Hürmüz Boğazı konusunda hazırlanan yasa tasarısının onaylanmasının ardından, Boğazın tamamen Silahlı Kuvvetlerin kapsamlı kontrolü altına gireceğini söyleyen Azizi, Hürmüz Boğazı konusunda Umman ile işbirliği anlaşması imzalanabileceğini belirtti.

Azizi, Meclis'te hazırlanan yasa tasarısında Boğaz'dan geçişler için alınması planlanan ücretlere işaret ederek, "Meclis'in hazırladığı yasa tasarısına göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücretleri İran ulusal para birimi riyal ile ödenecek" ifadelerini kullandı.

Atölyenin hizmete alınış töreninde denizciliğin geleceğine vurgu yapan Yönetim Kurulu Başkanı Murat Bekiroğlu, "Biz sadece bir atölye inşa etmiyoruz; Barbaros Hayrettin Paşa’nın torunlarını geleceğin dünyasıyla buluşturuyoruz. Özellikle ‘meslek lisesi, memleket meselesi’ şiarıyla çıktığımız bu kutsal yolda, birçok okulumuza eğitim, donanım ve burs desteği sağlıyoruz. Biz sadece bir atölye inşa etmiyoruz; Türkiye’nin denizcilikte çağı yakalaması için eğitime omuz veriyoruz. Yaktığımız meşaleyi, şimdi Barbaros Hayrettin Paşa’nın torunlarıyla buluşturuyoruz. Düzenlediğimiz fuarlarda denizcilik liselerimize bedelsiz yer tahsisi yapıyor ve stant maliyetlerini karşılıyoruz. Amacımız, okullarımızda inşa edilen teknelerin satışına imkân sağlayarak hem okullara kaynak oluşturmak hem de öğrencilerimize maddi destek sunmaktır" dedi.

Okul Müdürü Atilla Yurdagül ise konuşmasında, bu atölyenin bir üretim merkezi olacağını ifade ederek; öğrencilerin tekne yüzey hazırlığı, boya teknikleri ve iş güvenliği gibi kritik becerileri bizzat uygulayarak öğreneceklerini belirtti. Yurdagül, desteğinin sadece bir atölye kazandırmanın ötesinde, eğitim ile üretimi buluşturan stratejik bir yatırım olduğunu vurguladı.

Düzenli seferlerin ilk gününde 450 kişilik katamaran tipi yolcu gemisi ile seyahat süresi 1 saate indi. Yolcular deniz Aliaport'tan saat 08.00'de çıkış yaparak, Midilli'ye güvenli bir şekilde ulaştı.

Aliaport Liman Yöneticisi Faruk Altun, düzenli seferlerin ilk gününde yaptığı açıklamada, "Türkiye'nin en büyük katamaranlarından biriyle yolculuk süremizi 1 saate kadar indirdik. Düzenli seferlerimizin ilk yolcuları güvenle Midilli'ye ulaştılar. Heyecanla önümüzdeki seferleri bekliyoruz" dedi.

Aliaport Aliağa Deniz Yolcu İskelesi, 1 Kasım'a kadar düzenli seferlerine devam edecek.

Trump, "Bir yeniden hazırlık sürecindeyiz. Savaş gemilerini şimdiye kadar üretilmiş en iyi mühimmatla, en iyi silahlarla yüklüyoruz. Bunlar, daha önce kullandığımız ve onları tam bir yıkıma uğrattığımız silahlardan bile daha iyi silahlar. Anlaşma olmazsa bunları kullanacağız" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, İran ile yapılan müzakerelere ilişkin, "Doğru söyleyip söylemediğinden emin olmadığımız insanlarla uğraşıyoruz" ifadelerini kullandı.

Trump, "Yüzümüze karşı, tüm nükleer silahlardan vazgeçtiklerini ve her şeyin ortadan kalktığını söylüyorlar. Sonra basının karşısına çıkıp, "Hayır, zenginleştirme yapmak istiyoruz" diyorlar. Yakında göreceğiz" dedi.

Pakistan’da planlanan temaslar

Pakistan’da yapılacak görüşmelerde ABD’nin, Başkan Yardımcısı Vance ile birlikte ABD’nin Ukrayna ve Gazze için gerçekleştirdiği müzakerelere de liderlik eden Trump’ın Özel Orta Doğu Temsilci Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner tarafından temsil edilmesi öngörülüyor. İran tarafından ise görüşmelere Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın katılması bekleniyor.

Temaslarda ABD’nin İran’dan sahip olduğu zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmesi ve Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz taşımacılığına yeniden açılmasını talep etmesine odaklanması bekleniyor.

Trump, İran’ın Boğaz’ı yeniden açmasının herhangi bir ateşkes anlaşmasının kritik bir unsuru olduğunu açıkça ifade etmişti. Ancak İran ve Pakistan’ın açıklamalarına göre, Lübnan dahil savaşın tüm cephelerde durması şartının İsrail tarafından Lübnan’a yönelik saldırılar ile bozulması nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan çok az sayıda gemi geçmişti.

