Reuters’a konuşan adı açıklanmayan üç kaynak, söz konusu planın İran liderliği içinde görüşüldüğünü ve mesajın İran yanlısı Husilere iletildiğini iddia etti. Kaynaklar, mesajın nasıl iletildiğine yönelik herhangi bir ayrıntı vermezken, durumun ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz Salı günü İran tarafına yaptığı tehditle bağlantılı olup olmadığı da belirtilmedi.

Husilere yakın bir kaynak, Yemen'de bulunan İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) temsilcilerinin, Babülmendep Boğazı'nın kapatılıp kapatılmayacağına ilişkin nihai kararı vereceğini öne sürdü.

Husilere yakın başka bir kaynak ise Babülmendep Boğazı'nda deniz taşımacılığına yönelik saldırılar için hazırlıkların tamamladığını iddia etti. Kaynak, Husilerin Yemen'deki Hudeyde Limanı ve Aden Körfezi yakınlarındaki yüksek kesimlere füze ve insansız hava araçları (İHA) konuşlandırarak saldırıları başlatmak için emir beklediğini savundu.

Çatışmaların Kızıldeniz’e sıçraması petrol ihracatı için tek önemli alternatifi tehdit edecek
Kızıldeniz’in deniz taşımacılığına kapatılmasının, küresel ticaret ve dünya piyasalarında büyük bir etki oluşturacağı öngörülüyor. İngiltere merkezli küresel risk analiz ve stratejik danışmanlık şirketi Verisk Maplecroft’tan Orta Doğu bölgesi risk analiz uzmanı Torbjorn Solvedt, Yemen ile Suudi Arabistan arasında yakın zamanda yükselen gerilime değindi.

Solvedt, bu gelişmelerin kötü bir zamanda geldiğinin altını çizerek, "Çatışmaların şiddetlenmesi ve Kızıldeniz ihracat altyapısı ile deniz taşımacılığına sıçraması, bölgede petrol ihracatı için tek önemli alternatif güzergahı tehdit edecektir" ifadelerini kullandı.
Çeşitli kaynaklara göre, Husilerin Kızıldeniz'deki gemilere veya limanlara yönelik muhtemel saldırıları, Orta Doğu'nun petrol ihracatında kullanılan iki ana güzergahta aynı anda aksaklık yaşanmasına neden olabilir. Bu durumun hem enerji krizinde yeni bir cephe açabileceği hem de İran ile ABD arasındaki çatışmaları çok daha geniş kapsamlı bir hale getirebileceği düşünülüyor.

Suudi Arabistan tehditleri ciddiye alıyor
Riyad yönetimine yakın iki yerel kaynak, Suudi Arabistan'ın İran ve Husilerden kaynaklanan tehditleri son derece ciddiye aldığını belirterek, Riyad'ın Husilerin Kızıldeniz'de İran ile yakın iş birliği içinde hareket ettiğinin farkında olduğunu öne sürdü.
Bir başka yerel kaynak ise Tahran yönetiminin, küresel enerji fiyatlarını yükselterek ABD üzerinde baskı kurmayı hedeflediğini değerlendirdi. Kaynak, "İran stratejisi" olarak nitelendirdiği çerçevede Tahran’ın, Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığını ve Suudi Arabistan'ın bölgedeki petrol ihracatını hedef almayı planladığını savundu.

Kaynak ayrıca, Babülmendep Boğazı'nın kapatılmasının zor olmayacağını savunarak, "Elinde ateşli silah bulunan herkes deniz taşımacılığını durdurabilir. Sevkiyatları engellemek için gelişmiş füze sistemlerine ihtiyacınız yok" ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı deniz taşımacılığına kapatılmıştı
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırılarını başlattığı 28 Şubat tarihinin ardından Tahran yönetimi, savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık 5’te 1’i için ana geçiş güzergahı olarak görülen Hürmüz Boğazı'nı deniz taşımacılığına kapatmıştı.
Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından Körfez'de çıkarılan petrolün önemli bir kısmı, Suudi Arabistan'a ait boru hatları aracılığıyla Kızıldeniz'e yönlendirilmişti. Bu nedenle mevcut durumda küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 7'sinin Kızıldeniz üzerinden taşındığı değerlendiriliyor.

Suudi Arabistan'ın enerji ihracatının yaklaşık yüzde 70'ini Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı üzerinden gerçekleştirdiğini belirten uzmanlar, bölgedeki deniz taşımacılığını hedef alacak herhangi bir doğrudan saldırının petrol fiyatlarında sert yükselişlere yol açabileceğini ifade ediyor.

Husiler daha önce de deniz taşımacılığını hedef almıştı
Husiler, 2023'te İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarının başlamasının ardından Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığını hedef alan saldırılar düzenlemişti. Bu kapsamda, İsrail ile bağlantılı olduğu öne sürülen gemiler hedef alınırken, çeşitli kaynaklar İsrail ile doğrudan bağlantısı bulunmayan bazı gemilerin de saldırılardan etkilendiğini bildirmişti.

Saldırıların ardından birçok büyük deniz taşımacılığı şirketi, güvenlik endişeleri nedeniyle Kızıldeniz rotası yerine Afrika kıtasının güneyini dolaşan daha uzun ve maliyetli güzergahları kullanmayı tercih etmişti.

İki helikopter pisti, sinema salonu, SPA, sauna, yüzme havuzu, dalış merkezi, spor salonu ve Türk hamamı bulunan "Hadar", lüks donanımıyla dünyanın sayılı süper yatları arasında yer alıyor.

İskelede bulunan bir diğer dev yat ise Birleşik Arap Emirlikleri’nden Şeyh Mansur Bin Zayed El-Nahyan’a ait olduğu belirtilen "Blue" oldu. Yaklaşık 600 milyon dolar değerindeki, 160 metre uzunluğundaki Cayman Adaları bayraklı süper yatta çift helikopter pisti, 9 güverte, beach club, yüzme platformu ve balkonlu lüks kabinler bulunuyor. Yatta yaklaşık 80 kişilik mürettebat görev yapıyor.

Toplam değerleri yaklaşık 1 milyar doları bulan iki süper yatın yakıt ihtiyacı için Bodrum’da geniş çaplı bir ikmal gerçekleştirildi. Edinilen bilgiye göre, yatlara 21 yakıt tankeriyle toplam 600 bin litre yakıt transfer edildi. Limanda gerçekleştirilen dev operasyon, hem büyüklüğü hem de kullanılan yakıt miktarıyla dikkat çekti.

Jet skide bulunan Irak uyruklu anne, olay esnasında yakınlarda seyreden bir motor yatın mürettebatı tarafından denizden sağ olarak çıkarıldı. Kaybolan baba ile 2 kız çocuğuna ise ulaşılamadı. Ekipler tarafından denizden ve havadan geniş çaplı arama kurtarma faaliyeti başlatılırken, Yunanistan'ın İstanköy Adası açıklarında seyreden bir feribottakiler su yüzeyinde bir çocuğun hareketsiz şekilde durduğunu fark etti. İstanköy-Bodrum seferini yapan feribottaki kişilerin ihbarı üzerine bölgeye giden Yunanistan Sahil Güvenlik ekiplerince sudan çıkarılan kız çocuğunun hayatını kaybettiği belirlendi. Cansız bedeni bulunan çocuğun alabora olan jet skideki ailenin kızı olduğu değerlendiriliyor.

Sahil Güvenlik Komutanlığı ekiplerinin kayıp baba ile diğer kız çocuğunu bulmak için bölgede yürüttüğü arama kurtarma çalışmaları denizden botlarla ve havadan helikopterle sürüyor.

