S&P Global Institute tarafından hazırlanan analizde, enerji maliyetleri, gübre arzındaki daralma ve olumsuz hava koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Rapora göre krizin boyutu, çatışmaların ne kadar süreceğine ve hava koşullarının tarımsal üretimi ne ölçüde etkileyeceğine bağlı olacak.

Gübre Ticareti Hürmüz’e Bağımlı

Hürmüz Boğazı, enerji ürünlerinin yanı sıra küresel gübre ticareti açısından da kritik bir geçiş noktası konumunda. Dünya genelinde ticareti yapılan ürenin yaklaşık yüzde 29’u, kükürtün yaklaşık yarısı ve amonyağın yüzde 21’i normal koşullarda bu güzergâhtan geçiyor.

Sevkiyatların aksaması, gübreye erişimi zorlaştırırken üretim maliyetlerini de artırıyor. Doğal gaz, azotlu gübre üretiminde temel girdiler arasında yer alırken, kükürt fosfatlı gübrelerin üretiminde kullanılıyor. Bu nedenle tedarik zincirindeki kesintiler yalnızca Körfez bölgesini değil, farklı ülkelerdeki gübre üreticilerini ve çiftçileri de etkiliyor.

Gübre ve yakıt maliyetlerindeki artışın devam etmesi durumunda çiftçiler, gübre kullanımını azaltmak veya ekim alanlarını daraltmak zorunda kalabilir. Her iki durum da tarımsal verimi ve toplam üretimi aşağı çekebilir.

Güney Asya’da Üretim Baskısı Artıyor

Enerji ve gübre tedarikindeki aksaklıklara karşı en kırılgan bölgelerden biri Güney Asya. Hindistan’da yerli üre üretiminin yaklaşık yüzde 85’i LNG tedarikine dayanıyor. Bangladeş’te ise LNG sıkıntısı nedeniyle beş üre gübresi fabrikasından dördü Mart 2026’dan bu yana faaliyetlerini durdurdu.

Kükürt piyasasında da belirgin bir fiyat artışı yaşandı. İran savaşının başlamasının ardından ocak-temmuz döneminde iki katına çıkarak ton başına 1.000 dolara ulaşan kükürt fiyatı, eylül sonunda 810 dolara geriledi. Bununla birlikte, kükürt ihracatının 2026’nın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39 azalarak 6,1 milyon tona düştüğü tahmin ediliyor.

Dizel Maliyetleri Çiftçileri Zorluyor

Tarımsal üretimin bir diğer önemli girdisi olan dizeldeki arz sıkıntısı da maliyetleri artırıyor. Orta Doğu ve Rusya, küresel net dizel ihracatının normal koşullarda yaklaşık yarısını karşılıyor. Ancak Orta Doğu’nun dizel ihracatı Temmuz 2025-Temmuz 2026 döneminde yarıdan fazla azalarak günlük 1 milyon varilin altına geriledi.

Rusya’nın dizel sevkiyatları da rafinerilere yönelik Ukrayna saldırıları ve ihracat kısıtlamaları nedeniyle günlük yaklaşık 1 milyon varil seviyesinden sıfıra kadar düştü. ABD’de dizel fiyatları ise galon başına 6,52 dolarlık rekor seviyeye yakın seyrediyor.

Yükselen yakıt maliyetleri, tarım makinelerinin çalıştırılmasından ürünlerin taşınmasına kadar üretim zincirinin farklı aşamalarını etkiliyor. Yüksek petrol fiyatlarının biyoyakıtları daha cazip hâle getirmesi de gıda üretimiyle enerji amaçlı tarımsal üretim arasındaki rekabeti artırıyor. Bu durum, bazı ürünlerin gıda yerine biyoyakıt üretiminde kullanılmasına yol açabilir.

El Niño 2027 Hasatlarını Etkileyebilir

Enerji ve gübre krizine ek olarak, güçlü El Niño koşullarının 2027’de kuraklık ve sel riskini artırması bekleniyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesinin (NOAA) değerlendirmesine göre, olayın 2027’nin ilk aylarına kadar güçlü veya çok güçlü seviyelerde sürmesi olası. Dünya Meteoroloji Örgütü de Pasifik’teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının rekor seviyelere yaklaşabileceği ve yağış düzenlerindeki değişimlerin farklı bölgelerde kuraklık ve sel riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor.

S&P Global’in tarımsal üretim modellemeleri, önemli üretici ülkelerde aşağı yönlü risklere işaret ediyor:

• Brezilya: Mısır üretim tahmini 6 milyon ton düşürülerek 137 milyon tona, soya fasulyesi üretim tahmini ise 6 milyon ton azaltılarak 177 milyon tona çekildi. El Niño’nun güçlenmesi hâlinde mısır üretiminde ilave 10 milyon tonluk kayıp ihtimali bulunuyor.

• Avustralya: Buğday ekim alanı yıllık bazda yüzde 13 daraldı. Üretimin mevcut 28 milyon tonluk tahminden 22 milyon tona gerileyebileceği değerlendiriliyor.

• Hindistan: Eylül yağışlarının ortalamanın yüzde 14 altında kalması, muson açığının sürmesi hâlinde kışlık buğday üretimi açısından risk oluşturuyor.

• Endonezya ve Malezya: Palm yağı üretiminde sırasıyla 5,8 milyon ton ve 2,5 milyon tonluk aşağı yönlü risk öngörülüyor.

Gıda Fiyatlarında Yeni Artış Riski

Enerji ve gübre maliyetlerindeki yükselişin gıda piyasalarına etkisi, petrol fiyatlarındaki değişimlere kıyasla daha geç ortaya çıkabilir. Çiftçiler ekimden aylar önce tohum, gübre ve yakıt satın aldığı için mevcut maliyet baskısının hasat sonuçlarına ve gıda fiyatlarına 2027’de daha belirgin yansıması bekleniyor.

Küresel ölçekte bir gıda krizinin kaçınılmaz olmadığına dikkat çekilirken, enerji ve gübre sevkiyatlarındaki aksaklıkların sürmesi ve büyük üretim bölgelerinde eş zamanlı hasat kayıpları yaşanması durumunda riskin büyüyebileceği belirtiliyor. Böyle bir senaryoda gelişmiş ülkelerde gıda enflasyonu ve alım gücü baskısı artarken, gıda ithalatına bağımlı düşük gelirli ülkelerde arz sıkıntısı ve toplumsal gerilimler yaşanabilir.

İki ayrı listenin aday olduğu Genel Kurul’da, 40. Dönem Yönetim Kurulu Genel Sekreteri Ali Önemli’nin listesi açık farkla seçimi kazandı.

Dernek tarihinin en yüksek katılımlı Genel Kurulu olma özelliğini taşıyan toplantı, demokratik bir ortamda ve sükûnet içerisinde tamamlandı.

Yapılan ilk Yönetim Kurulu Toplantısında görev dağılımı aşağıdaki şekilde belirlendi;

* Ali Önemli-Yönetim Kurulu Başkanı

* Atilla Dikbayır- Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı

* Salih Çok -Genel Sekreter

* Oktay Mahmut Keremoğlu -Genel Sekreter Yardımcısı

* ⁠Turgut Turan-Mali Sekreter

* ⁠Mehmet Ali Çamlı- Mali Sekreter Yardımcısı

* ⁠Burak Ballar - Yönetim Kurulu Üyesi

41. Dönem Yönetim Kurulu Başkanı Ali Önemli toplantı sonrası yaptığı açıklamada şu şekilde konuştu; “Yaklaşık 60 yıllık köklü bir geçmişe sahip Derneğimizin tarihindeki en yüksek katılımlı Genel Kurulu’nu başarıyla tamamlamış olmanın gururunu ve mutluluğunu yaşıyoruz.

Genel Kurulumuza katılmak için zaman ayıran, şehir dışından gelerek bizlerle birlikte olan ve desteklerini esirgemeyen tüm kıymetli ağabeylerime, meslektaşlarıma ve kardeşlerime gönülden teşekkür ediyorum.

40.Dönem boyunca büyük bir gayret ve özveriyle Genel Sekreterlik görevini yürüttüğüm Derneğimizde, yeni seçilen Yönetim Kurulumuzun teveccühüyle üstlendiğimYönetim Kurulu Başkanlığı görevini de aynı sorumluluk bilinciyle; bilgi birikimim, tecrübem ve tüm gayretimle yerine getireceğimi ifade etmek isterim.

