Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) Girne açıklarında 30 Ağustos'ta meydana gelen Filo Jet yolcu gemisi faciasına ilişkin kayıp kişileri arama çalışmaları devam ediyor. KKTC Başbakanlığı, arama çalışmaları kapsamında 1 kişinin daha naaşına ulaşıldığını duyurarak, bulunan naaşın kimliğinin belirlenebilmesi amacıyla DNA çalışmalarının başlatıldığını bildirdi.
Son bulunan naaş ile faciadaki can kaybı 18’e yükselirken, kayıp olan 10 kişiyi arama çalışmaları devam ediyor.

Dün ulaşılan 2 naaşın kimliği belli oldu
Dün ulaşılan 2 naaş üzerinde yapılan DNA incelemeleri sonucu naaşlardan birinin 5 yaşındaki Mehmet Asaf Biçer’e, diğerinin ise Nihat Pancar’a ait olduğu belirlendi.
KKTC Başbakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü’nden dün yapılan açıklamada, iki naaşın batığın yaklaşık bin metre uzağında ve 570 metre derinlikte yürütülen dip arama çalışmaları sırasında bulunduğu bildirilmişti.

Olayın ardından tankerde yangın çıktı. Yangının daha sonra söndürüldüğü ve geminin seyrine devam ettiği bildirildi.

İlk bilgilere göre gemide bulunan tüm mürettebat güvende. Olayda herhangi bir çevresel kirlilik meydana gelmediği belirtilirken, tankerin aldığı hasarın boyutuna ilişkin henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), olayın ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere dikkatli seyretmeleri uyarısında bulundu. Gemilerden ayrıca şüpheli faaliyetleri UKMTO'ya bildirmeleri istendi.

Yaklaşık 316 bin 600 ton taşıma kapasitesine sahip olan Al Funtas, Kuveyt bayraklı bir petrol tankeridir.

Olayın kim tarafından gerçekleştirildiği ve tankerin neden hedef alındığı ise henüz açıklanmadı. Yetkililerin olayla ilgili incelemesi sürüyor.

ABD'de gerçekleştirilen operasyon, bir derin deniz konteyner gemisine yapılan ilk ticari gemiden gemiye etanol yakıt ikmali olarak kayda geçti.

Etanol deniz yakıtı olarak test ediliyor

Operasyon, Maersk'in denizcilikte geleceğin yakıt seçeneklerini değerlendirme çalışmalarının bir parçasını oluşturuyor. Şirket, etanol kullanımına ilişkin operasyonel süreçler, altyapı, yakıt tedariki ve tedarik zinciri gereklilikleri konusunda gerçek operasyon deneyimi elde edildiğini belirtti.

Maersk'e göre etanol, mevcut üretim altyapısı ve alkol yakıt kullanımına uygun gemi teknolojileri açısından avantaj sağlıyor. Bununla birlikte yakıtın denizcilikte daha geniş ölçekte kullanılabilmesi için yeterli arz, uygun altyapı, düzenleyici çerçeve ve operasyonel hazırlığın birlikte geliştirilmesi gerekiyor.

Önceki testlerin devamı

Tangier Maersk üzerinde gerçekleştirilen operasyon, Maersk'in etanol yakıtına yönelik önceki çalışmalarının devamı niteliğinde. Şirket daha önce Laura Maersk ve Antonia Maersk isimli gemilerinde etanol denemeleri gerçekleştirmişti.

Maersk, farklı yakıt seçeneklerini test ederek denizcilik sektörünün enerji dönüşümünde uygulanabilir ve ölçeklenebilir yakıt yollarını geliştirmeyi hedefliyor.

10 Eylül'de gönderilen mesaj, Husilerin Yemen'in Kızıldeniz kıyısında ilerleyerek stratejik bölgelerde kontrolünü genişlettiği döneme denk geldi. Grup, faaliyetlerinin özellikle Suudi Arabistan'a yönelik olduğunu ve Bab el-Mendeb'deki uluslararası seyrüseferi engelleme amacı taşımadığını savundu.

Kızıldeniz'de trafik yeniden artıyor

Bab el-Mendeb üzerinden geçen konteyner taşımacılığında son dönemde toparlanma görülürken, bölgedeki güvenlik riskleri tamamen ortadan kalkmış değil. Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları ve deniz ablukası tehditleri, özellikle tanker taşımacılığında yeni güvenlik endişelerine yol açıyor.

G7 ülkeleri ve AB de 22 Eylül'de yaptıkları açıklamada Yemen'deki gelişmelerin Kızıldeniz ve Bab el-Mendeb'deki deniz güvenliği ile seyrüsefer özgürlüğü açısından tehdit oluşturduğunu belirterek Husilere ticari gemilere yönelik saldırı ve tehditleri durdurma çağrısı yaptı.

ASPIDES ticari gemileri koruyor

AB'nin Kızıldeniz'deki EUNAVFOR ASPIDES Operasyonu ise ticari gemilerin güvenli geçişine yönelik faaliyetlerini sürdürüyor. Operasyon kapsamında ticari gemilere yakın koruma sağlanırken, bölgedeki kritik deniz yollarının açık ve güvenli tutulması amaçlanıyor.

AB'nin dış politika ve güvenlik birimi, Temmuz ayında da Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası tehditlerinin bölgesel istikrar ve uluslararası deniz taşımacılığı açısından doğrudan tehdit oluşturduğunu açıklamıştı.

Husilerin son güvencesi, Kızıldeniz'de ticari gemi trafiğinin yeniden artmaya başladığı bir dönemde geldi. Ancak bölgedeki askeri gelişmeler ve Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar nedeniyle denizcilik şirketlerinin güvenlik değerlendirmeleri önemini koruyor.

Carrier Air Wing 3'e bağlı iki deniz havacısı, uçak gemisine iniş için gerçekleştirilen uçak kurtarma operasyonu sırasında yaşanan kazanın ardından fırlatma koltuklarını kullandı. Pilotlar, arama-kurtarma ekipleri tarafından güvenli şekilde kurtarılarak yeniden uçak gemisine götürüldü.

Her iki pilotun da gemiye döndükten sonra sağlık ekipleri tarafından kontrol edildiği bildirildi. Donanma, pilotların yaralanıp yaralanmadığına ilişkin ise ayrıntı paylaşmadı.

Dört denizci yaralandı

Kazanın uçuş güvertesinde görev yapan personeli de etkilediği belirtildi. Olay sırasında dört denizci yaralanırken, yaralılardan biri Norfolk bölgesindeki bir hastaneye sevk edildi.

Söz konusu denizcinin hayati tehlike taşımayan yaralanmalar nedeniyle tedavi altına alındığı açıklandı. Diğer üç personelin ise uçak gemisinde sağlık ekipleri tarafından tedavi edildiği bildirildi.

Uçağın tipi açıklanmadı

ABD Donanması, kazaya karışan uçağın modelini açıklamadı. Uçağın kazanın ardından ne durumda olduğu ve olayın hangi nedenle meydana geldiği konusunda da henüz resmi bir bilgi paylaşılmadı.