Sektörün farklı faaliyet alanlarına özel olarak tasarlanan yeni ürünlerle; marina işletmelerinden liman ve kıyı tesislerine, tersanelerden denizcilik hizmet sağlayıcılarına kadar geniş bir paydaş grubuna kapsamlı ve yüksek limitli koruma çözümleri sunuluyor.

Türk P&I Sigorta’dan yapılan açıklamaya göre;

• Marina İşletenleri Sorumluluk Sigortası ile marina işletmecilerinin üçüncü şahıslara karşı doğabilecek sorumlulukları güvence altına alınırken, işletmelerin faaliyetlerinden kaynaklanabilecek farklı risklere yönelik geniş kapsamlı teminat seçenekleri sağlanıyor.

• Gemi Tamircileri Sorumluluk Sigortası kapsamında tersaneler, bakım-onarım tesisleri ve gemi tamir faaliyetinde bulunan işletmelere yönelik yüksek limitli sorumluluk teminatları sunuluyor. Ayrıca tersaneler bünyesinde faaliyet gösteren taşeron firmaların karşılaşabileceği riskler de teminat kapsamına dahil edilebiliyor.

• Liman İşletenleri Sorumluluk Sigortası ile liman ve terminal işletmelerinin; limana uğrayan gemiler, yükler ve üçüncü şahıslara yönelik sorumlulukları kapsamında oluşabilecek bedeni zararlar, maddi hasarlar ve hukuki süreçlere ilişkin riskler güvence altına alınıyor.

• Kıyı Tesisleri Deniz Kirliliği Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile kıyı tesislerinin faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek deniz kirliliğinden kaynaklanan sorumluluklara karşı güvence sağlanıyor.

Bunun yanı sıra, denizcilik sektörüne özel olarak sunulan Mesleki Sorumluluk Sigortaları ile sektörde hizmet veren profesyonellerin faaliyetlerinden doğabilecek mesleki risklerin yönetilmesine katkı sağlanması hedefleniyor.

"Yeni ürünler, denizcilik sektörünün tüm paydaşlarına güçlü teminat seçenekleri sunuyor"

Yeni ürün gamı sayesinde, yerel sigorta piyasasında erişimi sınırlı olan yüksek kapsamlı ve sektöre özel poliçelere daha kolay erişim imkânı sunuluyor. Yapılan açıklamada, Türk P&I Sigorta’nın uzman ekspertiz yaklaşımı, güçlü teknik altyapısı ve detaylı risk analiz süreçleriyle denizcilik sektörünün ihtiyaçlarına yönelik yenilikçi çözümler geliştirmeye devam ettiği belirtildi.

Denizcilik sektörünün kendine özgü risk yapısı ve yüksek uzmanlık gerektiren operasyonel süreçleri doğrultusunda geliştirilen yeni ürünlerle, sektör paydaşlarının uluslararası standartlarda sigorta güvencesine erişiminin artırılması ve sürdürülebilir büyümeye katkı sağlanması amaçlanıyor.

Türk P&I Sigorta, üyenirünleriyle birlikte denizcilik sektörünün tüm paydaşlarına güçlü teminat seçenekleri, yüksek limitler ve dünya standartlarında hizmet sunmayı sürdürerek Türkiye’de deniz sigortacılığının gelişimine katkı sağlamaya devam ettiğini vurguladı.

Yeni ürün gamıyla birlikte, yerli sigorta piyasasında erişimi sınırlı olan sektöre özel ve yüksek kapsamlı poliçelere erişim kolaylaştırılırken, şirketten yapılan açıklamada, “Türk P&I Sigorta; uzman ekspertiz yaklaşımı, detaylı risk analiz süreçleri ve uzmanlaşmış hizmet anlayışıyla denizcilik sektörünün değişen ihtiyaçlarına yönelik çözümler geliştirerek Türkiye’de deniz sigortacılığının gelişimine katkı sağlamayı sürdürüyor” ifadelerine yer verildi.

Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi sayısı, ablukanın yeniden devreye girdiği ilk günde 13’ten 7’ye geriledi. Geçiş yapabilen sınırlı sayıdaki geminin büyük bölümünün İran bağlantılı rotaları kullandığı bildirildi.

Bu gelişme, piyasalardaki “arz aksayabilir” kaygısının somut bir trafiğe dönüşmeye başladığını gösterdi. Çünkü Hürmüz, savaş öncesi dönemde küresel petrol ve doğal gaz taşımacılığının en kritik boğazlarından biri olarak öne çıkıyordu.

Hürmüz’de yalnızca fiyat değil, akış da bozuldu

Petrol fiyatlarındaki artış son günlerde çatışma haberlerinin ana sonucu olarak öne çıkıyordu. Ancak gemi sayısındaki gerileme, artık yalnızca fiyatların değil fiziksel akışın da baskı altında olduğunu ortaya koydu.

Bu değişim, enerji piyasaları açısından daha güçlü bir sinyal niteliği taşıyor. Çünkü boğazdan geçen gemi sayısındaki düşüş, rafinerilere ve ithalatçılara ulaşan sevkiyatların takvimini etkileyebilir.

Deniz taşımacılığında akışın bozulması, teslimat sürelerinin uzamasına, tanker kiralama bedellerinin yükselmesine ve sevkiyat planlarının yeniden yapılmasına yol açabilir. Özellikle spot piyasada çalışan alıcılar için bu tablo daha yüksek maliyet anlamına geliyor.

Hürmüz neden bu kadar kritik?

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’nden çıkan petrol ve LNG sevkiyatının dünya pazarına açıldığı en stratejik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

Savaş öncesi dönemde küresel petrol ve gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri bu hat üzerinden taşınıyordu. Bu nedenle boğazdaki her askeri gerilim yalnızca bölgesel bir güvenlik sorunu olarak kalmıyor, doğrudan küresel enerji maliyetlerini etkiliyor.

Boğazdan geçen yüklerin aksaması, özellikle Asya’daki enerji ithalatçısı ülkeler için daha yüksek rafineri maliyeti ve daha pahalı sanayi girdisi anlamına geliyor. Avrupa açısından da LNG akışı ve enerji fiyatlaması üzerinde dolaylı baskı yaratıyor.

Sigorta ve navlun faturası ağırlaşıyor

Tanker geçişlerindeki azalma, yalnızca sevkiyat sayısını değil, sigorta ve navlun hesaplarını da değiştiriyor.

Savaş risk primi yükseldikçe gemi sahipleri ve kiracılar boğazdan geçiş için daha yüksek sigorta bedeli ödemek zorunda kalıyor. Bu fark, kısa sürede navlun fiyatlarına ve son kullanıcı maliyetlerine yansıyabiliyor.

Bazı denizcilik şirketleri güvenlik riskinin yükselmesi nedeniyle geçişlerini ertelemeyi, bazıları ise alternatif rota veya yükleme takvimi arayışını değerlendiriyor. Bu yaklaşım, geçiş sayısındaki düşüşün devam etmesi hâlinde tedarik zincirinde yeni bir sıkışmaya yol açabilir.

Hürmüz’de fiilî gemi trafiğinin zayıflaması, petrol piyasasındaki oynaklığı daha kalıcı hâle getirebilir. Çünkü arzın yalnızca teorik olarak değil operasyonel olarak da zorlandığı algısı güçleniyor.

Petrol ve LNG piyasası için yeni eşik

Gemi sayısındaki düşüş, petrol piyasasında yeni bir eşik olarak görülüyor. Çünkü bu gelişme, sevkiyat riskinin artık doğrudan ölçülebilir bir veriyle izlenebildiğini gösteriyor.

Petrol tankerlerinin daha az geçiş yapması, yükleme yapan ülkelerin ihracat hızını aşağı çekebilir. LNG taşımacılığında benzer bir baskı oluşması hâlinde özellikle enerji ithalatçısı ekonomilerde yeni maliyet baskısı gündeme gelebilir.