Büyük zorluklar ve baskılar altında geçen 40. Dönem boyunca birlikte mücadele ettiğimiz, emek veren ve bu yolda omuz omuza yürüdüğümüz tüm arkadaşlarıma ayrıca sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Birlikte ortaya koyduğumuz çabanın ve dayanışmanın benim için çok kıymetli olduğunu özellikle belirtmek isterim.

Önümüzdeki dönemde de mesleki birlik ve beraberliğimizi daha da güçlendirmek, ortak sorunlarımıza birlikte çözüm üretmek ve Derneğimizin kurumsal birikimini ileriye taşımak adına sizlerin desteğiyle hep birlikte çalışmayı umut ediyorum.

Birlikte daha güçlü, dayanışma içinde nice güzel çalışmalara imza atmak dileğiyle…”

Yapılan seçimlere göre diğer kurullar ise aşağıdaki şekilde belirlendi;

Yönetim Kurulu Yedek

Kapt. Mustafa Sökükçü, Kapt. Gökhan Karslı, Kapt. Yiğit Arıcı, Kapt. Sadık Kılkış, Kapt. Erhan Cevrioğlu, Kapt. İbrahim Uzlar, Kapt. Barış Ustaoğlu

Denetim Kurulu Asil

Kapt. Cem Giresunlu, Kapt. Ayhan Şentürk, Kapt. Baykal Yaylalı

Denetim Kurulu Yedek

Kapt. Mehmet Ali Yücesoy, Kapt. Bülent Memiş, Kapt. M. Hakan Turan

Haysiyet Kurulu Asil

Kapt. Saim Oğuzülgen, Kapt. Sedat Tenker, Kapt. Ener Gacemer

Haysiyet Kurulu Yedek

Kapt. Ali Fuat Otarcı, Kapt. Ersan Gürgül, Kapt. Murat Turan

ABD ile yürütülen dolaylı görüşmelerde çatışmaların tüm cephelerde sona ermesi gerektiğini dile getiren Erakçi, İran’a yönelik olası yeni bir saldırının önceki çatışmalardan farklı bir sonuç doğurmayacağını savundu. Yeni bir savaş ihtimalinden çok, savaş sonrası döneme odaklandığını belirtti.

Hürmüz Boğazı İçin Görüşmeler Sürüyor

İran ile Umman, Hürmüz Boğazı’nda güvenli seyrüseferin sağlanması ve deniz trafiğinin yönetimi konusunda görüşmeler yürütüyor. Görüşmelerde geçici bir deniz geçiş koridoru oluşturulması, mayın temizliği ve boğazın gelecekteki yönetimine ilişkin teknik düzenlemeler de ele alınıyor.

Umman’ın gündeme getirdiği bölgesel yönetim mekanizması önerileri, stratejik su yolunda güvenli geçişin sağlanmasına yönelik arayışların bir parçası olarak öne çıkıyor. Ancak yeni düzenlemelerin kapsamı ve nasıl uygulanacağı konusunda henüz kesin bir çerçeve ortaya konmuş değil.

Tahran’dan Bölgesel Güvenlik Vurgusu

Erakçi, Basra Körfezi ülkeleriyle ortak bir güvenlik yaklaşımı oluşturmayı hedeflediklerini belirtti. ABD gibi bölge dışındaki güçlerin askerî varlığının güvenliği artırmak yerine güvensizliğe yol açtığını savunan Erakçi, bölge ülkelerinin iş birliği içinde kendi güvenliklerini sağlaması gerektiğini vurguladı.

Hürmüz Boğazı’nda yönetim ve geçiş koşullarının yeniden değerlendirilmesi, küresel deniz taşımacılığı açısından da önem taşıyor. Boğazdan geçen enerji sevkiyatlarının güvenliği ve deniz trafiğinin sürekliliği, bölgedeki gelişmelerin yakından takip edilmesine neden oluyor.

Temmuz-ekim döneminde Letonya üzerinden yaklaşık 431 bin 700 ton Rus tahılı sevk edildi. Rusya’nın ihracatını Baltık bölgesine kaydırması, bölgedeki liman ve demiryolu altyapısının kullanımını da artırdı.

Baltık Rotasının Payı Yüzde 65’e Ulaştı

Eylül ayında Rusya’nın tahıl ihracatının yüzde 65’i Baltık rotası üzerinden gerçekleştirildi. Sevkiyatlar hem Rusya’nın Baltık kıyısındaki limanlarından hem de Baltık ülkelerindeki limanlardan yapılıyor.

Buna karşılık Baltık ülkelerinde Rus tahılının transit geçişine yönelik kısıtlamalar gündemde. Estonya, Rus tahılının kendi topraklarından geçişini yasaklarken, Baltık ülkeleri Avrupa Birliği genelinde de transit yasağı uygulanmasını önerdi. Letonya ise Rus tahılı ithalatını 2024’ten bu yana yasaklamış durumda; transit geçişe yönelik ek önlemler de değerlendiriliyor.

İran En Büyük Alıcı Olmayı Sürdürüyor

Rus tahılının en büyük alıcısı İran oldu. Temmuz-ekim döneminde ülkeye 1 milyon 716 bin ton tahıl gönderildi. Hazar Denizi üzerinden yapılan sevkiyatlarda da artış yaşanırken, bu rotadaki yüklerin büyük bölümü İran’a ulaştırılıyor.

Aynı dönemde Mısır 1 milyon 350 bin ton, Azerbaycan 545 bin ton ve Nijerya 420 bin 900 ton Rus tahılı ithal etti.

Rusya’nın ihracat rotalarını çeşitlendirmesi, Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki aksaklıkların etkisini azaltmayı amaçlıyor. Ancak Baltık limanlarına yönelen sevkiyatlar, bölgedeki transit kısıtlamaları ve lojistik kapasite üzerindeki baskıyla karşı karşıya bulunuyor.

Projenin duyurusu, Kamboçya’nın başkenti Phnom Penh’de düzenlenen 51. ASEAN Deniz Ulaştırma Çalışma Grubu (MTWG) Toplantısı’nda yapıldı. IMO, girişimi Doğu Asya Denizleri Çevre Yönetimi Ortaklığı (PEMSEA) ve altı ülkeyle birlikte yürütecek. Projeye Kamboçya, Endonezya, Malezya, Filipinler, Tayland ve Vietnam katılacak.

Limanlarda Düşük Emisyonlu Çözümler Öne Çıkıyor

Blue Solutions kapsamında limanların ve gemilerin elektrifikasyonu, temiz teknolojilerin kullanımı ve operasyonel iyileştirmeler gibi uygulamaların değerlendirilmesi ve hayata geçirilmesi desteklenecek. Proje ayrıca sera gazı emisyonları için başlangıç seviyelerinin belirlenmesini, ulusal eylem planlarının hazırlanmasını ve bölgesel bilgi paylaşımının güçlendirilmesini kapsıyor.

IMO, limanların karbonsuzlaştırma sürecinde daha etkin rol üstlenmesini sağlayarak çevresel hedeflerin somut uygulamalara dönüştürülmesini amaçlıyor. Girişimin, ülkelerin kendi ihtiyaçlarına uygun çözümler geliştirmesine ve bu uygulamaların daha geniş ölçekte yaygınlaştırılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

5,9 Milyon Avroluk Finansman

Almanya Hükümeti’nin Uluslararası İklim Girişimi (IKI) tarafından finanse edilen projenin ilk aşaması için 5,9 milyon avroluk bütçe onaylandı. Çalışmaların Ocak 2031’e kadar sürmesi planlanıyor.

PEMSEA İcra Direktörü Aimee Gonzales, limanların deniz taşımacılığı, enerji sistemleri, sanayi ve kıyı toplulukları arasında bağlantı kuran kritik merkezler olduğunu belirtti. Gonzales, IMO’nun denizcilikte karbonsuzlaştırma uzmanlığı ile PEMSEA’nın bütünleşik kıyı yönetimi deneyiminin bir araya getirilmesinin, limanlarda ve ulaşım sisteminin genelinde uygulanabilir çözümlerin geliştirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

IMO Teknik İşbirliği ve Uygulama Bölümü Direktörü Jose Matheickal ise projenin hükûmetleri, limanları, sanayi kuruluşlarını ve kalkınma ortaklarını bir araya getirerek yerel kapasiteyi güçlendirmeyi ve uygulamaya dönük çözümleri hızlandırmayı amaçladığını vurguladı.