Görüşmelerde müzakere edilecek diğer konular arasında ise İran’ın bölgedeki vekil güçlere desteği, ülkenin balistik programı ve İran’ın kendisine yönelik yaptırımların kaldırılması taleplerinin yer alması bekleniyor.

Genellikle istikrarlı seyriyle bilinen Rotterdam - New York hattındaki spot navlunlar, bir hafta içinde %25 oranında bir sıçrama yaparak 40’lık konteyner başına 1.968 dolara yükseldi. Uzmanlar, bu olağan dışı artışın temel nedeninin, nisan ayı için mevcut okyanus kapasitesinde yaşanan aylık %13’lük daralma olduğunu belirtiyor.

Transpasifik rotasında da yukarı yönlü hareket devam ediyor. Şanghay’dan New York’a olan navlunlar %7 artışla 3.671 dolara, Los Angeles hattı ise %9 artışla 2.910 dolara çıktı.

Orta Doğu’daki gerilimler nedeniyle dalgalanan yakıt maliyetleri, dev taşımacılık şirketi Maersk’i harekete geçirdi. Şirket, 30 günlük yasal bildirim süresinden muaf tutularak "acil durum yakıt ek ücreti" uygulamak için ABD’li düzenleyici kurumlardan onay istedi. Planlanan ek ücretlerin ana hat sevkiyatlarında TEU başına 200 dolar, dönüş hattında ise 100 dolar olması bekleniyor.

Küresel artışın aksine, Asya-Avrupa ticaret hattında bu hafta bir miktar gerileme görüldü. Şanghay - Cenova rotası %3 düşüşle 3.420 dolara, Şanghay - Rotterdam rotası ise %9 düşüşle 2.308 dolara geriledi. Bölgede gelecek hafta için yalnızca bir sefer iptali duyurulması, kapasitenin bu hatta nispeten istikrarlı kalacağını gösteriyor.

Hürmüz Boğazı’nda ilan edilen iki haftalık geçici ateşkes, nakliye faaliyetlerine sınırlı bir alan açsa da riskler devam ediyor. Taşıyıcılar; net bir geçiş kılavuzunun olmaması, İran makamlarıyla koordinasyon zorunluluğu ve gündemdeki yeni geçiş ücretleri nedeniyle bölgeye yeni gemi göndermek yerine, körfezde sıkışmış gemileri çıkarmaya odaklanmış durumda.

Küresel petrol arzının %20’sini etkileyen bu aksamaların normale dönmesinin aylar sürebileceği öngörülüyor. Gemi yakıtı tedarikindeki bu sıkışıklığın, yakın vadede navlun fiyatlarını yüksek seviyelerde tutmaya devam edeceği tahmin ediliyor.

7DENİZ

Dünyanın 4. Büyük derin deniz arama filosuna sahibiz
Bakan Bayraktar, Türkiye’nin 2016 yılında önemli bir değişiklik ile dünyanın 4. büyük derin deniz arama filosuna sahip ülkesi haline geldiğini belirterek "Aradan geçen 10 yılda geliştirdiğimiz bu kabiliyet ve tecrübeli insan kaynağımızla, Karadeniz’de doğal gaz bulduk ve şimdi ülkemizdeki 4 milyon evin doğal gazını burada üretiyoruz" diye konuştu.

Türk petrol doğal gaz aramacılığında artık yeni bir dönem başlıyor
Çağrı Bey’i 15 Şubat’ta Mersin’den uğurladıklarını, geminin Akdeniz’i bir ucundan bir ucuna geçtiğini, sonra Afrika kıtasını baştan sona dolaştığını ve 53 günlük seyrüseferin ardından Mogadişu açıklarına demirlediğini anlatan Bakan Bayraktar, "Bugün attığımız bu tarihi adımla Türk petrol doğal gaz aramacılığında artık yeni bir dönem başlıyor. Çağrı Bey, Türkiye’nin yurt dışındaki ilk derin deniz sondajını burada Somali’de gerçekleştirecek" dedi.

Curad-1, dünyanın en derin ikinci deniz sondajı olacak
Bakan Bayraktar, Curad-1 kuyusunun karaya 370 kilometre uzaklıkta ve yaklaşık 3 bin 500 metrelik bir su derinliğine sahip olduğunu ifade ederek, "Deniz tabanından itibaren yaklaşık 4 bin metrelik bir sondaj planlıyoruz. Toplamda 7 bin 500 metrelik derinliğe ulaşacağız. Curad-1, bu derinlikle dünyanın en derin ikinci deniz sondajı olacak" dedi.

Sondaj operasyonu 6 ila 9 ay sürecek
İklim ve hava şartlarının uygun seyretmesi durumunda sondaj operasyonunun 6 ila 9 ay arasında tamamlanmasının planlandığını ifade eden Bakan Bayraktar; Altan, Korkut ve Sancar isimli destek gemileri ile TCG Sancaktar, TCG Gökova ve TCG Bafra’dan oluşan deniz unsurlarının Çağrı Bey’e eşlik edeceğini kaydetti.