USNI News'in aktardığı Donanma bilgilerine göre kazaya karışan uçak iki kişilikti. Ancak uçağın F/A-18F Super Hornet, EA-18G Growler veya başka bir uçak olup olmadığı henüz doğrulanmadı.

Kazanın ardından olayla ilgili inceleme sürecinin yürütülmesi bekleniyor.

Akçakoca'da etkisini artıran fırtına, denizde dev dalgaların oluşmasına neden oldu. Dalga yüksekliğinin yer yer 3-4 metreyi bulduğu ilçede, Akçakoca Balıkçı Barınağı'nda bulunan tekneler de fırtınadan etkilendi. Şiddetli dalgaların vurduğu barınakta 4 tekne battı. Yaşanan olayın ardından balıkçılar, barınağın mevcut durumunun özellikle olumsuz hava şartlarında tekneleri korumakta yetersiz kaldığını dile getirdi.

Her hava bozduğunda senelerdir aynı şeyleri yaşıyoruz
Balıkçı Selçuk Yaman, sorunun uzun yıllardır devam ettiğini belirterek, "Limanımız her hava bozduğunda senelerdir aynı şeyleri yaşıyor. Şimdi oradaki tekneyi aldı. Orada deniz bu şekilde buraya buraya atlıyor. 3-4 tane tekneyi harap etti. Dört tane tekneyi aldı. Yani barınağın elverişsiz oluşu, barınağın yetersiz oluşu. Bu her sene de üç dört defa bu sorunu yaşıyoruz. Bekleniyor mu? Bu kadar beklenmiyor. Dalga yüksekliği 3-4 metreyi buldu" dedi.

Mendirek için düzenleme talebi
Barınağın daha güvenli hale getirilmesi gerektiğini ifade eden Yaman, özellikle ikinci mendirek bölgesine dikkat çekerek, "İkinci mendireğin oradan düzenleme yapılması lazım. Buranın güvence altına alınması için mendireğin oradan düzenleme yapılması lazım" ifadelerini kullandı. Fırtınanın ardından batan teknelerde maddi hasar meydana gelirken, balıkçılar benzer olayların yeniden yaşanmaması için balıkçı barınağında gerekli önlemlerin alınmasını istedi.

Tanker varlık değerlerindeki yükseliş de dikkat çekti. AXIA Shipbrokers'ın verilerine göre 5 yaşındaki VLCC'lerin değeri 180 milyon dolara yükselirken, bu rakam haftalık bazda yüzde 6,51 artış anlamına geliyor.

Eylül ayında açıklanan işlem değerleri yaklaşık 1,54 milyar dolara ulaştı. Ağustos ayında ise bu rakam 324 milyon dolar seviyesindeydi. Böylece kayıtlara geçen yatırım hacmi yaklaşık beş kat arttı. Bu hareketliliğin, Orta Doğu'daki arzı etkileyen devam eden çatışmanın piyasa üzerindeki etkisiyle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.

VLCC'lerde 250 milyon dolarlık satış iddiası

Piyasada 2011 yapımı iki VLCC'nin gemi başına 160 milyon dolara satıldığı konuşulurken, dört geminin yeniden satışında ise gemi başına 250 milyon dolarlık rekor fiyat öne çıkıyor.

Birleşik Arap Emirlikleri merkezli ADNOC Logistics and Services, temmuz, ağustos ve eylül aylarında VLCC segmentindeki en aktif şirketlerden biri olmayı sürdürdü. Şirketin hem filo alımları hem de satışları piyasada yer buldu.

Dubai merkezli Onex DMCC ise bu ay öne çıkan isim olurken, şirketle bağlantılı 6 işlem kayda geçti.

Sinokor'dan dikkat çeken VLCC satışı

Güney Kore merkezli Sinokor, 2008 yapımı 319.400 dwt kapasiteli Rain Cubic'i sattı.

Sinokor, Daewoo tarafından inşa edilen VLCC'yi şubat ayında Bahri'den 59 milyon dolara, Shaybah adıyla satın almıştı.

Sinokor'un VLCC piyasasındaki alım iştahının da devam ettiği belirtiliyor. Şirketin, kendisinden üç yaş daha genç olan 319.471 dwt kapasiteli Atherina'yı 146 milyon dolara satın aldığı bildirildi.

VLCC kazançları 600 bin doları aştı

AXIA Shipbrokers'ın son verileri, VLCC piyasasındaki yükselişin yalnızca gemi değerleriyle sınırlı kalmadığını gösteriyor.

Verilere göre VLCC'lerde 1 yıllık zaman esaslı kiralama (time charter) oranı günlük 216 bin dolara ulaşırken, eco-scrubber donanımlı VLCC'lerin spot piyasa kazancı ortalama günlük 614 bin 32 dolar seviyesine çıktı.

Gemi değerlerindeki yükseliş, artan S&P işlemleri ve güçlü navlun gelirleri, VLCC piyasasında eylül ayında yaşanan hareketliliğin boyutunu ortaya koyuyor.

Kaynak:splash247

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve Avrupa Deniz Emniyeti Ajansı (EMSA) tarafından, Dünya Denizcilik Üniversitesi'nin (WMU) desteğiyle düzenlenen etkinlikte; denizcilik idareleri, sektör temsilcileri, denizcilik eğitim kurumları, uluslararası kuruluşlar ve akademisyenler bir araya geldi.

Yeni yakıtlar yeni eğitim gereksinimleri getiriyor

Etkinliğin gündeminde amonyak, metanol, hidrojen, bataryalar ve gemi üzeri karbon yakalama sistemleri gibi alternatif yakıt ve teknolojilerin kullanımıyla ortaya çıkan yeni eğitim gereksinimleri yer aldı.

Katılımcılar, teknolojik ve operasyonel gelişmelerle birlikte denizcilerin sahip olması gereken yetkinliklerin nasıl güncellenebileceğini değerlendirdi. Özellikle yeni yakıtlarla çalışan gemilerde görev yapacak personelin güvenli operasyon için ihtiyaç duyacağı bilgi ve becerilerin eğitim sistemlerine nasıl aktarılabileceği ele alındı.

STCW standartları gözden geçiriliyor

IMO'nun sektördeki dönüşüme yönelik yürüttüğü çalışmalar da toplantının önemli başlıkları arasında yer aldı. Bu kapsamda, 1978 tarihli Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Uluslararası Sözleşmesi (STCW) ve Kodunun kapsamlı şekilde gözden geçirilmesi çalışmaları gündeme geldi.

Bunun yanı sıra alternatif yakıtlar ve yeni teknolojiler kullanan gemilerde görev yapan denizcilere yönelik yeni eğitim hükümlerinin geliştirilmesine ilişkin çalışmalar da değerlendirildi.

Toplantıda, eğitim standartlarının teknolojik gelişmelerin gerisinde kalmaması için düzenleyici kurumlar, denizcilik sektörü ve eğitim kuruluşları arasındaki iş birliğinin sürdürülmesinin önemi vurgulandı.

Uygulamalı eğitim teknolojileri incelendi

Etkinlik programı kapsamında EMSA tarafından teknik ziyaretler de düzenlendi. Katılımcılar, batarya ile çalışan bir gemi, e-Lab, sanal gerçeklik eğitim tesisleri ve Avrupa Denizcilik Farkındalık Merkezi'ni (EMAC) ziyaret etti.

