Bu rekor kıran yükseliş, küresel deniz yoluyla taşınan LPG'nin yaklaşık %30'unun geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasından bu yana küresel LPG ticaret akışlarının temelden yeniden şekillenmesiyle tetiklendi. Geçişlerin hâlâ normal seviyelerin %90 altında seyretmesiyle, Asyalı alıcılar Orta Doğu’dan kaybettikleri hacimleri ABD kargolarıyla değiştirmek için harekete geçti ve bu durum Amerika'nın LPG ihracatını nisan ayında bir önceki aya göre %20 artışla rekor seviye olan 7 milyon tona çıkardı.

Uzun mesafeli ABD-Asya sevkiyatlarındaki artış, sefer mesafelerini dramatik bir şekilde artırdı ve tonajı hızla emdi. Panama Kanalı geçiş maliyetlerinin 1 milyon doların üzerine çıkması ve ortalama bekleme sürelerinin ikiye katlanarak üç günü aşmasıyla, ABD'nin Asya'ya yaptığı LPG ihracatının yaklaşık %50'si artık Ümit Burnu üzerinden yönlendiriliyor. Bu yolculuk, Panama üzerinden yaklaşık 9.370 mil iken Ümit Burnu üzerinden yaklaşık 15.900 mil sürüyor ve geleneksel Ras Tanura-Chiba rotasından yaklaşık 9.200 mil daha uzun.

Clarksons, "Pozisyon listesi oldukça sıkışık kalmaya devam ediyor ve elverişsiz arbitraja rağmen birkaç bağlama (fixture) sonuçlandırıldı. Bağlama penceresi haziran ayının tamamına yayıldı ve kiracılar bir kez daha tonaj bulmak için çabalıyor" notunu düştü.

Şu an uygun olan ilk sağlam gemi haziran 20 civarında ve haziran ayındaki toplam spot bağlama hacimlerinin nisan ve mayıs aylarına göre daha düşük olmasına rağmen, hazır tonaj kıtlığı devam ediyor. Küresel VLGC filosunun yaklaşık %10'u şu anda Orta Doğu Körfezi dışında veya Hindistan'ın batı kıyısı açıklarında bekliyor ya da Körfez içinde mahsur kalmış durumda.

Piyasanın izlediği yol oldukça sarsıcı oldu. 2026 yılına, 2025 ortalamasının zaten yaklaşık %50 üzerinde olan günlük ortalama 73.631 dolarlık spot kazançla başlandıktan sonra oranlar çatışmanın başlamasıyla başlangıçta yumuşadı. Orta Doğu faaliyetlerinin durması ve yakıt maliyetlerinin sıçramasıyla mart ayı ortasında %30 düşerek günlük 48.000 dolar civarına geriledi. Ardından gelen toparlanma ise olağanüstü oldu.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’na göre Ekreminiya, ABD ve İsrail'in İran'ın askeri gücü ile direniş azmini hafife aldığını söyledi.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı başarılı şekilde yönettiğini savunan Ekreminiya, "Bundan sonra ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarına uyan ülkeler, Hürmüz Boğazı'ndan geçişte kesinlikle sorunla karşı karşıya kalacak" dedi.

ABD'nin deniz ablukasıyla birlikte psikolojik savaş yürütmeye çalıştığını ancak buna rağmen İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetinin kırılmadığını dile getiren Ekreminiya, "Raporlara göre deniz ticaretimiz sorunsuz devam ediyor. Sınırlı sayıda gemiye el konuldu, buna karşılık biz de Siyonist rejimin (İsrail'in) gemilerine el koymuş durumdayız" ifadelerini kullandı.

ABD ile varılan ateşkese güvenmediklerini, bu nedenle askeri hazırlıklarını sürdürdüklerini ve hedef listelerini güncellediklerini belirten Ekreminiya, şunları kaydetti:

"Savaşın ilk günlerinde İran Hava Kuvvetleri'ne ait savaş uçakları Kuveyt ve Irak'taki ABD üslerine operasyon düzenledi ve başarıyla İran'a dönüş yaptı. F-5 savaş uçaklarımız ülkeye sağ salim döndü ancak Su-24 uçakları dönüş yolunda isabet aldı."

İzmir’de faaliyet gösteren Alaçatı Yat Limanı İşletmeciliği hakkında, İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 3 ay süreyle geçici konkordato mühleti verilmesine karar verildi. NTV'nin haberine göre MarinAlaçatı olarak bilinen şirkete Gülden Kaman, Sevgi Kanyılmaz, Erhan Demireli geçici konkordato komiseri olarak atandı.

Mahkeme, davacı şirket yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve ilk duruşmayı da 29 Temmuz 2026 tarihine verdi.