Bu faaliyet, yeni fırsatlara kapı aralayacaktır
Bakan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2011 yılında Mogadişu’yu ziyaret ettiğini hatırlatarak "Karşılıklı saygı, güven ve kazan-kazan anlayışına dayalı ilişkilerimiz, 2011 yılından bu yana yoğun bir ivme kazandı. Yatırımdan ticarete, savunmadan enerjiye birçok alanda iş birlikleri geliştirdik" ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin, bugün itibarıyla sınırları dışında da derin deniz sondajı yapan ülkeler ligine yükseldiği vurgulayan Bakan Bayraktar, "İnanıyorum ki Oruç Reis ile başlayan Çağrı Bey ile devam eden bu süreç hem Türkiye Somali ilişkileri hem de Türk petrol doğal gaz aramacılığında yeni bir sayfa açıyor. Türk enerji tarihinde Somali görevi, denizaşırı arama ve üretim faaliyetlerini, teknik kapasitesini ve operasyonel kabiliyetini farklı bir seviyeye yükselttiğinin önemli bir göstergesidir. İnanıyorum ki bu faaliyet bizi, uluslararası alanda daha görünür kılarak yeni fırsatlara kapı aralayacaktır" değerlendirmesini yaptı.

Proje, bölgesel istikrar ve güvenliğe de katkı sağlayacak
Bakan Bayraktar, bu önemli projenin sadece Somali’ye değil aynı zamanda bölgesel istikrar ve güvenliğe de katkı sağlayacağını bildirerek, "Bu zor ve meşakkatli yolda bizlere istikamet ve hedef gösteren, her zaman destek verip, güvenen Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a ve ülkesinin adeta geleceiğini değiştirecek stratejik adımları kararlılıkla atan Somali Cumhurbaşkanı Sayın Hasan Şeyh Mahmud’a şükranlarımı arz ediyorum" dedi.

Bakan Bayraktar, "Buradan birkaç ay sonra hayırlı bir haberi, güzel bir keşif müjdesini hem Somali halkına hem de milletimize vermek inancıyla sizleri saygıyla hürmetle selamlıyorum" ifadelerini kullandı.

Bakan Bayraktar’ın konuşmasının başlangıç ve kapanış kısmını Somalice yaptı. Bayraktar’ın bu jesti, Somaliler tarafından alkışlarla karşılandı.

Çin’de bulunan tersaneyi ziyaret eden Borealis Denizcilik A.Ş. Kurucusu Christoph Toepfer ve ortağı Osman Levent Karsan, yürütülen çalışmaları yerinde inceledi. Milestone International Shipbuilding ekibinin yönetim ve denetim süreçlerini titizlikle sürdürdüğü proje hakkında detaylı bilgi alan iş ortakları, törenin ardından tersanede ağırlandı.

Projenin ilerleyişine ilişkin Milestone International Shipbuilding tarafından yapılan açıklamada, Yusuf Kanıcı liderliğindeki uzman kadronun her aşamada kalite, güven ve mükemmeliyet odaklı yaklaşımı sürdürdüğü belirtildi. Şirket, Borealis Denizcilik ile kurulan güçlü iş birliğinin ve karşılıklı güvenin projenin başarısına önemli katkı sağladığını vurguladı.

Açıklamada, "Milestone International Shipbuilding, bu stratejik ortaklığın bir parçası olmaktan gurur duymakta olup, uluslararası denizcilik sektörüne değer katmaya devam etmektedir" ifadelerine yer verildi.

7DENİZ

Esmer, “Elleçlenen toplam yük ilk çeyrekte %-0,7 oranında gerilerken gümrük rejimleri bazında en sert düşüş ihracat kaleminde görüldü (%-10,5). Diğer yandan dış ticaret zayıflarken kabotaj taşımacılığının artması alışılmadık bir durum olarak dikkat çekiyor” dedi.

İlk çeyrek verilerine göre, kargo tipleri bazında sıvı dökme yüklerde yüzde 2,4’lük artış görülürken kuru dökme ve genel kargo yükleri azaldı.

Konteyner elleçlemeleri ilk çeyrekte yüzde 0,5 gibi düşük bir oranda artış gösterirken ihracat boş konteyner hareketi yüzde 36,2 arttı.

Ro-Ro taşımaları hem TIR/Çekici hem de otomobil kalemlerinde de gerilerken kruvaziyer yolcu sayısı da azaldı.

Prof. Dr. Soner Esmer’in yaptığı değerlendirmenin devamı şöyle: “Yük grupları bazında katı mineral yakıtlarda %19 gibi önemli bir düşüş görülürken tarım ürünleri ve canlı hayvanlar kaleminde %49 gibi önemli bir artış görüldü. Bu artış %120 oranında artış gösteren tahıl ithalatından kaynaklandı.

