayın tarama gemileri ve su altı dronlarının kullanılacağı temizlik operasyonunun tamamlanması 40 ila 50 gün sürebilir. Sigorta, nakliye ve petrol şirketlerinin boğazdan geçiş riskini göze alabilmesi için bu sürecin tamamlanması gerektiği ifade ediliyor.

Dünyanın en büyük ekonomilerindeki petrol stoklarının 2003 yılından bu yana en düşük seviyeye gerilediği bir dönemde yaşanacak bu gecikmenin piyasaları etkileyebileceği belirtiliyor. Savaş öncesi sevkiyat hacmine dayanan tahminlere göre, 28 Şubat’tan bu yana bloke edilmiş olan Basra Körfezi sevkiyatlarına ek olarak, on milyonlarca varil petrolün daha boğazda sıkışıp kalabileceği aktarılıyor.

Haberde, savaş öncesinde küresel günlük petrol ve doğalgaz sevkiyatının yüzde 20’sinin gerçekleştirildiği boğazda, İran tarafından yerleştirilen mayınların kesin sayısının bilinmediği kaydedildi. Almanya Deniz Kuvvetlerine ait 11 Haziran tarihli bir bilgi notunda, ABD ve İngiltere deniz kuvvetlerinden alınan verilere dayandırılarak, mayınların boğaz çevresindeki dört bölgede bulunduğu belirtildi ancak Almanya’nın bu konumları bağımsız olarak teyit edemediği bilgisine yer verildi.

Sadece mayın bulunma ihtimalinin dahi şirketleri bölgeden uzak tutmaya yetebileceği vurgulanıyor. Ham petrol taşıyan bir süper tankerin değerinin yaklaşık 300 milyon doları bulması nedeniyle; savaş riski sigortacılarının, petrol ve tanker şirketlerinin güvenli geçiş garantisi talep edeceği ifade ediliyor.

Basra Körfezi’nde 13 gemisi mahsur kalan ve dünyanın en büyük teknik gemi ve mürettebat yönetim şirketlerinden biri olan V.Group‘un Üst Yöneticisi (CEO) Rene Kofod-Olsen, duruma ilişkin, “Tek bir deniz mayını bile can kayıplarına yol açmaya yeterlidir. Bu durum, küresel denizcilik sektörü için açıkça çok büyük bir sorundur” değerlendirmesinde bulundu.

Senaryo gereği liman girişinde bekleyen bir gemiden motorin sızıntısı meydana geldiği varsayıldı. Anlık rüzgar ve akıntı verileri doğrultusunda kirliliğin yayılımı hesaplanırken, hassas bölgeler açık deniz bariyerleriyle koruma altına alındı. Yakalama, hapsetme, engelleme ve temizleme çalışmaları eş zamanlı olarak yürütüldü.

Denize yayılan motorin, yağ sıyırıcı sistemlerle toplanarak yüzer depolama tanklarına aktarıldı. Yüzeyde kalan ince tabaka ise sorbent malzemelerle temizlenerek atıklar geçici depolama alanına taşındı.

Ortak Acil Müdahale Planı kapsamında düzenli olarak gerçekleştirilen tatbikatta, 75 personel ile 5 deniz ve 3 kara aracı görev aldı. Hazırlanan senaryoda hassas alan statüsündeki GEMSAZ Plajı da açık deniz bariyerleriyle koruma altına alındı.

Gemlik Kaymakamı Osman Aslan Canbaba, deniz kazalarının önlenmesi amacıyla ilgili kurumlar tarafından gerekli tüm tedbirlerin titizlikle uygulandığını belirterek, oluşabilecek risklere karşı müdahale kapasitesinin geliştirilmesinde bu tür tatbikatların önemli rol oynadığını ifade etti. Canbaba, organizasyonda emeği geçen tüm kurum ve personele teşekkür etti.

ABD Başkanı Donald Trump da anlaşmanın tamamlandığını duyurarak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ve ABD deniz ablukasının kaldırılmasına onay verdiğini bildirmişti.

Denizcilik sektörü kuruluşu BIMCO, Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin yeniden başlatılmasının mevcut koşullarda yüksek risk taşıdığını bildirdi.

Kuruluş, bölgede güvenlik durumunun dalgalı seyrini sürdürdüğüne dikkat çekerken, Hürmüz Boğazı'ndaki mayın tehdidinin denizcilik sektörü açısından endişe yaratmaya devam ettiğini belirtti.