Alacaklılara 7 günlük itiraz süresi

Alaçatı Yat Limanı İşletmeciliği'nden alacağı bulunanlar için mahkeme uyarıda da bulundu. Alacaklılar 7 günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hal bulunmadığını delilleri ile birlikte ileri sürebilecekleri ve bu çerçevede mahkemeden konkordato talebinin reddini isteyebilecekleri belirtildi.

Dümeni bulan balıkçılar, "Uzun yıllardır İznik Gölü'nde balıkçılık yapıyoruz. Daha önce birçok kez tarihi kalıntılara rastlandığına şahit olduk ancak böylesini ilk kez görüyoruz. Bu, özel işlemeli ve üzerinde titizlikle çalışılmış bir gemi dümeni. Şu an İznik Gölü'nde bu denli büyük bir gemi yok ancak o dönemlerde kullanıldığını duymuştuk, belli ki o gemilerden birine ait" dediler.

Fransa ve İngiltere, Orta Doğu'ya uçak gemisi sevk ettiklerini duyurmuş, İran ise, İngiltere ve Fransa'yı Hürmüz Boğazı'na savaş gemileri göndermemeleri konusunda uyarmıştı. İngiltere ve Fransa, Hürmüz Boğazı'nda deniz taşımacılığının güvenliğini sağlamak için çok uluslu bir görev gücü oluşturma çabalarına öncülük ediyor.

Bakan Uraloğlu, ocak-nisan dönemini kapsayan 4 aylık süreçte ise elleçlenen yük miktarının 2025 yılının aynı dönemine göre yüzde 2,1 artarak 185 milyon 600 bin 883 tona, konteyner miktarının ise yüzde 2,4 artarak 4 milyon 550 bin 209 TEU'ya ulaştığını bildirdi.

Nisan ayında yurt dışı yük taşımaları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,3 arttı

Nisan ayında limanlardan yurt dışı limanlarına giden yük miktarının 11 milyon 636 bin 276 ton olarak gerçekleştiğini kaydeden Bakan Uraloğlu, "Yurt dışı limanlarından limanlarımıza gelen yük miktarı ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,1 artarak 24 milyon 186 bin 253 ton olarak gerçekleşti. Nisan ayında yurt dışı yük taşımaları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,3 artarak 35 milyon 822 bin 529 ton olarak gerçekleşti" açıklamasında bulundu.

İskenderun Bölge Liman Başkanlığı zirvede

Bölge Liman Başkanlıkları bazında ise nisan ayında en fazla yük elleçlemesinin 7 milyon 64 bin 571 ton yük ile İskenderun Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde gerçekleştiğini ifade eden Bakan Uraloğlu, "İskenderun Bölge Liman Başkanlığını 6 milyon 930 bin 244 ton ile Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı ve 6 milyon 920 bin 524 ton ile Aliağa Bölge Liman Başkanlığı takip etti" değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, nisan ayında limanlarda deniz yoluyla yapılan transit yük taşımalarının 5 milyon 724 bin 594 ton, kabotajda taşınan yük miktarının ise 6 milyon 683 bin 807 ton olarak gerçekleştiğini ifade etti.

En fazla artış gösteren yük cinsi demir cevheri ve konsantreleri

Uraloğlu, nisan ayında taşınan yük cinsleri bazında 498 bin 957 tonluk artış ile önceki aya göre en fazla artış gösteren yük cinsinin demir cevheri ve konsantreleri olduğunu kaydederek, limanlarda 1 milyon 469 bin 277 ton demir cevheri ve konsantreleri elleçlemesi gerçekleştirildiğini belirtti. Uraloğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Nisan ayında portland çimento 1 milyon 176 bin 648 ton ile limanlarımızdan yurt dışına gitmek üzere gemilerle en fazla taşınan yük cinsi oldu. Söz konusu yük cinsini klinker ile feldspat yük cinsleri takip etti. Ham petrol, yurt dışından limanlarımıza gelen gemilerde 2 milyon 295 bin 648 ton ile taşınan yükler arasında ilk sırada yer aldı. Bunu sırasıyla, taşkömürü (briketlenmemiş) ve hurda demir yük cinsleri takip etti."

En fazla yük Rusya'dan geldi

Uraloğlu, deniz yolu ile yurt dışına gitmek üzere yapılan yüklemelerde en fazla yük taşımasının İtalya'ya yapılan taşımalarda gerçekleştirildiğini, bunu ABD'ye ve Mısır'a yapılan taşımaların takip ettiğini kaydetti. Uraloğlu ayrıca deniz yolu ile limanlara gelen en fazla yükün Rusya'dan yapılan taşımalar olduğunu da bildirdi.

Kıran, mesajında Türk boğazları ile limanlarda görev yapan kılavuz kaptanların, her türlü hava ve deniz şartında büyük bir özveriyle çalıştığını vurgulayarak, Kılavuz Kaptanlar Haftası’nı kutladı.