Blue Solutions, IMO’nun GreenVoyage2050 Programı kapsamında yürütülecek. Proje, programın teknik uzmanlığından ve uluslararası iş birliği ağlarından yararlanarak gelişmekte olan ülkelerde denizcilik sektörünün karbonsuzlaştırılmasına yönelik çalışmaları destekleyecek.

“Genci de bilim insanını da vizyonla buluşturan bir İTO”

Adaylık sürecinde İTO’nun mevcut yönetim anlayışını ve vizyonunu eleştiren Kaptan Mustafa Can, küresel ölçekte ticaret ve teknoloji geliştirme vizyonuna dikkat çekti. Gençlerin ve bilim insanlarının küresel arenaya taşınması gerektiğinin altını çizen Can, “Japonya’ya gençleri ve bilim insanlarını götürmesi gereken İTO, “Acaba Japonya’yı görmeyen var mı? sorusu sorarak seyahat planı yapıyor. Bizim hedefimiz Türk gençliğini vize kuyruklarında bekletmek değil; İTO çatısı altında dünya devleriyle ticaret ve teknoloji masasına oturtmaktır.” dedi.

Kaptan Mustafa Can’ın öne çıkan vaatleri ve projeleri

“Bir insan bir yerde 4 senenin üzerinde kalırsa işletme körlüğü yaratır. 4 sene yapan yapmıştır, gelen de devam ettirir; bırakın da gençler gelsin. Otuz sene koltukta kalmak nedir? Kaç nesil başkan olma hayali duyamadan yok olup gidiyor. Güvenilmez bir odayı, güvenilir ve bağımsız bir odaya çevireceğiz.”

Yaklaşık 850 bin üyenin sesi olma iddiasıyla yola çıkan Mustafa Can, İstanbul ticaretini yeniden dünya ölçeğinde söz sahibi yapacak ve esnaf ile KOBİ’lerin yükünü hafifletecek eylem planlarını sıraladı:

İlk 100 günlük acil eylem planı ve bütçe şeffaflığı

“Biz göreve gelir gelmez İTO’nun tüm harcamalarını, bütçesini ve projelerini şeffaf biçimde üyelerimizle paylaşacağız. Kapalı kapılar ardında yürütülen değil, her harcaması bilinen bir oda kuracağız. İTO’nun tüm harcama ve projeleri şeffaf biçimde üyelerle paylaşılacak.”

“Meslek komitelerinin talepleri doğrultusunda acil çözüm adımları atılacak. Her meslek komitesinin taleplerini tek tek dinleyerek sahadaki yangını söndürecek acil önlemler alınacak. Üyelerin bürokratik engellerini aşmak için “Tek Durak Çözüm Masası” ve dijital erişim platformu kurulacak. Üyelerin kamu kurumlarında karşılaştığı bürokratik engelleri aşmak amacıyla Tek Durak Çözüm Masası ve üyelerin başkana doğrudan erişebileceği dijital platform kurulacak. “

Yapay zekâ ve dijital ticaret hamlesi yapacağız

İşletmelerin küresel pazarlara erişimini kolaylaştıracak Yapay Zekâ Destekli Ticari İstihbarat Merkezi kurulacak. Küresel pazarlara erişmek isteyen tüccarımıza yapay zekâ altyapılı anlık pazar ve ihracat analizi sunacağız. Kayıt dışı ekonomiden ihracat fırsatlarına kadar tüccarın önünü veriyle açacağız.”

Cumhuriyetin ilk yıllarındaki gibi prestijli uluslararası ilişkilere önem vereceğiz

“Atatürk’ün Cumhuriyetin ilk yıllarında yaptığı gibi İTO bünyesinde seyyar sergi gemisi hazırlayacağız. İlaç, tekstil ve savunma sanayi ürünlerimizi yükleyip bütün Avrupa ve dünya limanlarını dolaşarak Türk ürünlerini bizzat pazarlayacağız.”

Üreten Kadınlar, Genç Girişimciler ve Yerli Sanayi

“Atatürk’ün dediği gibi kadınlarımızı omuzlar üstünde taşıyacağız. Kendi işini kuran kadınların ürettiği her ürünü İTO güvencesiyle dünyaya satacak, lojistik ve pazarlamasını üstleneceğiz. Sokaktaki gencimize iş kapısı değil, projeleriyle geleceği ticaret kapısını açacağız; yanlarında duracağız.”

KOBİ’lerin savunma sanayisine entegrasyonu

“Ankara ağırlıklı yürütülen savunma, ilaç ve bilişim sanayisi tedarik zincirine İstanbul’daki KOBİ’lerimizi yerli üretici olarak dahil edeceğiz. Muhtemel İstanbul depremi ve kriz süreçlerine karşı odanın finansal, lojistik ve altyapı dayanıklılığı sağlanacak. İstanbul riskine karşı İTO Afet ve Kriz Yönetim Merkezi kurulacak. Tarım yoksa bir millet aç kalmaya mahkûmdur. Küçük çiftçi ve hayvancımıza ücretsiz eğitimler ve pazarlama destekleri vererek gıda enflasyonuna karşı millî ekonomi modelini savunacağız.”

“Siyasetin değil, tüccarın masadaki gerçek sesi olacağız”

“Kürsülerdeki siyasi polemikler hangi tüccarın faturasını ödedi? Hangi işletmenin sorununu çözdü? Biz siyasi kavgalara ortak olmaya değil, hiçbir yapının arka bahçesi olmadan sadece risk alan tüccarın masadaki gerçek sesi olmaya geliyoruz. Ülke büyürken tüccarın ve KOBİ’lerin fakirleşmesine seyirci kalmayacağız. Unutmayın ki İstanbul lokomotiftir; İstanbul yürürse Türkiye koşar. Biz o lokomotifi yeniden rayına oturtacağız.”

Kruvaziyer liman ve stratejik yatırımlar

“Zeytinburnu bölgesine kazandırılması hedeflenen Zeyport Kruvaziyer Limanı Projesi desteklenerek İstanbul turizmi ve esnafına yüksek katma değerli turist girdisi sağlanacak. Kruvaziyer gemileriyle İstanbul’a gelecek zengin turistlerin kişi başı harcaması on binlerce doları buluyor. Suriçi ve Zeytinburnu esnafını ayağa kaldıracak Zeyport projesinin tohumunu atacağız. Anadolu Yakası’nda metroya, limana ve havalimanına yakın noktalar olan Sancaktepe ile Tuzla’da otopark sorunu olmayan devasa kongre ve fuar merkezleri inşa edeceğiz.”

“Makam değil, kalıcı dönüşüm istiyoruz”

“Ben İTO’yu yöneten değil, 81 komitedeki üyeleriyle birlikte yöneten bir başkan olacağım. Türkiye vergisinin yarısından fazlasını ödeyen İstanbul tüccarı, sadece seçimden seçime hatırlanan bir yapıyı değil, her gün yanında olan güçlü bir Temsili hak ediyor” diyerek sandık çağrısında bulundu.

Yorgunluk ve Hatalı Kayıtlar Güvenlik Riski Oluşturuyor

Rapora göre yorgunluk, denizcilikte en kapsamlı biçimde belgelenen risk faktörü olarak öne çıkıyor. Yetersiz personel ve aşırı iş yükü, çalışma ve dinlenme saatlerine ilişkin kayıtların gerçeği yansıtmamasına neden olabiliyor. Bu durum, gemilerdeki tehlikeli çalışma koşullarının denetim sistemleri tarafından tespit edilmesini zorlaştırıyor.

Araştırmada, denizcilerin dörtte biri ile üçte biri arasındaki bir bölümünün endişelerini dile getirmek veya hatalarını bildirmek konusunda kendilerini güvende hissetmediği belirtiliyor. Bu çekince, kaza ve ramak kala olaylarına ilişkin raporların eksik kalmasına yol açabiliyor.

Sigorta ve Finansman Kararlarında Yeni Yaklaşım

SSI, mürettebatın refahına ilişkin göstergelerin sigortacıların hasar önleme programlarına ve risk değerlendirmelerine dahil edilebileceğini belirtiyor. Kredi kuruluşları da bu verilerden yararlanarak finansman sağladıkları şirketleri izleyebilir.