BIMCO, deniz trafiğinin yeniden başlaması sürecinin dikkatli şekilde yönetilmesi gerektiğini ifade etti.

Kuruluşa göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin yeniden başlatılması ideal olarak Birleşmiş Milletler gibi tarafsız bir kurumun yönlendirmesiyle yapılmalı.

Kaynak: Dünya

AB, pazartesi günü yaptırım listesine 34 kişi ve 47 kuruluş ekledi. Önlemlerin bir kısmı özellikle Rus ham petrolü ve petrol ürünlerinin taşınmasında rol alan gemiler ve şirketlere odaklanıyor.

Denizcilik alanındaki en dikkat çekici yeni eklemeler arasında, iki geminin teknik yöneticisi olarak listelenen Gazprom ile üç geminin ticari işletmecisi olarak tanımlanan Lukoil-Western Siberia yer alıyor. Son yaptırım paketi ayrıca, Rus petrol ihracatını gölge filo ağları aracılığıyla desteklemekle suçlanan 24 kuruluşu ve bunlarla bağlantılı gemileri de hedef alıyor.

Söz konusu şirketler Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye, Hong Kong, Azerbaycan ve Liberya’da faaliyet gösteriyor. Avrupa Konseyi’ne göre, bu gemiler gemiden gemiye transferler, AIS yayınlarının manipülasyonu ve yeterli sorumluluk sigortası olmaksızın operasyon yürütülmesi gibi uygulamalara karıştı.

Yaptırım paketi ayrıca, daha sonra 2Rivers Group adıyla yeniden markalaşan Coral Energy’nin kurucusu Tahir Garayev’i ve denizcilik sigorta brokeri Konstantin Rogach’ı da içeriyor. Brüksel, Coral Energy ve bağlantılı ağların gölge filonun önemli bir bölümünü kontrol ettiğini, sigorta hizmetlerinin ise gemi operasyonlarını ve Rus enerji ihracatını kolaylaştırdığını iddia ediyor.

AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, alınan önlemlerin Rusya’nın askeri-sanayi kompleksini, enerji gelirlerini ve destek ağlarını hedef almayı sürdürdüğünü belirtirken, daha kapsamlı olacak 21. yaptırım paketi üzerinde çalışmaların şimdiden başladığını söyledi.

Yapısal çelik, ağır sanayi montajı ve vinç üretimi alanlarında önemli tecrübeye sahip olan KARÇEL A.Ş., bu projeyle birlikte savunma sanayisindeki rolünü daha da güçlendirmiş oldu.

Şirketten yapılan açıklamada, nitelikli insan kaynağı, ileri üretim teknolojileri ve mühendislik altyapısıyla ağır sanayi ve vinç üretimindeki kabiliyetlerini sürekli geliştiren KARÇEL'in, önümüzdeki dönemde de bilgi birikimi ve üretim gücünü ülkeye değer katacak stratejik projelerde kullanmaya devam edeceği ifade edildi.

Kendisine ait sosyal medya platformundan paylaşım yapan Trump, "Birçoğu petrol yüklü olan gemiler, Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye başladı" dedi.

ABD Başkanı, "Gemiler tamamen güvenli, emniyetli ve sorunsuz olan güney koridorunu kullanıyorlar. Başka geçiş rotaları da var" ifadelerini kullandı.

Üç gün sonra ise yine Güney Koreli HD Hyundai Heavy Industries ile Yunanistan’ın Skaramangas Tersaneleri, Yunan pazarı ve Avrupa’nın diğer bölgeleri için deniz kuvvetleri ve sahil güvenlik gemileri geliştirmek ve inşa etmek üzere bir mutabakat zaptı imzaladı.

Analistlere göre Güney Koreli şirketler savunma alanında teknolojik liderler olarak görülüyor ve birçok Avrupalı rakibine kıyasla hızlı, verimli ve daha düşük maliyetle yüksek hacimli üretim yapabiliyor. Seul’ün Kuzey Kore ile yaşadığı anlaşmazlık da bu şirketlerin sürekli teyakkuz halinde bulunması anlamına geliyor. Bu durum, onları kararsız bir ABD yönetimi ile İran ve Ukrayna’daki savaşlar karşısında hızla yeniden silahlanmaya çalışan Avrupa ülkeleri için cazip ortaklar haline getiriyor.