Liman Başkanlıkları bazında ise toplam tonajda lider Aliağa %-4,4 oranında yük kaybederken konteynerde lider Ambarlı Limanı %8,5 oranında yük artışı gösterdi. Aliağa ve İzmir verileri dikkate alındığında Ege Bölgesi’nin kaybı dikkat çekiyor.

Öte yandan Hürmüz Boğazı'na yönelik süren belirsizlik, 2. çeyrek için önemli bir risk faktörü olmaya devam ediyor.”

7DENİZ

Deniz ortasında 30 katlı hibrit dev

Görünümüyle dev bir yolcu gemisini andıran ancak çalışma prensibiyle petrol platformlarını andıran bu yapı, tam 30 katlı olarak tasarlandı. Yarı batık tasarımı sayesinde en zorlu deniz koşullarında bile sabit kalabilen platform, gemi teknolojisi ile hibrit bir mühendislik harikası sunuyor.

Dört mevsim boyunca kesintisiz hizmet verecek olan üs, bilim insanlarına laboratuvar konforunu okyanusun ortasında yaşatacak.

İki futbol sahası büyüklüğünde güverte

Platformun kapasitesi ve büyüklüğü dudak uçuklatıyor. Yaklaşık 240 kişilik bir mürettebat ve bilim ekibine ev sahipliği yapacak olan yapının güverte alanı, neredeyse iki Amerikan futbol sahası genişliğinde. Bu devasa alan; meteorolojik gözlemlerden okyanus ekosistemi araştırmalarına, deniz felaketlerinin takibinden ağır ekipman testlerine kadar çok geniş bir yelpazede hizmet verecek.

Mavi balina büyüklüğünde araçlar için "özel kapı"

Projenin en stratejik noktası ise merkezinde yer alan “moon pool” (ay havuzu) sistemi. Bu özel açıklık, devasa denizaltı araçlarının doğrudan suya indirilmesine olanak tanıyor. Yetkililer, bu alanın bir mavi balina büyüklüğündeki araçları bile barındırabilecek kapasitede olduğunu vurguluyor. Bu sistem sayesinde derin deniz operasyonları çok daha güvenli ve süratli bir şekilde gerçekleştirilecek.

10 bin metre derinlikte maden ve enerji testi

Sadece bir gözlem noktası değil, aynı zamanda bir teknoloji test merkezi olacak olan platform; derin deniz madenciliği ve açık deniz enerji sistemlerinin geliştirilmesinde kilit rol oynayacak.

10 bin metre derinliğe kadar operasyon kabiliyeti sunacak olan yapı, tayfun oluşumları ve okyanus akıntıları gibi kritik doğa olaylarını yerinde inceleyerek geleceğin deniz teknolojilerine yön verecek.

Kaynak: Halk TV

Liman devleti kontrolü (PSC) yetkilileri, özellikle yaşlı ve mülkiyet yapısı belirsiz olan bu gemilerin çevresel felaketlere yol açma riskine karşı daha sert önlemler alıyor.

Son aylarda, Çin’in doğu limanlarında ve Hindistan’ın batı kıyılarındaki terminallerde yapılan denetimlerde, standart altı gemilerin teknik kusurlar nedeniyle alıkonulma oranlarında belirgin bir artış gözlendi. Gemi emniyeti müfettişleri; yangın söndürme sistemleri, can kurtarma araçları ve gemi kondisyonuna ilişkin ciddi eksiklikler tespit ediyor.

Çin ve Hindistan'ın bu hamlesi, sadece Batı'nın yaptırımlarına uyum sağlamakla değil, aynı zamanda kendi karasularında meydana gelebilecek olası bir petrol sızıntısı veya kaza durumunda sigorta teminatı bulunmayan gemilerin yaratacağı devasa temizleme maliyetlerinden korunma isteğiyle de açıklanıyor.

Gölge filo gemilerinin büyük bir kısmı, geleneksel P&I (Koruma ve Tazminat) kulüpleri tarafından sigortalanmamış durumda. Habere göre, Hindistan ve Çin’deki liman otoriteleri, gemilerin sunduğu sigorta belgelerinin geçerliliğini ve kapsamını daha titiz bir şekilde sorgulamaya başladı.

Bir deniz sigortası uzmanı konuyla ilgili şunları söyledi:

"Bu gemilerin çoğu ekonomik ömürlerinin sonuna gelmiş durumda. Kazaya açık bu tankerlerin teknik standartları karşılamaması, liman devletlerini envanterlerindeki yaptırım riskinden ziyade doğrudan çevresel riskler konusunda harekete geçirdi."

Çin ve Hindistan'ın bu tutumu, "hayalet filo" veya "gölge filo" olarak adlandırılan yapının operasyonel maliyetlerini artırırken, bu gemilerin güvenli liman bulmasını da zorlaştırıyor. Sektör temsilcileri, bu denetimlerin devam etmesi durumunda, Rus petrolü sevkiyatında kullanılan tankerlerin daha yüksek standartlara sahip gemilerle değiştirilmek zorunda kalabileceğini öngörüyor.

