Yaklaşık 3 saat süren çalışmaların ardından gemi bulunduğu yerden kurtarılarak yeniden yüzdürüldü. Operasyonun başarıyla tamamlanmasının ardından gemi emniyetli şekilde bölgeden uzaklaştırıldı.

Rusya Deniz Filosu Merkezi Araştırma Enstitüsünün (TsNIIMF) sunduğu raporda yer alan bilgilere göre Pekin yönetimi, yüksek tonajlı buz sınıfı gemiler için gerekli olan sevk ve yönlendirme sistemlerinin tedarikini ancak yaptırım baskısının hafiflemesi koşuluna bağladı.

Rusya’da ise bu sınıftaki gemiler için kullanılabilecek yerli enerji santralleri ve motor sistemleri üretilemiyor.

TsNIIMF verilerine göre Rus şirketlerinin 2030 yılına kadar en az 10 adet 120 bin ton taşıma kapasiteli petrol tankeri, en az 5 adet 174 bin metreküplük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) taşıyıcı gemi, her biri 40 bin ton kapasiteli 3 adet genel kargo gemisi, 2 adet gaz kondensat tankeri ve 3 adet sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) tankerine ihtiyacı bulunuyor.

Planlanan tüm gemilerin, Arktik bölgesinde yıl boyunca kesintisiz çalışabilmeyi sağlayan en yüksek buz sınıfı olan Arc7 standardına uygun olması gerekiyor.

TsNIIMF Müdür Yardımcısı Aleksandr Buyanov, Vedomosti gazetesine yaptığı açıklamada Rus tersanelerinin yüksek tonajlı buz sınıfı gemileri neredeyse hiç inşa etmediğini belirtti.

Buyanov, sorunun yalnızca tersanelerin üretim kapasitesiyle sınırlı olmadığını, gerekli ekipmanın eksikliğinden de kaynaklandığını kaydetti.

Rus yapımı ekipmanların bulunmadığını vurgulayan Buyanov, Batı menşeili alternatiflerin yaptırım kapsamında olduğunu, Çin teknolojisinin ise yaptırım sınırlamalarına takıldığını ifade etti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 2018 yılında dördüncü kez göreve başlarken Kara Geçidi Boğazı’ndan Bering Boğazı’na kadar uzanan ve 5 Arktik denizini aşan 5 bin 600 kilometre uzunluğundaki Kuzey Deniz Rotası’nı işlek bir ticaret hattına dönüştürme hedefini koymuştu.

Putin’in belirlediği plana göre Asya ile Avrupa arasındaki karşılıklı kargo hacminin Kuzey Deniz Rotası üzerinden 2024 yılına kadar yıllık 80 milyon tona, 2030 yılına kadar ise 200 milyon tona ulaşması öngörülüyordu.

Ancak mevcut veriler bu hedeflerin gerisinde kalındığını gösteriyor. Rota üzerinden taşınan kargo hacmi 2023 yılında 37,02 milyon ton olarak kaydedilirken, 2024 yılında bu miktar 37,9 milyon ton düzeyinde gerçekleşti.

Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu (Rosatom), Eylül 2024’te Kuzey Deniz Rotası üzerinden yapılacak taşımacılık tahminini neredeyse yarı yarıya düşürerek 2030 yılı için hedefi 117 milyon ton olarak revize etti.

Putin ise geçen yıl yaptığı açıklamada bu hedefi daha da aşağı çekerek yüzde 15 ile 40 arasında bir azaltma öngördü.

Putin, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Kuzey Deniz Rotası’ndaki kargo akışının 2030 yılına kadar 70 ila 100 milyon ton arasında olacağına eminiz” ifadesini kullandı.

Kuzey Deniz Rotası, Avrupa’dan Asya’ya yapılan deniz taşımacılığı sürelerini Süveyş Kanalı üzerinden geçen geleneksel güzergaha kıyasla 7 ila 10 gün arasında kısaltsa da Rusya kontrolündeki Arktik hattını kullanacak sevkiyatçı bulma konusunda zorluklar yaşanıyor.

Gekon bilgi merkezinin verilerine göre, 2023 yılında rotadaki toplam kargo akışının yüzde 60’ını (22,2 milyon ton) Rusya’nın ihracat ürünleri oluşturdu.

Taşınan ürünlerin yüzde 83’ünün LNG, petrol ve gaz kondensatından oluştuğu, bu sevkiyatların Yamal LNG, Novatek, Arctic LNG 2 projeleri ile Gazprom Neft’e ait Novoportovskoye yatağından yapıldığı bildirildi.

Kaynak: Harici

Gemi saat 15.00 sıralarında boğazın manevra yapılması en güç noktası olan Nara Burnu'nu dönerek, Çanakkale önlerinde oldu. Kilitbahir köyü dağındaki 'Dur Yolcu' yazısı ile Kilitbahir Kalesi önünden geçerek Ege Denizi'ne doğru yol alan gemiye, boğaz geçişi sırasında 'Gemi Kurtaran', 'Kurtarma-17', 'Kurtarma-19' ve 'Kurtarma-20' römorkörleri ve 'KIYIEM-6' hızlı tahlisiye botu eşlik etti. Boğaz, geminin geçişi nedeniyle tek yönlü güney-kuzey olarak transit geçişlere kapatıldı. Çanakkale Boğazı, geminin Ege Denizi'ne açılmasının ardından normale dönecek.

Daha önce Türkiye'nin Karadeniz'deki doğal gaz sahalarında görev alan Castorone'un, Boğaz geçişinin ardından Yunanistan'ın Pire limanına doğru gideceği öğrenildi.

