Hürmüz Boğazı’ndan çıkan petrolün yedi günlük ortalamasının günlük 9 milyon varile yaklaştığını belirten Wright, stratejik su yolunu bypass eden boru hatları ve ihracat tesisleri üzerinden de günlük 5 ila 7 milyon varil petrol taşındığını söyledi.

Wright ayrıca, yalnızca 9 Ağustos'ta Körfez bölgesinden 20 milyon varilden fazla petrol çıktığını ve bunun çatışma öncesindeki ortalamanın üzerinde olduğunu ifade etti.

Ancak petrol akışındaki toparlanmaya rağmen Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiği düşük seviyelerde kalmaya devam ediyor. Boğazdan günlük ortalama gemi geçişleri çatışma öncesinde yaklaşık 138 seviyesindeyken, 9-10 Ağustos tarihlerinde ABD tarafından kolaylaştırılan geçişlerin sayısı 42'de kaldı. ABD tarafından kolaylaştırılmayan ticari geçişler ise aynı dönemde yalnızca birkaç gemiyle sınırlı kaldı.

Tanker trafiğinde de benzer şekilde düşük seviyeler görülürken, bölgedeki saldırılar, güvenlik riskleri ve ABD'nin abluka uygulamaları nedeniyle trafiğin hem İran kontrolündeki kuzey rotasında hem de güneydeki Umman koridorunda sınırlı kalması bekleniyor.

Petrol ihracatındaki toparlanmanın önemli bir bölümü alternatif boru hatları ve ihracat tesislerinden sağlanırken, mevcut toplam akış Hürmüz Boğazı'ndan 2025'te geçen günlük 19,87 milyon varillik petrol miktarının hâlâ altında bulunuyor. Bu durum, petrol akışının toparlanmasına rağmen deniz yoluyla ticari taşımacılığın henüz normal seviyelere dönmediğini gösteriyor.

RISK4SEA tarafından yayımlanan son Port State Control (PSC – Liman Devleti Kontrolü) değerlendirmesinde MEDKON, management firması Okyanus Ege Denizcilik ile dünya genelinde ikinci sıraya yükseldi.

PSC denetimleri; gemilerin uluslararası emniyet, çevre, çalışma koşulları ve teknik standartlara uygunluğunun değerlendirilmesinde denizcilik sektörünün en önemli performans göstergeleri arasında yer alıyor.

MEDKON ve Okyanus Ege Denizcilik’in elde ettiği dünya ikinciliği; filonun teknik yönetimi, operasyonel disiplin, emniyet standartları ve uluslararası mevzuata uyum açısından dikkat çekici bir başarı olarak değerlendiriliyor.

Elde edilen sonuç aynı zamanda Türk denizcilik şirketlerinin küresel ölçekte yüksek standartlarda operasyon yürütebilme kabiliyetini bir kez daha ortaya koydu.

7DENİZ

Capt. Ali Kuray’ın kaleme aldığı yazı şöyle:

Deniz ticaret yollarının ana arterlerinin neredeyse tamamı HRA (Yüksek Riskli Bölge) veya WAR RISK alanı hâline geldi.

2026 yılının ikinci dönemini yaşadığımız bugünlerde, dünya deniz ticaret yollarının ana hatlarının neredeyse tamamı çeşitli güvenlik riskleriyle karşı karşıya.

Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı ve Arap Körfezi'ndeki ticaret neredeyse durma noktasına geldi. Savaş sürecinin beklenenden uzun sürmesi ve daha da uzama ihtimali, bölgedeki riskleri artırırken; oluşturulan istihbarat mekanizmaları ve İran-ABD koordineli operasyonları kapsamında bazı güvenli geçiş organizasyonları da gerçekleştirilmeye başlandı.

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasından bu yana Karadeniz, yalnızca askeri çatışmaların yaşandığı bir alan olmaktan çıkarak küresel deniz ticareti, enerji güvenliği ve gıda tedariki açısından kritik bir güvenlik sahasına dönüşmüştür. Özellikle Ukrayna ve Rusya limanlarının dünya tahıl ve hammadde ticaretindeki stratejik konumu, bölgedeki deniz taşımacılığının güvenliğini uluslararası ekonomik istikrar açısından son derece önemli hâle getirmektedir.

Son dönemde çatışmaların deniz alanına daha fazla taşınması, limanların, liman altyapılarının ve ticari gemilerin saldırıların hedefi hâline gelmesi, Karadeniz'de seyir yapmayı son derece riskli ve zaman zaman imkânsız hâle getirmiştir.

Bölge için henüz net ve kapsamlı bir güvenlik tedbiri oluşturulamamış olmakla birlikte, sinyal kesici sistemler ve ateşli silahlarla drone müdahalesi konusunda çalışmalarımız devam etmektedir.

Dünya ticaretinin şah damarı niteliğindeki Kızıldeniz ve Aden Körfezi'nde, özellikle Somali açıklarında korsanlık faaliyetleri; bölge halkının artan yoksulluk ve açlık seviyesi ile devam eden bölgesel gerilimlerin etkisiyle yeniden artış eğilimi göstermektedir. Kızıldeniz'deki güvenlik durumu da devam eden bölgesel gerilimler ve ticari gemilere yönelik tekrarlanan saldırılar nedeniyle hâlen son derece hassas ve yüksek riskli olmayı sürdürmektedir.

Günümüz koşullarında bölgede seyir yapan gemilerin neredeyse tamamında, Silahlı Güvenlik Ekibi (ArmedGuard) bulunmaktadır. Bu ekiplerin varlığı sayesinde birçok saldırı girişimi geri püskürtülmekte ve kaçırılma olaylarının önüne geçilmektedir.

Ancak bu durum ne yazık ki bazı çevrelerde riskin azaldığı yönünde bir algı oluşturmaktadır. Oysa gerçek bunun tam tersidir. Denizlerdeki tehdit seviyesi, son yılların en yüksek seviyelerine yaklaşmış durumdadır.

Gerçek Olaylar, Gerçek Tehditler:

Sadece geçtiğimiz birkaç ay içerisinde hizmet verdiğimiz Türk gemilerinde meydana gelen saldırı girişimlerinde, operasyon ve güvenlik ekiplerimizin eş zamanlı ve koordineli müdahalesi sayesinde mürettebatın herhangi bir yaralanma yaşamadan ve gemilerde herhangi bir hasar meydana gelmeden seferlerine güvenli şekilde devam etmeleri sağlanmıştır.

Hızlı müdahalemiz, profesyonel desteğimiz ve operasyonel etkinliğimizin bir göstergesi olarak, yakın zamanda değerli müşterilerimizden birinden Teşekkür Mektubu (Letter of Appreciation) alma onuruna eriştik.

Yaşanan iki olay, denizlerdeki tehdidin boyutunu ve doğru güvenlik organizasyonunun önemini açıkça ortaya koymaktadır.

1. KORSAN SALDIRISI

Gemi Adı: MV LBC TUGCE
IMO No: 9088299
Tarih: 14 Haziran 2026
Pozisyon: 09°51.8'N – 051°19.9'E

14 Haziran 2026 günü saat yaklaşık 10:30 LT'de, MV LBC TUGCE, 09°51.8'N – 051°19.9'E mevkiinde, Arap Denizi'nin güneybatı uzantısı/Somali Denizi bölgesinde seyir hâlindeyken, iki şüpheli sürat teknesinin gemiye yaklaşmakta olduğunu rapor etmiştir.

Her bir sürat teknesinde yaklaşık altı kişinin bulunduğu gözlemlenmiştir. Şüpheli tekneler yüksek süratle gemiye yaklaşmış, yapılan ilk uyarı ateşlerine rağmen hız kesmeden ilerlemeye devam etmiştir.

Şüpheli teknelerin yaklaşmayı sürdürmesi üzerine, gemi tarafından uygulanan savunma tedbirleri ve Silahlı Güvenlik Ekibimizin müdahalesi sonucunda tekneler kısa süre sonra rota değiştirerek bölgeden uzaklaşmıştır.

Güvenlik görevlilerimizin yönetimi altında geminin güvenlik prosedürleri derhal uygulanmış, Silahlı Güvenlik Ekibimiz olay süresince en üst seviyede teyakkuz hâlinde kalmıştır.

Olay sonucunda mürettebatta herhangi bir yaralanma veya gemide herhangi bir hasar meydana gelmemiştir. Şüpheli tekneler daha sonra bölgeden tamamen uzaklaşmış ve gemi seferine emniyetli şekilde devam etmiştir.

Olay ilgili mercilere rapor edilmiş, gemi bölgeden geçişi boyunca tüm personel dikkat ve teyakkuz seviyesini yüksek tutmuştur.

2. KORSAN SALDIRISI

Gemi Adı: MV ELFRIEDE
IMO No: 9300946
Tarih: 23 Nisan 2026
Pozisyon: 06°28.64'N – 049°54.29'E

23 Nisan 2026 günü saat yaklaşık 10:20 LT'de, MV ELFRIEDE, Somali'nin doğu kıyılarının yaklaşık 45 deniz mili açığında, 06°28.64'N – 049°54.29'E mevkiinde 048° rotasında seyir hâlindeyken, gemiye silahlı güvenlik ekibi eşlik ettiği sırada korsan olduğundan şüphelenilen bir sürat teknesi tarafından takip edilerek yaklaşılmıştır.