DTO Başkanı Tamer Kıran, görev yapan tüm kaptanlara emniyetli seyirler ve başarılar dileyerek, “Görevleri başında hayatını kaybeden meslek şehidi kaptanlarımızı ve ebediyete irtihal eden denizcilerimizi rahmet ve minnetle anıyorum” ifadelerini kullandı.

7DENİZ

ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran yönetiminin yanıtını "kabul edilemez" olarak nitelendirmesini değerlendiren İranlı bir yetkili ise, "Trump’ın cevabı hiçbir şeyi değiştirmiyor. Eğer mutsuzsa, bu daha da iyi. İran’da hiç kimse Trump’ı memnun etmek için plan yapmıyor. Müzakere ekibi planları sadece İran halkı için hazırlıyor. Trump gerçeklerden hoşlanmıyor; bu yüzden İran'a karşı sürekli yeniliyor" açıklamasında bulundu.

Trump: İran'ın cevabı hiç hoşuma gitmedi

ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetiminin savaşın sonlandırılmasına yönelik ABD'nen teklifine cevabına ilişkin açıklama yaptı. Trump, Pakistan aracılığıyla ABD tarafına iletilen cevaba ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "İran'ın sözde ‘temsilcilerinden’ gelen cevabı az önce okudum. Hiç hoşuma gitmedi. Kesinlikle kabul edilemez" dedi.

Öte yandan ABD basını, İran’ın cevabına ilişkin detaylara yönelik dikkat çeken iddialarda bulundu. ABD merkezli Wall Street Journal gazetesine göre İran, ABD’nin İran gemileri ve limanlarına uygulanan ablukayı kaldırması halinde Hürmüz Boğazı’nı aşamalı olarak açmayı teklif ettiğini duyurdu. İran’ın ABD’ye sunduğu "çok sayfalık resmi cevapta" kendi taleplerini ayrıntılı bir şekilde ortaya koyduğu ve iki taraf arasında hala önemli görüş ayrılıkları bulunduğu belirtildi.

Wall Street Journal’a göre İran’ın cevabı, ABD’nin İran’ın nükleer programının geleceği ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbetine ilişkin önceden taahhüt verilmesi yönündeki talebi karşılamadı. İran, bunun yerine ABD’nin İran gemileri ve limanlarına yönelik ablukayı kaldırması karşılığında çatışmaların sona erdirilmesini ve Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine aşamalı olarak yeniden açılmasını teklif etti.

Habere göre İran, uranyum zenginleştirmeyi ABD’nin önerdiği 20 yıllık moratoryumdan daha kısa bir süre için askıya almaya hazır olduğunu bildirdi. Öte yandan nükleer tesislerini ortadan kaldırmayı ise reddetti.

Jandarma ekiplerinin olayla ilgili incelemeleri sürüyor.

Küresel enerji piyasalarının yakından izlediği Hürmüz Boğazı, Katar başta olmak üzere Körfez ülkelerinin petrol ve LNG ihracatı açısından kritik öneme sahip bulunuyor. Dünya enerji ticaretinin önemli bölümünün geçtiği bölgede son aylarda yaşanan gerilimler nedeniyle tanker trafiği ciddi şekilde yavaşlamıştı.

Katar, geçen ay LNG sevkiyatlarını yeniden başlatmak için girişimde bulunmuş ancak Hürmüz Boğazı’na yaklaşan iki LNG tankeri rotasını değiştirerek Birleşik Arap Emirlikleri açıklarına geri çekilmek zorunda kalmıştı. Bölgedeki güvenlik endişeleri nedeniyle birçok enerji şirketi sevkiyat planlarını askıya almıştı.

Al Kharaitiyat tankerinin geçişi, savaşın başlamasından bu yana Katar LNG’sinin Hürmüz Boğazı’ndan gerçekleştirdiği ilk başarılı sevkiyat olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, geçişin özellikle enerji arzında sıkıntı yaşayan Güney Asya ülkeleri açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtiyor.

Pakistan’da son dönemde LNG tedarikindeki aksaklıklar nedeniyle elektrik üretiminde sorunlar yaşanırken, Katar’dan gelecek yeni LNG sevkiyatlarının enerji piyasalarındaki baskıyı hafifletmesi bekleniyor. Bölgedeki diplomatik temasların ardından önümüzdeki günlerde Katar’dan yeni LNG tankerlerinin de Boğaz’dan geçiş yapabileceği ifade ediliyor.

İlk çeyrek verilerine göre Boğaz’dan geçen gemilerin 3 bin 277’si genel kargo, 1833’ü ise dökme yük gemisi olarak kaydedildi. Aynı dönemde 984 konteyner gemisi, 451 kimyasal tanker, 207 LPG tankeri, 77 yolcu gemisi ve 53 Ro-Ro gemisi de İstanbul Boğazı’nı kullandı. Bunun yanı sıra savaş gemileri, römorkörler ve farklı tiplerde çok sayıda gemi de transit geçiş gerçekleştirdi.