Ancak rapor, mevcut kanıtların mürettebat refahı göstergelerini gelecekteki sigorta taleplerini, primleri veya yatırım performansını tek başına tahmin etmek için yeterli olmadığını vurguluyor. Bu göstergelerin diğer risk değerlendirme araçlarını tamamlayıcı nitelikte kullanılması gerekiyor.

Mevcut Verilerin Birleştirilmesi Gerekiyor

Araştırmaya göre sektörün önündeki temel sorunlardan biri, mürettebat anketleri, kaza incelemeleri, liman devleti kontrolü bulguları ve sigorta taleplerinin birbirinden bağımsız değerlendirilmesi.

Bu verilerin gemi ve işletmeci düzeyinde bir araya getirilmesi, olumsuz çalışma koşulları ile güvenlik olayları ve mali kayıplar arasındaki ilişkinin daha net ölçülmesini sağlayabilir. Böylece mürettebat refahının hem operasyonel güvenlik hem de ticari risk yönetimindeki rolü daha somut biçimde değerlendirilebilir.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de sivil gemiye yönelik saldırıyı kınadı. Gemide Ukraynalı ve Azerbaycanlı denizcilerin bulunduğu bildirilirken, olayın sivillerin güvenliğine yönelik ciddi risk oluşturduğu vurgulandı.

Romanya makamlarına göre Khoryv, Köstence Limanı’nın yaklaşık 24 kilometre açığında acil durum sinyali gönderdikten sonra battı. Gemideki 13 mürettebatın dokuzu kurtarıldı, bir denizcinin cansız bedenine ulaşıldı ve üç kişi için arama çalışmaları başlatıldı. Geminin Ereğli’den Romanya’nın Sulina Limanı’na demirli metal yükü taşıdığı belirtildi.

Olay, Karadeniz’de ticari gemilere yönelik insansız hava aracı saldırılarının deniz güvenliğine ilişkin endişeleri artırdığı bir dönemde yaşandı. Romanya ve Bulgaristan kıyıları çevresindeki gelişmeler, bölgedeki ticaret rotalarının korunması ve NATO’nun doğu kanadındaki güvenlik önlemlerine ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.

Romanya ve Avrupa Birliği yetkilileri saldırıdan Rusya’yı sorumlu tutarken, olayla ilgili Moskova’dan kamuoyuna açık bir açıklama gelmedi.

Öneri, ABD limanlarına uğrayan Çin sahipli, Çin tarafından işletilen ve Çin’de inşa edilen gemilerin yanı sıra belirli yabancı yapımı araç taşıyıcıları kapsıyor. Askıya alma döneminde şirketlerden ilgili liman ücretleri tahsil edilmeyecek; gemiden kıyıya vinçler ve yük elleçleme ekipmanlarına yönelik belirli gümrük vergileri de muafiyet kapsamında kalacak.

ABD, söz konusu ücretleri Ekim 2025’te uygulamaya koymuş, ancak bir ay geçmeden askıya almıştı. Çin de karşılık olarak ABD bağlantılı gemilere yönelik liman ücretlerini durdurmuştu. İlk tedbirler, Çin’in sanayi politikaları ve devlet desteklerinin küresel rekabeti bozduğu ve ABD’nin ticari gemi inşa sektörünü zayıflattığı yönündeki soruşturmanın ardından gündeme gelmişti.

Ücretlerin Yeniden Uygulanması Tartışılıyor

Muafiyetin uzatılması, ABD’de bazı siyasetçiler ve denizcilik sendikalarının ücretlerin yeniden yürürlüğe konulması yönündeki çağrılarına rağmen önerildi. Bu kesimler, askıya alma kararının ABD’nin yerli gemi inşa kapasitesini geliştirme çabalarını zayıflattığını savunuyor.

Çin tersaneleri dünya genelindeki ticari gemi üretiminin yarısından fazlasını gerçekleştirirken ABD’nin payı yaklaşık yüzde 0,1 seviyesinde bulunuyor. Ücretlerin yeniden uygulanmasını destekleyenler, bu farkın azaltılması için mevcut tedbirlerin önemli olduğunu belirtiyor.

Denizcilik şirketleri ise liman ücretlerinin operasyonel maliyetleri artırabileceği ve mevcut ticaret hatlarını aksatabileceği gerekçesiyle ertelemeyi destekliyor. Tedbirlerin kısa süreli uygulandığı dönemde ABD merkezli bir taşıyıcı şirket, Çin’in karşılıklı ücretleri nedeniyle 6,4 milyon dolar maliyet bildirmişti. Çin’in devlet destekli büyük denizcilik şirketlerinden biri içinse ABD ücretlerinin yıllık maliyetinin yaklaşık 1,5 milyar dolara ulaşabileceği tahmin edilmişti.

Sektör temsilcileri, karşılıklı ücretlerin taşımacılık maliyetlerini yükseltebileceği ve gemilerin ticaret rotalarını değiştirmesine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

ABD’nin Daha Geniş Kapsamlı Ücret Planı

ABD yönetimi, Çin bağlantılı gemilere yönelik tedbirlerin yanı sıra, yabancı yapımı ticari gemileri kapsayacak daha geniş bir liman ücreti sistemi üzerinde de çalışıyor. Plan kapsamında, ABD limanlarına uğrayan gemilerle taşınan ithal yükün kilogramı başına 1 ila 25 sent arasında ücret alınması değerlendiriliyor.

En yüksek tarifenin uygulanması durumunda sistemin 10 yılda 1,5 trilyon dolara kadar gelir sağlayabileceği öngörülüyor. Gelirin, ABD’de gemi inşa kapasitesini geliştirmek amacıyla kurulması planlanan bir fona aktarılması hedefleniyor.

Ancak sektör kuruluşları, geniş kapsamlı ücretlerin deniz taşımacılığı maliyetlerini artırabileceği ve uluslararası ticareti olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.

Uzatma önerisi için kamuoyu görüşleri 30 Ekim 2026’ya kadar kabul edilecek. Henüz kesinleşmeyen düzenleme, ABD ile Çin arasındaki müzakereler devam ederken mevcut ücretlerin uygulanmasını iki ay daha erteleyebilir.

Enstitünün etkileşimli gemi olayları haritasını yöneten Raydan, ekim ayında kaydedilen saldırı sayısının şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştığını belirtti. Harita, eylül ve ekim aylarında meydana gelen saldırıların çoğunun Hürmüz Boğazı'nda gerçekleştiğini gösteriyor.

Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) verileri de bölgedeki saldırıların boyutunu ortaya koyuyor. IMO, İran'la çatışmaların başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı ve daha geniş Orta Doğu bölgesinde toplam 120 olay kaydetti.

Reuters'ın IMO listesi ve MarineTraffic gemi verileri üzerinde yaptığı incelemeye göre, saldırılarda hasar gören 30'dan fazla çok büyük ham petrol taşıyıcısı (VLCC) bulunuyor. Bu gemilerin 11'i yalnızca ekim ayında hasar gördü. Her biri yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyabilen bu tankerler, küresel VLCC filosunun yaklaşık yüzde 3,5'ini oluşturuyor.

Gemi sahiplerinin yüksek navlun ücretleri ve bölgesel üreticilerin Brent petrol fiyatına kıyasla sunduğu daha yüksek indirimler nedeniyle Körfez'de yükleme yapmaya daha istekli hale gelmesi, tankerlerin saldırılara maruz kalma riskini artırıyor.

Yunanistan merkezli danışmanlık şirketi Marisks, ekim ayının mart ayında çatışmaların tırmanmasından bu yana Hürmüz Boğazı ve çevresinde deniz saldırılarının en yoğun yaşandığı dönem olduğunu bildirdi. Şirketin verilerine göre, 5-11 Ekim tarihleri arasında bir düzine gemi saldırıya uğradı. Bu, çatışmaların başlamasından bu yana haftalık bazda kaydedilen en yüksek saldırı sayısı oldu.