Bu ziyaretlerde alternatif teknolojilerin gemilerdeki pratik uygulamaları ile yeni nesil eğitim araçları yakından incelendi. Sanal gerçeklik gibi teknolojilerin denizcilerin eğitim süreçlerinde nasıl kullanılabileceğine ilişkin uygulamalar da katılımcılara aktarıldı.

Uluslararası iş birliği vurgusu

IMO Entegre Teknik İş Birliği Programı (ITCP) kapsamında gerçekleştirilen etkinlik, sektörün yeni yakıt ve teknolojilere geçişinde denizcilerin ve denizcilik eğitim kurumlarının desteklenmesi için uluslararası iş birliğinin önemini ortaya koydu.

Alternatif yakıtların ve yeni teknolojilerin denizcilikteki kullanımı arttıkça, gemiadamlarının eğitim ve yetkinlik standartlarının da bu dönüşüme paralel olarak geliştirilmesi hedefleniyor.

Günlük gemi geçiş kapasitesinde de artışa gidilecek. Neopanamax sınıfı gemilerin günlük geçiş sayısı 15 Ekim'den itibaren 9'dan 10'a çıkarılacak. Böylece Panamax ve Neopanamax sınıfı gemilerin kanaldan günlük toplam geçiş kapasitesi 33 gemiye ulaşacak.

Kuraklık kısıtlamaları geri çekiliyor

Karar, Panama Kanalı'nın su seviyelerindeki düşüş nedeniyle aylardır uyguladığı kısıtlamaların kademeli olarak gevşetilmesi anlamına geliyor.

Normalin altında seyreden yağışlar ve El Niño koşullarının etkisiyle Gatun Gölü'ndeki su seviyelerine ilişkin endişelerin artması üzerine Neopanamax gemilerinin su çekimi sınırı yıl içinde aşamalı olarak düşürülmüştü. Sınır, eylül ayının başında 48 feet'e kadar çekilmişti.

Kanal yönetimi ayrıca 1 Ekim'de sınırı 47,5 feet'e indirmeyi planlamış ancak su seviyelerindeki iyileşme nedeniyle bu uygulamayı hayata geçirmemişti. Günlük geçiş kapasitesi de eylül ayında azaltılmış, Neopanamax geçişleri 9'a, Panamax geçişleri ise 23'e düşürülmüştü.

Su tasarrufu önlemleri devrede

Kanal İdaresi, son düzenlemelerin yağışların tarihsel ortalamalara yaklaşması ve uygulanan su tasarrufu önlemleri sayesinde mümkün olduğunu belirtti.

2023-24 dönemindeki şiddetli kuraklığın ardından Panama Kanalı'nda tatlı su tüketimini azaltmak amacıyla çeşitli operasyonel önlemler devreye alındı. Neopanamax gemilerinin kullandığı havuzlarda depolanan suyun daha etkin değerlendirilmesi ve uygun durumlarda kilit işlemlerinin eş zamanlı yürütülmesi bu uygulamalar arasında yer alıyor.

Bununla birlikte Kanal İdaresi, su havzasındaki açığın tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekti. Yağışlar ve Gatun Gölü'nün seviyesi yakından izlenmeye devam edecek.

Rezervasyonsuz gemiler bekleyebilir

Kanal geçiş tarihini garanti altına almak isteyen gemiler için rezervasyon sistemi kullanılmaya devam ediyor. Rezervasyonu bulunmayan gemiler ise kanala ulaştıklarında belirsiz sürelerle beklemek zorunda kalabiliyor.

Kapasitenin yeniden artırılması, küresel deniz ticaretinde alternatif rotalara olan talebin yükseldiği bir dönemde armatörlere ek esneklik sağlayacak. Hürmüz Boğazı, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı'ndaki jeopolitik ve operasyonel sorunlar nedeniyle Panama Kanalı'na yönelen gemi trafiğinin dönem dönem artması, mevcut kapasite üzerindeki baskıyı da artırmıştı.

Panama Kanalı İdaresi, su seviyelerindeki gelişmelere göre gemilerin su çekimi ve günlük geçiş kapasitesinde yeni düzenlemeler yapılabileceğini bildirdi.

ABD LNG'sinde mevcut fiyat dengesi, Asya'ya kıyasla Avrupa'yı daha cazip bir pazar haline getirirken, Atlantik kaynaklı kargoların ekim ayına kadar Avrupa'da kalması bekleniyor. Kpler verilerine göre Avrupa'nın eylül ayında küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 25'ini çekmesi öngörülüyor. Bu oran temmuz ayında yüzde 19'un altındaydı.

Körfez arzındaki kayıp rekabeti artırıyor

İran savaşı öncesinde küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini sağlayan Basra Körfezi'nden sevkiyatların azalması, LNG fiyatlarını bu ayın başında 2022 sonlarından bu yana en yüksek seviyesine taşıdı. Arzın sıkılaşması, Avrupa ile dünyanın en büyük LNG tüketicilerinin bulunduğu Asya arasında ABD ve diğer kaynaklardan gelen esnek kargolar için rekabeti artırıyor.

Hindistan da Avrupa'nın karşı karşıya olduğu rekabette öne çıkan alıcılardan biri. Kuraklık nedeniyle hidroelektrik üretiminin gerilemesi ve gübre sektörünün artan gaz ihtiyacı, ülkede LNG talebini destekliyor. Kpler, Hindistan'ın LNG ithalatının eylülde yıllık bazda yüzde 10 artmasını bekliyor.

Avrupa ise Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Rus boru gazının yerini doldurmak ve kış öncesinde stoklarını güçlendirmek amacıyla 2022'den bu yana LNG ithalatını yüksek seviyelerde tutuyor.

Piyasadaki gelişmeler, önümüzdeki dönemde LNG tanker taşımacılığında rota ve kargo akışlarının Avrupa ile Asya arasındaki fiyat farkına ve Hürmüz Boğazı'ndaki arz koşullarına daha fazla bağlı olabileceğine işaret ediyor.

Kaynak:bloomberght

Karar, Denizde Yeni Rota’nın seçim yerine ilişkin itirazının ardından geldi. Oda’nın duyurusunda aktarıldığına göre itirazda; Oda, Piri Reis Üniversitesi ve TÜDEV arasındaki kurumsal bağın yanı sıra mevcut Oda Başkanı’nın Piri Reis Üniversitesi Mütevelli Heyeti ve TÜDEV Yönetim Kurulu başkanlıklarını yürütmesi, başkan adaylarından birinin de Oda Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı olması gerekçe gösterildi. Bu durumun, seçim yerinin tüm adaylara eşit mesafede olması ve tarafsızlık görünümünün korunması açısından tereddüt doğurduğu ileri sürüldü.

GVMS’nin filo genelinde kullanıma alınmasıyla Newport, gemilerdeki kritik alanları ve faaliyetleri uzaktan takip edebilecek, operasyon sırasında yaşanan olayları ve vakaları inceleyebilecek. Sistem ayrıca sorunların giderilmesi, denetimler, eğitimler ve gemi ile kara ekipleri arasındaki iş birliğinin desteklenmesine yardımcı olacak.