Durum kısa süre içerisinde tırmanmış ve taraflar arasında kısa süreli bir silahlı çatışma yaşanmıştır.

Gemide bulunan Silahlı Güvenlik Ekibinin varlığı önemli bir caydırıcılık unsuru olmuş; ekip, kontrollü ve disiplinli bir şekilde derhâl karşılık vererek yaklaşık saat 10:30 LT'de uyarı ateşi ve karşı ateş açmıştır. Aynı zamanda gemi tarafından kaçınma manevraları uygulanmıştır.

Yaklaşık 10-15 dakika süren kısa bir takip sonrasında şüpheli sürat teknesi temasını keserek yüksek süratle bölgeden uzaklaşmış ve sonrasında başka bir temas yaşanmamıştır.

Olay derhâl Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi'ne (UKMTO) bildirilmiş ve çevrede seyreden gemilerin bilgilendirilmesi amacıyla bir farkındalık yayını yapılması talep edilmiştir.

İlk incelemelerde gemide herhangi bir hasar tespit edilmemiş, mürettebat veya güvenlik personelinde herhangi bir yaralanma meydana gelmemiştir.

Olay sonrasında yapılan değerlendirmelerde, gemide Silahlı Güvenlik Ekibinin bulunmasının olayın güvenli şekilde sonuçlanmasında kritik bir rol oynadığı ve hem Kaptan hem de mürettebat açısından önemli bir avantaj sağladığı özellikle vurgulanmıştır.

Günümüz Denizciliğinde Sonuç;

Günümüz denizciliği, deniz ve hava şartlarının yanı sıra artık savaş, terör, korsanlık, drone saldırıları ve bölgesel çatışmalar gibi çok daha karmaşık tehditlerle mücadele etmek zorunda.

Bugün denizlerde güvenli seyir, yalnızca iyi bir gemi yönetimi ve deneyimli bir mürettebatla sağlanabilecek bir unsur olmaktan çıkmıştır. Doğru risk analizi, güncel istihbarat, etkin güvenlik organizasyonu, profesyonel ekipler ve hızlı müdahale kabiliyeti artık deniz taşımacılığının ayrılmaz bir parçasıdır.

Yaşanan her olay bize aynı gerçeği bir kez daha göstermektedir:

Denizde risk hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmaz; ancak doğru hazırlık, doğru organizasyon ve doğru müdahale ile yönetilebilir.

Tüm denizcilerimize gerekli önlemlerin alındığı, risk değerlendirmelerinin eksiksiz yapıldığı, güvenli seyirler ve selametler diliyorum.

7DENİZ

İran destekli Husiler, 20 Temmuz'da, Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukası uygulamaya başladıklarını" duyurmuştu.

Grubun Askeri Sözcüsü Seri, yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan'ı "yaklaşık 12 yıldır Yemen halkına yönelik kapsamlı abluka uygulamak, ülkenin kaynaklarını yağmalamak, limanlar ile havalimanlarını kara, deniz ve havadan kuşatarak halkın çektiği sıkıntıları dayanılmaz bir noktaya taşımakla" suçlamıştı.

Mürettebatın gemideki karbondioksitli yangın söndürme sistemini devreye soktuğu ve yangının başlangıçta kontrol altına alındığı belirtildi. Sahil Güvenlik ekipleri bu sırada geminin işletmecisiyle iletişime geçerek yardım çalışmalarını koordine etmeye başladı.

Geminin açık denizde ve kurtarma unsurlarından uzakta bulunması nedeniyle Sahil Güvenlik, bölgede müdahale edebilecek ticari gemileri belirlemek için ABD Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından desteklenen Otomatik Karşılıklı Yardım Gemiler Kurtarma Sistemi’ni kullandı.

Bunun üzerine Jin Hai Ping adlı motor gemisi ile Degu adlı motor tankeri yardım için rotasını değiştirdi.

Ancak perşembe gecesi Min Jiang Kou’daki durumun kötüleştiği bildirildi. Saat 23.33’te gemideki dumanın arttığını bildiren mürettebata kaptan tarafından gemiyi terk etme emri verildi. Mürettebat filikalara geçerken kaptan başlangıçta gemide kaldı.

Jin Hai Ping, filikalardaki 22 denizcinin tamamını gemiye aldı. Degu ise ek yardım sağlamak amacıyla olay yerinde kaldı. Cuma günü saat 12.21 itibarıyla 22 mürettebatın tamamının güvenli şekilde Jin Hai Ping’e alındığı bildirildi.

Jin Hai Ping’in kurtarılan mürettebatı Japonya’nın Akita kentine götürmesi bekleniyor.

ABD Sahil Güvenlik Komutanlığı Güneybatı Bölgesi Olay Yönetimi Başkanı Kaptan Jessica Davila, kurtarma operasyonunun denizcilik camiasındaki uluslararası dayanışmanın önemini gösterdiğini belirterek, denizde tehlikede bulunan denizcilere zamanında yardım ulaştırılmasında koordinasyonun hayati rol oynadığını ifade etti. Olay nedeniyle herhangi bir çevresel etkinin bildirilmediği açıklandı.

Sahil Güvenlik, Min Jiang Kou’nun daha ileri onarım çalışmaları için Resolve Marine ile koordinasyon halinde olduğunu bildirdi. Kurum, geminin mevcut durumu ve yangının yol açtığı hasarın boyutuna ilişkin ise ek bilgi paylaşmadı.

ABD Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından desteklenen Otomatik Karşılıklı Yardım Gemiler Kurtarma Sistemi, dünya genelinde gönüllü olarak kullanılan bir gemi bildirim sistemi olarak görev yapıyor. Sistem sayesinde kurtarma koordinatörleri, denizde meydana gelen acil durumların yakınında bulunan ve müdahale edebilecek ticari gemileri tespit edebiliyor. Kurtarma Sistemi, özellikle geleneksel arama-kurtarma unsurlarının olay yerine ulaşmasının saatler veya günler sürebileceği uzak bölgelerdeki olaylarda kullanılıyor.

Sakarya Gaz Sahası’nda günlük 9,5 milyon metreküplük doğal gaz üretimi tüm hızıyla sürerken, bu üretimi iki katına çıkarak olan Türkiye’nin ilk yüzer üretim platformu Osman Gazi’nin hazırlık çalışmalarında da sonuna yaklaşıldı.

Bu kapsamda, acil durumlarda açığa çıkan hidrokarbon gazlarının güvenli bir şekilde uzaklaştırılmasını ve tahliye edilen gazları yüksek sıcaklıkta kontrollü şekilde yakarak tesis içerisindeki basıncın güvenli sınırlar içerisinde tutulmasını sağlayan Alev Kulesi’nin platforma montajına ilişkin kritik bir operasyon yürütüldü.

Dev vinçler kullanıldı

‘Flare Tower’ olarak da bilinen Alev Kulesi modülünün Osman Gazi Yüzer Üretim Platformuna montajlanması için biri 3 bin 500 ton, diğeri de 800 ton kaldırma kapasitesine sahip iki dev vinç kullanıldı. Söz konusu kaldırma işleminin ardından 96 metre yüksekliğinde, yaklaşık 65 metrekare taban alanına sahip ve 260 ton ağırlığındaki alev kulesi, platformdaki yerine yerleştirildi.

Başarılı şekilde platforma entegre edildi

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Osman Gazi’nin devreye alınmasına ilişkin bu kritik çalışmayla ilgili sosyal medya hesaplarından bir paylaşım yaptı. Bakan Bayraktar, "Karadeniz'de doğal gaz üretimimizi yeni bir aşamaya taşıyacak olan Osman Gazi Yüzer Üretim Platformumuz kritik görevi için artık gün sayıyor. Filyos Limanı’ndaki hazırlıklarda son aşamaya gelinirken son olarak platformun en kritik parçalarından biri olan 96 metre yükseklikte ve 260 ton ağırlığındaki alev kulesi de başarılı bir şekilde platforma entegre edildi" dedi.

8 milyon hanenin ihtiyacı Karadeniz’den

Osman Gazi’nin yerli doğal gaz üretimine vereceği katkıyla ilgili de bilgiler paylaşan Bakan Bayraktar, "Eylül ayı sonunda görev yerine uğurlamayı, yılın son çeyreğinde ise devreye almayı planladığımız Osman Gazi ile Sakarya Gaz Sahası’ndaki günlük üretimimizi iki katına çıkaracağız. Böylece 8 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacını Karadeniz’den karşılayacağız. Hedefimiz, 2028’de ikinci yüzer üretim platformumuzu da devreye alarak günlük üretimimizi 45 milyon metreküpe çıkarmak ve 17 milyon hanenin doğal gazını Karadeniz’den karşılamak" ifadelerini kullandı.