Veriler, Boğaz’dan geçen 5 bin 792 geminin kılavuz kaptan hizmeti aldığını ortaya koydu. Gemi boyutlarında ise en yoğun grubun 100 ila 150 metre arasındaki gemiler olduğu görüldü. İlk çeyrekte 300 metreyi aşan gemi geçişi gerçekleşmedi.

İstanbul Boğazı’ndan geçen gemilerin toplam yük miktarı ise 135 milyon 182 bin 851 groston olarak hesaplandı. En hareketli dönem ocak ayında yaşanırken, mart ayında da yoğun trafik devam etti.

Öte yandan geçen yılın aynı dönemine göre gemi geçişlerinde sınırlı bir gerileme yaşandı. 2025’in ilk üç ayında 9 bin 351 gemi Boğaz’dan geçerken, bu yıl sayı 9 bin 195 olarak kayıtlara geçti.

Küresel deniz taşımacılığının en kritik geçiş noktalarından biri olan İstanbul Boğazı, yoğun transit yük ve gemi trafiğiyle stratejik önemini sürdürmeye devam ediyor.

Gemiden ilk olarak İspanya vatandaşları, beşer kişilik gruplar halinde küçük teknelerle karaya çıkarılacak ve otobüslere bindirilerek yerel havaalanına nakledilecekler. Yetkililer, yolcuların askeri uçakla başkent Madrid'e götürüleceklerini ve halkla hiçbir temaslarının olmayacağını açıkladı.

Gruplar halinde tahliye edilecekler
İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia, yaptığı açıklamada, yolcuların kendilerine tahsis edilen tahliye uçağı gelene kadar gemiden ayrılmayacaklarını belirterek, Hollandalı yolcuların gemiden ayrılacak bir sonraki grup olacağını ve bu uçağın Almanya, Belçika ve Yunanistan'a giden yolcuları da taşıyacağını söyledi.

Bakan Garcia, daha sonra ise gemiden Türkiye, Fransa, İngiltere ve ABD'den gelen yolcuların tahliye edileceğini ifade etti.

Bakan Garcia, en son tahliye edilecek grubun Avustralya, Yeni Zelanda ve diğer Asya ülkelerinin vatandaşları olduklarını belirterek, söz konusu 6 kişiyi taşıyacak uçağın yarın öğleden sonra Tenerife’ye varmasının beklendiğini açıkladı.

Öte yandan, 30 mürettebat gemide kalacak ve Hollanda’ya doğru seyredecek.

Sinokor’un 2025 sonlarında ve 2026’ya doğru VLCC filosunu hızla genişletmesi, ikinci el gemilerin değerlerinin yükselmesine katkıda bulundu ve bu yükseliş eğilimi, şubat ayı sonunda Orta Doğu’da savaşın başlamasıyla birlikte devam etti.

Çatışmanın başlamasından 60 gün sonra ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapatılmasının ardından ikinci el VLCC fiyatlarını inceleyen Signal Ocean analistleri, değerlerin değer kaybı eğrisinin kaybolmuş gibi göründüğünü belirtti.

Signal Ocean, son tanker piyasası raporunda, “Normal koşullarda, yeniden satılan bir gemi, tasarruf edilen bekleme süresi nedeniyle mütevazı bir prim kazanır ve beş yaşındaki bir gemi, yeni inşa edilen gemilere göre belirgin bir indirimle işlem görür. Bugün ise bunların hiçbiri geçerli değil” açıklamasında bulundu.

5 yaşındaki bir VLCC, şu anda ortalama sözleşme fiyatı 129 milyon dolar olan yeni inşa edilen bir gemiye göre 9 milyon dolar daha pahalı. Hemen teslim edilebilecek gemiler arayanlar için, ikinci el gemiler yeni inşa edilen gemilerin fiyatının 45 milyon dolar üzerinde, %21-35 oranında bir prim talep ediyor. %35'lik prim, ikinci el bir VLCC'nin fiyatının 174,5 milyon dolar olduğunu gösteriyor.

Suezmax tankerlere gelince, yeni inşa edilen bir gemi ile beş yaşındaki bir geminin fiyatı 88 milyon dolar ile aynı iken, ikinci el gemiler %22 primle 107,5 milyon dolara satılıyor.

Aframax sınıfı gemilerde, 5 yaşındaki bir gemi yeni inşa edilen bir gemiye göre %2 daha yüksek bir fiyatla satılıyor ya da 1,6 milyon dolarlık bir fark var. Signal Ocean’ın verilerine göre, ikinci el satış fiyatı 88,9 milyon dolar olup, bu rakam 73,2 milyon dolarlık yeni inşa maliyetinden yaklaşık %21 daha yüksek.