Atina’daki Panteion Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nde yardımcı doçent olan Konstantinos Tsimonis, “Koreli firmalar, Yunanistan’ın ortak üretim ve tedarik zinciri dayanıklılığına yönelen yeni yaklaşımıyla örtüşen güvenilir teslimat kapasitesi ve teknoloji transferine açıklık sunuyor” dedi.

Hanwha son yıllarda K2 Black Panther tankları, K9 Thunder kundağı motorlu obüsleri ve Chunmoo roket topçusu gibi sistemlerini Polonya, Norveç ve Estonya’ya ihraç etti.

Yunanistan da modernizasyon sürecinde. Atina, kısmen donanmasını ve füzesavar, balistik füze savunması ile drone karşıtı kabiliyetlerini geliştirmeyi hedefleyen 28 milyar avroluk bir savunma modernizasyon programı için bütçe ayırdı.

Yunanistan tarihsel olarak Almanya, ABD ve Fransa’dan tamamlanmış askeri platformlar tedarik ediyordu. Ancak Hanwha ve Hyundai ile işbirliğine yönelmesi, yerli ortak üretim ve bakım modeline doğru bir dönüşümü yansıtıyor.

Tsimonis, “Tedarikçileri Kore’yi de içerecek şekilde çeşitlendirmek, Yunanistan’ın pazarlık gücünü artırabilir; savunmada geleneksel ortaklara, liman yönetiminde ise Çin’e bağımlılığını azaltabilir ve bölgesel belirsizlikler karşısında hazırlık düzeyini güçlendirebilir” dedi.

Güney Kore ile Yunanistan arasındaki gemi inşa ilişkileri en azından 1980’lere kadar uzanıyor. O dönemde iki taraf Çin’de gemi gövdeleri inşa ediyor, gelişmiş sistemlerin kurulumunu ise Güney Kore’de gerçekleştiriyordu.

Washington’ın Atina’daki sürece dahil olması, kısmen Çin devlet şirketi COSCO’nun Yunanistan’ın en büyük limanı olan Pire Limanı’ndaki yüzde 51’lik hissesine ilişkin kaygılarını yansıtıyor.

Tsimonis, “ABD, Yunanistan’ı enerji ve lojistik açısından istikrarlı bir stratejik merkez olarak görüyor. Pire’ye yaklaşık 30 kilometre uzaklıktaki Elefsina ise ABD LNG’sinin —sıvılaştırılmış doğal gazının— Balkanlar ile Doğu ve Orta Avrupa pazarlarına ulaştırılması için potansiyel bir merkez olarak öne çıkıyor” dedi.

Hanwha-ONEX anlaşması ABD’nin Yunanistan Büyükelçiliği’nde imzalandı. ABD’nin Yunanistan Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle, anlaşmayı “denizlerde hakimiyeti geri getiren” stratejik bir yatırım olarak nitelendirdi.

Alman Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı Bundeswehr Üniversitesi bünyesindeki Metis Enstitüsü’nde öngörü birimi başkanı olan Konstantinos Tsetsos’a göre ABD, Yunanistan’ın Doğu Akdeniz’deki konumunu NATO açısından kilit bir stratejik nokta olarak da görüyor.

Tsetsos, Yunanistan’ın en büyük adası Girit’teki Suda Körfezi gibi üslerin ve ana karadaki liman kenti Dedeağaç’ın, ABD ve NATO operasyonları için merkezi merkezler ve Orta Doğu’daki görevler ile Ukrayna’ya desteğe yönelik ileri harekât noktaları işlevi gördüğünü söyledi.

Tsetsos, “Yunan-Kore ortaklığı, Güney Kore ve Japonya gibi demokrasilerin Batı ittifakıyla hizalanmasını pekiştiriyor. Ekonomik ve savunma anlaşmaları, resmi üyelik olmasa bile bu ülkelerin NATO’ya stratejik yakınlığını destekliyor” dedi.

Bu yeni gelişmelere rağmen bazı analistler, Fransa’dan Naval Group, Hollanda’dan Damen, Almanya’dan TKMS, İtalya’dan Fincantieri ve İspanya’dan Navantia gibi deneyimli Avrupalı üreticiler dikkate alındığında, Avrupa deniz platformları pazarına girmenin hâlâ zor olduğunu düşünüyor.