Kaynak: Trade Winds

Basra Körfezi içinde farklı noktalarda demirleyen yüzlerce gemi, haftalardır hareket izni bekliyor. Denizcilerden biri uluslararası basına yaptığı açıklamada, “Yüklü onlarca tankerle açıkta bekliyoruz. Ne ileri gidebiliyoruz ne geri dönebiliyoruz” sözleriyle sahadaki çıkmazı özetledi. Aynı kaynak, birçok mürettebat üyesinin artık gemiden ayrılmayı talep ettiğini de aktardı.

Denizciler mental çöküş yaşıyor

Krizin yalnızca lojistik değil, insani bir boyut kazandığı da bildirildi. Gemilerde uzun süredir devam eden belirsizlik, mürettebat arasında ciddi psikolojik baskıya yol açmış durumda. Bazı denizcilerin görevlerini bırakma kararı aldığı, hatta bazı gemilerde “mental çöküş” vakalarının yaşandığı ifade edildi. Denizci destek hatlarının devreye girmesine rağmen, sahadaki koşulların giderek ağırlaştığı belirtildi.

İnsani kriz derinleşiyor

International Transport Workers' Federation verilerine göre, bölgedeki çatışmaların başlangıcından bu yana yaklaşık 300 gemiden bin civarında başvuru yapıldı. Başvuruların önemli bir kısmını, ülkelerine geri dönmek isteyen denizciler oluşturuyor. Örgüt, güvenlik risklerinin yanı sıra maaş gecikmeleri, gıda ve temiz suya erişimde yaşanan sorunların da krizi derinleştirdiğini vurguladı.

"Mevcut durum sürdürülemez"

Denizcileri temsil eden Nautilus International yetkilileri ise gemilerdeki personelin kendisini “kolay hedef” gibi hissettiğini belirterek, mevcut durumun sürdürülemez olduğunu ifade etti. Kuruluş temsilcileri, en gerçekçi çözümün riskli bölgedeki mürettebatın tamamen tahliye edilmesi olduğunu savundu.

Ukraynalı denizcilere yönelindi

Buna karşın denizcilik şirketleri, tehlikeli bölgelere personel göndermekte giderek daha fazla zorlanıyor. Uluslararası kurallara göre çalışanlar riskli görevleri reddetme hakkına sahip olsa da, yüksek maaş teklifleri ve ek primlere rağmen yeterli personel bulunamıyor. Bazı şirketlerin, alternatif olarak savaş bölgelerinden çıkamayan Ukraynalı denizcilere yöneldiği iddia edildi.

Tedarik zincirlerinde yeni sorunlar

The Guardian’ın aktardığı bilgilere göre, bölgedeki tıkanıklık yalnızca denizcilik sektörünü değil, küresel enerji arz zincirini de tehdit ediyor. Uzmanlar, Hürmüz hattındaki uzun süreli bir kilitlenmenin petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği ve tedarik zincirlerinde yeni krizler doğurabileceği uyarısında bulundu.

Cosco Shipping Yönetim Kurulu Sekreteri Xiao Junguang, Orta Doğu rotalarına ayrılan kapasitenin, şirketin devasa küresel filosunun içinde küçük bir paya sahip olduğunu vurguladı. Junguang, bölgesel gerilimlerin dolaylı etkilerinin kontrol altında olduğunu ve bu rotalardan elde edilen kazancın grup toplam geliri içindeki payının az olması nedeniyle mali tablonun ciddi şekilde etkilenmediğini kaydetti.

Şirket yetkilileri, pazar talebinin kademeli olarak toparlandığını ancak Orta Doğu’daki belirsizliklerin sürmesi nedeniyle operasyonel kararların anlık değişebileceğini ifade etti. Yapılan açıklamada, "Mevcut belirsizlikler göz önüne alındığında, rezervasyon politikaları ve sefer programları duruma göre yeniden ayarlanabilir" denildi.

Mart ayı başında Orta Doğu rotaları için yeni rezervasyonları durduran şirket, 25 Mart itibarıyla Körfez ülkelerine (BAE, Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Kuveyt, Irak ve Umman) yönelik çok modlu taşımacılık hizmetlerini kısmen yeniden başlatmıştı. Habere konu olan süreçte, CSCL Indian Ocean ve CSCL Arctic Ocean isimli gemiler 30 Mart'ta Boğaz üzerinden Körfez'den çıkış yapmıştı.

2025 sonu itibarıyla 590 gemilik dev bir konteyner filosuna sahip olan Cosco Shipping; 146 ülkede 654 limana uğrak yaparak 308 uluslararası rotada faaliyetlerini sürdürüyor. Şirket, Hürmüz Boğazı'ndaki temkinli bekleyişine rağmen Çin içindeki kıyı ve besleyici hatlarındaki operasyonlarını kesintisiz devam ettiriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth sosyal medya platformu üzerinden İran’la ilgili açıklamalarda bulundu. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ücret talep ettiği yönünde haberler geldiğini belirten Trump, "Böyle bir şey yapmasalar iyi ederler. Ancak eğer öyleyse, hemen buna son verseler iyi olur" uyarısını yaptı.