Kaynak: seatrade-maritime.com

Transpasifik ticaret rotasında, taşıyıcıların Acil Yakıt Ek Ücreti (EFS) ve Yoğun Sezon Ek Ücreti’ni (PSS) uygulamaya koymasının ardından navlun oranları bu hafta yükseldi. Şanghay–New York hattındaki oranlar %7 artarak 40’lık konteyner başına 3.721 dolara çıkarken, Şanghay–Los Angeles hattındaki oranlar %5 yükselerek 40’lık konteyner başına 3.062 dolara ulaştı. MSC, Asya–ABD Doğu Kıyısı (USEC) hattındaki EFS ücretini 40’lık konteyner başına 430 dolardan 644 dolara, Asya–ABD Batı Kıyısı (USWC) hattındaki EFS ücretini ise 272 dolardan 467 dolara yükseltti. CMA CGM ise 1 Mayıs itibarıyla geçerli olmak üzere 40’lık konteyner başına 2.000 dolarlık PSS uygulaması başlattı. Drewry, navlun oranlarının gelecek hafta da artmasını bekliyor.

Asya-Avrupa ticaret rotasındaki spot navlun oranları ise bu hafta istikrarlı kaldı. Şanghay–Rotterdam hattındaki oranlar %2 artarak 40’lık konteyner başına 2.170 dolara yükselirken, Şanghay–Cenova hattındaki oranlar %1 artışla 40’lık konteyner başına 3.075 dolara çıktı.

CMA CGM, Hapag-Lloyd ve MSC, 15 Mayıs’tan itibaren geçerli olmak üzere Asya–Kuzey Avrupa hattı için 40’lık konteyner başına 3.500 ila 4.500 dolar arasında, Asya–Akdeniz hattı için ise 4.500 ila 4.600 dolar arasında değişen FAK oranları açıkladı. Ancak zayıf talep ve fazla kapasitenin arz-talep dengesizliği yaratmaya devam etmesi nedeniyle bu artışların başarılı şekilde uygulanmasının düşük ihtimal olduğu belirtildi. Taşıyıcılar, boş seferler ve kapasite azaltımları yoluyla fazla kapasiteyi yönetmeyi sürdürüyor. Mayıs ayında etkin kapasitenin Asya–Kuzey Avrupa hattında aylık bazda %3, Asya–Akdeniz hattında ise %10 azalması bekleniyor. Drewry, oranların gelecek hafta da istikrarlı kalmasını öngörüyor.

Hürmüz Boğazı çevresindeki Orta Doğu gerilimi yakından izlenmeye devam ederken, taşıyıcılar rota planlaması ve operasyonlarda temkinli davranıyor. Taşıyıcılar ayrıca EFS, PSS ve daha güçlü FAK seviyeleri üzerinden fiyatlamaları aktif şekilde ayarlamayı sürdürerek, gemi hareketlerinin istikrarlı olmasına rağmen piyasayı hassas ve değişken tutuyor.

7DENİZ

CENTCOM, bu gelişme üzerine abluka kapsamındaki tedbirlerin yürürlüğe konulduğunu belirterek bölgede konuşlu ABD’ye ait USS George H. W. Bush uçak gemisinden F/A-18 Super Hornet tipi bir savaş uçağının havalandığını bildirdi.

İhlale müdahale kapsamında uçaktan hassas güdümlü mühimmatlar fırlatılarak her iki tankerin de baca sistemlerinin vurulduğu ve gemilerin İran limanlarına girişlerinin engellendiği belirtildi.

"Hasna" tankeri de vurulmuştu

Açıklamada ayrıca, 6 Mayıs’ta İran’daki bir limana yönelen başka bir İran bandralı tanker "M/T Hasna"ya yönelik müdahale de hatırlatıldı. Açıklamada, üç geminin de artık İran’a doğru seyir halinde olmadığı belirtildi.

CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper da konuya ilişkin açıklamasında, "Orta Doğu’daki ABD güçleri, İran’a giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik ablukanın tam olarak uygulanmasına kararlılıkla devam ediyor. Personelimiz olağanüstü bir görev yürütüyor" ifadelerini kullandı.
Açıklamada ayrıca, CENTCOM güçlerinin abluka kurallarına uyulmasını sağlamak amacıyla çeşitli ticari gemileri etkisiz hale getirdiği belirtilirken, 50’den fazla geminin de rotasını değiştirmeye zorladığının altı çizildi.

Erdek 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen duruşmaya Yukay'ın eşi Rania Stypa Yukay, babası Muhittin Can Yukay ve taraf avukatları katıldı. Duruşmada söz alan baba Muhittin Can Yukay, geminin tekneye çarptığının belli olduğunu belirterek, şikayetlerinin sürdüğünü söyledi. Yukay ailesinin avukatı Emine Selma Esen ise, Adli Tıp Kurumu raporlarında Halit Yukay'ın ölüm nedeninin "AREL-7 gemisiyle çarpışma sonucu suda boğulma" olarak değerlendirildiğini ifade etti. Esen, sanıkların olay yerini terk ederek yetkililere haber vermediğini ve delilleri karartmaya çalıştığını öne sürerek, tutuklu yargılama talebinde bulundu.