Kaynak: Harici

'Saıpem 7000' gemisine boğazdan geçişi sırasında 'KEGM-9', 'Kurtarma-10', 'Kurtarma-15', 'Kurtarma-18', 'Kurtarma-21' refakat ederken vinci 'Pacıfıc Dıscovery' ve 'GH Dıscovery' çekti. Dünyanın 3'üncü büyük ağır kaldırma vinci 14 bin tonluk tandem kaldırma kapasitesine sahipken rekoru 13 bin ton.

Ember'in bugün yayımladığı rapora göre bu rakam, yıllık enerji ithalat faturasında yaklaşık yüzde 30'luk bir artışa denk geliyor.

Bu bağımlılığı kalıcı şekilde sonlandırabilmenin yolu ise elektrifikasyondan geçiyor; mevcut veriler Türkiye'deki her 1 milyon elektrikli aracın yılda 900 milyon dolar fosil yakıt ithalatını engellediğini gösteriyor.

Enerjisinin üçte ikisini ithalat yoluyla karşılayan Türkiye'nin fosil yakıtlara yüksek bağımlılığı her küresel krizde enerji faturasına sert şekilde yansıyor.

Nitekim verilere göre, 2022'de Rusya-Ukrayna savaşı ile birlikte Türkiye'nin yıllık net enerji faturası 80 milyar doların üzerine çıkarak tarihi zirvesine ulaştı ve ülkenin en yüksek üçüncü cari açığını vermesine neden oldu.

Ülke, Hürmüz krizi ile yeniden benzer bir tabloyla karşı karşıya kaldı. ABD-İsrail ile İran arasında 28 Şubat 2026'da başlayan savaş sonrasında Hürmüz Boğazı'nın gemi geçişlerine kapanması, küresel enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerini artırdı.

Küresel petrol arzı ile LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği boğazdaki kesinti, petrol ve doğalgaz fiyatlarında sert yükselişlere yol açtı.

Ember'in çalışmasına göre savaşın başlamasından 1 Mayıs 2026'ya kadar Brent petrol fiyatları yüzde 50, Avrupa doğalgaz fiyatları yüzde 45 yükseldi.

Raporda, bu fiyat seviyelerinin yıl sonuna kadar korunacağı varsayımıyla yapılan hesaplamada Türkiye'nin enerji ithalat faturasının 2025'e kıyasla yaklaşık 14 milyar dolar artacağı öngörüldü. Bu tutarın 7,7 milyar doları petrol, 6,4 milyar doları ise doğalgaz ithalatından kaynaklanıyor.

Krizin etkilerinin ilk olarak hissedildiği mart, nisan ve mayıs aylarındaki net enerji ithalatı faturası da bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık 3 milyar dolar yükselerek yüzde 26 artış gösterdi.

Ek maliyetin en büyük nedeni petrol fiyatları

Rapora göre petrol tarafındaki ek maliyetin temel nedeni, savaş sonrasında petrol fiyatlarında varil başına ortalama 35 dolarlık artış yaşanması.

Türkiye'nin yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle bu artışın 2026 yılı boyunca 7,7 milyar dolarlık ilave maliyet yaratacağı hesaplanıyor.

Söz konusu yükün yaklaşık üçte ikisi, akaryakıt tüketiminin yoğun olduğu karayolu ulaşımından kaynaklanıyor.

Doğalgaz tarafında ise Türkiye'nin Hürmüz bölgesine doğrudan bağımlılığı sınırlı olsa da küresel fiyat artışlarından etkileniyor.

Ayrıca Türkiye'nin doğalgaz alım sözleşmelerinin önemli bölümünün petrol fiyatlarına endeksli olması nedeniyle petrol fiyatlarındaki yükseliş yaklaşık dokuz aylık gecikmeyle doğalgaz maliyetlerine yansıyor. Bu nedenle doğalgaz kaynaklı maliyet baskısının yılın son aylarında daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.

Rapora göre mevcut fiyat seviyelerinin korunması halinde doğalgaz ithalat faturasında 6,4 milyar dolarlık ek yük oluşacak.

Ember Analisti ve raporun yazarı Bahadır Sercan Gümüş, "Türkiye'nin fosil yakıt bağımlılığı, her küresel krizde enerji faturasının yükselmesine zemin hazırlıyor. Enerji faturasının büyük bir kısmını oluşturan ulaşım ve binalar gibi nihai tüketim sektörlerinde elektrifikasyonun hızlandırılması ithalat yükünü kalıcı olarak hafifletecek" dedi.