Çözüm, gemilerden alınan görüntüleri günlük filo yönetiminin bir parçası haline getiriyor. Böylece yetkili ekipler, gemide neler olduğunu yalnızca raporlara, telefon görüşmelerine veya bir olay yaşandıktan sonra kendilerine iletilen bilgilere bağlı kalmadan daha net şekilde görebiliyor.

M2INTELLIGENCE Kurucu Ortağı, İnovasyon ve İş Geliştirme Başkanı Thomas Asproudis, “Gemilerin izlenme ve yönetilme şeklinin ne kadar hızlı değiştiğini fark eden Newport gibi geleceğe dönük denizcilik şirketlerini görmekten özellikle memnuniyet duyuyoruz” dedi. Asproudis, yeni teknolojilerin gemi ile kara arasındaki bağlantıyı temelden değiştirdiğini ve bilgiyi daha hızlı, görsel ve kullanılabilir hale getirdiğini belirtti. Newport’a M2INTELLIGENCE’a duyduğu güven ve bu değişimi filosunun tamamında benimsemesi nedeniyle teşekkür etti.

Newport açısından filo genelindeki uygulama üç önemli avantaj sağlıyor: gemi operasyonlarına gerçek zamanlı görsel erişim, karadaki ekiplerin daha hızlı ve daha doğru bilgiyle destek verebilmesi ve filo genelinde standart bir izleme ortamı oluşturulması.

Aynı zamanda GVMS altyapısı, M2AI aracılığıyla operasyonel zekânın bir sonraki aşamasının temelini oluşturuyor.

M2AI, kamera görüntülerini gemi ve operasyon verileriyle birleştirerek mevcut görsel sistemin üzerine yeni özellikler ekliyor. Bu sayede otomatik tespit ve gerçek zamanlı uyarılar oluşturulabiliyor. Ayrıca ölçülebilir operasyon ve uyumluluk göstergeleri ile filo genelindeki eğilimlerin ve performansın karşılaştırılması mümkün hale geliyor. Böylece yönetim ekipleri yalnızca ne olduğunu görmekle kalmayıp, hangi konuların dikkat gerektirdiğini de belirleyebiliyor.

M2INTELLIGENCE açısından Newport filosundaki uygulama, görsel teknolojilerin modern filo operasyonlarının önemli bir parçası haline geldiğini gösteren bir başka örnek olarak öne çıkıyor. Bu teknolojiler öncelikle gemiler hakkında daha fazla görünürlük ve bağlantı sağlarken, giderek sistemlerin operasyonel bilgileri yorumlamasına ve daha erken, daha doğru bilgilere dayalı kararların alınmasına da yardımcı oluyor.

Belçika merkezli gemi takip şirketi Kpler, Orta Doğu'dan yapılan petrol ihracatına ilişkin yeni bilgileri paylaştı. Kpler, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik eylemlerinin başlamasından bu yana en yüksek seviyeye geri döndüğünu açıkladı. Kpler'e göre Eylül ayında bölgeden günde yaklaşık 12,8 milyon varil petrol çıkışı gerçekleşti ve bunun 7,4 milyon varillik kısmı Hürmüz Boğazı üzerinden yapıldı. Bu rakamın, savaş öncesi seviye olan günlük 18,8 milyon varilin hâlâ altında olduğu vurgulandı.

Husilerin Suudi gemilerine yönelik saldırıları nedeniyle Yanbu üzerinden yapılan sevkiyatlar da azaldı
ABD ve İsrail’in hedef aldığı İran'ın Şubat ayında Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), sevkiyatlarını hızla sırasıyla Kızıldeniz'deki Yanbu limanına ve Umman Körfezi'ndeki Füceyre limanına yönlendirdi. Ancak son aylarda, Husilerin Suudi gemilerine yönelik saldırıları ve petrolü limana taşıyan Doğu-Batı boru hattındaki aksaklıklar nedeniyle Yanbu üzerinden yapılan sevkiyatlar da azaldı. Ayrıca Hürmüz Boğazı'nda Umman kıyısını takip eden ve ABD ordusunun gözetimindeki bir rotayı kullanan bazı gemiler, takip sistemleri kapalı halde gece saatlerinde sefer yaparak yüklerini boğazın dışındaki tankerlere aktarmaya başladı.

Rusya’nın gemi sicili bu dönemde 280’den 382 gemiye çıkarak yüzde 36 büyüdü. Rusya bayrağına geçen gemilerden 72’sinin, Haziran 2026 sonuna kadar Rus petrol ve petrol ürünleri taşıdığı belirlendi.

Sahte bayrak kullanımı geriliyor

Yaptırımlardan kaçınmak amacıyla sahte bayrak kullanan gemilerin sayısında ise düşüş yaşandı. Sahte bayrak kullanan gölge filo gemilerinin sayısı Ekim 2025’te 100’ün üzerine çıkarken, Haziran 2026 sonunda yaklaşık 50 seviyesine geriledi.

Yaptırım baskısının Panama ve Barbados gibi sicillerde artması, gemi sahiplerini alternatif bayraklara yönlendirirken Rusya sicili öne çıkan seçeneklerden biri oldu.

Rusya bayrağındaki yaptırımlı tanker sayısı artıyor

Rusya bayrağını taşıyan yaptırım altındaki tankerlerin sayısı da 200’ün üzerine çıktı. Böylece Batılı ülkelerin yaptırım listelerinde bulunan tankerlerin önemli bir bölümü Rusya siciline geçmiş oldu.

Ancak Rusya’ya yönelik sicil geçişlerinin hızı son dönemde yavaşladı. Haziran 2026’da yalnızca üç geminin Rusya siciline kaydedilmesi, yeni kayıtların önceki aylara kıyasla gerilediğini gösterdi.

Gelişmeler, yaptırım baskısının gölge filonun kullandığı bayrak ve sicil tercihlerini doğrudan değiştirdiğine işaret ediyor.

Erhan Görnü: “Yerli Üretim Gücünü Görünür Kılmak İçin Bir Aradayız”
TEYÜD Yönetim Kurulu Başkanı Erhan Görnü, Deniz Festivali’nin yalnızca teknelerin sergilendiği bir organizasyon olmadığını vurgulayarak konuşmasına şöyle başladı:
“Bugün burada yalnızca bir festivalin açılışını gerçekleştirmek için değil, denizcilik sektörümüzün ortak değerleri etrafında buluşmak, yerli üretim gücünü görünür kılmak ve birlikte daha güçlü bir gelecek kurma irademizi ortaya koymak için bir aradayız.

Dünya Denizcilik Günü’nün hemen ardından gerçekleştirdiğimiz bu anlamlı buluşmanın sektörümüz açısından ayrıca değerli olduğuna inanıyorum. Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili coğrafyası, köklü denizcilik kültürü, güçlü sanayisi, üretim kabiliyeti ve nitelikli insan kaynağı ile dünya denizcilik sektöründe çok önemli potansiyele sahiptir.