Raydan'a göre İran, saldırıları yoğunlaştırarak deniz taşımacılığının toparlanmasını yavaşlatmayı ve kasım ayındaki ABD ara seçimleri öncesinde küresel enerji piyasaları üzerindeki baskıyı sürdürmeyi amaçlıyor. Reuters da bu ayın başlarında iki üst düzey İranlı yetkiliye dayandırdığı haberinde Tahran'ın bu tür taktikler benimsediğini bildirmişti.

İngiliz deniz güvenliği kuruluşu UKMTO, 16 Ekim itibarıyla ABD-İran çatışmasıyla bağlantılı 135 olay kaydettiğini açıkladı. Kuruluş, gemi işletmecilerinin gönüllü bildirimlerinin yetersizliği nedeniyle bölgedeki tüm olayları takip etmekte zorlandığını belirtti. UKMTO verileri, ekim ayında saldırılar sonucu gemilerde meydana gelen hasarlarda da keskin bir artış yaşandığını ortaya koydu.

Hiçbir ülkenin tüm riskleri tek başına ortadan kaldıramayacağını belirten Bakan Bayraktar, "Ancak sağlam politikalar ve daha güçlü ortaklıklar sayesinde daha dirençli enerji sistemleri inşa edebiliriz. Türkiye'nin izlediği yaklaşım tam olarak budur. Biz, artan enerji talebiyle hızla büyüyen bir ekonomiyiz. Ancak ne yazık ki enerji ihtiyaçlarımızın yaklaşık yüzde 70'ini ithal ediyoruz ve enerji ithalatımız ticaret açığımızın neredeyse yüzde 60'ını oluşturuyor. Bu nedenle bu bağımlılığı azaltmak sadece bir enerji politikası meselesi değildir. Bu, stratejik bir ekonomik ve ulusal güvenlik meselesidir. Stratejimiz yerli kaynakların geliştirilmesine, yenilenebilir ve nükleer enerjinin hızlandırılmasına, enerji verimliliğinin artırılmasına ve enerji altyapımızın güçlendirilmesine dayanmaktadır. Ve bu cephede önemli ilerlemeler kaydediyoruz. Bugün yenilenebilir kaynaklar Türkiye'nin Kurulu elektrik üretim kapasitesinin yüzde 62'sinden fazlasını oluşturmaktadır. Rüzgâr ve güneş enerjisi toplam kapasitemiz hali hazırda 43 gigavatı aşmıştır'' dedi

"Amacımız Türkiye'yi bölgesel enerji piyasalarını birbirine bağlayan güvenilir bir ortak yapmaktır"

Antalya'da düzenlenecek olan COP 31 öncesinde açıklayacakları iddialı bir hedef belirlediklerini aktaran Bakan Bayraktar, "Bu hedefe ulaşmak devasa miktarda yatırım gerektirmekte ve uluslararası iş birliği için büyük fırsatlar oluşturmaktadır. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) programımız aracılığıyla her yıl 2 gigavatlık yeni kapasite tahsis etmeyi amaçlıyoruz. Ayrıca 2027'nin ilk yarısında ilk deniz üstü (offshore) rüzgar ihalelerimizi hazırlıyoruz. Ancak yeni üretim kapasitesi inşa etmek tablonun yalnızca bir kısmıdır. Ayrıca daha akıllı, daha güçlü ve daha birbirine bağlı bir elektrik şebekesine de ihtiyacımız var. 2040 yılına kadar elektrik şebekelerimiz için yaklaşık 80 milyar dolar tutarında yatırım ihtiyaçlarını öngörüyoruz. Bu yatırımlar, daha fazla yenilenebilir kaynağı entegre etmemize, şebekeyi dirençli tutmamıza ve sınır ötesi elektrik ticaretini genişletmemize yardımcı olacaktır. Doğumuzda Azerbaycan ve Gürcistan, güneyimizde Irak, Suriye, Lübnan, Ürdün ve Suudi Arabistan, Avrupa yönünde ise Bulgaristan ve Yunanistan ile elektrik enterkonneksiyonlarını güçlendiriyoruz. Amacımız Türkiye'yi sadece büyük bir enerji oyuncusu değil, aynı zamanda bölgesel enerji piyasalarını birbirine bağlayan güvenilir bir ortak yapmaktır" ifadelerini kullandı.

"Akkuyu Nükleer Güç Santrali, enerji tarihimiz için önemli bir dönüm noktasını temsil etmektedir"

Yenilenebilir enerji kaynaklarının vazgeçilmez olduğunu kaydeden Bakan Bayraktar, "Aynı zamanda güvenilir, kesintisiz 7/24 ve düşük karbonlu elektrik üretimine de ihtiyacımız var. İşte bu yüzden nükleer enerji stratejimizin bir diğer önemli ayağını oluşturmaktadır. Dört reaktörü ve toplam 4.8 gigavat kapasitesiyle Akkuyu Nükleer Güç Santrali, enerji tarihimiz için önemli bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Önümüzdeki aylarda ilk nükleer reaktörü devreye almak için Rosatom ile çalışıyoruz. Akkuyu tamamen faaliyete geçtiğinde, Türkiye'nin elektrik talebinin yaklaşık yüzde 10'unu karşılayacaktır. Daha uzun vadeli hedefimiz, hem büyük ölçekli reaktörleri hem de küçük modüler reaktörleri (SMR) kapsayacak şekilde 2050 yılına kadar 20 gigavat nükleer kapasiteye ulaşmaktır. Güvenli, rekabetçi ve düşük karbonlu bir enerji sistemi inşa etmede nükleer ve yenilenebilir enerjinin birbirini tamamlaması gerektiğine inanıyoruz" dedi.

"Karadeniz'deki doğal gaz keşfimiz, Türkiye'nin iç üretim görünümünü kökten değiştirdi"

Aynı zamanda petrol ve doğal gazın önümüzdeki yıllarda da küresel enerji karmasının önemli bileşeni olduğunu bildiklerinin söyleyen Bakan Bayraktar, "Bu nedenle hem iç üretimi hem de uluslararası ortaklıklarımızı güçlendiriyoruz. Karadeniz'deki 785 milyar metreküplük doğal gaz keşfimiz, Türkiye'nin iç üretim görünümünü kökten değiştirdi. Sakarya Gaz Sahası'nda üretim günde yaklaşık 10 milyon metreküpe ulaştı. Bunu bu yılın sonuna kadar iki katına çıkarmayı ve 2028 yılına kadar günde 45 milyon metreküpe ulaştırmayı hedefliyoruz. Ayrıca altı gelişmiş derin deniz sondaj gemisi aracılığıyla arama kabiliyetlerimizi genişletiyor ve Türkiye Petrollerinin uluslararası faaliyetlerini artırıyoruz. Elbette sadece üretim yeterli değildir. Çeşitlendirilmiş tedarik kaynakları ve güçlü altyapı da aynı derecede önemlidir. Son on yılda günlük LNG gazlaştırma kapasitemizi yaklaşık 30 milyon metreküpten yaklaşık 160 milyon metreküpe çıkardık. Ayrıca doğal gaz depolama kapasitemizi 15 milyar metreküpe çıkarmak için çalışıyoruz. Bu kabiliyetler kendi güvenliğimizi güçlendirirken, komşularımızı ve bölgesel piyasaları desteklemek için fırsatlar oluşturmaktadır. Türkiye, üretici ve tüketici ülkeleri birbirine bağlayan önemli bir enerji merkezi konumundadır. Bu rolümüzü daha da geliştirmek istiyoruz.

Stratejik bir fırsat, Basra'ya doğru olası bir uzantı da dahil olmak üzere Silopi-Ceyhan sistemi aracılığıyla ham petrol taşımacılığını genişletmektir. Böyle bir bağlantı, savunmasız deniz geçiş noktalarına olan bağımlılığı azaltarak önemli bir alternatif ihracat rotası sağlayabilir. Kritik mineraller enerji güvenliği ve endüstriyel rekabet gücü açısından giderek daha fazla önem kazanmaktadır'' ifadelerini kullandı.