Kaynak: Ekonomim

Esko Yönetimi’nden edinilen bilgilere göre, gemiye iki hızlı botla yaklaşan ve toplam altı kişiden oluşan korsan grubu tarafından saldırı girişimi gerçekleştirildi. Ancak gemide görev yapan güvenlik ekibinin hızlı ve profesyonel müdahalesi sayesinde saldırı başarıyla püskürtüldü.

Olay sırasında gemi personeli ve geminin güvenliğinin korunduğu, herhangi bir can kaybı veya yaralanmanın yaşanmadığı öğrenildi.

Aden Körfezi, Babülmendep Boğazı ve çevresindeki deniz alanlarında son dönemde güvenlik risklerinin devam ettiğine dikkat çeken sektör temsilcileri, bölgede seyir yapan gemilerin gerekli güvenlik tedbirlerini eksiksiz uygulamalarının önemini vurguluyor.

Esko Yönetimi, bölgede faaliyet gösteren gemi işletmecileri ve kaptanların mevcut tehdit seviyesini dikkate alarak seyir planlarını gözden geçirmeleri, güvenlik prosedürlerini güncel tutmaları ve gerekli koruma önlemlerini almaları konusunda uyarıda bulundu.

Yaşanan son olay, Aden Körfezi ve çevresindeki deniz ticaret yollarında korsanlık riskinin tamamen ortadan kalkmadığını bir kez daha gözler önüne serdi.

7DENİZ

Bu gelişmenin merkezinde, Panama’nın bu yılın başlarında Hong Kong merkezli Hutchison Ports’un Orta Amerika ülkesindeki iki limandaki işletme haklarını iptal etme kararı yer alıyor. Bu adım, Panama Kanalı çevresindeki Çin etkisini sınırlamaya yönelik ABD çabalarıyla uyumlu bir hareket olarak geniş çevrelerce değerlendirildi.

Görünüşe göre Pekin’in yanıtı iki farklı cephede geldi. Sektördeki birçok kaynağa göre, Çinli yetkililer yerli armatörleri gemilerini Panama bayrağından çıkarmaya teşvik ederken, Çin sularındaki Panama bayraklı gemilere yönelik liman devleti kontrol denetimleri de belirgin şekilde arttı.

Sektör içinde dolaşan veriler, Panama bayraklı gemilerin Çinli denetçilerin özel ilgi odağı haline geldiğini gösteriyor. Nisan ayında Çin’de 164 gemi alıkonulması kaydedildi ve bunların 135’i Panama bayraklı gemileri içeriyordu; bu da toplamın %82’sine denk geliyor. Mayıs ayının ilk 10 gününde ise 52 alıkonulma vakasının 44’ü Panama bayraklı gemilerdi ve bu da tüm vakaların %85’ini oluşturuyordu.

Çin’e düzenli olarak sefer yapan armatörler ve gemi yöneticileri, artan denetimlerin artık göz ardı edilmesinin zorlaştığını söylüyor.

Gemi sahipleri açısından gecikmeler ve ek denetimler kısa sürede daha yüksek maliyetlere, sefer programlarının aksamasına ve operasyonel belirsizliğin artmasına yol açabiliyor. Bu ihtimalle karşı karşıya kalan birçok şirket, siyasi açıdan daha az riskli görülen bayrakları tercih ediyor.

Bu durumun en büyük kazananları ise Liberya ve Marshall Adaları oldu. Her iki sicil de dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki anlaşmazlığın içine çekilmek istemeyen gemileri bünyesine katmayı başardı.

Liberya, 2023 yılında brüt tonaj bakımından Panama’yı geride bırakarak dünyanın en büyük gemi sicili haline geldi. Üstelik bugün itibarıyla Orta Amerikalı rakibi karşısında 83 milyon brüt tonluk bir fark oluşturmuş durumda.

İhbar üzerine bölgeye kısa sürede 2 deniz polisi botu sevk edildi. Dalgalı suda mahsur kalan tekneye güvenli bir şekilde yanaşan deniz polisi ekipleri, içerideki 6 yolcuyu botlara tahliye etti. Botlara alınan vatandaşlar, güvenli bir şekilde İzmir Marina'ya getirilerek karaya çıkarıldı. Yolcuların sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi.