Bu tablo, sanayi, havacılık, lojistik ve elektrik üretimi gibi enerjiye hassas sektörlerde fiyatlama davranışlarını da etkileyebilir. Son günlerde hava yolu şirketlerinin yakıt maliyetine ilişkin yaptığı uyarılar, bu etkinin şirket bilançolarına yansımaya başladığını gösteriyor.

Kaynak: Dünya

Fidan, "Biliyorsunuz geçtiğiniz mayıs ayında da buradaydım. Sizlerin huzurunda burada, basın toplantısı yaptık, iki ülke arasındaki ilişkileri değerlendirdik ama her şeyden önemlisi tabii ki, bir numaralı konu, devam eden savaş. Bu savaşta Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve bağımsızlığı için neler yapılabilir ama aynı zamanda barış nasıl getirilebilir, onları konuşmuştuk. Tabii, yine aynı şartlar altında bugün yine buradayız. Savaşın getirdiği yıkımı ve etkileri görürken, diğer yandan da Ukrayna halkının sergilediği dirayet ve dayanışmayı takdirle gözlemliyoruz. Yaşanan bu acıların bir an önce son bulması bizim millet olarak en büyük temennimizdir. Bu vesileyle Ukrayna'nın toprak bütünlüğü, bağımsızlığı ve egemenliğine yönelik desteğimizi bir kez daha teyit etmek istiyorum" dedi.

"Maalesef son dönemdeki gelişmeler kaygı verici"

Bugünkü görüşmede savaşı sona erdirmeye yönelik çabaları birlikte ele aldıklarını ifade eden Fidan, "Maalesef son dönemdeki gelişmeler kaygı verici. Bir yandan diplomatik çabalarda durgunluk yaşanırken diğer yandan çatışmaların daha da şiddetlendiğini görüyoruz. Özellikle son dönemde sivil altyapıya ve yerleşim yerlerine yönelik artan saldırılardan açıkçası endişe duyuyoruz. Süratle müzakere masasına dönülmesi ve diplomatik çözüm arayışlarının kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğine inanıyoruz" diye konuştu.

Bugünkü görüşmenin Ankara'da gerçekleştirilen NATO liderler zirvesinin hemen ardından gerçekleştirilmesi bakımından da ayrı bir anlam taşıdığını belirten Hakan Fidan, "NATO Zirvesi'nde müttefikler olarak Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesine yönelik güçlü mesajlar verildi. Türkiye, savaşın ilk gününden beri Ukrayna'ya hem siyasi hem de askeri destek vermektedir. Sayın Cumhurbaşkanımızın NATO liderler oturumunda belirttiği üzere, Türkiye olarak Ukrayna İçin Önceliklendirilmiş İhtiyaçlar Listesi'ne (PURL) katkıda bulunmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Fidan pazartesi günü Fransa'nın başkenti Paris'te düzenlenen Gönüllüler Koalisyonu Liderler Zirvesi'ne Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı temsilen katılmasına değinerek, "Burada da Ukrayna'ya desteğimizin farklı veçhelerini muhataplarımızla ele alma imkanımız oldu" şeklinde konuştu.

"Doğrudan diplomatik çabalarımızı artırarak sürdüreceğiz"

Bakan Fidan, Türkiye'nin savaşın başından bu yana iki tarafla da doğrudan temaslarını sürdürdüğünü vurgulayarak, "Geçtiğimiz ay Moskova'ya gerçekleştirdiğim ziyarette, savaşın mümkün olan en kısa sürede ve barışçıl yollarla sonlandırılmasına yönelik telkinlerimizi bir kez daha ilettik. Onlardan da görüşlerini alma imkanımız oldu. Önümüzdeki dönemde, müzakerelere tekrar ev sahipliği yapmak dahil olmak üzere, doğrudan diplomatik çabalarımızı artırarak sürdüreceğiz" dedi.

"Savaşın Karadeniz'e taşınmasını istemiyoruz"

Savaşın başından bu yana çatışmanın yayılması riskinin ciddi bir tehdit olduğunu ve çeşitli şekillerde tırmanmalara şahit olduğunu kaydeden Hakan Fidan, "Karadeniz'in güvenliğini tehlikeye atan gelişmeler, bu endişeleri daha da artırmaktadır. Her vesileyle vurguladığımız gibi, savaşın Karadeniz'e taşınmasını istemiyoruz. Karadeniz'de huzurun korunması şarttır. Burada limanların, tankerlerin ve balıkçı teknelerinin hedef alınması, sivillerin hayatlarının riske atılması mazur görülecek bir husus değildir. Bu açıdan tüm tarafların sağduyulu ve sorumlu davranması gerektiğini bir kez daha buradan vurguluyoruz" diye konuştu.

Ukrayna ve Türkiye arasındaki ilişkilerin her geçen gün daha da derinleştiğini ifade eden Hakan Fidan, "Türk şirketleri, devam eden savaşa rağmen Ukrayna'daki faaliyetlerini sürdürmekteler. Firmalarımızın, yeniden imar başta olmak üzere, Ukrayna'nın toparlanma ve ekonomik gelişim süreçlerine savaş sonrası dönemde de katkı sağlayacağına eminiz. Bu çerçevede, az önce değerli meslektaşım da ifade ettiler, Ukrayna'yla Türkiye arasında 2022 yılında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın benim ziyaretimden bir gün önce Ukrayna Parlamentosu'nda onaylanmasını ve anlaşmanın yürürlüğe girmesini de büyük memnuniyetle karşılıyoruz" ifadelerini kullandı.

"Ticaret hacmimizin Serbest Ticaret Anlaşması'nın da etkisiyle çok daha yükseklere çıkacağına inanıyorum"

Emeklerinden dolayı Ukraynalı meslektaşına teşekkür eden Bakan Fidan, "Bu anlaşmayla, zaten aramızda var olan dinamik ticaret iş birliğinin çok daha ileriye taşınacağını, hatta savaş sonrası dönemde Türkiye-Ukrayna ekonomik ilişkilerinin stratejik bir seviyeye yükseleceğini; sadece iki ülke arasında değil, bağlantısallık imkanları da kullanılarak bölge için, bölgemizin dışındaki diğer ticaret ortaklarımız için de büyük fırsat sunacağına inanıyorum. Çünkü Ukrayna büyük bir tarım arazisine ve sanayi alanına sahip bir ülke. Türkiye'nin de benzer kabiliyetleri, yetenekleri ve imkanları var. Bunların güzel şekilde iş birliğiyle kullanılması halinde gerçekten muazzam bir ekonomik potansiyel üreteceği ortada" şeklinde konuştu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, "2025 yılı itibarıyla, savaş şartlarına rağmen 6,6 milyar dolara ulaşan ticaret hacmimizin, ben inşallah savaştan sonra bu Serbest Ticaret Anlaşması'nın da etkisiyle çok daha yükseklere çıkacağına inanıyorum. Bu arada enerji ve ulaştırma alanlarında da iş birliğimizi ilerletmeye büyük önem veriyoruz. Ukrayna'nın enerji güvenliğine ve mal tedarikine katkıda bulunmanın en güvenilir ve en etkin yolunun Türkiye'nin gelişmiş altyapısından yararlanmak olduğuna inanıyoruz. Ukraynalı arkadaşlarımız da bunun farkındalar. Bölgedeki diğer ortaklarla da iş birliği için bu yöndeki çalışmalarımızı sürdüreceğiz" dedi.