Sektör temsilcileri, 2022’de oluşturulan tahıl kori­dorunun yeniden kurulmasının artık yalnızca bölgesel ticaret açısından değil, küresel gıda arz güvenliği açısından da acil bir ihtiyaç haline geldiğini belirti­yor. Dünya'dan Aysel Yücel'in haberine göre; DEİK/ Türkiye-Ukrayna İş Konseyi Başkanı İsmail Ziya Uzel, Ka­radeniz’deki güvenlik krizinin dünya tahıl piyasasında büyük bir arz şoku yaratabileceği uya­rısında bulundu.

Rusya ve Uk­rayna’nın dünya tahıl üretimin­de yüzde 32’lik paya sahip oldu­ğunu belirten Uzel, bu hacmin denizyolu taşımacılığı dışında başka bir modla dünya pazar­larına ulaştırılmasının müm­kün olmadığını söyledi. Ukray­na’nın yüzde 14, Rusya’nın ise yüzde 18 seviyesinde küresel ta­hıl üretim payına sahip olduğu­nu belirten Uzel, bu ülkelerden buğdayın yanı sıra mısır, arpa, ayçiçeği ve soya gibi stratejik ürünlerin de dünya pazarlarına taşındığını ifade etti.

Hürmüz’deki şok tahılda yaşanabilir

Karadeniz’deki krizin uza­ması halinde enerji piyasasın­da yaşanan fiyat şokunun ben­zerinin tahılda da görülebilece­ğini belirten Uzel, arzın pazara ulaşamamasının doğrudan fi­yatlara yansıyacağını söyle­di. Uzel, “Olmayan şeyin değeri artar. Bu bir arz-talep mesele­sidir. Ürün pazara inemedikçe küresel gıda fiyatları fırlayacak­tır” ifadelerini kullandı. Çözüm için tarafların ticari gemilerin güvenli geçişini garanti edecek yeni bir mekanizma oluştur­ması gerektiğini belirten Uzel, 2022’de Türkiye ve Birleşmiş Milletler’in girişimleriyle oluş­turulan koridor modelinin ye­ni koşullara uyarlanabileceğini söyledi.

Askeri unsurlar yerine tarafların kabul edeceği deniz­cilik uzmanlarının denetim ya­pabileceği bir sistem kurulma­sını öneren Uzel, gemilerin de­netimden geçirilerek güvenli şekilde geçişinin sağlanabile­ceğini belirtti. Uzel, uluslarara­sı kuruluşların ve Türkiye’nin diplomatik girişimlerinin öne­mine dikkat çekti.

Un ve makarna ihracatı tehdit altında

Karadeniz’de gemi trafiğinin aksamasının Türkiye açısından en kritik sonuçlarından biri iş­lenmiş gıda ihracatında ortaya çıkabilir. Türkiye’nin un ve ma­karna ihracatında dünyada ilk sıralarda yer aldığını hatırlatan Uzel, ihracatçıların rekabetçi fi­yatlarla üretim yapabilmesinde Rusya ve Ukrayna’dan tedarik edilen tahılın önemli rol oyna­dığını söyledi.

Türkiye’nin yük­sek proteinli buğday üretimin­de güçlü olduğunu ancak Afri­ka ve Uzak Doğu pazarlarında rekabetçi fiyat oluşturabilmek için Rusya ve Ukrayna’nın da­ha düşük maliyetli buğdayının da kullanıldığını anlatan Uzel, farklı kalitedeki buğdayların harmanlanmasıyla hem iste­nen ürün kalitesinin hem de re­kabetçi maliyetin yakalandığını belirtti.

Uzel, “Eğer bu hammad­de akışı durursa, dünya lideri ol­duğumuz un ve makarna ihraca­tımız çok ağır darbe alacaktır” dedi. Bölgede çalışan gemilerin güvenlik riski nedeniyle atıl kal­ması armatörlerin gelir kaybını artırırken, mürettebat bulmak da zorlaşıyor. Uzel, can güvenli­ği riskinin boyutuna dikkat çe­kerek, yüksek ücret tekliflerinin dahi denizcileri Karadeniz se­ferlerine ikna etmeye yetmedi­ğini söyledi.

“Karayolu kalıcı çözüm olamaz”

Karadeniz’de gemi trafiğinin neredeyse sıfırlandığını, ihra­catçının bu nedenle kısmen ka­rayoluna yöneldiğini belirten Uzel, “Dünyanın üçte bir ihti­yacını gören bu iki ülkenin yü­künü karayoluyla veya başka enstrümanlarla dışarı çıkarma­nın imkânı yok.

Uzak Doğu’ya dahi buradan 30 ile 60 bin ton­luk partilerle gemiler gidiyor. Bunların TIR’lara aktarılması hem ayrı bir maliyet hem de fi­ilen mümkün değil” dedi. İME­AK Deniz Ticaret Odası Mec­lis Başkanı Başaran Bayrak da Türk ihracatçısının geçici ola­rak Romanya üzerinden kara­yolu ve demiryolu güzergâhla­rına yöneldiğini belirtti.

Ancak tahıl taşımacılığında bu yön­temlerin denizyolunun kapasi­tesini karşılamasının mümkün olmadığını vurgulayan Bayrak, tahılın temel taşıma aracının dökme yük gemileri olduğunu söyledi. Bayrak, “Karayolu ge­çici bir çözümdür, sürdürülebi­lir değildir. Hiçbir taşıma modu denizin sunduğu devasa kapasi­tenin alternatifi olamaz” değer­lendirmesinde bulundu.

Eylülden sonrası daha büyük risk

Sektörün bir diğer endişesi ise hasat döneminin başlama­sıyla ortaya çıkacak ilave yük. Eylül ayından itibaren bölgede­ki tahıl arzının yeniden artması beklenirken, güvenli gemi tra­fiğinin sağlanamaması halinde ürünlerin limanlarda ve alter­natif güzergâhlarda birikme­sinden endişe ediliyor.

Özellik­le Kuzey Afrika ülkelerinin Ka­radeniz tahılına yüksek oranda bağımlı olduğunu belirten sek­tör temsilcileri, alternatif teda­rik kaynaklarının daha yüksek maliyet yaratacağına dikkat çe­kiyor. Kanada veya Avustralya gibi uzak tedarik noktalarından yapılacak sevkiyatların navlun maliyetlerinin düşük gelirli ül­kelerin bütçelerini zorlayabile­ceği belirtiliyor. Sektör, yeni bir gıda krizinin önüne geçilmesi için tahıl koridorunun yeniden açılması gerektiğini vurguluyor.

Krizin uzaması halinde tahıl sevkiyatlarının Uzak Doğu gibi daha uzak pazarlara yönelmesi de gündeme gelebilir. Ancak da­ha uzun rotalar yakıt, sigorta ve navlun maliyetlerini artıracak. Sektör, bunun küresel gıda enf­lasyonu üzerindeki baskıyı daha da artırmasından endişe ediyor.

“Önümüzdeki birkaç hafta çok kritik”

Türkiye’nin önde gelen dış ticaret ve lojistik firmalarından Asset GLI’nin Denizyolu ve Hava Kargo Müdürü Burak Kerimoğlu, Karadeniz’de son dönemde artan güvenlik riskleri denizyolu taşımacılığını ciddi şekilde baskılamaya başladığını belirterek, şunları kaydetti: “Özellikle ticari gemilerin de doğrudan risk altında kalmasıyla armatörlerin bölgeye yaklaşımı çok daha temkinli hale geldi. Bugün mesele yalnızca geminin limana girip girememesi değil; savaş riski sigortaları, ek navlun maliyetleri, servislerin askıya alınması ve yük kabulündeki kısıtlamalar ticaretin tamamını etkiliyor. Bu nedenle bazı yüklerin liman ve depolarda beklemesi, sevkiyatların ertelenmesi veya alternatif kara, demiryolu ve farklı liman bağlantılarına yönelmesi söz konusu. Türkiye açısından baktığımızda ise Karadeniz ticaretinin kesintisiz devam etmesi son derece önemli. Mevcut gerilim devam ederse özellikle Türkiye–Rusya ve Türkiye–Ukrayna ticaretinde lojistik maliyetlerin yükseldiği, transit sürelerin uzadığı ve alternatif güzergâhlara talebin arttığı bir dönem görebiliriz. Önümüzdeki birkaç hafta denizyolu taşımacılığının seyri açısından kritik olacak.”

Küresel örgütler de koridor çağrısı yapmıştı

Karadeniz’deki saldırıların tahıl ticaretine etkisi ulusla­rarası kuruluşların da günde­minde. Odesa ve çevresindeki limanlara yönelik saldırıların Ukrayna’nın tarım ihracatını ve küresel emtia akışını tehdit ettiği vurgulanıyor.

Alternatif kara, demiryolu ve Tuna güzer­gâhlarının denizyolunun taşı­dığı hacmi karşılayamayacağı belirtilirken, Ukraynalı yetki­liler yaklaşık 30 milyon ton ta­hıl ve yağlı tohumun uluslara­rası pazarlara ulaşamama ris­ki bulunduğunu aktarıyor.