Kaptan ve mürettebat gemiyi terk etmedi

Teknenin batma tehlikesine karşı limana güvenli bir şekilde yanaştırılabilmesi için gemi kaptanı ve bir mürettebatın ise tahliye edilmediği, teknede kalarak ekiplerin çalışmalarına destek verdiği öğrenildi. Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

"Tuzla'nın deniz kültürünü zirveye taşıyoruz"

Toplantıda konuşan Meclis Başkan Vekili Gökhan Can, Tuzla Belediye Başkanı Av. Eren Ali Bingöl’ün deniz vizyonuna değinerek, "Tuzla, Türkiye’nin gemi inşa sanayisinin kalbi olmasının yanı sıra, artık deniz sporlarının da merkezi konumundadır. Belediye Başkanımız Av. Eren Ali Bingöl'ün öncülüğünde bu sene 3. Tuzla Deniz Festivali çatısı altında ve Kabotaj Bayramımızın 100. yılı gururuyla gerçekleştireceğimiz festival, hem tersane çalışanlarımızın takım ruhunu pekiştirecek hem de Tuzla halkına unutulmaz bir şölen sunacaktır. Tüm paydaşlarımıza verdikleri değerli katkılardan ötürü teşekkür ediyoruz" dedi.

Paydaşların beklentileri ve hazırlıklar masaya yatırıldı

Toplantıda, şampiyonanın teknik altyapısı, sporcu sağlığı, sahil emniyeti ve seyirci konforu gibi kritik başlıklar tek tek ele alındı. Önceki festivalde öne çıkan takımlardan HAVELSAN, Sedef ve Ada tersanelerinin bu yıl da yer alacağı belirtilerek, takım sayısının ve rekabetin çok daha yüksek olacağı kaydedildi. Tersane ve kulüp temsilcileri, takımların antrenman takvimleri ve hazırlık süreçleri hakkındaki beklentilerini dile getirirken; belediye ekipleri parkur kurulumu, lojistik destek ve festival etkinlik alanı düzenlemeleri konusunda gerekli notlarını aldı.

Tuzla Belediyesi ev sahipliğinde düzenlenen koordinasyon toplantısına Tuzla Belediyesi Meclis Başkan Vekili Gökhan Can, Tuzla Belediyesi Deniz ve Tersaneler Koordinatörü Gökhan Karakaş, Deniz Yıldızı Spor Kulübü yöneticileri, sektör temsilcileri ile organizasyonun ana paydaşları katıldı.

Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR), İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi, Munzur Su, Adil Salih Balık, İstanbul Medikal Termal, Dentinia, Y&Gari ve Lymos gibi güçlü markaların sponsorluk ve destekleriyle bu yıl çok daha büyük bir çehreye bürünen yarışlar, şimdiden ilçede merak uyandırdı. Festivale Art Tersanesi, HAVELSAN, Eos-Dentaş Tersanesi, Sedef Tersanesi, Piri Reis Üniversitesi, Anadolu Tersanesi, Kuzey Star Tersanesi, Ada Tersanesi, İstanbul Tersane Komutanlığı, Türk Loydu Vakfı ve Gemi Mühendisleri Odası tersaneleri katılacak. Senkronize küreklerin, takım stratejilerinin ve kıyasıya rekabetin bir kez daha nefesleri keseceği "Tersaneler Yarışıyor 2026" Dragon Bot Yarışları, 21 Haziran Pazar günü saat 13.00'te tüm İstanbul halkını Tuzla sahillerinde buluşturacak.

Anlaşma, arz risklerini ve fiyatlar üzerindeki sürekli yukarı yönlü baskıyı hafifletecek, ancak gemi sahipleri, sigorta şirketleri ve rafineriler arasında güvenin yeniden tesis edilmesi daha uzun sürecek. Analistler, birçok alıcının alternatif tedarik kaynakları ve rotalar bularak bu aksaklığa şimdiden uyum sağladığını belirtiyor. Bu da savaş öncesi ticaret durumuna doğrudan bir dönüş olmayacağı anlamına geliyor.

Chicago merkezli Karobaar Capital’ın yatırım direktörü Haris Khurshid, “Piyasa, yeniden açılmayı bir düğmeyi çevirmek gibi görme eğiliminde, ancak gerçekte bu daha çok bir süreç. Fiziksel akışlar hızlı bir şekilde yeniden başlayabilir. Güven ise genellikle öyle olmaz” yorumunu yaptı. Boğazın yeniden açılması ile ticaret akışlarının normale dönmesinin iki farklı şey olduğunu ekleyen Khurshid, birçok alıcının aylarca alternatif rotalar, tedarikçiler ve stoklar bulmak için uğraştığını ve boğazın yeniden açılmasının hemen ardından buraya dönmeyebileceklerini belirtti.