"Türkiye'nin her daim Kırım Tatar soydaşlarımızın arkasında olacağını bir kez daha vurgulamak isterim"

Kırım Tatarlarının Türkiye ve Ukrayna arasında müstesna bir köprü oluşturduğunu da ifade eden Bakan Fidan, "Kırım'ın yasa dışı ilhakı konusunda en başından beri ilkeli tutumumuzu muhafaza ediyoruz. Bölgedeki gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Bu vesileyle, Türkiye'nin her daim Kırım Tatar soydaşlarımızın arkasında olacağını bir kez daha vurgulamak isterim" diye konuştu.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Sibiha ile bugün sadece savaş ve ikili ilişkileri değil Orta Doğu ve İran'a ilişkin meseleleri de görüştüklerini belirten Hakan Fidan, "İfade ettiği gibi, Suriye de dahil olmak üzere Körfez'e giden ticari yollarda Ukrayna'nın katılımı ve yeni bağlantısallıkta bu imkanları hep beraber nasıl kullanabiliriz, onları değerlendirme imkanımız oldu. Türkiye, Ukrayna'da uluslararası hukuk temelinde adil ve sürdürülebilir barışın sağlanması için öncü ve etkin çabalarını bundan sonra da sebatla sürdürecektir" ifadelerini kullandı.

"Barışa her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var"

Basın toplantısında bugünkü görüşme ile Türkiye'nin Rusya ve Ukrayna arasında yeni bir müzakere turuna ev sahipliği yapma hedefine yaklaşmış olup olmadığı yönündeki soruyu yanıtlayan Fidan şunları söyledi: "Biliyorsunuz Sayın Cumhurbaşkanımızın bu savaşın başından beri çok ilkeli bir tutumu var ve biz de bunu dış politikamızın aslında asıl mihenk taşı yaptık. ‘Savaşın kazananı olmaz, barışın da kaybedeni olmaz' ilkesi, esası itibarıyla onun vizyonunu ifade etmekte. Tabii ki savaşı ortaya çıkartan sebepler inanılmaz derecede karışık. Özellikle burada Ukrayna'nın toprak bütünlüğünün tehdit altında olması meselesi, Ukrayna'nın haklı bir direniş içerisinde olması, savaşı başka bir boyuta taşıyor. Şimdi burada savaşın 21. yüzyılda Avrupa'da beş yıl konvansiyonel bir savaş olarak giderek daha yıkıcı bir şekilde devam etmesinin hiçbir izahı yok. Giderek daha büyük yaygınlaşma riski de gösteren bir savaş. Hem coğrafi olarak hem yeni hedefleri içeren bir yöne maalesef evrilmek durumunda. Hem de yeni, Allah korusun, silah çeşitlerinin devreye sokulması, bu yayılma riskini artırıyor. Dolayısıyla barışa bizim her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var."

"Yakın gelecekte iyi şeylerin olacağını düşünüyorum"

Türkiye'nin Ukrayna'ya desteği sürdürürken diğer yandan birkaç ülke ile barış yönünde temasları artırarak bu yönde çok ciddi bir çaba içerisinde olduğunu ifade eden Fidan, "Ben kendilerine görüşlerini benimle paylaştıkları için açıkça, samimi bir şekilde çok teşekkür ediyorum. Moskova ziyaretimde de orada Rus tarafının samimi görüşlerini dinleme imkanım oldu. Burada yaptığımız analizleri Amerikalı mevkidaşlarımızla da paylaşma imkanımız oldu. Çünkü onlar da biliyorsunuz arabuluculuk işindeler. Gözlemlerimizi iki tarafa da aktarıyoruz. Bu yeni kısır döngüden nasıl çıkabiliriz, onunla ilgili yeni stratejik arayışlar içerisindeyiz" dedi.

Yeni fikirlerin ortaya çıktığını belirten Fidan, "Onları masaya yatırıyoruz. Ama şunu söylemek istiyorum; Geçtiğimiz yıl özellikle artık görünür hale gelmiş İstanbul görüşmeleriyle yürütülen Türkiye müzakerelerinin aynı şekilde devam etmesinin ben çok faydalı olacağına inanıyorum. İstanbul formatına baktığınız zaman değerli arkadaşlar, tarafların çeşitli branşlardaki yetkilileri karşılıklı bir araya gelip gerçekten hem kendi içlerinde bir şeffaflık sağladı hem de kendi aralarında birbirleriyle bir şeffaflık sağladığı, direkt müzakerelerin olduğu çok güzel görüşmeler gerçekleşti. Aynı türden görüşmelerin kesintisiz şekilde devam etmesi önemli. Yani savaşın devam ediyor olması aslında görüşmelerin bu formatta devam etmeyeceği manasına gelmez" diye konuştu.

İstanbul görüşmeleri sürecine değinen Fidan, "Tabii ki İstanbul görüşmelerinden sonra biliyorsunuz Amerikalı müzakereciler devreye girdiler. Onlar daha nihai sonuç alıcı bir şey yapılabilir mi, onunla ilgili uğraştılar. Ama bugün itibarıyla maalesef hala savaş devam ediyor ve gittikçe tırmanma riski var. Biz çabalarımızı devam ettireceğiz. Çünkü birilerinin çabayı devam ettirmesi gerekiyor. Barışa ve ateşkese ihtiyaç olduğu her iki taraf tarafından da resmi olarak ifade ediliyor. Tarafları destekleyen diğer aktörler tarafından, yani Avrupalılar tarafından, Amerikalılar tarafından, Çin tarafından da altı çizilerek söyleniyor. Dolayısıyla bu kadar büyük bir uluslararası niyetin ve iradenin olduğu bir konunun bir yerde pratiğe dönüşmesi gerekiyor. Bazı tıkanıklıkların açılması gerekiyor. İşte Türkiye tam da burada bu tıkanıklığı açmada hem zihni, stratejik bir rol oynayarak hem de pratikte olayları uygulamada hayata geçirerek, ben inşallah yakın gelecekte iyi şeylerin olacağını düşünüyorum. Burada barış için emeği geçen, katkı sunan bütün taraflara da ayrıca teşekkür etmek istiyorum" ifadelerini kullandı.

"Türkiye deniz unsurlarına liderlik yapmayı kabul etti"

Karadeniz'deki seyrüsefer emniyeti ve ticari güvenliğe de değindiği açıklamalarında Dışişleri Bakanı Fidan, "Bunu Moskova ziyaretim esnasında Rus tarafıyla da görüştüm. Burada değerli meslektaşımla da görüştüm. Bugün gün boyu yapacağım görüşmelerde de gündeme getireceğim. Bu bizim için önemli bir husus. Karadeniz ülkeleri için önemli bir husus. Esas itibarıyla biliyorsunuz savaş devam ederken hem bizim hem Birleşmiş Milletler'in bir teklifi olmuştu. Savaş bütün alanlarda devam ediyor ama iki alanı buradan ayıralım ve taraflar burada belli bir taahhüde bağlı kalsınlar. Neydi o alanlar? Enerji güvenliği ve Karadeniz'deki seyrüsefer emniyeti, bununla da tahıl güvenliğinin garanti altına alınmasıydı. Bu alanda özellikle biliyorsunuz tahıl anlaşması yapılarak iki sene önce bir kısmı başarı elde edildi ve bu süre içerisinde gerçekten dünya pazarlarına serbest bir şekilde Ukrayna tahılı da gitme imkanı buldu" şeklinde konuştu.

Tahıl anlaşmasının Afrika da dahil birçok yerde gıda güvenliğine çok ciddi bir katkıda bulunduğunu vurgulayan Fidan, "Şimdi Karadeniz'deki seyrüsefer emniyetinin savaşın tırmanmasından dolayı tamamıyla ortadan kalkmış olması açıkçası çok endişe verici. Biz tekrar, asıl amacımız tabii ki savaşın tamamen durdurulması. Eğer bu mümkün olmuyorsa gerek Ukrayna, gerek Rusya, gerek bütün ülkeler için önemli olan birkaç tane kritik alanda savaş moratoryumu ilan edilebilir, hedefler vurulmayabilir. Nedir? Karadeniz güvenliği ve enerji güvenliği olmak üzere. Bu konudaki alternatif tekliflerimiz hala masadadır. Tarafların dikkatine. Ukrayna tarafı bu konuda gerçekten ciddi bir anlayış birliği içerisinde" dedi.