AREL-7 gemisinin kaptanı C.T.'nin avukatı Nuri Koray Kurun ise, çarpışmanın kesin olarak ispatlanamadığını savundu. Kurun, Halit Yukay'a ait teknede AIS sistemi bulunmadığını belirterek, rotaların çakıştığının net şekilde ortaya konulamadığını ifade etti.

Mahkeme heyeti, sanık C.T. hakkındaki adli kontrol kararının devamına hükmederken, tutuklama talebini reddetti. Ayrıca Halit Yukay'ın ölüm sebebinin netleştirilmesi amacıyla dosyanın Adli Tıp Üst Kurulu'na gönderilmesine karar verildi. Mahkeme, "Graywolf" isimli tekneye ait teknik evrakların İstanbul Liman Başkanlığı'ndan istenmesine hükmederek, duruşmayı 10 Temmuz tarihine erteledi.

Olay, 4 Ağustos'ta Marmara Adası açıklarında meydana gelmişti. Bozcaada'ya gitmek üzere denize açılan Halit Yukay'dan haber alınamaması üzerine başlatılan aramalarda teknesi parçalanmış halde bulunmuş, cansız bedenine ise haftalar sonra denizin 68 metre derinliğinde ulaşılmıştı.

Türk savunma sanayisi, denizlerdeki gücünü ve yüksek teknoloji kapasitesini sergilemeye devam ediyor. Savunma sanayisinin yazılım ve sistem entegrasyonu devi HAVELSAN'ın Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Araştırma Merkez Komutanlığı ile birlikte geliştirdiği ADVENT Savaş Yönetim Sistemi, Türk Deniz Kuvvetleri'nin modernizasyon projeleri ve MİLGEM gemileriyle doğdu. Bugün küresel bir markaya dönüştü. ADVENT, gemi üzerindeki tüm sensör, radar, silah ve haberleşme sistemlerini tek bir merkezden yönetiyor. İlk adımları 2010 yılında atılan ADVENT (Ağ Destekli Veri Entegre) Savaş Yönetim Sistemi, sunduğu otonom karar verme desteği ile gemileri süper bir güce dönüştürüyor. Yerli ve milli olarak geliştirilen yazılım, entegre edildiği tüm platformların yeteneklerini etkili ve doğru şekilde birleştirerek ortak bir harekât icra etmesini sağlıyor.

NATO standartlarına uyumluluk sağlayan yazılım, artırılmış durumsal farkındalık ve gelişmiş harp kabiliyetlerine ve ağ destekli servisler ile kazanılan yeteneklere sahip. Çoklu ve farklı ortamlarda aynı anda tüm görevlere hizmet eden yapı, ortak angajman ve eğitimi de kapsayan görev kuvveti odaklı yetenekler de sunuyor. Harekât ortamındaki istihbarat verileri üzerinde veri madenciliği ve bilgi entegrasyonu servisleri imkanı sunan ADVENT Savaş Yönetim Sistemi ileplatformda harekât görevlerini aksatmadan eğitim yapabilme kabiliyeti sağlanıyor. Küçük botlardan komuta merkezlerine kadar farklı büyüklükteki sistemler için ölçeklenebilir bir mimariye sahip olan ADVENT, tam bütünleşik taktik data linklerle donatıldı.

"ADVENT bir Savaş Yönetim Sistemi dediğimiz bir yazılımdır"

HAVELSAN Komuta Kontrol Teknolojileri Suüstü C4ISR Direktörü Deniz Remzi Dumlu, "ADVENT bir Savaş Yönetim Sistemi dediğimiz bir yazılımdır. Bu yazılımın özelliği şu. Yani insan gibi düşünürseniz; insanın nasıl gözleri var, diğer duyu organları var, fakat vücudunu hareket ettiren, şu anda ona bir akıl olan bir beyni de var. Savaş Yönetim Sistemi dediğimiz şey de gemilerin, savaş gemilerinin veya savaş platformlarının beyni gibi. Türkiye Cumhuriyeti mühendisleri tarafından, Deniz Kuvvetleri desteğiyle birlikte geliştirilmiş bir yazılım, yerli olarak geliştirilmiş bir yazılım. Bu yazılımın yaptığı şey şu. Herhangi bir gemiye veya platforma koyduğunuzda, o geminin platformundaki bütün sistemlere; yani sensörlere, geminin bir nevi gözüne, kulağına, su altındaki sesleri algılayan sonar sistemlere, radar sistemlerine, elektro-optik sistemlere entegre oluyor, bağlanıyor. Onlardan gelen bilgiyi işleyerek, gemiyi savunmak üzere veya bağlı olduğu platformu savunmak üzere karar verecek olan komutana en doğru bilgilerin ulaştırılmasını sağlayan bir sistem. Komutanın verdiği karardan sonra da buna uygun aksiyonları alan; aksiyonlardan kastım şu, savunma maksatlı olarak. Eğer geminin bir top atışı yapması gerekiyorsa, silah kullanması gerekiyorsa ya da bir güdümlü mermi atışı yapması gerekiyorsa kendisini savunmak üzere, bunları da en optimum şekilde ve en doğru zamanda yapılmasını sağlayan, elektronik ve kendi içerisinde akıl içeren bir sistemdir" ifadelerini kullandı.