Eylül ayında başlayacak yeni hasat dönemi yaklaşırken sektör temsilcileri, Türkiye’nin öncü­lüğünde uluslararası kuruluş­ların ve taraf ülkelerin yeniden masaya oturması ve güvenli bir tahıl koridoru protokolünün bir an önce hayata geçirilme­si çağrısında bulunuyor. Kos­ter Armatörleri ve İşletmeci­leri Derneği (KOSDER), kamu otoritelerine güvenli deniz ko­ridorlarının oluşturulması çağ­rısında bulunmuştu.

Koster filosu Akdeniz’e yığıldı

Karadeniz’deki güvenlik krizinin faturası yalnızca tahıl ticaretine çıkmıyor. Bölgenin deniz ticaretinde önemli rol oynayan Türk koster armatörleri de faaliyetlerini sürdüremedikleri için büyük kayıplarla karşı karşıya.

Birçok şirket Karadeniz hattına yönelik seferlerini durdururken, bazıları gemilerini sefer dışına alarak tersanelere çekiyor, bazıları ise rotalarını Akdeniz’e çeviriyor. Ancak Karadeniz’den çıkan gemilerin Akdeniz’e yönelmesi bölgede tonaj fazlası oluşturdu. Arzın artmasıyla rekabetin sertleştiğini ve navlunların gerilediğini belirten DTO Meclis Başkanı Başaran Bayrak, “Karadeniz kapatılınca gemiler Akdeniz destinasyonuna yığıldı. Bu durum aşırı rekabete ve navlunların dip yapmasına neden oldu. Armatörümüz çok zor durumda, sektördeki tüm dengeler altüst oldu” dedi.

Savaş riski primi navlunu aştı!

Karadeniz’de artan saldırılarla birlikte savaş riski ve sigorta maliyetleri navlun üzerinde belirleyici hale geldi. Navis Danışmanlık Koordinatörü Engin Koçak, bölgede çalışan yaklaşık 10 yaşında, 6 bin 500 DWT’lik bir kosterin değerinin 3,5- 4 milyon dolar seviyesinde olduğunu, buna karşılık sigorta primlerinin yaklaşık 200 bin dolara kadar çıktığını belirtti.

Koçak, “Yaklaşık 357 bin dolar navlun geliri elde edilen bir seferde bunun 200 bin dolarının yalnızca sigorta maliyetine ayrılması, güvenlik krizinin taşıma ekonomisini ne ölçüde bozduğunu ortaya koyuyor. Karadeniz’de navlunlar artsa da savaş primleri de artınca gelirler çok ufak artışlar kaydetti. Savaş primi ödemeden riski alan armatörler ise bu navlunları kazanç olarak kaydetmeye devam ediyor” dedi.

Gümrük Müşaviri Cem Sinan Güzel’in verdiği bilgiye göre, konteyner hatlarında ise Novorossiysk ve Karadeniz geçişli yüklerde TEU başına 500- 1.000 dolar arasında savaş riski primi uygulanmaya başlandı. Güzel, “Normal navlun bedellerinin 250-400 dolar seviyesinde olduğu bazı hatlarda savaş riski ek ücretinin navlunun kendisini iki-üç kat aşması, Karadeniz ticaretinin sürdürülebilirliğini daha da zorlaştırıyor” bilgilerini aktardı.

Yetkililerle yapılan görüşmeler ve daha önce kaydedilen görüntülerde de söz konusu borular aracılığıyla Marmara Denizi’ne koyu renkli, yağlı su akışının gerçekleştiği tespit edildi. Söz konusu atık su/kaçak deşarjıyla ilgili Çevre Kanunu kapsamında İSKİ hakkında idari işlem başlatıldı.

Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içindeki kirlilik nedeniyle iki katı yaptırım uygulanarak İSKİ’ye 1 milyon 678 bin lira ceza verildi.

Düzce Valiliği tarafından yapılan açıklamaya göre, 10 Ağustos tarihinde, saat 16.50 sıralarında Sahil Güvenlik Batı Karadeniz Harekat Merkezi'ne, Akçakoca ilçesindeki Çınar Plajı açıklarında şüpheli bir cisim bulunduğu ihbarı ulaştı. İhbarın ardından bölgeye sevk edilen ekipler tarafından gerekli güvenlik önlemleri alınırken, denize düşen cismin insansız hava aracı olduğu değerlendirildi. SAS personeli tarafından emniyetli bölgeye taşınan cihaz kontrol altına alındı.

Valilik açıklamasında, olayla ilgili gerekli inceleme ve değerlendirmelerin tamamlandığı belirtilerek, kamuoyunun endişe etmesini gerektirecek herhangi bir olumsuz durumun bulunmadığı ifade edildi.

İddiaya göre fenalaşarak bayılan liman vinci (RTG) operatörü Güngör Çelik, bulunduğu yerden zemine düştü. İhbar üzerine olay yerine sağlık, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekiplerince bulunduğu yerden çıkarılan Çelik, sağlık ekiplerine teslim edildi. İlk müdahalesi olay yerinde yapılan yaralı, ambulansla Kocaeli Şehir Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Hürmüz Boğazı'ndaki duruma ilişkin soruya ise Trump, Hürmüz Boğazı'nın açık olduğu cevabını verdi. Trump, "Şu anda Hürmüz Boğazı'nı kontrol eden tek güç ABD Donanmasıdır. Aşılmaz bir abluka uyguluyoruz. Çelikten bir duvar. İçeri girmesini istediklerimize izin veriyoruz ve onlar da giriş ve çıkış yapıyor. Dolayısıyla aslında boğaz şu anda açık. İran'a gitmelerine izin vermiyoruz. Ama başkalarına açık" dedi.
Hürmüz Boğazı'nın açık olduğunu fakat durumun biraz karmaşık olduğunu söyleyen Trump, "Çünkü zaman zaman mayın bırakabiliyorlar. Biz de bu mayınları buluyoruz. Belki duymuşsunuzdur, Hürmüz Boğazı'nda mayınları tamamen temizledik. Boğazı, yüzde yüz kontrol ediyoruz. Sorun çıkarabilirler mi? Evet. Ama parasız kalmış durumdalar. Tamamen iflas etmiş durumdalar. Askerlerinin maaşlarını ödeyemiyorlar. Dün gece itibarıyla enflasyonları yüzde 300. Hatta yüzde 309 olduğunu işittim. Bu nedenle, neler olacak göreceğiz" dedi.
Trump, İran'ın 50 yıldır gerçekleştirdiği saldırıların bedelini ödediğini savundu.

"Bir sonraki başkan, yaptıklarım sayesinde büyük takdir toplayacak"

ABD'nin imalat sanayindeki duruma ilişkin soruya cevabında ise Trump, kendi yönetiminde getirilen gümrük vergilerinin birçok şirketi ABD'ye yatırıma yönelttiğini söyledi. Trump, "Şu anda inşa edilmekte olan fabrika, tesis ve benzeri yapıların sayısı rekor düzeyde. Toyota, dünyanın en büyük otomobil fabrikasını kuracağının açıklamasını daha yeni yaptı. Dünyanın en büyük otomobil üretim tesisini kuruyorlar. Meksika'dan ayrılıp ABD'ye geliyorlar. Çok ama çok sayıda otomobil fabrikası, yapay zeka tesisi ve başka tesisler açılıyor. Kanada'dan, Almanya'dan, Meksika'dan, Güney Kore'den, Japonya'dan ayrılıp buraya geliyorlar. Otomobil için yüzde 25 gümrük vergisi ödemek istemedikleri için buraya geliyorlar. Burada üretince, gümrük vergisi ödemek zorunda kalmıyorlar" dedi.

ABD'nin artık imalatçı bir ülke olmayacağı fikrinin değiştiğini ifade eden Trump, "Bu tesisler, yaklaşık 6 ay içinde faaliyete geçmeye başlayacak. Bir sonraki başkan, yaptıklarım sayesinde büyük takdir toplayacak" dedi.

Deniz güvenliği kaynakları, 274 metre uzunluğundaki Caroline Bezengi adlı tankerin ilk olarak 8 Haziran'da Yemen'in güneyindeki Mukalla Limanı açıklarında gemide sorun yaşandığını bildirdiğini ifade ederek, ilk değerlendirmelerin gemide bir patlama meydana geldiğine işaret ettiğini aktardı.

Kamerun bayraklı Caroline Bezengi, Rusya’nın gölge filosunun bir parçası olarak tanımlanmakta ve İngiltere ile AB tarafından yaptırım listesinde yer alıyor.

Damianu, "Kronos" sahasından elde edilecek gelirin, GKRY ile enerji şirketleri arasında imzalanan sözleşmeler kapsamında belirleneceğini ifade ederek, projenin ilk aşamasında gelirin önemli bir bölümünün geliştirme maliyetlerinin karşılanmasına ayrılacağını kaydetti.
"Kronos" sahasının asıl öneminin Güney Kıbrıs’ı doğal gaz üreten ülkeler arasına sokması olduğuna dikkat çeken Damianu, söz konusu gelişmenin GKRY’nin sözde Münhasır Ekonomik Bölgesi’ndeki (MEB) diğer doğal gaz sahalarının geliştirilmesinin de önünü açacağını ileri sürdü.