Karadeniz güvenliği ve enerji güvenliği konusunda Türkiye'nin muhtemel askeri katkılarının masaya yatırıldığını aktaran Fidan, "Burada şunu söylemek isterim. Biliyorsunuz muhtemel bir barış anlaşmasının en önemli ayaklarından biri de, şu anda tartışılan belgelerde, Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantileri. Bu güvenlik garantilerinin biliyorsunuz verilecek kara, deniz ve hava unsurları var. Türkiye deniz unsurlarına liderliği yapmayı kabul etti. Müttefiklerimizle de bu konuda anlayış birliği içerisindeyiz. Bu konudaki planlama çalışmaları ilgili müttefik ülke deniz kuvvetleri tarafından da yapılmakta" diye konuştu.

"Kırım Tatarlarının kendi haklarını geri alması için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz"

Türkiye'nin Kırım'a ilişkin pozisyonu konusunda Fidan, "Kırım konusunda da bizim duruşumuz baştan beri belli biliyorsunuz. Kırım meselesi gerek dış politikamız açısından gerek iç politikamız açısından bizim için hayati derecede önemli bir konu. Türk dünyasının bir parçası olan Kırım Tatarları konusunda sadece biz değil, bütün Türk devletleri de hassasiyet taşımaktadır. Bu konuda Kırım Tatarlarının kendi haklarını geri alması için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz. Söylediğiniz gibi belli hukuksuzlukların olması bizi gerçekten derinden etkiliyor. Bazı Kırım Tatarı liderlerinin hapishanede olduğunu biliyoruz. Bunların da çıkarılması için Rus tarafıyla müzakerelerimiz devam ediyor" ifadelerini kullandı.

"Tarafların bir noktada psikolojik olarak da ateşkese hazır hale geldiklerini görüyoruz"

Ukrayna'da barış ya da ateşkesin önündeki en büyük engelin ne olduğu sorusuna Fidan, "Savaşın başından beri belli aralıklarla sürekli buraya gelmekteyim. Maalesef savaşları gözlemleme, analiz etme ve biraz da içinde bulunma durumundan dolayı tecrübe sahibi olduğumuz için, kötü senaryolarda neler olabileceğini analiz ettiysek onları görüyor olmaktan ayrıca üzüntü duyuyoruz. Belli oranlarda tabii yaygınlaşma var. Bunu da az önce ifade ettim. Bu bizi gittikçe daha da endişeye sevk ediyor" cevabını verdi.

Fidan, "Ama diğer taraftan da savaşta artık yapılabilecek her şey yapıldıktan, bütün araçlar kullanıldıktan sonra tarafların bir noktada psikolojik olarak da ateşkese hazır hale geldiklerini görüyoruz. Hep derler ya, sabaha en yakın nokta gecenin en karanlık olduğu andır diye. Şu anda savaşta ulaştığımız bu yok edici anın inşallah yakın bir barışın ve ateşkesin habercisi olduğunu düşünmek istiyoruz" şeklinde konuştu.

"Uluslararası toplumun da bir ateşkese, bir barış anlaşmasına ihtiyacı var"

Moskova ziyaretinde Rusya'nın görüşmelere ne derecede hazır olduğunu gördüğü ve Rus tarafından neler duyduğu yönünde bir soru alan Fidan, "Moskova'da yaptığım temaslar esnasında özellikle Sayın Putin ve Sayın Lavrov'la görüşmelerimde, olabilecek en yüksek ağızdan görüşmelere hazır olduklarını, esas itibarıyla bu maksatla yapılan her türlü teması da kabul ettiklerini ifade ettiler. Tabii burada iki tane husus var. Birincisi, gerek aracılı gerek aracısız konuşma konusunda nerede duruyorsunuz? Bu zamana kadar biliyorsunuz liderler hariç, Sayın Zelenskiy ile Sayın Putin hariç, her iki taraf sürekli gerek Türkiye'nin arabuluculuğuyla gerek Amerika'nın girişimleriyle bir araya gelmekten imtina etmediler ve bu devam edecek. Şimdi bu türden bir iletişime ve temasa hazır oluyor olmak müzakereler açısından çok önemli bir konu. Ama bundan daha önemlisi, müzakere pozisyonunuzda nerede duruyorsunuz?" dedi.

Bu soruyu Putin'e yönelttiğini açıklayan Fidan, "Kendileri, Alaska'da Amerika'yla üzerinde mutabık kalınan genel çerçevenin, orada deklare ettikleri genel çerçevenin hala arkasında olduklarını ifade ettiler. Tabii burada Ukrayna için kabul edilemeyecek hususlar var. Bu genel çerçeve mevcut şartlar altında nereye evrilebilir, ne olabilir? Aslında müzakerecilerin şu anda üzerinde çalışması gereken konu bu. Ben her iki tarafta da gördüğüm, az önce de ifade ettim, her iki tarafın da acil bir şekilde, sadece Rusya ve Ukrayna'nın değil, uluslararası toplumun da bir ateşkese, bir barış anlaşmasına ihtiyacı var. Biz de bunu mümkün kılmak için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz" diye konuştu.

Doğu Akdeniz GTH Projesi ile Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki etkinliğinin daha da güçleneceğini ifade eden Uraloğlu, "Proje ile mavi vatanımızda çıkarlarımızı koruyacak, KKTC çevre denizleri ile ülkemiz arasındaki deniz alanında gemi trafiğini kesintisiz izleyebileceğiz. Tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirdiğimiz yazılım ve kritik donanımlar sayesinde bu alanda teknolojik bağımsızlığımızı da pekiştirmiş olacağız" dedi.

"Karpaz, Sadrazamköy ve Çayırova'daki trafik gözetleme istasyonlarımızı tamamladık"

Projenin Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından yürütüldüğünü, yükleniciliğini ise HAVELSAN'ın üstlendiğini ifade eden Uraloğlu, "Karpaz, Sadrazamköy ve Çayırova'daki trafik gözetleme istasyonlarımızı tamamladık. Selvitepe'de bulunan Otomatik Tanımlama Sistemi (OTS) verileri ile Kantara'daki OTS ve radar verilerinin entegrasyonunu sağladık. Mersin Gemi Trafik Hizmetleri Merkezimizde de uzaktan yedekleme ve konsol kurulumlarını gerçekleştirdik. Tüm hazırlık süreçlerini tamamladık ve sistemi 20 Temmuz'da hizmete alıyoruz" dedi.

Bilgiler anlık olarak GTH merkezlerine aktarılacak

Trafik gözetleme istasyonlarının sistemin ana bileşenleri arasında yer aldığını belirten Uraloğlu, "Radarlar, kameralar, haberleşme teçhizatları, OTS sistemleri ve diğer sensörler sayesinde 24 saat kesintisiz izleme gerçekleştireceğiz. Gemi trafik hizmetleri kapsamındaki herhangi bir gemi anında tespit edilecek ve elde edilen veriler eş zamanlı olarak hem KKTC'deki merkeze hem de Mersin Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi'ne aktarılacak. Trafik gözetleme istasyonlarımızdaki en önemli unsur olan radarlarımız ise ASELSAN tarafından yerli ve milli imkanlarla üretilmiş olan SERDAR 7M radarlardır" ifadelerini kullandı.