Bir diğer paylaşımında, Wall Street Journal gazetesinin kendisinin "İran’da zaferi vaktinden önce ilan ettiğini" yazdığını hatırlatan Trump, "Bu gerçek bir zaferdir ve bunda ‘vaktinden önce’ diyecek bir şey yoktur. Benim sayemde İran asla nükleer silaha sahip olmayacak ve çok yakında, İran’ın yardımı olsun ya da olmasın, petrol akışının başladığını göreceksiniz; benim için her iki seçenek de fark etmez" ifadelerini kullandı. Wall Street Journal’ın her zamanki gibi yazdıklarını geri almak zorunda kalacağını öne süren Trump, "Her zaman eleştirmeye hazırlar, ancak yanıldıklarında bunu asla kabul etmezler ki bu da çoğu zaman yaşanır" dedi.

Trump, İran’la ilgili son paylaşımında tekrar Hürmüz Boğazı’ndaki duruma değinerek, "İran, petrolün Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin verme konusunda çok kötü bir iş çıkarıyor, bazıları bunun onursuzca olduğunu dahi söyleyebilir. Bizim yaptığımız anlaşma bu değil!" ifadelerini kullandı.

Anında teslim petrolde bir gösterge olan Forties Blend, perşembe günü LSEG verilerine göre varil başına neredeyse 147 dolara ulaşarak 2008 mali krizi arifesindeki zirvelerin üzerine çıktı. Tüccarlar, Körfez’de mahsur kalan devasa hacimlerin yerini alacak petrol yükleri için çırpınıyor.

Kuzey Denizi üzerinden gelen fiziksel variller, haziran teslimi için uluslararası gösterge Brent’in 97 dolarlık fiyatının çok üzerinde işlem görüyordu; bu da petrol piyasasında kıtlık korkusunun bir başka işareti.

Yükleri güvence altına alma yarışı o kadar yoğundu ki petrol piyasasının hayati bir direğini sarstı. Tüccarlar, fark kontratları (CFD) için varil fiyatı 30 doları aşarak Intercontinental Exchange’in eşik değerini ihlal edince, önümüzdeki hafta için Brent fark kontratlarını satın alamadıklarını söyledi. ICE, Avrupa petrol ticaretinin ana borsasıdır. Bu kontratlar, petrol fiyatlarındaki artışlara karşı korunmak için yaygın olarak kullanılır. Birçok piyasa katılımcısı, Brent fark kontratlarının ticaretinin yapılamadığı bir zamanı hatırlayamadıklarını ve bazı işlemlerin artık borsa dışında gerçekleştiğini belirtti. ICE yorum talebine yanıt vermedi.

Artan gerilim işaretleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’ın boğazı yakında açacağını söylemesine rağmen küresel enerji krizinin nasıl kötüleştiğini gözler önüne seriyor. ABD ve İsrail’in İran savaşından önce küresel petrol arzının yüzde 20’sini taşıyan boğazdan, Trump perşembe günü “çok yakında petrol akmaya başlayacağını göreceksiniz” dedi. Ancak ayrıca İran’ın petrol sevkiyatlarının boğazdan geçişine izin verme konusunda “çok kötü bir iş çıkardığını” söyleyerek Tahran’a güvenli geçiş için “ücret almaması gerektiği” uyarısında bulundu.

Salı günü iki haftalık ateşkesin ilan edilmesinden bu yana boğazdan, çoğu İran bağlantılı sadece bir avuç gemi geçti. Goldman Sachs perşembe günü müşterilerine, boğaz üzerinden yapılan petrol ihracatının son günlerde düştüğünü ve normal seviyenin sadece yüzde 8’inde çalıştığını söyledi. Asya, ihtiyaç duyduğu petrol ve petrol ürünlerinin yaklaşık yüzde 80’i bu su yolundan geçtiği için kesintilere karşı özellikle savunmasız durumda.

Tahran, ABD ile yapılan anlaşmanın boğaz üzerindeki kontrolünü sürdürmesine izin vereceğini, gemilerin İran Devrim Muhafızları’ndan izin almasını ve ücret ödemesini gerektireceğini ısrarla belirtti. Çatışmaları durdurma anlaşmasından saatler sonra, İsrail’in Lübnan’a düzenlediği saldırılara tepki olarak petrol tankerlerinin boğazdan geçişini durdurdu.

Eski başkan Joe Biden’ın enerji danışmanı Amos Hochstein, “Bu birkaç gün daha devam ederse, piyasanın boğazların süresiz olarak kapalı olduğuna karar verdiğini görebiliriz, bu sadece fiyat artışına değil, Asya’da bir krize de yol açabilir” dedi. “Bu sadece yüksek fiyatlarla ilgili değil. Bu, yaşanan gerçek bir fiziksel kıtlıkla ilgili” diye ekledi.