Yaklaşık 85 metreküp doğalgaz bulunduğu belirtilen sahadan çıkarılacak gazın, Mısır’daki "Zohr" yatağının mevcut altyapısı kullanılarak işlenmesi, ardından "Damietta" terminalinde sıvılaştırılarak başta Avrupa olmak üzere uluslararası pazarlara ihraç edilmesi öngörülüyor.

Afrodit’te üretim hedefi 2031

Damianu, "Afrodit" doğal gaz sahasına ilişkin nihai yatırım kararının 2027 yılının ikinci yarısında alınmasının beklendiğini, üretimin ise 2031 civarında başlamasının planlandığını belirtti. İsrail ile söz konusu saha konusunda yaşanan anlaşmazlığın ticari boyutunda önemli ilerleme kaydedildiğini ifade eden Damianu, hukuki sürecin tamamlanmasının beklendiğini söyledi.

ExxonMobil-QatarEnergy konsorsiyumunun "Glafkos" ve "Pegasus" sahaları için ticari işletilebilirlik bildiriminde bulunduğunu aktaran Damianu, bu sahalara ilişkin nihai yatırım kararının 2029’da alınmasının, üretimin ise 2033 yılında başlamasının öngörüldüğünü kaydetti.

Yüksek elektrik fiyatlarına doğal gaz çözümü

Güney Kıbrıs’taki yüksek elektrik fiyatlarının düşürülmesinde doğal gazın önemli rol oynayacağını belirten Damianu, Vasiliko’daki doğal gaz altyapı projesinin Rum hükümetinin öncelikleri arasında yer almaya devam ettiğini ifade etti. Proje için yeni ihale sürecinin başlatıldığını açıklayan Damianu, sözleşmenin mümkün olan en kısa sürede sonuçlandırılmasının ve projenin yeni gecikmeler ya da hukuki sorunlar yaşanmadan tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi.

Elektrik arz güvenliği açısından enerji depolama yatırımlarına da değinen Damianu, Elektrik İletim Sistemi Operatörü’nün toplam 120 MW kapasiteli enerji depolama sistemi geliştirilmesi için çalışma yürüttüğünü bildirdi.

Rum Elektrik İdaresi (AİK) ile özel sektörün de depolama projeleri üzerinde çalıştığını kaydeden Damianu, yatırımcıların izin süreçlerine ilişkin taleplerinin değerlendirildiğini belirtti.

GSI projesi yeniden değerlendiriliyor

Güney Kıbrıs ile Yunanistan arasında denizaltı kablolarıyla elektrik bağlantısı kurulmasını öngören "Great Sea Interconnector" (GSI) projesinin de güncellenmiş teknik ve ekonomik veriler ışığında değerlendirildiğini açıklayan Damianu, Avrupa Yatırım Bankası’nın değerlendirmesinin tamamlanmasının beklendiğini söyledi.

Lübnan ile muhtemel elektrik bağlantısına ilişkin çalışmaların GSI projesiyle çelişmediğini savunan Damianu, Dünya Bankası desteğiyle yürütülen çalışmanın yalnızca ön fizibilite niteliğinde olduğunu kaydetti. Damianu, Güney Kıbrıs’ın elektrik izolasyonunu azaltacak ve enerji güvenliğini artıracak bütün seçeneklerin teknik ve ekonomik veriler doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Rekabetçi elektrik piyasasının sektörde önemli bir değişiklik oluşturduğunu belirten Damianu, AİK’in yeni piyasa şartlarında da Rum yönetiminin enerji dönüşümündeki stratejik ortaklarından biri olmayı sürdüreceğini kaydetti.

Hürmüz Boğazı konusunda Umman ile yürütülen müzakerelere değinen Bekayi, Tahran'ın şu anda Washington ile herhangi bir müzakere yürütmediğini ancak aracı ülkeler üzerinden karşılıklı mesaj alışverişinde bulunulduğunu ifade etti.

ABD'yle müzakerelerin Umman'la müzakerelerin gidişatına bağlı olduğuna işaret eden İranlı Sözcü, Umman ile görüşmelerde bu aşamada Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret alınması konusunu değerlendirmediklerini belirtti.

Umman ile müzakerelerin yapıcı ve olumlu ilerlediğini dile getiren Bekayi, ‍‍‍"ABD’nin mevcut politikasını ve deniz ablukasını sürdürmesi halinde Hürmüz Boğazı güvenli bir geçiş güzergahı olmayacaktır" dedi.

Bekayi, deniz ablukasının kaldırılması ve ABD'nin saldırılarını engellemek için sadece diplomasinin yeterli olmadığını ve askeri seçeneklerin de kullanıldığını vurguladı.

Son birkaç ay içinde Minab, Lamerd ve Hürmüz bölgelerinin öne çıktığını ancak bu 3 bölgenin, ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen diğer binlerce savaş suçu vakasını gözden kaçırmaya yol açmaması gerektiğini söyleyen Bekayi, "Lamerd’deki suçlarla ilgili her gün olayın yeni bir boyutu ortaya çıkıyor. Fosfor kullanımı da bunlardan biri. Bu hususları ilgili uluslararası mercilere ilettik." dedi.

Öte yandan İranlı Sözcü, Pakistan'ın İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'yi davet ettiğini ve ziyaretin uygun koşullar altında gerçekleşeceğini kaydetti.

Kaynak: Bloomberght

Akdeniz kıyılarında gözlenen plastik ve mikroplastik kirliliğinin yakından takip edildiğini söyleyen Şahin, "Son dönemlerde Akdeniz kıyılarımızda gözlenen plastik ve mikroplastik kirliliğini yakından takip ediyor, denizlerimizin ve kıyılarımızın korunması için çalışmalarımızı aralıksız sürdürüyoruz. Bakanlık olarak plastik kirliliğini yalnızca kıyılarımıza ulaşan atıklardan ibaret görmüyor, kirliliğin kaynağından taşınım yollarına, havzalardan deniz ekosistemine kadar bütüncül bir anlayışla ele alıyoruz" dedi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı ile Akdeniz'in deniz yüzeyinde ve kıyılarda biriken plastik atıklara yönelik temizlik çalışmaları gerçekleştirildiğini aktaran Şahin, Bakanlığın denetim ekiplerinin de sahadaki çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.

"İlk 10 günde 27 metreküp atık toplandı"

Deniz süpürgesiyle yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Şahin, "Deniz süpürgesiyle başta plastik parçaları olmak üzere ambalaj atıkları, köpük, odunsu materyaller ve diğer yüzer katı atıklar deniz yüzeyinden toplanarak kontrollü şekilde deniz ortamından uzaklaştırılıyor. İlk 10 günlük çalışma kapsamında toplam 27 metreküp atık toplanmış olup temizlik çalışmaları devam ediyor. Biliyorsunuz, Emine Erdoğan'ın hanımefendinin himayelerinde başlattığımız Sıfır Atık Mavi girişimiyle de denizlerimizde sürekli temizlik çalışmaları yapıyoruz. Bu kapsamda bugüne kadar denizlerden 325 bin tondan fazla deniz çöpü topladık. Akdeniz'imizi, kıyılarımızı ve tüm denizlerimizi plastik kirliliğinden korumak için hem kaynağında önlemeye hem de sahada temizlemeye devam edeceğiz. Vatandaşlarımızın da endişelenmemesini, mavi vatanımızı korumak için teyakkuz hâlinde olduğumuzu ifade ediyoruz" diye konuştu.

Merdiven altı işletmelere gece ve gündüz baskın denetim

Antalya'nın farklı sahillerinde parçalanmış plastik atıklar bulunduğuna ve buna bağlı kirlilik oluştuğuna ilişkin şikâyetler üzerine saha çalışmalarına başlandığını belirten Şahin, "Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğümüze; başta Alanya Konaklı sahili, Kleopatra Plajı, Payallar sahili, Avsallar sahili, Kumluca, Kemer ve Phaselis sahili olmak üzere ilimiz sahil kesimlerinde, denizde ve kıyı alanlarında parçalanmış plastik atıklar bulunduğuna ve buna bağlı kirlilik oluştuğuna yönelik şikâyetler ulaşması üzerine denetim ekiplerimizce öncelikle kirliliğin kaynağının tespitine yönelik saha çalışmalarına başlanmıştır. Bu çalışmalarda kirliliğin muhtemel karasal kaynaklarının tespiti için plastik kırarak geri kazanım faaliyeti gerçekleştiren işletmelere ve ayrıca izinsiz olarak faaliyet gösterdiğinden şüphe duyulan, merdiven altı olarak tanımlanabilecek işletmelere gündüz ve gece saatlerinde habersiz şekilde baskın denetimler gerçekleştirilmiştir" ifadelerini kullandı.
Kıyı ilçelerinin belediye başkanlıklarından, izinsiz faaliyet gösterdiği değerlendirilen benzer işletmelerin belirlenmesi ve haklarında gerekli işlemlerin yapılmasının istendiğini ifade eden Şahin, "Ayrıca ilimizde yer alan tüm kıyı ilçelerimizin belediye başkanlıklarından, izinsiz olarak faaliyet gösterdiği düşünülen buna benzer işletmelerin tespit edilmesi, izinsiz faaliyetlerle ilgili gerekli işlemlerin tesis edilmesi, izinli işletmelerde ise gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının titizlikle incelenmesi istenmiştir" diye konuştu.