Yasa dışı aktivitelerin izlenmesine ve deniz emniyetine katkı sağlayacak

Sistemin sağlayacağı faydalara ilişkin bilgi veren Uraloğlu, "Gemi kimliklendirilmesi, gemi trafiğinin kesintisiz izlenmesi ve düzenlenmesi, gemilere seyir bilgileri ve genel uyarıların iletilmesi, özellikli alanların kontrolü, yasa dışı aktivitelerin izlenmesine katkı sağlanması, tehlike uyarılarının yapılması, kaza ve yangın gibi acil durumlarda ilgili kurumların bilgilendirilmesi ile meteorolojik verilerin gerektiğinde gemilerle paylaşılması gibi birçok işlemi bu sistem sayesinde gerçekleştireceğiz" dedi.

Birol, çarşamba günü Colorado’da düzenlenen Aspen Güvenlik Forumu kapsamında Bloomberg’e verdiği röportajda, iki tarafın saldırılarını artırmasının petrol, gübre, doğalgaz ve diğer yüklerin Hürmüz Boğazı üzerinden taşınmasını tehdit ettiğini belirterek, “Piyasalar tedirgin ve büyük bir belirsizlikle karşı karşıya” dedi.

Birol, “Hürmüz Boğazı kapalı kalırsa küresel ekonomiler, bölge ülkeleri, gelişmekte olan ülkeler ve Asya ekonomileri yeniden ciddi sıkıntılar yaşayabilir” ifadelerini kullandı.

"Küresel ekonomik etkiler ağırlaşabilir"

Boğazın aylar değil, haftalar içinde yeniden “tamamen ve koşulsuz şekilde” ulaşıma açılması gerektiğini vurgulayan Birol, aksi halde küresel ekonomik etkilerin ağırlaşabileceği uyarısında bulundu.

Birol, Basra Körfezi’nden enerji ve hammadde sevkiyatındaki aksaklıkların Güney Kore ve Japonya gibi ekonomileri de etkilediğini, ancak Bangladeş, Pakistan ve Hindistan gibi ülkelerin bu tür kesintilere karşı çok daha kırılgan olduğunu söyledi.

Son bir haftada gemilere yönelik saldırılar ve ABD’nin İran deniz taşımacılığına yönelik ablukayı yeniden uygulamaya koyması nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiği belirgin şekilde azaldı. Basra Körfezi içindeki Suudi Arabistan petrol yüklemeleri süper tankerleri hedef alan saldırıların ardından sert düşerken, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) de boğazın ticari gemiler için hâlâ güvenli olmadığını açıkladı.

Havayolu taşımacılığında uzun yıllardır uygulanan aylık ya da haftalık sabit tarifeler büyük ölçüde or­tadan kalkarken, kargo taşıma­cılığı anlık doluluk oranlarına göre fiyatlanan uçak bileti man­tığına büründü. Denizyolunda da benzer bir kırılma yaşanıyor; armatörler uzun vadeli kontrat­lar yerine gemi bazlı anlık fiyat­landırmayı tercih ediyor. Sektör temsilcileri, öngörülebilirliğin kaybolmasının tüm tedarik zin­cirini tıkadığını vurgulayarak ulusal lojistik kapasitesinin ve yerli güçlerin desteklenmesi ge­rektiğine dikkat çekiyor.

“Meslek hayatımda ilk kez ‘saatlik’ navlun gördüm”

Asset GLI Hava Kargo Ope­rasyon Yöneticisi Burak Ecevit, meslek hayatında ilk kez bu yıl saatlik fiyatlandırma gördüğü­nü belirterek, “Eskiden hava­yollarının aylık tarifeleri var­dı. Artık tamamen spot sisteme geçildi. Fiyat teklifleri iki saat geçerli oluyor. Bu sürede kapa­site dolarsa aynı uçuş için yeni fiyat geliyor. Kargo taşımacılığı artık uçak bileti mantığıyla fi­yatlanıyor” diye konuştu.

Denizyolunda ise armatör­ler uzun vadeli kontratlar yeri­ne gemi bazlı fiyat vermeyi ter­cih ederken, aynı hatta birkaç gün hatta aynı gün içinde hare­ket eden gemiler arasında bile önemli navlun farkları oluştu.

Sektör temsilcilerine göre ih­racatçılar yük gemiye yüklen­dikten sonra bile sürpriz mali­yetlerle karşılaşabiliyor. Yakıt, savaş riski, yoğun sezon veya li­man sıkışıklığı gibi gerekçelerle uygulanan ek ücretler sonradan faturaya yansıtılıyor. Bu neden­le ihracatçılar, anlaştıkları nav­lun bedelinin üzerinde maliyet ödemek zorunda kalabiliyor.

Asset GLI Denizyolu Ope­rasyon Müdürü Ali Ertem Kay­manlı, özellikle Ortadoğu ve Kuzey Afrika hatlarında arma­törlerin artık kontrat yapmak istemediğini belirterek, “Nere­deyse tamamen gemi bazlı fiyat­lama dönemine geçildi. Bu haf­ta aldığınız fiyatı gelecek hafta kullanmanız mümkün olmuyor. Yoldaki yüklerimize dahi ilave maliyetler geldi ve bunları müş­terilerimizle yeniden görüşmek zorunda kaldık” diye konuştu. Kaymanlı, ihracatçının 5 bin dolara taşıma anlaşması yaptı­ğı yük için yolculuk sırasında li­man yoğunluğu, yakıt veya gü­venlik gerekçesiyle ilave navlun faturasıyla karşılaşabildiğini belirterek, bunun maliyet hesa­bını ve ticari planlamayı ciddi şekilde zorlaştırdığını söyledi.

Yapay zekâ da etkili oldu

Cardinal Global Logistics Türkiye Genel Müdürü Meh­met Serkan Erdem ise fiyatla­madaki dönüşümün arkasın­da yapay zekâ destekli sistem­lerin de etkili olduğunu söyledi. Havayolları ve büyük kontey­ner hatlarının uzun süredir bu altyapıya yatırım yaptığını be­lirten Erdem, “Uçak ya da ge­mi boşsa fiyat düşüyor, talep ve doluluk arttığında sistem fiya­tı otomatik yükseltiyor. Yapay zekâ artık lojistikte fiyatlamayı yönetiyor. Yakında saatlik değil dakikalık fiyat değişimlerini ko­nuşacağız” değerlendirmesin­de bulundu. Sektör kaynakları, özellikle küresel ölçekte faali­yet gösteren büyük armatörle­rin spot piyasaya ağırlık verme­siyle klasik yıllık navlun kont­ratlarının işlevini büyük ölçüde yitirdiğini belirtiyor.

Geriye dönük fatura isteyen var!

Forwarder sektöründen bir yönetici ise yaşadıkları son ör­nekle sorunun boyutunu orta­ya koydu. Mart ayında Katar’a gönderilen konteynerler için dört ay sonra 6 bin 500 euro tu­tarında “acil yakıt ek ücreti” fa­turası geldiğini belirten sektör temsilcisi, maliyet artışlarının anlaşılabilir olduğunu ancak ge­riye dönük fiyatlandırmanın ih­racatçı açısından ciddi bir belir­sizlik yarattığını ifade etti.

Küresel kartellerin agresif fi­yat politikalarına karşı Türk ih­racatçısını koruyacak en önem­li unsurun yerli armatörler ve yerli havayolu şirketleri oldu­ğunu belirten temsilciler, ulusal lojistik kapasitesinin destek­lenmesi gerektiğini vurguluyor.

UTİKAD Başkanı: Geriye dönük ek navlun faturası için sözleşmeler dikkatle incelenmeli

UTİKAD Başkanı Bilgehan Engin, kamuoyunda tartışılan geriye dönük ek navlun faturalarının belirli hukuki şartlar altında uygulanabildiğini söyledi.