"Gelecek ay Türkiye, Antalya'da COP31'e ev sahipliği yapacak"

hedeflerinden birinin hammadde çıkarımının ötesine geçerek işleme, ileri imalat ve yüksek katma değerli teknolojilere yönelmek olduğunu aktaran Bakan Bayraktar, Antalya'da düzenlenecek olan COP31 sürecine dair de hatırlatmalarda bulundu. Konuşmasının devamında Bakan Bayraktar, "Beylikova nadir toprak elementi kaynaklarımız, yeni endüstriyel ortaklıklar ve tedarik zincirleri geliştirmek için önemli bir potansiyel sunmaktadır. Şimdi izninizle bir başka önemli konuya geçmek istiyorum: iklim değişikliği. Gelecek ay Türkiye, Antalya'da COP31'e ev sahipliği yapacak. Bu, enerji güvenliği, ekonomik kalkınma ve iklim eyleminin birbirinin rakibi olan hedefler olmadığını göstermek için önemli bir fırsat olacaktır. Bunlar birlikte ilerlemek zorundadır. Gelecek COP31 Başkanlığı olarak, küresel iklim gündeminin merkezine uygulamayı koymak istiyoruz. Yıllar boyunca pek çok taahhütte bulunduk. Şimdi bu taahhütleri yatırıma, teknoloji dağıtımına ve somut sonuçlara dönüştürmeliyiz. Aynı zamanda, ülkelerin farklı ekonomik gerçekliklere, farklı enerji kaynaklarına ve çeşitli kalkınma önceliklerine sahip olduğunu kabul etmeliyiz. Herkese uyan tek bir yol olamaz. Üzerinde çalıştığımız girişimlerden biri, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarmayı amaçlayan "35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü"dür (35 by 35 Global Electrification Pledge).Bu, farklı ulusal şartlara saygı duyan kolektif, gönüllü bir hedeftir. Temiz elektrik üretimi, enerji verimliliği ve modern altyapıyla desteklenen elektrifikasyonun, küresel enerji geçişinin en güçlü itici güçlerinden biri haline gelebileceğine inanıyoruz. Ancak bu hedeflerin hiçbiri hatırı sayılır yatırımlar olmadan gerçekleştirilemeyecektir. Yalnızca kamusal kaynaklar yeterli olmayacaktır. Özel sermayeye, uluslararası finans kuruluşlarına, yenilikçi finansman mekanizmalarına ve daha güçlü teknoloji ortaklıklarına ihtiyacımız var" dedi.

Dünyanın en yoğun 8 konteyner limanının tamamı Doğu ve Güneydoğu Asya'da bulunurken Çin, ilk 8 sıraya 6 limanla girdi.

Sıralama, limanlarda elleçlenen dolu ve boş konteynerlerin toplamını kapsıyor. Veriler, 20 fitlik standart konteyner birimi olan TEU üzerinden hesaplanıyor.

Şanghay 16 yıldır zirveyi bırakmıyor

Çin'in Şanghay Limanı, 2025 yılında 55 milyon 62 bin 500 TEU konteyner elleçleyerek dünyanın en yoğun limanı olmayı sürdürdü.

Şanghay, böylece 16'ncı yıl üst üste listenin ilk sırasında yer aldı.

Singapur Limanı, 44 milyon 660 bin TEU ile ikinci sırada bulunurken Çin'in Ningbo-Zhoushan Limanı 43 milyon 872 bin TEU ile üçüncü oldu.

Şanghay'ın konteyner hacmi, ikinci sıradaki Singapur'u 10,4 milyon TEU aşarken ABD'nin en yoğun limanı Los Angeles'ın beş katından fazla gerçekleşti.

Çin ilk 8 sıranın 6'sını aldı

Şanghay ve Ningbo-Zhoushan'ın ardından Çin'in Shenzhen Limanı 35,4 milyon TEU ile dördüncü, Qingdao Limanı 32,9 milyon TEU ile beşinci, Guangzhou Limanı 28,1 milyon TEU ile altıncı sırada yer aldı.

Güney Kore'nin Busan Limanı 24,9 milyon TEU ile yedinci olurken Çin'in Tianjin Limanı 24 milyon TEU ile sekizinci sıraya yerleşti.

Hong Kong dahil edildiğinde Çin limanları, dünyanın en yoğun 30 limanında gerçekleşen toplam konteyner trafiğinin yaklaşık yarısını oluşturdu.

ABD'nin en yoğun limanı ancak 18'inci sırada

ABD'nin en yoğun konteyner limanı Los Angeles, 2025 yılında 10 milyon 239 bin 318 TEU işlem hacmiyle dünya sıralamasında 18'inci oldu.

Los Angeles'ın komşusu Long Beach Limanı ise 9 milyon 881 bin 595 TEU ile 21'inci sırada yer aldı.

ABD'nin New York/New Jersey Limanı da 8 milyon 897 bin 500 TEU ile 23'üncü sıraya girdi.

Los Angeles ve Long Beach limanlarından oluşan San Pedro Körfezi liman kompleksi, 2025 yılında ABD'nin konteynerle gerçekleştirilen uluslararası deniz ticaretinin yaklaşık üçte birini karşıladı.

Avrupa'nın en yoğun limanı Rotterdam 12'nci sırada

Avrupa'nın en yoğun konteyner limanı Hollanda'daki Rotterdam oldu.

Rotterdam Limanı, 2025 yılında 14 milyon 245 bin TEU işlem hacmiyle dünya sıralamasında 12'nci sırada yer aldı.

Belçika'nın Antwerp-Bruges Limanı 13 milyon 630 bin TEU ile 13'üncü, Almanya'nın Hamburg Limanı ise 8 milyon 323 bin 17 TEU ile 27'nci oldu.

Afrika kıtasından Fas'ın Tanger Med Limanı, 11 milyon 106 bin 164 TEU ile 16'ncı sıraya yerleşti.

Singapur'dan 65 milyon konteynerlik liman projesi

Dünyanın ikinci en yoğun konteyner limanına sahip Singapur, uluslararası deniz taşımacılığında aktarma merkezi olarak faaliyet gösteriyor.

Dünya genelinde 600'den fazla limanla bağlantısı bulunan Singapur'da konteynerler, farklı gemiler arasında aktarılarak varış noktalarına gönderiliyor.

Singapur, konteyner faaliyetlerini tek merkezde toplamak amacıyla Tuas Limanı projesini de sürdürüyor.

2040'lı yıllarda tamamlanması planlanan projenin yıllık 65 milyon TEU kapasiteye ulaşması hedefleniyor.

Dünyanın en yoğun 30 konteyner limanı

Lloyd's List'in 2026 sıralamasına göre 2025 yılında en fazla konteyner elleçleyen limanlar şöyle:

Kaynak: Ekonomim

VDR cihazındaki 68 günlük kaydın 32 günü incelendi

Polis müfettişi Mehmet Mannas, geminin VDR cihazında 68 günlük kayıt bulunduğunu, bunların 32 günlük bölümünün incelendiğini açıkladı. İncelenen kayıtlar arasında geminin dümen sistemi, sancak ve diğer teknik donanımlarına ilişkin konuşmaların bulunduğu belirtildi. VDR cihazındaki ses ve veri kayıtlarının incelenmesinin sürdüğünü ifade eden Mannas, cihazdan elde edilen verilerin soruşturmanın önemli bir bölümünü oluşturduğunu kaydetti. Geminin sefer sırasında meydana gelen olaylarına ilişkin ses kayıtlarında, yolcuların durumu ve mürettebatın müdahalelerine yönelik konuşmaların da tespit edildiği aktarıldı.

VDR kayıtlarında dümen arızası konuşmaları

Mahkemede aktarılan bilgilere göre, VDR ses kayıtlarında geminin dümen sisteminde yaşanan arızalara ilişkin konuşmalar tespit edildi. Geminin ön konsolunda iki, joystick bölümünde ise bir dümen kontrolünün bulunduğu belirtildi. Kayıtlarda dümen arızasının devam ettiğine ilişkin konuşmalar yer aldığı, ilgili makinistin tespit edilmesinin ardından bu konuda ifadesinin alınacağı kaydedildi.

VDR kayıtlarında geminin başka bir gemiye çok yaklaştığına ilişkin konuşmaların da bulunduğu açıklandı. Ses kayıtlarında geminin diğer gemiye 250 metre kadar yaklaştığının konuşulduğu belirtildi.

Dümen arızasının şirkete bildirildiği ifadesi

Duruşmada, gemideki dümen arızasının şirkete bildirilip bildirilmediği de gündeme geldi. Avukat Bahar tarafından yapılan sorgulamada, dümen arızasının şirkete bildirildiğine yönelik ifade bulunduğu aktarıldı. Gemide meydana gelen arızaların bağlı bulunulan bayrak devletine, klas kuruluşuna ve şirkete bildirilmesi gerektiği belirtildi. Geminin 2 Haziran 2026 tarihinde klas kuruluşu tarafından belgelendirildiğine ilişkin bilgi de mahkemeye sunuldu.