Phillip Nova analisti Priyanka Sachdeva bir notta, “Çatışma sona ermiş ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol akışı kademeli olarak normale dönüyor olsa da, halihazırda meydana gelen hasar bir gecede telafi edilemez. Bu, sadece petrol altyapısına verilen fiziksel hasarı değil, aynı zamanda aylarca yüksek enerji maliyetleriyle karşı karşıya kalan petrol ithalatçısı ekonomilerin maruz kaldığı ekonomik zorluğu da içeriyor” dedi.

Saxo Markets’ın baş yatırım stratejisti Charu Chanana, “Piyasa Hürmüz’ün açılmasına ilişkin manşetlere olumlu tepki verse de, operasyonel gerçeklik muhtemelen daha karmaşık olacaktır. Mayın temizleme, sigorta maliyetleri, liman tıkanıklığı ve jeopolitik engellerin riski, varil fiyatlarının manşetlerin öngördüğünden daha yavaş hareket etmesine neden olabilir” görüşünü aktardı.

Kaynak: Bloomberght

Şerif, anlaşmanın resmî imza töreninin, 19 Haziran Cuma günü İsviçre'de gerçekleştirileceğini belirtti.

Türkiye'ye teşekkür

Pakistan Başbakanı, "Çatışmaya diplomatik bir çözüm bulunması yönündeki kararlılıkları dolayısıyla ABD ve İran'a teşekkür etmek isteriz. Ayrıca, bu arabuluculuk sürecindeki kardeşlerimiz olan Katar'ın büyük liderliğine, anlaşmaya varılmasına sağladıkları destekten ötürü en içten şükranlarımızı sunuyoruz. Bunun yanı sıra, Suudi Arabistan'ın vizyoner liderliğine ve Türkiye'ye bu süreçteki değerli katkıları nedeniyle özellikle teşekkür etmek isterim" açıklamasını yaptı.

Şerif, "Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte arabulucular, bu hafta içerisinde çeşitli bazı toplantılara ev sahipliği yapacaktır. Uygulama öncesinde gerçekleştirilecek bu görüşmeler, teknik müzakerelerin ve resmi imza töreninin temelini oluşturacaktır" dedi.

Trump'tan açıklama

Şerif'in anlaşmayı duyurmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump'tan da açıklama geldi.

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, söz konusu anlaşmanın bölgeye barış getireceğinin altını çizen Trump, "Bu harika anlaşma tüm bölgeye barış ve güvenlik getirecek. Birçok başkan İran ile barış yapmaya çalıştı ve benden öncekilerin hepsi başarısız oldu. Bölge liderleri, ilk defa gerçek barışa ulaşmalarına yardım edebilecek bir başkan buldular" ifadelerini kullandı.

Anlaşma ile birlikte Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz trafiğine serbest bir şekilde açılacağına dikkat çeken Trump, "Cuma günü anlaşmanın imzalanmasının ardından mayın temizleme çalışmaları için boğazın açılmasıyla birlikte, petrol akışı bölge ve dünya için iki yönlü olarak yeniden başlayacak" dedi.

İran: 60 gün sürecek bir müzakere süreci yaşanacak

Trump’ın İran ile anlaşmaya varıldığını duyurmasının ardından, Tahran yönetiminden konuyla ilgili resmi açıklama geldi. İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Kazım Garibabadi gelişmeyi doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını söyledi. İran’ın Tasnim Haber Ajansı’nda yer alan habere göre; anlaşmanın Lübnan’ı da kapsadığını belirten Garibabadi, "Lübnan da dahil olmak üzere farklı cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verileceği bu gece duyurulacak" dedi. Mutabakat zaptının imzalanmasından sonra nihai anlaşmayı şekillendirmek üzere 60 gün sürecek bir müzakere sürecinin yaşanacağına işaret eden Garibabadi, "ABD’nin savaşı sona erdirme, ablukayı kaldırma ve İran varlıklarını serbest bırakmaya yönelik taahhütleri doğrulanacak. 60 günlük görüşmeler, ABD'nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlı" ifadeleri kullandı. 19 Haziran’da İsviçre'de yapılacak imza töreninin ardından anlaşma metninin kamuoyu ile paylaşılacağını kaydeden Garibabadi, ülkesinin tüm önemli prensiplerinin bu metinde yer aldığının altını çizdi. Garibabadi, İran güçlerinin düşmanın planlarına karşı koymak için her zaman tetikte olduğunu da sözlerine ekledi.