Engin, savaş riski, güvenlik tedbirleri veya sefer sırasında ortaya çıkan olağanüstü operasyonel maliyetlerin, taşıma sözleşmesi veya konşimentoda buna ilişkin hüküm bulunması halinde yük sahibine yansıtılmasının uluslararası taşımacılıkta hukuken mümkün olduğunu belirtti. Türk Ticaret Kanunu’nun 1196’ncı maddesine işaret eden Engin, özellikle konteyner taşımalarında standart konşimento hükümlerinin bağlayıcı olduğunu, bu nedenle savaş riski, güvenlik veya acil durum ek ücretlerinin sonradan talep edilebildiğini ifade etti.

Engin, pandemi döneminde küresel ölçekte yaygınlaşan dinamik fiyatlandırma sistemin jeopolitik riskler ve bölgesel krizlerle birlikte bugün çok daha yoğun şekilde uygulanır hale geldiğini vurgulayarak, yük sahiplerinin taşıma sözleşmeleri ile konşimento hükümlerini dikkatle incelemesinin önemine dikkat çekti.

Tonaj yüzde 9 navlun yüzde 33 arttı

Drewry Dünya Konteyner Endeksi (WCI), Asya- Avrupa hattındaki kapasite kısıtlamaları ve boş seferlerin etkisiyle 40’lık konteyner başına navlun 4.639 dolara ulaşarak Eylül 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Konteyner navlununda yıllık artık yüzde 75’e dayandı. Asya-Avrupa ticaret rotasında, spot navlun ücretleri bu hafta da artmaya devam ediyor.

Şanghay’dan Rotterdam’a olan spot navlun yüzde 5 artışla 40'lık konteyner başına 4.933 dolara yükseldi. Hava kargoda da fiyat dalgalanması sürüyor. WorldACD Market Data’nın en son verilerine göre, haziran ayında küresel tonajlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9 artış gösterirdi. Haziranda Orta Doğu ve Körfez pazarlarına kapasitenin geri dönmeye devam etmesine rağmen, dünya çapındaki hava kargo navlunu haziran ayında yüksek seviyelerde kaldı.

Haziran ayı ve ikinci çeyrek genelinde ortalama piyasa fiyatları, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 33 daha yüksek gerçekleşti. İkinci çeyrekteki ortalama ücretler, birinci çeyrekteki ortalama seviyenin de yüzde 28 üzerinde seyretti. Haziran ayında kilo başına 3,71 dolar olan dünya genelindeki ortalama spot fiyatlar, geçen yıla göre yüzde 43 artış kaydetti.

kaynak: Dünya-Aysel YÜCEL

Sirkülerde, son günlerde Mombasa B, Al Bahya ve Al Rekayyat isimli ticaret gemilerine yönelik saldırıların ardından bölgede faaliyet gösteren ticaret gemileri ile gemi insanlarının karşı karşıya olduğu risk seviyesinin önemli ölçüde arttığı belirtildi.

Bu kapsamda DG Shipping tarafından alınan başlıca tedbirler şu şekilde sıralandı:

Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve çevresinde faaliyet gösteren gemilerde güvenlik seviyesi artırılacak.

Gemi kaptanlarının uluslararası güvenlik uyarılarını sürekli takip etmesi, Gemi Güvenlik Planı (SSP) ve ISPS Kod hükümlerini eksiksiz uygulaması istendi. Hintli gemi insanlarının, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapacak gemilere ikinci bir talimata kadar görevlendirilmemesi yönünde armatörler, gemi işletmecileri ve RPSL şirketlerine tavsiyede bulunuldu. Olası acil durumlarda ise DG Shipping İletişim Merkezi ile Hindistan Deniz Kuvvetleri bünyesindeki IFC-IOR (Information Fusion Centre – Indian Ocean Region) ile derhal irtibata geçilmesi istendi.

Yayımlanan sirküler, bölgede devam eden jeopolitik gelişmelerin deniz taşımacılığı üzerindeki etkilerinin arttığını gösterirken, özellikle gemi insanlarının emniyeti ve refahının öncelikli konu olarak değerlendirildiğini bir kez daha ortaya koyuyor. DG Shipping'in bu tavsiye kararı, Hintli denizcilerin çatışma riski taşıyan bölgelere sevk edilmesi konusunda ulusal ölçekte alınmış en dikkat çekici tedbirlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Zülfikari, "Eğer ABD Başkanı'nın İran'ın altyapısını hedef alacağına dair son tehditleri gerçekleşirse bölgedeki tüm altyapı İran'ın güçlü silahlı kuvvetlerinin darbeleri altında ezilecek, hiçbir iz kalmayacak ve sanki hiç var olmamış gibi olacaktır" dedi.

Yakın geçmişte yaşanan pandemi sürecinde birçok ulaşım modu ciddi şekilde aksarken deniz taşımacılığının kesintisiz faaliyetini sürdürdüğünü ifade eden Çendik, temel ihtiyaçların dünya genelinde ulaştırılmasında denizcilerin büyük fedakârlık gösterdiğini belirtti.

Savaş ve çatışma ortamlarında görevlerini yerine getirmeye çalışan deniz emekçileri ile ticaret gemilerine yönelik saldırıların yalnızca denizcilik sektörünü değil, küresel ticareti, tedarik zincirlerini ve milyonlarca insanın yaşamını doğrudan tehdit ettiğini vurgulayan açıklamada, bu saldırıların uluslararası hukuka ve denizciliğin temel ilkelerine aykırı olduğu ifade edildi.

Denizde can güvenliğinin sağlanması, denizcilerin korunması ve seyrüsefer serbestisinin güvence altına alınmasının tüm uluslararası toplumun ortak sorumluluğu olduğu belirtilerek, yaşanan saldırıların sona erdirilmesi için denizcilik camiasının ortak bir duruş sergilemesi ve somut adımlar atması gerektiği kaydedildi.

Artık yalnızca kınama mesajlarıyla yetinme zamanının geride kaldığı vurgulanırken, deniz emekçilerinin can güvenliğini hedef alan saldırılara karşı uluslararası ölçekte ortak ve kararlı bir eylem sürecinin başlatılması gerektiği ifade edildi.

Uluslararası denizcilik kuruluşları, armatör birlikleri, dernekler, liman otoriteleri, deniz ticaret odaları, sendikalar ve sektör paydaşlarının eş zamanlı hareket etmesi gerektiği belirtilerek, ilgili hükümetler ve uluslararası kuruluşlar nezdinde diplomatik girişimlerde bulunulması ve sivil ticaret gemilerinin güvenliğini sağlayacak somut tedbirlerin hayata geçirilmesi çağrısı yapıldı.

Bu tür ortak girişimlerin denizcilerin yalnız olmadığını gösterecek güçlü bir dayanışma mesajı oluşturacağı belirtilerek, denizcilik sektörünün birlik içinde hareket etmesinin büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Denizcilerin siyasi çatışmaların tarafı olmadığı, dünya ticaretinin ve insanlığın ortak refahı için görev yapan emekçiler olduğu ifade edilerek, onların can ve mal güvenliğinin korunmasının ve denizlerde barışın sağlanmasının herkesin ortak sorumluluğu olduğu kaydedildi.

Açıklamanın sonunda ise tüm dünya denizcilik camiası; uluslararası hukukun, insan hayatının ve seyrüsefer serbestisinin korunması adına ortak hareket etmeye, güçlü bir dayanışma göstermeye ve deniz emekçilerinin sesi olmaya davet edildi.

Yeni düzenlemeye göre, hurda teşvikinden yararlanılacak geminin başvuru tarihinden önce en az üç ay süreyle yararlanıcının adına Milli Gemi Sicili veya Türk Uluslararası Gemi Sicili'ne kayıtlı olması zorunlu hale getirildi.

Yönetmelikle birlikte yüklenici tanımı da genişletildi. Buna göre, Bakanlıktan işletme izin belgesi bulunan tersanelerin yanı sıra, Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında faaliyet ruhsatı bulunan gerçek veya tüzel kişilere ait kıyı tesisleri de yüklenici olarak görev alabilecek. Bu kapsamdaki yükleniciler için ayrıca kıyı tesisi işletme izni şartı aranmayacak.