Geminin su aldığına ilişkin konuşmalar tespit edildi

VDR kayıtlarında geminin su aldığına ilişkin konuşmaların da bulunduğu açıklandı. Mahkemede, gemideki mürettebat arasında "Burada bir tek biz tamız ,geriye kalan her şey yarım" olduğuna yönelik konuşmalar bulunduğu belirtildi. Bunun yanı sıra kayıtlarda, "Şirket kendi işinin peşinde" ve "Gemi batacak" şeklindeki ifadelerin yer aldığı aktarıldı. Polis, geminin su alması ve batma sürecine ilişkin konuşmaların inceleme kapsamında değerlendirildiğini bildirdi.

Kaptana geri dönme çağrısı

Mahkemede aktarılan VDR kayıtlarında, bir yolcunun kazadan önceki günlerde kaptana geri dönülmesi yönünde çağrıda bulunduğu belirtildi. Geminin arka bölümünde bir kadının bayıldığına ilişkin konuşmaların bulunduğu, ikinci kaptan Merve Nur Seraslan’ın söz konusu yolcuya müdahale ettiğinin kayıtlara yansıdığı ifade edildi. Ayrıca gemide yaşanan olaylar sırasında mürettebat arasında geçen konuşmaların incelendiği bildirildi.

Mahkemede, ikinci makinist Metin Gül’ün gemideki mürettebatla yaptığı konuşmalara ilişkin de bilgi verildi. Polis, birinci zanlı Ali Özdülger ile beşinci zanlı Metin Gül arasında geçen konuşmaların tespit edildiğini açıkladı. Bu konuşmaların soruşturma kapsamında değerlendirildiği belirtildi.

Duruşmada, gemiden yapılan acil yardım çağrısına ilişkin kayıtlar da gündeme geldi. Geminin HTS sistemi üzerinden yapılan "Mayday" çağrısının duyulduğu ve bu kaydın da soruşturma kapsamında incelendiği bildirildi. Ayrıca gemide kaza sırasında çekilen videoların hangi saatlerde kaydedildiğinin araştırıldığı belirtildi.

Sintine pompaları ve alarm sistemi araştırılıyor

Soruşturma kapsamında geminin sintine pompaları ve su seviyesi alarm sisteminin de incelendiği açıklandı. Mahkemede, gemide sintine pompalarının bulunduğu, suyun belirli bir seviyeye ulaşması halinde alarm sisteminin devreye girdiği belirtildi. Ayrıca gemide su sızdırmazlık şartının bulunduğu ifade edildi. Geminin iki jeneratöre sahip olduğu, bunlardan birinin çalışmaması halinde diğerinin devreye girebildiği bilgisi de mahkemede aktarıldı.

Duruşmada geminin fiber donanımına ilişkin teknik değerlendirmeler de gündeme geldi. Mahkemede aktarılan bilgilere göre, fiber donanımda yapılacak tamiratların tersanede ve uzman kişiler tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği belirtildi. Geminin parçaları üzerinden teknik tespitler yapılacağı, bu konuda uzmanlardan rapor alınacağı açıklandı.

İkinci kaptanın şirketle görüşmesi inceleniyor

Mahkemede, ikinci kaptan Merve Nur Seraslan’ın şirketle gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin ayrıntılar da ele alındı. Seraslan’ın şirkete e-posta gönderdiği, ancak e-postanın açılmadığı, gönderinin geri döndüğü ve içeriğine erişilemediği belirtildi. VDR kayıtlarında ikinci kaptanın aleyhine değerlendirilen konuşmalar bulunduğu da mahkemeye aktarıldı. Duruşmada, gemideki arızalardan şirketin sorumlu olduğuna ilişkin değerlendirmeler de gündeme geldi.

Mahkemede baş makinist Zeki Öz’ün gemiye ikinci seferi için geldiği ve geçici olarak görev yaptığı belirtildi. Mürettebat üyelerinden Raşat İbrahimov’un ise 15 Ağustos’ta işe başladığı, gemide henüz yeni olduğu bilgisi aktarıldı. Duruşmada geminin kaptanı ve sorumlularının görev ve yetkilerine ilişkin değerlendirmeler de yapıldı.

Deniz Hukuku Bilirkişisi görevlendirildi

Polis, kazanın teknik ve hukuki yönlerinin araştırılması amacıyla Deniz Hukuku Bilirkişisi görevlendirildiğini açıkladı. Soruşturma kapsamında Türkiye’den bir bilirkişi heyetinin gelmesi için girişimde bulunulduğu, ilgili makamlara isim listesinin gönderildiği belirtildi. Heyetin KKTC’ye gelerek gemi üzerinde incelemelerde bulunacağı ve rapor hazırlayacağı aktarıldı. Ayrıca geminin bağlı bulunduğu bayrak devleti, klas kuruluşu, güvenlik donanımı ve teknik bakım işlemleriyle ilgili soruşturmanın sürdüğü ifade edildi. Limanlar Dairesinin olası kusurlarının da araştırıldığı, kusur tespit edilmesi halinde gerekli soruşturmanın yapılacağı kaydedildi.

Duruşmada, üç zanlı hakkında Barış Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinden rapor temin edileceği açıklandı. Zanlıların sağlık durumlarına ilişkin gerekli notların alındığı, raporların soruşturma dosyasına ekleneceği belirtildi.

VDR verileri ve teknik raporlar bekleniyor

Polis, soruşturmanın 54’üncü gününde VDR cihazından elde edilen bazı arızalara ilişkin kayıtların da mahkemeye sunulduğunu belirtti. Cihazın geminin konumu, pusulası, karaya yanaşma durumu ve rotasına ilişkin bilgileri kaydettiği, ayrıca geçici ve kalıcı alarm sistemlerinin bulunduğu ifade edildi. Geminin üst güvertesinde bulunan ses kayıtlarının da incelemeye alındığı açıklandı. Soruşturma kapsamında hava raporları, VDR arıza kayıtları, ses kayıtları, geminin hasar durumu ve meteorolojik şartları içeren kapsamlı bir rapor hazırlanacağı bildirildi. Polis, geminin teknik donanımı, arızaları ve bakım işlemleriyle ilgili incelemelerin sürdüğünü, yeni bilirkişi raporlarıyla soruşturmanın genişletileceğini kaydetti.

Duruşmada, geminin daha önce karıştığı kazaya ilişkin soruşturmanın da devam ettiği açıklandı. Bu kapsamda bir kişinin daha aranan şahıslar arasına alındığı belirtildi.

9 zanlıya 7 gün ek tutukluluk

Polis, soruşturmanın henüz tamamlanmadığını, VDR kayıtlarının incelenmesinin ve bilirkişi raporlarının hazırlanmasının sürdüğünü belirterek zanlıların tutukluluk sürelerinin uzatılmasını talep etti.

Mahkeme, direktör Ali Özdülger, birinci kaptan Mustafa Öz, ikinci kaptan Merve Nur Seraslan, baş makinist Zeki Öz, ikinci makinist Metin Gül ile mürettebat üyeleri Serkan Erol, Kadir Kuliyev, Vale Hummolov ve Raşat İbrahimov’un 7 gün daha tutuklu kalmasına karar verdi.

Transpasifik hattında Şanghay-Los Angeles navlunları yüzde 2 artarak 40'lık konteyner başına 8 bin 7 dolara yükselirken, Şanghay-New York hattındaki navlunlar yüzde 1 artışla 10 bin 166 dolara çıktı.

Drewry'nin Konteyner Kapasitesi Analizi'ne göre, gelecek hafta için açıklanan sefer iptali sayısı bu haftaki altıdan ikiye geriledi. Bu durum, kapasitenin daha etkin kullanılacağına işaret ediyor. ABD'nin güçlü ithalat talebinin navlunları desteklemeyi sürdürmesi nedeniyle Drewry, Transpasifik hattında fiyatların gelecek hafta istikrarlı kalmasını bekliyor.