Piyasalardaki sıkışıklığın bir başka işareti olarak Suudi Arabistan perşembe günü, enerji altyapısına yönelik son saldırılar nedeniyle petrol üretim kapasitesinin günde 600 bin varil düştüğünü söyledi. Saldırılar Khurais ve Manifa sahalarındaki üretim kapasitesine zarar vererek krallığın normal günlük 12 milyon varil kapasitesinin yaklaşık yüzde 5’ini devre dışı bıraktı. Enerji Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’ndan kaçınmak için kritik bir güzergah olan Doğu-Batı boru hattına bu hafta düzenlenen saldırının da geçiş hacminde günde yaklaşık 700 bin varillik bir kayba neden olduğunu açıkladı.

BOK Financial’ın ticaret bölümünden kıdemli başkan yardımcısı Dennis Kissler, “fiziki piyasadaki” sıkı arzın “gemiler Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye başlayana kadar bu şekilde kalacağı” konusunda uyardı. Şunları ekledi: “Vadeli piyasada satış görülecektir ancak fiziki piyasa sıkı kalacaktır çünkü boğaz açıldığında bile lojistik sorunları düzeltmek 20 gün alacaktır.”

Fiyatlandırma ajansı Platts’ın değerlendirmesine göre, Forties Blend’ı da içeren Kuzey Denizi’nde alınıp satılan fiziksel petrol sevkiyatlarının fiyatını yakından takip eden bir gösterge olan Dated Brent perşembe günü yüzde 7 artarak 131.96 dolara yükseldi ve ateşkes anlaşmasının tetiklediği önceki günkü düşüşün bir kısmını geri aldı.

Vadeli piyasalarda işlem hacmi daha sakindi. Haziran teslimi Brent, New York işlemlerinde yüzde 1 artışla 97.20 dolara yükselirken, ABD gösterge Mayıs teslimi West Texas Intermediate yüzde 4.7 artışla 99.16 dolara çıktı.

RBC Capital Markets’te küresel emtia stratejisi başkanı Helima Croft, vadeli piyasalardaki fiyatları “Orta Doğu su yollarının fiziki piyasa gerçeklikleri için gecikmeli bir gösterge” olarak nitelendirdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, perşembe günü Suudi mevkidaşı Prens Faysal bin Farhan ile yaptığı telefon görüşmesinde, bu hafta üzerinde anlaşılan iki haftalık ateşkese rağmen İran’ın ABD ile doğrudan görüşmelere henüz başlamadığını söyledi.

Trump, bu hafta sonu görüşmeler için Başkan Yardımcısı JD Vance, Özel Temsilci Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner liderliğindeki bir heyeti İslamabad’a gönderiyor.

Kaynak: Harici

İstanbul limanları zirvede

Bakan Uraloğlu, mart ayında İstanbul limanlarına 8 kruvaziyer gemi ile 13 bin 307 kruvaziyer yolcu, Kuşadası'na 7 kruvaziyer gemi ile 12 bin 191 yolcu, İzmir Alsancak limanına 5 kruvaziyer gemi ile 9 bin 723 yolcu, diğer limanlara da 6 kruvaziyer gemi ile 5 bin 818 kruvaziyer yolcunun geldiğini kaydetti. Üç aylık verilere ilişkin de Uraloğlu, "2026 yılının ilk üç ayında İstanbul limanları 18 kruvaziyer gemi ile en fazla kruvaziyer geminin uğrak yaptığı liman oldu. İstanbul limanlarını sırasıyla 17 kruvaziyer gemi ile Kuşadası Limanı ve 13 kruvaziyer gemiyle İzmir Alsancak Limanı takip etti. Yolcu sıralamasında ise söz konusu dönemde İstanbul limanları 35 bin 800 yolcu ile en fazla kruvaziyer yolcuya ev sahipliği yapan liman oldu. İstanbul limanlarını sırasıyla 27 bin 467 yolcu ile İzmir Alsancak Limanı ve 22 bin 682 kruvaziyer yolcu ile Kuşadası Limanı takip etti" dedi.

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere geçiş ücreti getirilmesi planlarına karşı ülkeleri uyardı. Perşembe günü yapılan açıklamada, ülkelerin seyrüsefer serbestisini engellememesi gerektiği vurgulandı.

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, “Uluslararası boğazlardan geçiş için harç getirilebileceğine dair herhangi bir uluslararası anlaşma bulunmamaktadır. Bu tür bir harç, tehlikeli bir emsal oluşturacaktır” dedi.

IMO, üye ülkelerin Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ni (UNCLOS) kabul ettiğini hatırlatarak, uluslararası seyrüseferde kullanılan boğazların yönetim kurallarının bu sözleşmeyle netleştirildiğini belirtti.