Düzenleme, hurdaya ayrılan gemilerin yerine inşa edilecek yeni gemilerin asgari tonajına ilişkin kriterleri de belirledi. Buna göre, hurdaya ayrılan geminin gros tonajı 12 bin GT ve üzerindeyse inşa edilecek yeni geminin en az hurdaya verilen geminin yarısı kadar gros tonaja sahip olması gerekecek. Hurdaya ayrılan geminin 12 bin GT'nin altında olması halinde ise yeni geminin en az üçte biri büyüklüğünde inşa edilmesi şartı uygulanacak.

Yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girerken, hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütecek.

Daha önce Türkiye’nin Karadeniz’deki doğal gaz sahalarında görev alan Castorone’un, Boğaz geçişinin ardından Yunanistan'ın Pire limanına doğru gideceği öğrenildi. Dev geminin boğaz geçişinin ardından kapanan boğaz hattı yeniden trafiğe açıldı.

Haziran ayında ilan edilen ancak daha sonra rafa kaldırılan barış anlaşmasının ardından ticari gemilere yönelik düzenlenen dokuz saldırının beşi, Orta Doğu petrolünü dünya pazarlarına taşıyan çok büyük ham petrol tankerlerini (VLCC) hedef aldı.

Barış anlaşmasından önce ise savaş süresince hasar gören 48 ticari geminin dokuzu VLCC'lerden oluşuyordu. Bunlardan üçü İran petrolü taşırken ABD Donanması tarafından etkisiz hale getirildi.

Son dönemde Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarının artmasıyla birlikte, bölgeden geçen süpertankerler de saldırı riskiyle karşı karşıya kalmayı sürdürüyor.

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), saldırıya uğrayan beş süpertankerden dördünün Umman açıklarında hasar gördüğünü açıkladı. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ise olayların bazılarının Hürmüz Boğazı'nda veya boğazın yakınında meydana geldiğini bildirdi.

IMO Genel Sekreteri, mevcut seyir güvenliği riski nedeniyle ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçiş konusunda temkinli olmaya devam etmeleri gerektiğini söyledi.

Öte yandan, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve Sahil Güvenliğe bağlı gemiler, boğazı geçtikleri sırada su selamı gösterisi de yaptı. O anları vatandaşlar ellerinde Türk bayrakları ile izledi.

Ukrayna, Karadeniz’de yeni bir deniz operasyonu başlattığını duyurdu. İnsansız Sistemler Kuvvetleri Komutanı Robert Brovdi, yaptığı açıklamada Karadeniz’de Rusya’ya ait 17 petrol tankeri, 2 gaz tankeri ve 1 römorkörün dronlarla hedef alındığını belirtti. Brovdi, dün gece saatlerinde düzenlenen saldırıyı, "Karadeniz’de 20 düşman gemisi avlandı" ifadeleri ile duyurdu. Brovdi, Karadeniz’deki operasyonun Ukrayna Devlet Günü’nü kutlamak amacıyla yapıldığını söyledi.

Azak Denizi’nde 116 gölge filo gemisi hedef alınmıştı
Ukrayna İnsansız Sistemler Kuvvetleri Komutanı Robert Brovdi, 6-14 Temmuz tarihleri arasında Azak Denizi’nde 11 Rus gemisinin ve 116 Rus gölge filo gemisinin vurulduğunu bildirmişti.

Şirket, 12 Ağustos-27 Ekim tarihleri arasında yedi konteyner gemisiyle toplam sekiz sefer gerçekleştirmeyi planlıyor. Geçen yıl aynı rota üzerinde gerçekleştirilen başarılı deneme seferinin ardından bu kez yaz sezonu boyunca her hafta düzenli kalkış yapılması hedefleniyor.

Seferlerde yükler Çin'in Ningbo-Zhoushan Limanı'nda konsolide edilecek ve İngiltere'nin Felixstowe, Hollanda'nın Rotterdam, Almanya'nın Wilhelmshaven ile Polonya'nın Gdynia limanlarına taşınacak.

Kuzey Deniz Rotası'nın Süveyş Kanalı güzergâhına göre daha kısa olması sayesinde Çin ile Kuzey Avrupa arasındaki taşıma süresinin yaklaşık 20-22 güne düşmesi bekleniyor. Şirket ayrıca daha kısa mesafe sayesinde karbon emisyonlarının geleneksel rotalara kıyasla yaklaşık yüzde 50 azalacağını öngörüyor.

Yeni hat, standart konteynerlerin yanı sıra soğutmalı yükler, ağır ve gabari dışı yükler ile batarya gibi tehlikeli madde taşımacılığına da hizmet verecek.

Çin'in Arktik'teki ticari faaliyetlerini genişletme stratejisinin bir parçası olarak görülen proje, aynı zamanda Kuzey Deniz Rotası'nın düzenli konteyner taşımacılığı için ticari açıdan uygulanabilirliğini test edecek. Ancak uzmanlar, mevsimsel buz koşulları, yüksek sigorta maliyetleri, buzkıran desteği ihtiyacı ve kısa seyir sezonunun rota üzerindeki en önemli zorluklar olmaya devam ettiğini belirtiyor.

Panama bayraklı Favori adlı genel kargo gemisi, Rusya'da Ukrayna'nın düzenlediği insansız hava aracı saldırısında hasar almasının ardından römorkörler eşliğinde İnebolu Limanı'na yanaştırıldı. Yaklaşık 106 metre uzunluğunda ve 16,7 metre genişliğindeki geminin, İnebolu Tersanesi'nde elektrik sistemleri ile sac aksamında bakım ve onarım çalışmalarına alınacağı öğrenildi.

Son günlerde Karadeniz ve Azak Denizi'nde artan Ukrayna İHA saldırıları nedeniyle Rusya'nın deniz taşımacılığı önemli ölçüde baskı altında bulunuyor. Saldırılarda tankerler, yük gemileri ve liman altyapısı hedef alınırken, Rus makamları bazı limanlarda gemi trafiğini geçici olarak durdurmak zorunda kaldı.

Denizcilik sektöründe güvenlik endişelerinin arttığı bir dönemde Türkiye'ye getirilen Favori gemisinin, onarım çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeniden ticari seferlerine başlaması bekleniyor. Gemide meydana gelen hasarın maliyeti ve onarım süresine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yapılan açıklamaya göre, söz konusu işlemin tamamlanmasıyla Global Liman İşletmeleri'nin Ege Port'taki payı yüzde 90,47'den yüzde 99,99'a yükseldi.

Grup, aynı zamanda Portekiz'deki Lizbon Yolcu Limanı'nda da hisse artırımı için adım attı. Global Yatırım Holding'in dolaylı bağlı ortaklığı Global Ports Holding Ltd., Lizbon Yolcu Limanı'nı işleten Lisbon Cruise Port'un sermayesinde RCCL'ye ait yüzde 20'lik payın yarısını, yani yüzde 10'luk kısmını satın almak üzere Hisse Alım Sözleşmesi imzaladı.

Açıklamada, işlemin resmi kurum onayları ve diğer ön şartların tamamlanmasının ardından sonuçlanacağı belirtildi. Hisse devrinin tamamlanmasıyla birlikte Global Ports Holding'in Lisbon Cruise Port'taki dolaylı payı yüzde 50'den yüzde 60'a yükselecek.

Pay oranındaki artışın ardından Lisbon Cruise Port, grubun konsolide finansal tablolarında özkaynak yöntemiyle muhasebeleştirilen iştirak statüsünden çıkarılarak tam konsolidasyon kapsamına dahil edilecek.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.