Gemilerdeki füzelerin ateşlenmesini de ADVENT Savaş Yönetim Sistemi'nin sağladığını belirten Dumlu, "Gemiden ateşlenen güdümlü mermiler için şöyle bir özellik var. Güdümlü mermiler atıldıktan sonra kime atılacağının belirlenmesi lazım. O atacağınız yerin de gerçekten düşman olduğunun belirlenmesi lazım. Daha sonra onun atış mekanizması ve sekansı var, o sekansın işletiliyor olması lazım. Sonra da atılması lazım. Bu süreci gemideki ADVENT Savaş Yönetim Sistemi yönetiyor. Mermi atıldıktan sonra, kendisi belli bir süre gittikten sonra kendi aklıyla beraber hedefe artık ulaşabilir hale geliyor ama hangi hedef olduğunu ilk başta tanımlayan Savaş Yönetim Sistemi ve o kararı veren gemideki karar verici komutan" şeklinde konuştu.

"Geleceğin ihtiyaçları göz önüne alınarak çok modüler ve esnek bir yapıda geliştirildi"

Dumlu, "Türkiye Cumhuriyeti'nde geliştirildiği için ve geleceğin ihtiyaçlarını göz önüne alındığı için çok modüler ve esnek bir yapıda geliştirildi. Bu sebeple; insansız araçlarda, insanlı su üstü platformlarında, insansız su üstü platformlarında, insansız hava platformlarında, su altındaki denizaltılarımızda, havadaki karakol uçaklarımızda, karadaki yine karargahlarımızda ve merkezlerimizde kullanılabilir halde. Yani geminin büyüklüğüne ve bulunduğu yere bağlı olarak fonksiyon ekliyorsunuz ve o fonksiyonları yerine getirecek şekilde o platformu yüklüyorsunuz. Bu yeteneği sayesinde insansız platformları da kullanabilir, onlardan bilgi alabilir, onlara komut verebilir şekilde yapılandırıldı. Bunun ilk denemesini YONCA TECH ile birlikte geliştirdiğimiz SANCAR İnsansız Deniz Aracımızda gerçekleştirdik. HAVELSAN'ın Savunma Sanayii Başkanlığı koordinesinde ürettiği SANCAR İnsansız Deniz Aracımızı Deniz Kuvvetleri'ne teslim etmiştik geçtiğimiz senenin içinde. İnsansız deniz aracının içindeki akıl da ADVENT, platformdaki akıl da ADVENT. İki ADVENT birbirleriyle çok arka tarafta aynı beyinmiş gibi konuşabilir yapıda dizayn edildikleri için çok birbirlerini etkilemeden birbirlerine bilgi aktarabilir ve birbirini kumanda edebilir vaziyette çalışıyor. İlk deneme orada yapıldı" dedi.

"TCG Anadolu'da da ADVENT Savaş Yönetim Sistemi var"

Dumlu, "TCG Anadolu'da da ADVENT Savaş Yönetim Sistemi var. Orada daha büyük kapsamlı işlevleri yerine getirebilen modül şeklinde dizayn edildi. TCG Anadolu'ya inen TB3'lerle ilgili de onların ihtiyaç duyduğu bilgileri sağlayan, onların da yine karar vericilere sağlaması gereken bilgileri alıp da yansıtan altyapıyla beraber o sistemle entegre oldu. NATO'yla entegre olmak için, biz NATO üyesi olduğumuz için NATO'nun uyguladığı belli standartları uyguluyor olmamız lazım. Bu uyguladığımız standartlar içerisinde onlarla beraber haberleşmeyi ve tatbikat yapmayı mümkün kılan birtakım standartlar var. Bu haberleşme standartlarını yerine getirecek şekilde ADVENT Savaş Yönetim Sistemi tasarlandı. Bunların sertifikasyonu ve doğrulaması da NATO'yla beraber yapılan birtakım tatbikatlarda icra edilerek deneniyor. Buralarda da HAVELSAN ADVENT Savaş Yönetim Sistemi gerçekten öne çıkar durumda, diğer ülkelerin geliştirdikleri sistemlerin, denedikleri referans sistem olarak kabul edilip kullanılabilecek bir sistem haline ADVENT'i getirebiliyoruz oralarda" dedi.

CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, ABD donanmasına bağlı savaş gemileri ve deniz unsurlarının, İran limanlarına giriş ve çıkış yapmaya çalışan ticari gemilere yönelik denetim ve engelleme faaliyetlerini sürdürdüğü belirtildi. Açıklamada, Hürmüz Boğazı çevresindeki deniz trafiğinin yakın takip altında tutulduğu ifade edildi.