Tekne ve yat üretiminde ise tasarımdan mühendisliğe, elektroniğe, kompozit üretiminden mekanik sistemlere kadar uzanan geniş bir alanda yüksek katma değer oluşturan güçlü bir ekosistemimiz bulunmaktadır.

Bugün dünyanın çok farklı denizlerinde tüm mühendislerinin, tasarımcılarının, ustalarının ve üreticilerinin emeği taşıyan tekneler seyrediyor. Bu başarı yalnızca ortaya çıkan teknelerin değil, o teknelerin ardındaki bilgi birikiminin, alın terinin, cesaretin ve yıllar içerisinde oluşan üretim kültürünün başarısıdır.”

TEYÜD’ün kuruluş amacını da anlatan Görnü, sektörün tüm paydaşlarının ortak hareket etmesi gerektiğine dikkat çekti:

“Bizler TEYÜD olarak bu büyük emeği temsil etmek, yerli tekne üreticilerimizin yanında olmak, üreticilerimiz ile sektörümüzün tüm paydaşları arasındaki iletişimi güçlendirmek ve ortak bir gelecek inşa etmek amacıyla kurduk.

Çünkü biliyoruz ki sektörümüzü sürdürülebilir şekilde büyütmemiz yalnızca bireysel başarılardan mümkün değildir. Üreticilerimizin, tedarikçilerimizin, kamu kurumlarımızın, odalarımızın, birliklerimizin, üniversitelerimizin ve sivil toplum kuruluşlarımızın ortak hedefler doğrultusunda hareket etmesi büyük önem taşımaktadır. Birlikte düşünmeye, birlikte yönetmeye ve sektörümüzün ihtiyaçlarına çözüm bulabilmek için birlikte sorumluluk almaya ihtiyacımız var. Rekabet elbette gelişmenin önemli bir parçasıdır. Ancak dayanışma, ortak akıl ve güven olmadan kalıcı başarıya ulaşmamız mümkün değildir.”

TEYÜD’ün hedefleri arasında sektörün bilgi ve deneyim paylaşımını artırmak, yerli üreticilerin ulusal ve uluslararası alandaki görünürlüğünü desteklemek ve sektörün ortak sesi olmak bulunduğunu belirten Görnü, gençlerin sektöre kazandırılmasının önemine de değindi:

“Aynı zamanda gençlerimizin denizcilik ve tekne üretimi alanına ilgi duymasını sağlamak, nitelikli iş gücünün yetişmesine katkıda bulunmak ve yıllar içerisinde oluşan bilgi birikimimizi gelecek kuşaklara aktarmak da en önemli sorumluluklarımızın arasındadır.

Artık yalnızca iyi bir tekne üretmek yeterli değildir. Yenilikçi, güvenli, çevreye duyarlı ve dünya standartlarında üretim yapmak, markalaşmak ve uluslararası alandaki rekabet gücümüzü artırmak zorundayız. Türkiye’nin bu dönüşümde takip eden değil, yön veren ülkelerden biri olabilecek bilgiye, tecrübeye ve üretim gücüne sahip olduğuna yürekten inanıyoruz.”

Deniz Festivali’nin de bu anlayışın bir yansıması olduğunu ifade eden Görnü, organizasyonun sektör paydaşlarını bir araya getirmesini amaçladıklarını söyledi:

“25, 26 ve 27 Eylül tarihlerinde Tuzla Viaport Marina’da gerçekleştirdiğimiz festival boyunca üreticilerimizi, sektör temsilcilerimizi, kurumlarımızı ve genç dostlarımızı aynı ortamda buluşturacağız. Teknelerimizi ve üretim kabiliyetimizi yakından tanıma fırsatı bulurken, söyleşiler, sektör değerlendirmeleri ve sosyal etkinliklerle aramızdaki iletişim ve iş birliğini daha da güçlendireceğiz. Burada kurulacak her yeni bağın, paylaşılacak her fikrin, paylaşılacak her iş birliğinin sektörümüzün geleceğine değer katacağına inanıyoruz.”

Görnü, festivalin TEYÜD ailesinin ilk büyük buluşmalarından biri olduğunu belirterek, “Birlikte üreten, birlikte büyüyen ve dünyada daha güçlü şekilde temsil edilen bir tekne ve yat sektörü hedefiyle TEYÜD Birinci Deniz Festivali’nin sektörümüze, Tuzla’mıza ve bölgemize hayırlı olmasını temenni ediyorum” sözleriyle konuşmasını tamamladı.

Murat Kıran: “Rekabet Gelişimi Getirir”
Gemi İnşa Sanayicileri Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Murat Kıran ise konuşmasını hazırlanan metin yerine, kendi deneyimleri üzerinden spontane gerçekleştirdi.“Yerli tekne üretmek... Tarihe baktığımız zaman atalarımız aslında dünyada bu işleri ilk yapan insanlardı. Tersanelerimiz hâlâ orada. Bir yere kadar gelişmiş, ondan sonra bir yerde durmuş. O duraklamadan sonra Batı dizginleri geçmiş. Bugün geldiğimiz noktada biz de atalarımızı örnek alarak yaptığımız girişimler sayesinde bugün gemi inşa sanayisi olarak dünyada ses getiren işler yapıyoruz. Dünyada birçok başarıyı başardık.”

Kıran, Gemi İnşa Sanayicileri Birliği’ndeki görev sürecinden bahsederek sektörün geçmişte karşı karşıya kaldığı sorunları anlattı:

“2011 yılında Gemi İnşa Sanayicileri Birliği Yönetim Kurulu Başkanı oldum. Geldiğimde yönetim kurulu arkadaşlarımla beraber kısa, orta ve uzun dönem çalışma planı yaptık. İlk yaptığımız toplantıyı böyle dün gibi hatırlıyorum. Tersanelerimiz varlık ve yokluk arasındaydı. Öyle kurallar, öyle değişik şeyler vardı ki adeta tersanelerimiz yok edilmek üzere düzenlenmişti. Bunları devlet büyüklerimize aktardık. Öyle güzel kararlar aldık ki bugün yaptığımız şeylerin mücadelesini aslında o gün verdik. Yerli milli gemiler diyoruz, değil mi? Savaş gemileri, ihracat yapıyoruz. O gün bunlar hayaldi.”

Türkiye’nin gemi inşa ve savunma sanayisinde geldiği noktaya dikkat çeken Kıran, sektörün karşılaştığı engellere rağmen çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi.

Kıran, festival alanındaki yerli üreticilere de özel bir parantez açtı:

“Burada şu anda yaklaşık 20 tane yerli üretim firmamız var. Gösterdiğiniz cesaretten dolayı, ülkenize olan sevginizden dolayı hepinizi tebrik ediyorum. En kolay şey kaçıp gitmek. Ama bugün ülkemizde gerçekten tekne üretebilmek herkesin amacı değil. Maliyetlerimiz ortada, sıkıntılarımız ortada. Çalışmak istemeyen bir gençlik... Bunlarla mücadele ederek bu tekneleri buraya getirdik. Yaklaşık da 70 tane tekne varmış şu anda. Hepsini de birbirinden güzel gördük. Ama bunlar ne olur? Yapa yapa gelişirler. Rekabet ederek gelişirler. Rekabet gelişimi getirir. Kafayı çalıştırmaya zorlar, teknolojiyi getirir. Hem kaliteni bir yandan artırırsın hem bir yandan maliyeti düşürmenin yollarını ararsın. Böylelikle de dünya pazarına girebilmenin yolunu bulursun.”