Arıtma tesisleri ve hat boyunca inceleme

Muhtemel karasal kaynakların bulunması amacıyla ASAT Genel Müdürlüğünden atık su arıtma tesislerinin giriş yapılarının kontrol edilmesinin istendiğini belirten Şahin, plastik kırıntılarının tespit edildiği bölgelerde hat boyunca takip yapılarak kaynağın belirlenmesine yönelik çalışma yürütüldüğünü dile getirdi. Şahin, Antalya'daki merkezi atık su arıtma tesislerinden denetim amacıyla numune alma işlemlerinin de sürdüğünü kaydetti.

Denetim ekiplerinin şikâyetlerin yoğunlaştığı sahillerdeki atıklardan örnek aldığını bildiren Şahin, vatandaşlarla görüşmeler gerçekleştirildiğini ve iletilen benzer şikâyetlerin dikkate alınarak incelemelerin detaylandırıldığını söyledi.

Teknelerin atıklarını öğüterek denize bıraktığı iddiaları araştırılıyor

Vatandaşların, teknelerin bölgeden uzaklaşmasının hemen ardından sahillerde kirliliğin arttığı ve bazı teknelerin atıklarını öğüterek denize bıraktığı yönünde yoğun şikâyette bulunduğunu belirten Şahin, şöyle devam etti: "Özellikle vatandaşlarımızca yoğun şekilde iletilen, teknelerin uzaklaşmasının hemen ardından sahillerde kirliliğin arttığına ve teknelerin atıklarını öğüterek denize bıraktığına yönelik hususlar Sahil Güvenlik Komutanlığı görevlilerimizce değerlendirilmektedir. Kirliliğin muhtemel deniz kaynaklarının tespiti için Sahil Güvenlik ekiplerimizle kirliliğin yoğunlaştığı bölgelere tekneyle ulaşılmış ve sahillere vuran plastik kırıntıları ile benzer özellik gösteren atık malzemelerin deniz açığında serbest şekilde bulunduğu tespit edilmiştir. Vatandaşlarımızdan gelen şikâyetlerde belirtilen, tekne atıklarının kırıcılarla kırılarak denize bırakıldığı iddialarına ilişkin gerekli inceleme ve denetimler de yapılmaktadır."

Akdeniz'e kıyısı bulunan illere resmi yazı

Kirliliğin açık denizden Antalya kıyılarına ulaşma ihtimali üzerine Bakanlık yetkililerinin bilgilendirildiğini dile getiren Şahin, Akdeniz'e kıyısı olan illere muhtemel kirlilik kaynaklarının belirlenmesi amacıyla resmî yazılar gönderildiğini ve Bakanlığın bu illerde de sıkı denetimler gerçekleştirdiğini kaydetti.

Teknelerden kaynaklanabilecek kirliliğe ilişkin İl Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve liman başkanlıklarından oluşan komisyon tarafından Kemer G-Marina, Alanya Limanı ve Alanya Balıkçı Barınağı'nda denetim ve incelemeler yapıldığını belirten Şahin, sahadan alınan numunelerin Antalya'daki tesislerde benzerlerinin bulunup bulunmadığının araştırıldığını söyledi.

Ankara, Konya ve Aydın ile temas kuruldu

Plastik kırıntılarının preslenerek levha hâline getirildiği ve bu levhalardan eşya taşımada kullanılan paletlerin üretildiği yönünde duyumlar aldıklarını açıklayan Şahin, "Plastik kırıntılarının preslenerek levha hâline getirildiği, bu levhalarla eşya taşımaya yönelik palet üretiminin yapıldığı ve bu işlemin Ankara, Konya ve Aydın illerimizde gerçekleştirildiği yönünde duyumlar alınmıştır. Bu hususta da ilgili illerimizle temas hâlindeyiz. Ayrıca gemi taşımacılığında kullanım durumuna ilişkin liman tesislerimizde inceleme ve denetimlerimiz sürmektedir" diye konuştu.

29 büyük akarsuya atık toplama bariyeri

Deniz çevresinin korunması, denizel plastik kirliliğinin önlenmesi ve deniz çöplerinin kaynağında kontrol altına alınması amacıyla Deniz Çöpleri İl Eylem Planı 2025-2030'un yürürlükte olduğunu belirten Şahin, deniz çöplerinin önemli bir bölümünün akarsular aracılığıyla denize taşındığına dikkati çekti. Şahin, "Deniz çöplerinin önemli bir bölümünün akarsular vasıtasıyla denize taşındığı dikkate alınarak, akarsu havzalarında atıkların denize ulaşmadan tutulmasına yönelik çalışmalar kapsamında Antalya Büyükşehir Belediyesi, Finike ilçesindeki Acısu ve Aksu çaylarında atık toplama bariyerleri kurmuş ve bariyerler aktif olarak kullanılmaktadır. Bu bariyer uygulamalarını hepiniz biliyorsunuz. Artırarak devam ediyoruz ve 29 büyük ırmağımızda tamamlayacağız. Bu konuda da bir komisyon oluşturduk. Bariyer yeri tespit komisyonumuzda İl Müdürlüğümüz, DSİ Bölge Müdürlüğümüz, Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri ortak çalışma yapıyor" şeklinde konuştu.

Antalya Büyükşehir Belediyesinde bir deniz süpürgesi bulunduğunu da sözlerine ekleyen Şahin, "Yine Büyükşehir Belediyemizde bir adet deniz süpürgesi bulunuyor. Deniz Çöpleri İl Eylem Planı çerçevesinde bir adet yeni deniz süpürgesi temini sürecini de Büyükşehir yürütüyor" dedi.

Atık alım gemisi için çalışma

Valilik koordinasyonunda yürütülen Mavi Akdeniz İnisiyatifi Projesi kapsamında deniz çöpleriyle mücadeledeki kapasitenin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yapıldığını belirten Şahin, "Yine Valiliğimiz koordinasyonunda yürütülen Mavi Akdeniz İnisiyatifi Projesi kapsamında, deniz çöpleriyle mücadelede mevcut kapasitenin güçlendirilmesi için başta Büyükşehir Belediyemiz olmak üzere ilgili kurumlara gerekli talimatlar verilmiştir. Deniz süpürgeleri, çöp kapanları ve benzeri deniz temizliğiyle ilgili araç gereci tüm ilgili kurumların alması yönünde çalışmalar devam ediyor. Ayrıca teknelerden kaynaklı kirliliğin engellenmesi amacıyla atık alım gemisinin Antalya'da bulunması büyük önem arz etmektedir. Bu konuda da çalışmalarımız sıkı bir şekilde devam etmektedir" dedi.

"Bir kısmı başka ülkelerden geliyor"

Kirliliğin Antalya Valiliği ve paydaş kurumların yanı sıra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının merkez teşkilatı ile Akdeniz'e kıyısı bulunan diğer illerde yürüttüğü çalışmalarla yakından takip edildiğini belirten Şahin, "Bunların bir kısmı kendi ülkemiz içerisinde olanlar. Bir kısmı da Akdeniz'in başka bölgelerinden, başka ülkelerinden geliyor. Daha önce de ifade ettim; Doğu Akdeniz'den gelen Levant akıntısıyla beraber taşınıyor. Bunları da uluslararası platformlara taşıyoruz" dedi.

COP31'in mikroplastik kirliliğinin uluslararası platformda gündeme getirilmesi bakımından önemli bir fırsat olacağını söyleyen Şahin, "COP31 de bunun için bizim açımızdan büyük bir fırsat olacak. Burada da dile getirilecek. Ayrıca İstanbul'da 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında çok geniş katılımlı bir çalıştay yapılacak. Bu çalıştayda ilgili bakanlıklar en üst düzeyde temsil edilecek ve bu çalışmayla beraber mikroplastikler konusu daha detaylı bir şekilde ele alınacak. Belki birtakım yasal düzenlemeler, uluslararası anlaşmalar ve birtakım ihracat, ithalat düzenlemeleri de söz konusu olabilecek. Bu konuyu özellikle Sıfır Atık Vakfı yakından takip ediyor" ifadelerini kullandı.

Antalya Valisi Hulusi Şahin'in açıklamalarda bulunduğu toplantıya Türkiye Çevre Ajansı Çevre Koruma Direktörü Ömer Oral, Deniz Rehabilitasyonu İş Birliği ve Atık Yönetimi Anonim Şirketi Genel Müdür Yardımcısı Levent Erbuzcu, Sahil Güvenlik Komutanı Yarbay Tolga Söylemez ve Muratpaşa Kaymakamı İhsan Kara katıldı.

Belediye ekipleri tarafından gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında göl yüzeyinde biriken müsilaj ve benzeri oluşumlar süpürge tekneleriyle düzenli olarak temizleniyor. Çalışmalarla göl yüzeyinin temiz tutulmasının yanı sıra suyun hava ile temasının artırılması ve göldeki doğal yaşamın desteklenmesi amaçlanıyor.