Asya-Avrupa hattında kapasite daralması fiyatları destekliyor

Asya-Avrupa hattında ise navlun artışları daha belirgin oldu. Şanghay-Rotterdam hattında fiyatlar yüzde 3 artarak 40'lık konteyner başına 3 bin 632 dolara, Şanghay-Cenova hattında ise yüzde 5 yükselerek 4 bin 152 dolara ulaştı.

Gelecek hafta için açıklanan sefer iptallerinin sayısının bu haftaki ikiden sekize yükselmesi, kapasite üzerindeki baskının artacağına işaret ediyor. Taşıyıcılar, navlun fiyatlarını yukarı yönlü desteklemek amacıyla sefer iptalleri yoluyla kapasiteyi azaltıyor. Drewry, kapasitenin sıkışık seyretmesi nedeniyle Asya-Avrupa hattında navlunların gelecek hafta hafifçe artacağını öngörüyor.

Buna karşılık, Asya'nın önemli limanlarındaki sıkışıklık hafifledi. Şanghay Limanı'nda gemilerin bekleme süresi 38. haftadaki 97 saatten 42. haftada 38 saate geriledi. Bu düşüş, liman operasyonlarında önemli bir iyileşmeye işaret ediyor.

Doğu-Batı konteyner taşımacılığı piyasasındaki belirsizlik sürüyor. Güvenlik riskleri ve gemilere yönelik saldırılar, Körfez'e yönelik gemi hareketlerini etkilemeye devam ediyor. 42. haftada Körfez'e yalnızca iki konteyner gemisi giriş yaparken, önceki hafta bu sayı beş olarak kaydedilmişti.

Süveyş Kanalı'ndan geçen gemi sayısı ise 41. haftadaki 54'ten 42. haftada 55'e yükseldi.

Transpasifik hattında ABD'nin ithalat talebi navlunları desteklerken, taşıyıcılar Asya-Avrupa hattında kapasite yönetimi ve ek ücretler yoluyla fiyatları korumaya çalışıyor. Asya limanlarındaki sıkışıklığın azalması gemilerin bekleme sürelerini iyileştirse de navlun piyasasının gelecekteki seyri talep koşullarına, kapasite düzenlemelerine ve bölgesel güvenlik gelişmelerine bağlı kalmayı sürdürüyor.

7DENİZ

Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan oluşan R4 Grubu Dışişleri Bakanları, İstanbul'da gerçekleştirdikleri zirvenin ardından ortak bir bildiri yayımladı.

Orta Doğu Barışı ve Filistin sorunu
Toplantının ardından yayımlanan ortak bildiride, bölgedeki istikrarsızlığın ana kaynağına dikkat çekildi. Bildiride, "İsrail işgalinin bölge ve ötesindeki istikrarsızlığın temel kaynağını oluşturduğunu ve İsrail politikalarının küresel kamuoyunda derin bir adaletsizlik hissi oluşturduğu vurgulamışlardır. İki devletli çözümün ilgili BM kararları uyarınca bir an önce hayata geçirilmesi çağrısında bulunmuşlardır. Orta Doğu'da kapsamlı barışın sağlanması amacıyla; Filistin halkının meşru haklarına, kendi kaderini tayin etme ile 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız, egemen, yaşanabilir ve coğrafi bütünlüğe sahip bir Filistin Devleti kurma yönündeki devredilemez hakkı da dahil olmak üzere verdikleri desteği yinelemişlerdir. Bakanlar, devam eden İsrail şiddeti ile Kudüs'ün hukuki ve tarihi statüsünü değiştirme girişimlerine acilen son verilmesi ve Filistin'deki yıkım ile insani felaketin durdurulması çağrısında bulunmuşlardır. Batı Şeria ve Kudüs'teki geçmiş ve mevcut tüm yerleşim faaliyetlerini ve Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddetini kınamışlardır. Gazze'ye kesintisiz insani yardım akışının sağlanması ve Gazze'nin yeniden imarı yönündeki acil ihtiyacın altını çizmişlerdir. Yemen konusuna ilişkin olarak Bakanlar; insani acıları derinleştiren Husi milislerinin yol açtığı kabul edilemez tırmanmayı, Suudi Arabistan Krallığı'na yönelik, özellikle sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan, süregelen saldırılarını ve Kızıldeniz ile Babülmendep'te ticari gemilere yönelik gerçekleştirilen saldırıları en güçlü şekilde kınamışlardır. Yemen Hükümeti ve Suudi Arabistan Krallığı ile tam dayanışma içinde olduklarını ifade etmiş; Husi milislerini tüm askeri eylemlerini, tehditlerini ve saldırılarını derhal durdurmaya ve iyi niyetle siyasi sürece geri dönmeye çağırmışlardır" ifadelerine yer verildi.

Yemen ve Kızıldeniz'deki gerilim
Yemen'deki insani kriz ve Husi milislerinin eylemlerine yer verilen bildiride, Hürmüz Boğazı ve küresel tedarik zincirindeki sıkıntılara dikkat çekildi. Bildiride, "ABD/İsrail ile İran arasında ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan askeri çatışmaya ilişkin olarak Bakanlar; bu çatışmanın yalnızca diyalog ve diplomasi yoluyla ele alınması, ayrıca gemiler de dahil olmak üzere sivillerin ve sivil altyapıların hedef alınmasının önlenmesi yönündeki acil ihtiyacı vurgulamışlardır. İslamabad Mutabakat Zaptı'na olan desteklerini ifade etmiş, tırmanmanın daha fazla artmasını önlemeye yönelik sürdürülen diplomatik çabaları memnuniyetle karşılamış ve müzakere yoluyla varılacak kalıcı bir çözüme olan bağlılıklarını yeniden teyit etmişlerdir. Bakanlar; seyrüsefer serbestisinin, kalıcı deniz emniyeti ve güvenliği ile seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin korunmasının hayati önemini vurgulamışlardır. Deniz hatlarının kesintiye uğramasının küresel tedarik zincirlerini, enerji, gübre ve gıda akışını engelleyerek bölge ve ötesindeki kırılgan durumdaki kesimleri olumsuz etkilediğini ve herkesin güvenlik ile refahını tehdit ettiğini kaydetmiş; bu nedenle söz konusu zorlukların aşılması için uluslararası toplumun ortak çaba göstermesi gerektiğini belirtmişlerdir. Bakanlar ayrıca, hukuka uygun seyrüseferi engelleyen her türlü tedbiri veya kısıtlamayı reddetmiş; Hürmüz Boğazı'ndan güvenli, emniyetli ve engelsiz geçişin hızlı ve eksiksiz bir şekilde yeniden başlatılması çağrısında bulunmuşlardır. Bakanlar, yukarıda belirtilen hususlarda yakın istişare ve iş birliğini sürdürme konusunda mutabık kalmışlardır" denildi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump, 9 Ekim'de Rus dizelinin ABD ve küresel pazarlara tedariki konusunda anlaşmaya varmıştı.

Romanya'nın Köstence kenti açıklarındaki Komor Adaları bayraklı, 10 Ukraynalı ve 3 Azerbaycanlı mürettebatı taşıyan bir ticaret gemisi saldırıya uğrayarak battı. Romanya ulusal haber ajansı Agerpres, sudan 9 kişinin kurtarıldığını, 1 kişinin ise cansız bedenine ulaşıldığını aktardı. Bulgaristan Ulusal Televizyonu ise geminin İHA tarafından vurulduğunu belirtti. Kayıp durumdaki 3 kişiyi arama çalışmalarının sürdüğü öğrenildi. Romanya Cumhurbaşkanı Nicusor Dan yaptığı açıklamada, "Bu sabah Komor Adaları bayraklı Khoryv gemisi, Romanya karasuları yakınlarında bir insansız hava aracı saldırısına uğrayarak battı. Maalesef 1 denizci hayatını kaybetti ve 3 denizci daha aranıyor. İçişleri Bakanlığı'ndan kurtarma ekiplerini tebrik ediyorum, onların müdahalesi olmasaydı can kaybı çok daha yüksek olurdu. Bu saldırı, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı saldırganlığının trajik sonuçlarının yeni bir örneğidir. Rusya'nın artık ABD ve Avrupa'nın barış girişimlerini ciddiye almasının, ateşkes önerilerini kabul etmesinin ve savaşı sona erdirmesinin zamanı geldi" ifadelerini kullandı.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.