“Uluslararası organizasyonlarda mutlaka yer alın”
Yerli üreticilerin uluslararası fuar ve organizasyonlarda daha fazla yer alması gerektiğini vurgulayan Kıran, sektörün dünyaya kendisini birlikte tanıtması gerektiğini söyledi:
“Dünyanın her yerine gittik ve sektörümüzü, tersanelerimizi temsil ettik. Bunu size tavsiye ediyorum. Parasına puluna bakmadan, gerekirse cebinizden koyun. Uluslararası fuar ve organizasyonlardan mutlaka yer almanız lazım. Yer alın. Bize destek olun. Bu yer alırken A firması, B firması, C firması olarak değil, tüm üreticiler olarak orada her şeyinizi gösterin. ‘Biz bunları yapıyoruz’ deyin. Biz bunu yapıyoruz. Yani fuarlarda tüm sektörümüzdeki paydaşlarımızın ürettikleriyle gurur duyuyoruz orada, onları açıyoruz, onları sergiliyoruz. Onu yaparken ‘bu Ahmet’in, bu Mehmet’in’ demiyorum. Kim güzel bir şey yapmışsa onu gururla sergiliyorum. Size en büyük tavsiyem bu olur.”

Kıran, Türkiye’nin farklı pazarları hedeflemesi gerektiğini de ifade ederek, “Her pazar yetmez. Her yere açılmak lazım. Hedefler neler olabilir? Avrupa güzel. Pazarlarımız nereye uygun? Bunları tespit edip dünya haritasını açıp, Amerika’nın şu bölgelerinde bizim çeşitli teknolojimiz uygun olabilir, diye bakmak lazım” dedi.

“Tekne barınma problemi çözülmeli”
Kıran, sektörün mevcut sorunları arasında tekne barınma kapasitesinin önemli bir yer tuttuğunu söyledi.

“Bu zor ortamda, demin başkana da sordum, arkadaşlara da sordum. Evet, işler biraz zayıf. Problemlerimiz var. Özellikle tekne barınma problemlerimiz var. Ama çözeceğiz inşallah. Biz hep beraberiz. Bugün biriyle konuşuyorum. ‘Ben tekne sahibi olmak istiyorum, tekne yapayım istiyorum’ diyor. ‘Ya bunları nereye çekeceğim?’ diyor. Ben şunu diyemiyorum, ‘Bak şuraya çekeceğim’ diyemiyorum. Yok yani.”

Denize iniş rampalarının yetersizliğine de dikkat çeken Kıran, mevzuat kaynaklı sorunların çözülmesi gerektiğini belirtti:

“Bizim en büyük eksiğimiz rampalar. Denize iniş rampalarımız yok. Maalesef bu çok mevzuata takılıyor. Denizcilik, onun yanında orman, sit alanı, tabiat varlıkları... O kadar çok şey var ki. Şuraya şunu yapalım dediğiniz zaman yapamıyorsunuz. İşte bunun yolunu açmak lazım. Hepiniz biliyorsunuz özellikle Amerika’da insanlar günlük giderler değil mi? Teknesini kamyonetine götürür, denize indirir. Gezer, tozar, balık tutar, sonra çıkarır. Ya bir yere, otoparka götürür ya müsaade etse evine götürür. Dolayısıyla kullanım kolaylaşıyor. Bizde maalesef bu yok.”Kıran, TEYÜD ile daha yakın iş birliği yapılması gerektiğini de vurgulayarak, “Yeni oluşumları, ayakları yere basan tüm oluşumları destekliyoruz. Sayın Başkan ve ekibiyle daha sık bir araya gelelim. Tecrübelerimizi masaya yatıralım. Tüm bilgilerimizi paylaşalım. Dolayısıyla birbirimizin sırtından da yük alalım” dedi.

Konuşmasının sonunda yerli üretimin önemine tekrar dikkat çeken Kıran, “Sektörde hizmet eden herkes bizim dostumuzdur, herkes kardeşimizdir. Yerli üretim bizim baş tacımız. Keşke yapabilsek, daha iyilerini de yapmak bizim için hedeftir” ifadelerini kullandı.

Ümit Hüseyin Güney: “Bu Festival Bir Başlangıç”
Tuzla Kaymakamı Ümit Hüseyin Güney ise konuşmasında TEYÜD’ün düzenlediği ilk festivalin sektör açısından yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğine dikkat çekti.

“Her şeyde olduğu gibi, ilkleri başarmak, başlatmak zor. Cesaret ister. Ben böyle güzel bir başlangıç yaptığınız için, bu cesareti ortaya koyduğunuz için sizleri özellikle tebrik ediyorum. Temenni ediyorum ve inanıyorum ki bugün bir başlangıcı olan, üretimin, gayretin, emeğin ortaya konulduğu bu festival ülkemizde ve uluslararası arenada da insanların sektörü takip ettiği, ziyaret edip sektördeki gelişmeleri takip ettiği bir sürece sizlerin birliğiyle, gayretiyle evrilecek. Bugün bu festival hem bir başlangıç hem de bir sonuç.”

Güney, tekne ve yat üretim sektörünün artık kendi içerisinde ihtisaslaşarak sorunlarını ve hedeflerini ayrı bir çatı altında ele alabilecek seviyeye ulaştığını belirtti:

“Yeni inşa sektöründe, yat ve tekne üretim kapasitemiz bugün öyle bir noktaya gelmiş ki artık kendi içinden ihtisaslaşarak kendi özelinde sorunlarını, konularını, hedeflerini paylaşmak üzere bir dernek çatısı altında birleşmek ve bu tür organizasyonları gerçekleştirme kapasitesine ulaşmıştır. Aslında bu aynı zamanda bir başlangıç olduğu gibi güzel bir sonuçtur.”

Tuzla’nın denizcilik ekosistemine de değinen Güney, ilçenin tersaneleri, marinası, üniversiteleri ve sektörü besleyen kuruluşlarıyla önemli bir merkez olduğunu ifade etti:

“Tuzla ilçesinde kaymakamlık yapıyor olmanın vermiş olduğu gurur ve sorumlulukla, bizler İhtisas Üniversitesi olan Piri Reis Üniversitesiyle, Türkiye’nin en köklü üniversitelerinden biri olan İstanbul Teknik Üniversitesi’nin Denizcilik Fakültesiyle, Türkiye’nin en köklü ve en donanımlı tersane kapasitesiyle, marinasıyla ve sektörü besleyen yan kuruluşlarla güçlü bir ekosisteme ve dünyada itibarı sahip çok saygın bir yere sahibiz.”