Gölbaşı Belediyesi ekipleri, gölün farklı noktalarında oluşan birikintileri takip ederek ihtiyaç duyulan bölgelerde temizlik çalışmaları gerçekleştiriyor.

"Mogan Gölü bize bırakılmış bir emanet"

Gölbaşı Belediye Başkanı Yakup Odabaşı, Mogan Gölü’nün yalnızca Gölbaşı için değil, Ankara için de önemli bir doğal değer olduğunu belirterek gölün korunmasına yönelik çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti. Odabaşı "Biz Mogan Gölü’nü yalnızca bugünümüzün değil, çocuklarımızın ve gelecek nesillerimizin de emaneti olarak görüyoruz. Bu nedenle Mogan Gölü’nün korunması, temiz tutulması ve doğal dengesinin sürdürülebilmesi bizim için yalnızca bir belediyecilik görevi değil, aynı zamanda gelecek kuşaklara karşı taşıdığımız önemli bir sorumluluktur. Son dönemde iklim değişikliğinin etkilerini hep birlikte daha fazla hissediyoruz. Artan hava sıcaklıkları, su kaynaklarında meydana gelen değişimler ve su sirkülasyonunun azalması gibi çevresel faktörler göllerimiz üzerinde de baskı oluşturuyor. Mogan Gölü’nde dönemsel olarak görülen müsilaj oluşumlarını da bu çerçevede değerlendiriyor ve ekiplerimizle düzenli olarak müdahale ediyoruz. Belediye ekiplerimiz göl yüzeyinde oluşan birikintileri düzenli olarak temizliyor. Yürüttüğümüz yüzey temizleme çalışmalarıyla gölün hava ile temasını destekliyor, su yüzeyindeki olumsuz oluşumların yayılmasının önüne geçmeye çalışıyoruz. ‘Yeşil Gölbaşı’ hedefimiz doğrultusunda çevreyi koruyan, doğal kaynaklarımızı gözeten ve sürdürülebilir bir anlayışı esas alan çalışmalarımızı artırarak sürdüreceğiz" dedi.

İki farklı 7 gecelik seçenek

Akdeniz Destanı: İspanya, Portekiz & Fas rotası; İspanya, Portekiz ve Fas'ın en dikkat çekici destinasyonlarını bir araya getirirken, hem Barselona (Tarragona) hem de Lizbon limanlarında gece konaklamalı duraklar, seçili limanlarda daha uzun kalış süreleri ve daha az bilinen destinasyonlara ziyaretler sunuyor. 14 gecelik program kapsamında gemi; Malaga (geç saatlere kadar konaklama), Cebelitarık, Kazablanka (geç saatlere kadar konaklama), Cadiz, Lizbon (gece konaklamalı), Tanca, Valensiya, Palma de Mallorca, Sète ve Barselona (Tarragona) (gece konaklamalı) limanlarını ziyaret edecek. Program fiyatları kişi başı 819 eurodan başlıyor.

Bu rota ayrıca iki farklı 7 gecelik seçenek olarak da sunuluyor. Misafirler ister Barselona (Tarragona) - Lizbon, ister Lizbon - Barselona (Tarragona) arasında seyahat edebiliyor. 7 gecelik programların fiyatları ise kişi başı 469 eurodan başlıyor.

Kuşadası başlangıçlı ‘Akdeniz Rivierası’

Batı Akdeniz programını desteklen bir diğer program ise Akdeniz Rivieraları programı. Akdeniz Destanı programını tamamlayarak konumlandırma güzergahı olarak düzenlenen ‘’Akdeniz Rivierası programı, Kuşadası ile Barselona (Tarragona) arasında gerçekleştirilecek iki adet 7 gecelik rotadan oluşuyor. Böylece misafirler Doğu Akdeniz ile Batı Akdeniz arasında kesintisiz bir cruise deneyimi yaşayabilecek.

Kuşadası çıkışlı program; Messina (Sicilya), Napoli, Civitavecchia (geç saatlere kadar konaklama), Nice ve Barselona (Tarragona) (gece konaklamalı) limanlarını kapsarken, dönüş seferi aynı rotanın ters yönünde gerçekleştirilecek. Program fiyatları kişi başı 489 eurodan başlıyor.

Dileyen için toplam 21 gecelik Büyük Akdeniz keşfi

Misafirler, 7 gecelik Akdeniz Rivierası programını Akdeniz İhtişamı rotasına ekleyerek toplam 21 gecelik kapsamlı bir cruise deneyimi oluşturabiliyor. Dileyenler ise buna mevcut 4 gecelik "Iconic Aegean" programını da ekleyerek toplam 26 gecelik özel bir Akdeniz yolculuğuna çıkabiliyor. Tüm cruise paketlerine yemekler, alkolsüz içecekler, Wi-Fi, liman ücretleri ve bahşişleri dahil.

Celestyal Türkiye Direktörü Özgü Alnıtemiz yeni programın Türk misafirlerden ilgi göreceğini belirterek şunları söyledi: "On yılı aşkın süredir Yunan Adaları ve Doğu Akdeniz'de misafirlerimize otantik ve destinasyon odaklı cruise deneyimleri sunmamızla tanınıyoruz. Artık aynı anlayışı Batı Akdeniz'e taşımanın ve misafirlerimizi yeni destinasyonlarla buluşturmanın zamanı geldi. Sadece en popüler limanları ziyaret etmek yerine, Batı Akdeniz'in gerçek karakterini yansıtan rotalar oluşturmak için itinayla çalıştık. Barselona ve Lizbon'daki gece konaklamalarının yanı sıra Sète gibi keşfedilmeyi bekleyen destinasyonlara da programda yer verdik ve bazı limanlarda daha uzun süre kalarak misafirlerimizin ziyaret ettikleri yerlerle daha güçlü bağ kurmalarını hedefledik. Misafirlerimiz ister Barselona ile Lizbon arasında düzenlenen 7 gecelik rotayı, ister amiral gemisi niteliğindeki 14 gecelik Akdeniz Destanı programını tercih etsin, her iki seçenekte de Celestyal'in destinasyon odaklı yaklaşımıyla Batı Akdeniz'i en otantik haliyle keşfetme fırsatı bulacak."

7DENİZ

Anlaşma, Ukrayna tarafından yaptırım uygulanmayan, Rusya’ya ait yük taşımayan ve Rusya mülkiyetinde olmayan gemilerin Novorossiysk yakınlarındaki Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu terminaline uğramasını kapsıyor.

Kiev ayrıca ticari operatörlerin bilgi alışverişinde bulunmasına ve terminale gidiş ve dönüşte daha güvenli geçiş düzenlemeleri yapmasına olanak tanıyan irtibat noktaları oluşturdu.

Bu adım, Ukrayna’nın Novorossiysk çevresindeki tankerlere insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlemesinin ardından haftalar süren artan endişelerin sonucunda geldi. Saldırılar yüklemelerde kesintilere yol açarken, gemi sahiplerinin CPC yükleri için gemi kiralama konusunda giderek daha isteksiz hale gelmesine neden oldu.

CPC boru hattı, Kazakistan’ın dev Tengiz, Kashagan ve Karachaganak sahalarından çıkarılan petrolü Rusya üzerinden Karadeniz’e taşıyor ve küresel petrol arzının yaklaşık %2’sini gerçekleştiriyor. Chevron, boru hattının %15’ine ve Tengiz’de %50 hisseye sahip.

Chevron CEO’su Mike Wirth, saldırıların şirketin Kazakistan’daki faaliyetlerini tehdit etmesi üzerine endişelerini doğrudan Trump yönetimine iletmişti. Washington bunun ardından Kiev’i terminali kullanan Rusya’ya ait olmayan ticari gemileri hedef almaması konusunda uyardı.

Kazakistan daha önce alternatiflere bakmaya başlamıştı; bunlar arasında Gürcistan üzerinden demiryolu ihracatının artırılması da bulunuyordu. Ancak bunların hiçbiri CPC’nin ölçeğiyle boy ölçüşemiyor.

Ukrayna, bu yaz Rusya bağlantılı deniz taşımacılığına yönelik saldırılarını önemli ölçüde artırdı ve Karadeniz ile Azak Denizi genelinde gemilere yönelik yüzlerce saldırı düzenlediğini iddia etti.

Kaynak: splash247.com

Financial Times'in haberine göre, Türkiye ve Kuzey Afrika pazarlarına odaklanan Çinli konteyner taşımacılığı şirketi Sea Legend, bu hafta Arktik üzerinden ilk düzenli konteyner taşımacılığı seferini başlatacak.

Haftalık sefer, Çin'in doğu kıyısındaki Ningbo ile İngiltere'deki Felixstowe arasında, Rusya'nın kuzey kıyılarını takip ederek gerçekleştirilecek. Şirket, bu hizmete, bir zamanlar Çin ve Avrupa'yı birbirine bağlayan İpek Yolu ticaret yoluna atıfta bulunarak "Buzdan İpek Yolu" adını verdi.