ABD Donanması’nın, İran ile Pakistan’da yürütülen ilk müzakere sürecinin sonuçsuz kalmasının ardından 13 Nisan’da Hürmüz Boğazı’nda abluka uygulamasını başlattığı aktarılırken, bölgedeki ticari gemi hareketliliğinin de önemli ölçüde etkilendiği kaydedildi.

Hantavirüsün bulaşma yollarına değinen Erbaş, "Hantavirüs normalde kimden bulaşıyor? Fareden. İnsandan insana bulaşmıyordu. Bir tane varyantı var, o da Andes varyantı. Bunu çok duyacağınızı öğrenin. Bu And-v virüsü insandan insana bulaşıyor. Ama nasıl bulaşıyor, yakın temasla. Buradaki adı, hanta değil artık, hantanın en az 50 alt tipi var. And virüs, Andes virüs. Bu yeni bir virüs. Normalde hiçbir hantta insandan insana bulaşmıyor. Ama bu And-v bulaşıyor, Andes varyantı. Onun için bunu çok duyacaksınız. Bu sene değil, seneye de duyacaksınız, öbür sene de duyacaksınız. Bu bir gün, patlayacak. Çünkü bu, 2018 yılında patladı, bir seyahat gemisinde oldu. İki tane kapma olabilir, Arjantin'den orada aralarından gezinirken farelerin ve sincapların dışkılarını mı soludular, olabilir? İki, bazen de fare geminin içine girer. O zaman gemide fare olursa, onların dışkısı-idrarından bazen de ısırıklarından da bulaşabilir. Ama bunlar gemide fare yok diyorlar. Diyorlar ki, bunlar Arjantin'den kuş gözlemi yaparken kaptı. Peki nasıl bulaşıyor, çok yakın temasta bulaşıyor. Öksürük, aksırıkla ve cinsel ilişkiyle bulaşıyor, vücut salgınından bulaşıyor" diye konuştu.

Amerika'da Meriland'da askeri birliklerde aşısı denendi
Bunun yeni bir salgın olduğunu ve aşısı üzerinde daha önce çalışmalar yapıldığını söyleyen Erbaş, "Şu an vaka sıfır diyorlar. Vaka sıfırın bir özelliği, süper bulaştırıcı, hiper bulaştırıcı denen bir şey var. Normal bir salgın sırasında, bir bulaştırma olayı 8-10 kişiye yayarken, süper bulaştırıcılar 100 kişiye yayıyor. Sıkıntı şu, eğer bu insanlar süper bulaştırıcı ise o zaman yandı. Bir de virüsün inkübasyon dediğimiz, bir belirti vermeden durduğu dönem, 1 ila 6 hafta bazen 8 hafta bir süreç ve 60 güne kadar çıkabiliyor. Yeni bir virüsle karşı karşıyayız, ne halt yediğini bilmiyoruz. Ama Amerikan askerleri bunları Kuzey Amerika'da biliyordu o bölgede. Amerika'da bunun aşısı denendi, Meriland'da, askeri birliklerde. Bunun aşısının bir özelliği var, hiç iğneyi sokmadan, karşıdan tabancayla yapıyorlar, püskürtmeli. Asker kolunu açar, püskürtmeyle 0,5 milimetre basıyor, şak diye aşı içeri giriyor. Bu aşıların yayınları yapılmıştı. Bu, aslında geleceği biliniyordu. Dünyada hanta, solonum virüsü, lassa ateşi, o da farelerden bulaşır, ebola ve birkaç tane marburg gibi virüsler, bunlar Biyogüvenlik Seviyesi 4 (BSL 4) laboratuvarlarda çalışılıyordu. Hatta Çin'de bir laboratuvar 4 virüsü birbirine kenetleyip, yeni bir hibrit virüs yaptım diye yayını yaptı. Böyle bir sıkıntı oldu" ifadelerini kullandı.

Belli gen grubunu öldürüyor
Virüsün belli gen grubunu öldürdüğünü belirten Erbaş, "Hanta virüsünü insandan insana bulaştıran bir varyantıyla beraberiz. Hoş bir şey değil, bir şeyler geliyor demektir. Çok ölümcül bir virüs olduğu biliyoruz. Bir ilaç var, deneniyor ama etkisi çok sınırlı. Bir de bir özelliği daha var. Yaşlıları çok öldürüyor, 70 yaş ve üstü. İki, ek hastalığı olanları çok öldürüyor. Diyabet, koah, akciğer hastalığı olanları çok öldürüyor. Bir de HLA-B8 varsa, belli gen grubunu öldürüyor. Kim bunlar? Tip-1 diyabetliler, çölyaklılar, romatolotojik hastalığı olanlar, haşimatolar, gravesleri bunları çok öldürüyor" şeklinde konuştu.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.