“Türkiye’nin yerli markaları uluslararası arenaya çıkıyor”
Türkiye’nin tekne ve yat üretimindeki dönüşümüne de dikkat çeken Güney, yerli üreticilerin bugün kendi tasarım ve mühendislik kabiliyetleriyle daha yüksek katma değer üreten bir yapıya ulaştığını söyledi:

“Geçmişte yat sektöründe önümüze konulan projeleri, markaların imalatını ve inşaatını yapan pozisyondayken bugün kendi mimarlarımızın tasarımlarıyla, kendi mühendislerimizin hesaplamalarıyla, kendi ustalarımızın, kendi motor, elektrik aksamı yapan birbirinden farklı onlarca sektörün birlikte sinerjiyle oluşturdukları ekosistemde artık daha yüksek katma değerler üreten Türkiye’nin yerli ve milli markalarının ulusal ve uluslararası arenaya çıktığı çok güçlü bir sektör olarak doğduğunu memnuniyetle müşahede ediyoruz.”

Güney, ekonomik zorlukların sektörün kendisini yenilemesi açısından da bir fırsata dönüşebileceğini ifade ederek, “Bugün döviz kurları, enflasyonla mücadele politikalarının çerçevesi içerisinde rekabeti örseleyecek bir durumda olsa da biz biliyoruz ki her kriz ortamı aslında fırsatların kapısına çıkacak” dedi.

“Rekabetin yoğunlaştığı ve kâr marjlarının düştüğü süreçlerde sektör kendini yenileyip dünyada daha rekabetçi olabilmek adına her türlü çabayı ve eforu sarf eder. Aslında bugün kriz olarak gördüğümüz süreçleri ben önümüzdeki süreçlere daha hazırlıklı olarak girme noktasında bir vesile ve bir fırsat olarak değerlendiriyorum.”

Güney, TEYÜD’ün önümüzdeki yıllarda düzenleyeceği festivallerin sektörün uluslararası görünürlüğüne katkı sağlaması temennisinde bulundu:

“Yat ve tekne üretim sektörümüzün derneğinin inşallah önümüzdeki festivallerde ürettiğini sergileyip uluslararası firmaların da ilçemize gelişine vesile olacak, sektörümüzün dinamizmini yükseltip üretim kapasitesini, kârlılığını, yeniliğini artırmaya vesile olacak çalışmaların öncüsü olması temennisiyle festivalimizin başta yat ve tekne üretim sektörümüze, Tuzla’mıza hayırlı uğurlu olması temennisiyle katılım ve katkılarınızdan dolayı hepinize şükranlarımı sunuyorum.”

Festival kapsamında ayrıca organizasyona destek veren sponsor ve paydaşlara plaket takdim edildi.

Festivalin İkinci Gününde Denizcilik Etkinlikleri Düzenlendi
Festivalin ikinci gününde DAK-SAR, çocuklar ve gençlere yönelik ziyaretler ile denizcilik ve tekne kültürü üzerine bilgilendirme etkinlikleri gerçekleştirildi. Gün boyunca ziyaretçiler tekneleri yakından inceleme fırsatı bulurken, akşam saatlerinde kokteyl ve DJ performansı düzenlendi.

Üçüncü Gün Panel Gerçekleştirildi
Festivalin üçüncü gününde ise “Türk Yat Sektörünün Dünyadaki Konumu, Marka Değeri ve Geleceği” başlıklı paneli gerçekleştirildi. Panelde Gemi İnşaatı ve Makinaları Mühendisi Muzaffer Erdal Kılıç ile Gemi İnşa Yüksek Mühendisi, Taka Yat Kurucusu ve Baş Tasarımcısı Osman Tanju Kalaycıoğlu konuşmacı olarak yer aldı. Panelde Türk yat sektörünün dünyadaki konumu, marka değeri ve geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunuldu.

Üç gün boyunca yaklaşık 70 teknenin sergilendiği Deniz Festivali, sektör temsilcileri ve deniz tutkunlarının buluştuğu bir organizasyon olarak gerçekleştirildi.

Açıklamaya göre, ekiplerin batık geminin yaklaşık 1 kilometre uzağında ve 570 metre derinlikte gerçekleştirdiği dip arama çalışmaları sırasında iki kişinin daha cansız bedenine ulaşıldı.

Bölgede devam eden arama-kurtarma çalışmalarında kayıp 11 kişiye ulaşılması için deniz altında ve çevresinde yürütülen faaliyetlerin sürdüğü bildirildi.

Jones, yeni radar taramasında yer altında dik açılar, muhtemel tüneller, katmanlar ve boşluklar görüldüğünü belirterek, bazı anomalilerin insan yapımı olabileceğinin değerlendirildiğini söyledi. Bazı muhtemel boşlukların yüzeyin 3-4 metre altında, bazılarının ise 13 metre derinliğe kadar uzandığını aktaran Jones, bu alanların incelenmesi amacıyla ilk kez karotlu sondaj çalışması gerçekleştirildiğini ifade etti.

Bir noktada 18 metre derinliğe kadar sondaj yapıldığını belirten Jones, diğer noktalarda ise 5, 6, 7 ve 8 metre derinliklerde çalışma gerçekleştirildiğini söyledi. Çalışmalar kapsamında 300'den fazla numune aldıklarını belirten Jones, numunelerin Ankara Üniversitesi laboratuvarına gönderildiğini kaydetti.

Toprakta çevresine göre 3 kat fazla organik madde
Jones, 2024 yılında gerçekleştirilen toprak araştırmasında dikkat çekici bir sonuç elde edildiğini belirterek, "Yapılan çalışmalar, tekne şeklindeki bölgenin içerisinde, hemen dışındaki alana kıyasla 3 kat daha fazla organik madde bulunduğunu gösterdi. Yani tekne şeklindeki bölgedeki toprak, dağ yamacındaki topraktan farklı. Bu, Atatürk Üniversitesinde yapılan çalışmalardan elde edilen çok ilginç bir sonuçtu" dedi.

Yeni alınan numunelerde özellikle çürümüş ahşap gibi yüksek organik madde, hayvan kalıntıları ve insan faaliyetlerine ilişkin izlerin araştırılacağını belirten Jones, analiz sonuçlarının bölgedeki araştırmalar açısından önem taşıdığını ifade etti.

Araştırmaların uluslararası alanda da ilgi gördüğünü aktaran Jones, bu yıl farklı ülkelerden belgesel ekiplerinin bölgeye gelerek çalışmaları görüntülediğini söyledi. Jones, alınan numunelerin analizlerinin kış boyunca sürdürüleceğini ve sonuçların değerlendirilmesinin ardından gelecek yıl yaz başında kapsamlı bir rapor hazırlanmasının beklendiğini kaydetti.

Küresel konteyner gemisi filosunun yaklaşık yüzde 8,5'i, limanlardaki gecikmeler nedeniyle şu anda etkin şekilde kullanılamıyor. Yaklaşık 3 milyon TEU'luk kapasiteye karşılık gelen bu kayıp, küresel konteyner taşımacılığında önemli bir arz daralması yaratıyor.