Bu sefer, Kuzey Kutup Dairesi'ndeki koşullara bağlı olarak, iki liman arasındaki normalde 40 gün süren deniz yolculuğu süresini yaklaşık yarıya indirecek. Bu hamle, geçen yaz Kuzey Deniz Rotası üzerinden rekor sayıda 23 seferin yapılmasının ardından geldi; bu sayı 2024'te 15 seferdi.

Bölgenin kontrolü üzerindeki jeopolitik rekabete rağmen, nakliye şirketleri, İran destekli bir askeri grup olan Husiilerin geçen ay tehditlerini yenilediği Kızıldeniz'e açılan Bab el-Mendeb Boğazı gibi darboğazlardan kaçınmanın bir yolu olarak bu rotaya giderek daha fazla ilgi gösteriyor.

Husi militanları 23 Temmuz'da Kızıldeniz'de iki Suudi Arabistan petrol tankerine saldırdıklarını açıkladılar ve bu da petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasına neden oldu.

Jeopolitik darboğazlara yeni alternatif

Sigorta şirketi Allianz'ın küresel denizcilik risk danışmanlığı başkanı Rahul Khanna, "Arktik ve Kuzey Deniz Rotası üzerinden geçen trafikte belirgin bir artış oldu" dedi. "Gemiler ve gemi sahipleri bunu artık öncelikle zamandan ve maliyetten tasarruf etmek için bir fırsat olarak görüyorlar" ancak aynı zamanda "tüm jeopolitik darboğazları ve çatışma bölgelerini ortadan kaldırmak" için de bir fırsat olarak değerlendiriyorlar, diye ekledi.

Kuzey Deniz Rotası, Rosatom'un kontrolündeki Kuzey Deniz Rotası idaresi tarafından değişen buz koşullarına bağlı olarak belirlenen farklı yönergelerle 28 bölüme ayrılıyor. Bölgeden geçiş için izinleri Rus devlet kontrolündeki şirket veriyor.

Maersk'in 2018'de Vladivostok ve St. Petersburg arasında Arktik rotasından ilk konteyner gemisini göndermesine rağmen, Danimarkalı nakliye şirketi ve diğer birçok Avrupalı ​​şirket, hassas Arktik ekosistemine zarar verme korkusuyla bu rotayı kullanmayacaklarına dair söz verdi.

Southampton Üniversitesi araştırmacılarının yakın zamanda yayınladığı bir makaleye göre, 2024 ve 2025 yılları arasında kışın en yoğun döneminde Arktik deniz buzları yüzde 5,8 oranında azaldı; bu, kaydedilen en büyük düşüş. Makalede, deniz buzlarının en yoğun olduğu yıl hafif bir toparlanma gösterdiği ancak şimdiye kadar kaydedilen en düşük ikinci seviyede olduğu belirtildi.

Kuzey Kutbu'ndaki güvenlik riskleri artıyor

Kanada'nın eski çevre bakanı Steven Guilbeault, uzak kuzeyi etkileyen sorunlara dikkat çekmek amacıyla Kuzey Kutbu'nda yaptığı yolculukta, "Küresel ısınmanın Kuzey Kutbu'ndaki etkisi oldukça şaşırtıcı," dedi. "İklim değişikliği, özellikle Kuzey Kutbu ülkelerinden olmayan daha fazla geminin Kuzey Kutbu'nda bulunması durumunda, Kuzey Kutbu'ndaki güvenlik risklerini artıracaktır."

Norveç'teki Nord Üniversitesi tarafından yönetilen High North News'te Arktik denizcilik uzmanı olan Malte Humpert, Avrupalı ​​şirketlerin bu rotadan uzak durmasının nedenleri arasında Rusya ile ilişkiler ve iklim değişikliğinin bulunduğunu söyledi.

Kuzey Kutbu bölgesinin nakliye için kullanılmasına olan ilgi, buz sınıfı gemilere yönelik siparişlerdeki artışta da kendini gösteriyor. Denizcilik veri şirketi Veson Nautical'a göre, geçen yıl 167 adet buz sınıfı gemi inşa edildi; bu, son on yıldan fazla bir süredir görülen en yüksek seviye. Ayrıca bu yıl 164 geminin daha inşa edilmesi planlanıyor.

Ancak Arktik bölgesi, GPS'in o kadar kuzeyde çalışmayabileceği durumlarda bile, buz alanlarında seyir konusunda deneyime ihtiyaç duyan denizciler için hâlâ kritik zorluklar sunmaktadır.

Humpert, "Petrol sızıntısı veya kirlilik riski her zaman vardır ve arama kurtarma ekiplerinden uzaktasınızdır. Ancak daha kısa yolu tercih ederek CO₂ emisyonlarını azalttığınızı da savunabilirsiniz" dedi.

Gemilerin ayrıca Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) gemiler için katı güvenlik ve çevre koruma standartları belirleyen Polar Koduna da uymaları gerekmektedir.

Khanna, "Buzkıran tesislerinin bulunmaması durumunda gemilerin mahsur kalma olasılığı çok yüksek," dedi ve son beş yılda Kuzey Deniz Rotası'nın kullanımıyla ilgili soruların arttığını sözlerine ekledi. "Arktik'te bir kaza meydana gelirse, kurtarma, yardım, yangın söndürme veya kurtarma imkanlarımız sınırlı. Arktik'te bir acil durum veya kaza ile başa çıkmak çok daha zor."

Allianz'ın analizine göre, son 10 yılda Kuzey Kutup Dairesi'nde 500'den fazla gemi kazası rapor edilmiş olup, bunların neredeyse yarısından makine hasarı veya arızası sorumludur.

Kaynak: NTV

Yemen hükümetine bağlı iki askeri kaynak, Husilerin Kızıldeniz kıyısındaki Moha kentini füze ve İHA'larla hedef aldığını bildirmişti.

Tıbbi ekipte yer alan bir kaynak da Yemen'in BM tarafından tanınan, Aden merkezli hükümetinin kontrolündeki Moha'da yaşanan saldırılarda 3 sivil ile 8 askeri personelin öldüğünü söyledi.

Aynı kaynak, 6'sı sivil olmak üzere 32 kişinin yaralandığını ve tüm sivil kayıpların Moha Limanı'na yönelik saldırıların sonucu olduğunu dile getirdi.

Askeri kaynaklar daha önce yaptıkları açıklamada, saldırılarda en az 8 askerin öldüğünü, 40'tan fazla personelin de yaralandığını doğrulamıştı.

Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri ise örgütün bölgede "Suudi düşman birliklerini" ve ekipmanını füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyurdu.

Yemen iç savaşında Husiler ile Suudi Arabistan'ın desteklediği Aden hükümeti arasında yıllardır süren ateşkesin, geçen ay ABD-İran çatışmalarının alevlenmesiyle fiilen çöktüğü değerlendiriliyor.

Birleşmiş Milletler destekli 2022 mutabakatının çöküşü, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası ilan etmesi ve Kızıldeniz'de Suudi tankerlerini ve petrol altyapısını hedef almasıyla başladı.

Petrol rafinerisine saldırı

Bu açıklamadan önce Seri, Husilerin Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısında bir petrol tesisini vurduğunu söylemişti. Suudi Arabistan ise Cizan'daki söz konusu tesiste çıkan bir yangının söndürüldüğünü duyurmuş, ancak yangının sebebinden bahsetmemişti.

Ayrıca, Suudi Arabistan devletine ait petrol şirketi Aramco'nun işlettiği tesise yönelik saldırının, Körfez monarşisinin kuzeybatı Yemen'e düzenlediği insansız hava aracı ihlallerine karşılık olarak gerçekleştirildiğini belirtti.

Aden merkezli hükümete bağlı iki askeri kaynak, Husilerin Moha'ya birkaç dalga halinde füze ve drone saldırıları düzenlediğini doğruladı.

Aynı kaynaklardan biri, Husilerin Moha dışında hükümet yanlısı güçleri ve tesisleri ile Kızıldeniz'in güney girişindeki, deniz taşımacılığı açısından kritik Bab el-Mendeb Boğazı yakınlarındaki adalarda bulunan noktaları da hedef aldığını söyledi.

Adı açıklanmayan kaynak ayrıca, İran destekli örgütün hedef aldığı bazı noktalarda Suudi askerlerinin konuşlu olduğunu, ancak Körfez krallığına bağlı askerler arasında can kaybı bildirilmediğini belirtti.

Moha sakinleri bölgede patlama sesleri duyduklarını doğruladı. Bir yerel sakin, "Liman ve kentin üzerinde drone saldırıları ve hava savunma sistemlerinden gelen patlamalar duyduk," dedi.

Bir başka sakin ise limanda "art arda altı patlama" duyduklarını söyledi.

Husiler, başkent Sana'nın yanı sıra Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki eyaletleriyle sınır bölgeleri de dahil olmak üzere Yemen'in geniş kesimini kontrol ediyor.

Yemen'in deniz taşımacılığına ve Suudi petrol tesislerine yönelik tehdit, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ablukasını sürdürdüğü bir dönemde geliyor. Şubat ayında ABD ve İsrail'in İran ile girdiği savaşı sona erdirme çabaları sürerken, bu önemli su yolları, Tahran ile Washington arasındaki başlıca gerilim odağı.

Kaynak: Euronews

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.