Dominguez, sözleşme uyarınca gemilerin uluslararası boğazlardan "transit geçiş hakkına" sahip olduğunu vurgulayarak, "Boğazlara kıyısı olan devletler, bu hakkı engelleyemez veya transit geçişi askıya alamazlar" dedi.

Denizcilik sektörü, İran'ın bu hamlesinin hayata geçmesi durumunda küresel tedarik zinciri ve enerji maliyetlerinin ciddi şekilde etkilenebileceğinden endişe ediyor.

En fazla 11 günlük kiralama

Proje sayesinde tekne ve yat sahipleri, artık Göcek koylarına gelişigüzel şekilde demir çapalar atamıyor. Bu kapsamda deria. gov.tr isimli internet sitesi ya da mobil uygulama üzerinden şamandıra uygunluğunu sorgulamak, ardından da rezervasyon yaptırmak gerekiyor. Bir koyda en fazla 3 günlük, Göcek genelinde ise en fazla 11 günlük kiralama yapılabiliyor.

Günlük kiralama ücretleri, teknelerin boylarına, koy kapasitesine ve yıl içerisindeki tarihlere göre değişiklik gösteriyor. 1 Nisan-31 Mayıs tarihleri arasındaki günlük fiyatlar 150 liradan başlayıp 7 bin 500 liraya kadar çıkıyor. 'Yüksek sezon' olarak tabir edilen 1 Haziran-31 Ağustos tarihleri arasındaki fiyatlar 200 lira ile 10 bin lira arasında değişiyor. 1 Eylül-31 Ekim tarihlerini kapsayan dönemde de fiyat aralığı 150 lira-7 bin 500 lira olarak dikkati çekiyor.

Kaynak: tekreferans.com

Normal şartlarda günde yaklaşık 130-140 geminin geçtiği boğazda, geçiş sayısı 10-15 bandına kadar geriledi. Hatta bazı günlerde bu sayı tek hanelere indi. Salı günü 11 olan geçiş sayısının çarşamba günü 4’e indiği rapor ediliyor. Analistlere göre bu düşüşün nedeni çatışmanın sona ermemesi değil, aksine yeni kuralların yarattığı belirsizlik. İran, geçiş için Devrim Muhafızları’ndan onay, rota kontrolü ve ücret şartı getirirken, gemi sahipleri riskleri net görmeden hareket etmek istemiyor.

Körfez’de yüzlerce geminin beklemede olduğu, en az 300’ünün bölgeden çıkmak için fırsat kolladığı ifade ediliyor. Sektör kaynakları bu durumu “küresel enerji ticaretinde park alanı” olarak tanımlıyor.

Yeni sistem nasıl işleyecek?

İran’ın en dikkat çekici hamlesi ise geçiş ücretini kripto para ile talep etmesi oldu. ekonomim.com'dan Evrim Küçük'ün haberine göre; Planlanan sistemde tankerlerin önceden bildirim yapması, ardından kendilerine bildirilen ücretin kısa sürede dijital para ile ödenmesi gerekiyor. Bazı değerlendirmelere göre ücretin tanker başına milyon dolar seviyesine çıkabileceği, bazı senaryolarda ise varil başına ek maliyet yaratacağı belirtiliyor. Analistler, bu modelle yaptırımları aşarak gelir yaratma ve Boğaz üzerindeki kontrolü kurumsallaştırma amaçlandığını belirtiyor. Ancak bu sistemin uygulanabilirliği tartışmalı. Zira kripto ödeme talebi, Batılı şirketler açısından yaptırım ihlali riskini gündeme getiriyor.

Geçişin önündeki en kritik sorunlardan biri de sigorta. Boğaz hâlâ “yüksek riskli bölge” olarak sınıflandırılırken, primler savaş öncesine kıyasla katlanmış durumda. Sigortacıların, geçiş için İran’dan resmi onay talep etmesi ancak bu onayın nasıl alınacağının net olmaması, operasyonel tıkanıklığı artırıyor. Denizcilik şirketleri ayrıca mayın riski, askeri müdahale ihtimali ve rota belirsizliği nedeniyle temkinli kalmayı sürdürüyor. Bu nedenle ateşkese rağmen kısa vadede tam normalleşme beklenmiyor.

İran’ın geçişleri ücretlendirme ve kontrol altına alma girişimi, uluslararası alanda ciddi tepkiyle karşılanıyor. Körfez ülkeleri boğazda “engelsiz geçişin” kırmızı çizgi olduğunu vurgularken, ABD tarafı da olası bir anlaşmanın temel şartının serbest dolaşım olacağını belirtiyor. Analistler, böyle bir modelin kabul görmesi halinde küresel enerji ticaretinde güç dengelerini değiştirebileceğini ve üretici ülkeler arasında yeni gerilimler yaratabileceğini ifade ediyor. Askeri olarak boğazın zorla açılmasının ise yüksek maliyetli ve riskli olacağı, bu nedenle diplomatik sürecin belirleyici olacağı değerlendiriliyor.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.