Toparlanma aylar sürebilir

Sektör verilerine göre mevcut yoğunluğun kısa süre içinde ortadan kalkması beklenmiyor. Pandemi sonrası dönem ile Kızıldeniz krizinin ardından yaşanan toparlanma süreçleri dikkate alındığında, Asya'daki liman yoğunluğunun Haziran 2025'teki düşük seviyelere dönmesinin 7 ila 10 ay sürebileceği hesaplanıyor.

Geçen yılın sonundaki koşullara dönülmesi için bile 6 ila 8 aylık bir toparlanma süresine ihtiyaç duyulabileceği belirtiliyor. Bu tablo, 6 Şubat 2027'de başlayacak Çin Yeni Yılı öncesindeki yoğun yükleme dönemine kadar Asya'daki darboğazların tamamen ortadan kalkamayabileceğine işaret ediyor.

Asya içi navlunlarda rekor

Kapasite sıkışıklığının etkisi navlun piyasasında da doğrudan hissediliyor. Asya içi konteyner taşımacılığında navlun endeksleri rekor seviyelere ulaşırken, bazı ticaret hatlarında fiyat artışları dikkat çekiyor.

Şanghay-Laem Chabang hattında 40 feetlik konteyner başına navlun yüzde 22 artışla 1.609 dolara, Şanghay-Cakarta hattında ise yüzde 12 yükselişle 2.300 dolara çıktı.

Golden Week öncesinde artan yük talebi, limanlardaki gecikmeler ve etkin kapasitenin daralması, bölgesel navlunlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırıyor.

Gecikmeler Güneydoğu Asya'ya yayılıyor

Tayfunların ardından Uzak Doğu'daki limanlarda oluşan yoğunluk, aktarma merkezlerinde de yeni darboğazlar oluşturuyor. Yoğun şekilde etkilenen limanları rotalarından çıkaran konteyner hatları ise yük ve gemi trafiğindeki baskıyı bölgedeki diğer limanlara taşıyor.

Gecikmelerin Güneydoğu Asya ve Hindistan alt kıtasına doğru yayılması, sorunun yalnızca belirli limanlarla sınırlı kalmadığını gösteriyor.

Asya-Kuzey Avrupa hattında Golden Week döneminde dört hafta için planlanan kapasitenin yaklaşık 1,5 milyon TEU seviyesinde olması bekleniyor. Bu rakam geçen yıla göre yüzde 27, pandemi öncesi ortalamalara göre ise yüzde 60 daha yüksek. Ancak kapasitedeki artışın önemli bir bölümünün yeni gemi arzından ziyade, gecikmeler nedeniyle gemilerin aynı dönemlerde birikmesinden kaynaklandığı belirtiliyor.

Gemi arzı piyasada tam olarak hissedilmiyor

Konteyner gemilerindeki büyük sipariş defterine rağmen piyasadaki kapasite artışı henüz beklenen ölçüde hissedilmiyor. Bunun temel nedenlerinden biri, gemilerin limanların dışında bekleyerek zaman kaybetmesi ve mevcut kapasitenin önemli bölümünün yük taşımak yerine operasyonel gecikmelerle meşgul olması.

Kiralama piyasasında da arz sıkışıklığı dikkat çekiyor. Panamax ve post-panamax sınıfındaki kullanılabilir gemi tonajının oldukça sınırlı olması, charter piyasasında fiyatların yükselmesine neden oluyor.

Mevcut tablo, Asya'daki konteyner yoğunluğunun yalnızca liman operasyonlarını değil, gemi rotalarını, fiili taşıma kapasitesini ve navlun piyasasını da etkileyen daha geniş kapsamlı bir tedarik zinciri sorununa dönüştüğünü gösteriyor.

Kaynak:splash247

Bölgedeki tahıl terminallerinin toplam kapasitesi yaklaşık 67 milyon ton seviyesinde bulunurken, güvenlik riskleri nedeniyle yaklaşık 53 milyon ton kapasiteli tesislerde operasyonlar durmuş durumda. Saldırıların sona ermesi halinde bu terminallerin önemli bölümünün kısa sürede yeniden hizmet vermesi bekleniyor.

Bununla birlikte, bölgedeki üç önemli terminal ağır hasar nedeniyle daha uzun süre devre dışı kalabilir. Novorossiysk Limanı'ndaki NKHP terminali, 7,1 milyon tonluk yıllık kapasitesiyle saldırılardan en ciddi şekilde etkilenen tesislerden biri oldu. Terminaldeki onarım çalışmalarının dört ila altı ay sürebileceği belirtiliyor.

Karadeniz'deki Taman Limanı'nda bulunan ZTKT terminali ile Azak Denizi'ndeki Taganrog terminalinde de operasyonlar durduruldu. İki terminalin toplam yıllık tahıl elleçleme kapasitesi yaklaşık 6,7 milyon ton seviyesinde bulunuyor. ZTKT'nin yıllık kapasitesi ise 5,5 milyon ton.

Saldırılar nedeniyle yaşanan kesintiler, Rusya'nın tahıl ihracatında alternatif güzergâhlara yönelmesini de hızlandırdı. Rusya'nın Baltık ve Arktik limanlarındaki bazı gübre, kömür ve diğer yük terminallerinin tahıl sevkiyatında kullanılmaya başlandığı bildiriliyor. Murmansk Limanı'nın da ekim ayından itibaren tahıl ihracatına başlamaya hazırlandığı belirtiliyor.

Rusya dünyanın en büyük buğday ihracatçısı konumunda bulunurken, Karadeniz'deki liman ve gemilere yönelik saldırılar tahıl sevkiyatlarında ciddi aksamaya yol açıyor. Önceki ihracat döneminde Rusya'nın deniz yoluyla gerçekleştirdiği tahıl ihracatının yaklaşık yüzde 90'ı Karadeniz üzerinden yapılıyordu.

Bu nedenle bölgedeki güvenlik koşullarının iyileşmesi, yalnızca Rusya'nın ihracat kapasitesinin yeniden kullanılmasını değil, aynı zamanda Karadeniz'deki tahıl taşımacılığının ve liman operasyonlarının normalleşmesini de sağlayabilir.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, saldırılarda Kiev’deki bir veri merkezi ile Kiev ve Odesa bölgelerindeki lojistik merkezlerin hedef alındığı belirtildi. Mikolayiv’de iki İHA deposunun yanı sıra bir deniz üssünün karargâhı, Ukrayna Devlet Sınır Muhafız Teşkilatı’nın karargâhı ve Kiliya Limanı’ndaki askeri depoların da vurulduğu öne sürüldü.

Rusya Savunma Bakanlığı ayrıca, Odesa Limanı’na askeri ve çift kullanımlı malzeme taşıdığı belirtilen bir yük gemisinin saldırıda hedef alındığını bildirdi.

Odesa’ya ilerleyen başka bir yük gemisi de hedefte

Bakanlık, pazar günü ilerleyen saatlerde yaptığı ikinci açıklamada ise Kiev’deki iki veri merkezi, Odesa’daki bir lojistik merkez ve Odesa’ya doğru seyreden başka bir yük gemisinin hedef alındığını duyurdu.

Açıklamalarda gemilerin adı, bayrağı, saldırı sırasında taşıdığı yükün niteliği ve olaylarda meydana gelen hasara ilişkin ayrıntı verilmedi.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.