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi: Savaş ve abluka sona erecek

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi de ABD ile varılan anlaşma ile ilgili olarak, "Varılan mutabakata dayanarak, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlar bu geceden itibaren derhal ve kalıcı olarak sona erecek, buna ek olarak İran'a yönelik deniz ablukası da derhal ve tamamen kalkacaktır" açıklamasında bulundu. Mutabakat zaptının 19 Haziran’da imzalanacağı belirtilerek, "Nihai bir anlaşma için yapılacak müzakereler, karşı tarafın mutabakat zaptı kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi sonrasında yapılacaktır. İran, Pakistan ve Katar’ın bu süreçteki çabalarını takdirle karşılamaktadır" denildi.

İran ordusu: Düşmanların teslimiyetten başka çaresinin kalmadığını gösterdik

İran Genelkurmay Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada ise, düşmanların İran’ın kararlılığı karşısında çaresiz kaldığı belirtilerek, "İran güçleri, ilahi ve çelikten iradelerini küçük düşen Amerikan ve Siyonist düşmanlara dayatarak, düşmanın yenilgiyi ve teslimiyeti kabul etmekten başka çaresinin kalmadığını güçlü bir şekilde göstermiştir" ifadelerine yer verildi.

Dün öğle saatlerinde meydana gelen kaza sonucu yelkenli tekne battı; teknede bulunan 3 kişi hayatını kaybetti. Teknede bulunan bir kişiden ise haber alınamıyor. Teknede yer alan ve kazada yaralanan 4 Çekya vatandaşının ise hayati tehlikelerinin bulunmadığı ve Split şehrinde tedavi altına alındıkları bildirildi.

Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, kazada hayatını kaybedenler için bir Çekya Başbakanı Andrej Babis’e taziye mesajı gönderdi.

"Batan tekne su altı dronu ile tespit edildi"

Split Liman İdaresi Başkanı Zeljko Kustera, Hırvatistan devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, kazada batan yelkenli teknenin yerinin su altı dronu ile tespit edildiğini söyledi. Yelkenli teknede bulunan yolculardan birinin ifadesine göre kazada kaybolan kişinin teknenin içinde olduğu ve yelkenli tekneyle birlikte battığını düşündüklerini söyleyen Kustera, "Ancak bu kesinleşmiş bilgi değil ve sadece şu anki değerlendirmemiz bu yönde" ifadelerini kullandı.

Kustera, batan teknenin 50 metreden daha derin bir noktada bulunduğunu ve tekneyi su yüzeyine çıkarma operasyonunun yarın sabah başlayacağını söyledi.

Sözleşmenin imzalanmasının ardından Ambarlı Limanı ve çevresinde kılavuzluk hizmetleri yeni işletmeci tarafından yürütülmeye başlandı. Türkiye’nin önemli liman sahalarından biri olan Ambarlı’da gerçekleşen bu devirle birlikte hizmetler yeni dönem kapsamında devam edecek.

Bu başarılı operasyon, Putin’in Ukrayna’daki savaşını finanse edenlere izin vermeyeceğimizi hatırlatıyor
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise yaptığı açıklamada, "Bu sabahın erken saatlerinde İngiliz Kanalı’ndan geçmeye çalışan bir gölge filo petrol tankerinin durdurulması için Silahlı Kuvvetlerimize talimat verdim. Bu başarılı operasyon, Rusya’ya bir başka darbe indiriyor ve Putin’in Ukrayna’daki savaşını finanse edenlere, gizlenmelerine izin vermeyeceğimizi hatırlatıyor. Bu ülkeyi yılın 365 günü, 24 saat boyunca güvende tutan Silahlı Kuvvetlerimiz ve kolluk kuvvetleri dahil olmak üzere bu operasyonda yer alan herkese teşekkür etmek istiyorum" ifadelerini kullandı.

Gemi takip sistemine göre Smyrtos, denizde Kamerun bayrağı ile seyrediyor.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.