Sirkülerde, Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Karadeniz'in uluslararası ticaret gemileri açısından yüksek riskli operasyon bölgelerinden biri hâline geldiği belirtilirken, son aylarda Rusya ve Ukrayna limanları ile Karadeniz'de yaklaşık 136 ticaret gemisinin saldırıya uğradığına dikkat çekildi.

Çatışmaların başlangıcından bu yana çok sayıda ticaret gemisinin mayınlar, seyir ve balistik füzeler, insansız hava araçları (İHA), deniz üstü insansız araçları (SİDA) ve çeşitli mühimmatlar nedeniyle hasar gördüğü, bazı gemilerin battığı, çok sayıda gemiadamının ise hayatını kaybettiği veya yaralandığı ifade edildi. Ayrıca, son 24 saat içerisinde de Karadeniz'de ticaret gemilerine yönelik saldırıların devam ettiği ve gemilerin hedef alınmayı sürdürdüğü belirtilerek, bölgedeki güvenlik riskinin azalmadığına, aksine giderek arttığına dikkat çekildi.

Sirkülerde ayrıca, yaşanan gelişmelerin yalnızca bölgesel bir güvenlik sorunu olmadığı, aynı zamanda uluslararası deniz ticareti ile seyrüsefer serbestisine yönelik ciddi bir tehdit oluşturduğu vurgulandı.

TAB tarafından yapılan açıklamada, “Bu kapsamda Türk Armatörler Birliği, Uluslararası Deniz Ticaret Odası'nın (ICS) son zirvesinde de vurgulandığı üzere, gemilerin Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) çerçevesinde uluslararası sularda serbest ve güvenli şekilde seyredebilmesinin küresel ticaretin temel taşlarından biri olduğunu değerlendirmektedir. Jeopolitik gerilimlerin seyrüsefer serbestisini tehdit etmesi yalnızca denizcilik sektörünü değil, küresel tedarik zincirlerini, enerji güvenliğini ve dünya ekonomisini de doğrudan etkilemektedir” denildi.

Açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi:

“Bu değerlendirmeler doğrultusunda Türk Armatörler Birliği, Karadeniz'de ticaret gemilerine yönelik saldırıların önlenebilmesi amacıyla başta Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) olmak üzere Birleşmiş Milletler sistemi içerisindeki ilgili kuruluşlar ile ulusal ve uluslararası tüm yetkili kurumların konuya ivedilikle öncelik vermesi gerektiğini değerlendirmektedir.

Uluslararası hukukun temel ilkeleri ile UNCLOS hükümlerinin etkin şekilde uygulanmasını sağlayacak somut, caydırıcı ve sonuç odaklı girişimlerin hayata geçirilmesi; ticaret gemilerinin, gemiadamlarının ve küresel deniz ticaretinin güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır.

Bu çerçevede Türk Armatörler Birliği, üyelerimizin ve sektörümüzün güvenliğine yönelik gelişmeleri yakından takip etmekte; Karadeniz'de serbest ticaretin güvenli şekilde sürdürülebilmesi amacıyla ilgili ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla gerekli istişare ve koordinasyon çalışmalarını sürdürmektedir.”

7DENİZ

İngiltere merkezli Reuters haber ajansının adı açıklanmayan güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberde ise, kimliği belirsiz silahlı kişiler tarafından Yemen'in güney kıyıları açıklarında seyreden Asana adlı kimyasal madde tankerinin kontrolünün ele geçirildiğinin değerlendirildiği aktarıldı. Haberde, ilk değerlendirmelere göre, tankeri ele geçirenlerin Yemen'deki İran destekli Husiler değil Somalili korsanlar olduğu ifade edildi.

Haberde ayrıca, tankerin varış noktasının Somali'nin Bosaso Limanı olduğu belirtildi.

Savcılık tarafından yapılan açıklamada, dronlarla gerçekleştirilen saldırıda yabancı bayraklı 3 geminin de hasar gördüğü açıklandı.

Ayrıca, erken saatlerde gerçekleştirilen saldırılarda gemide bulunan 2 Ukrayna vatandaşının öldüğü aktarıldı.

İlk etapta Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Kurtarma-10 römorkörüyle gemiyi bulunduğu yerden kurtarmaya yönelik çalışma yapılacak. Operasyonun, İstanbul'dan bölgeye yönlendirilecek yüksek çekme gücüne sahip römorkörlerin katılımıyla güçlendirilerek sürdürüleceği öğrenildi.

Yaklaşık 169 metre uzunluğunda ve 27 metre genişliğindeki yük gemisi, 4 gün önce Ceyport Limanı açıklarında karaya oturmuştu. Olayın ardından bölgeye sevk edilen Sahil Güvenlik ekipleri gemide incelemelerde bulunurken, ilk belirlemelere göre herhangi bir can kaybı ya da çevre kirliliği yaşanmadı.

Reuters'a konuşan kaynaklar, bu önerinin İran yönetimi tarafından görüşüldüğünü ve Husilere iletildiğini söyledi. Yemenli gruba yakın bir kaynak ise stratejik su yolu yakınlarına füze ve insansız hava araçlarının zaten konuşlandırıldığını, grubun şimdi gemileri hedef almaya başlamak için emir beklediğini iddia etti.

Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı olmasıyla birlikte Bab el-Mendeb, özellikle Suudi Arabistan için Körfez petrol ihracatının başlıca çıkış noktası haline geldi. Riyad, Hürmüz'ü baypas etmek amacıyla ham petrolü Körfez kıyısından Kızıldeniz'deki Yanbu Limanı'na taşımak için Doğu-Batı Boru Hattı'na giderek daha fazla güveniyor.

İskandinav bankası SEB'in deniz taşımacılığı analistleri, Suudi Arabistan'ın Yanbu üzerinden yaptığı ihracatın şu anda günlük 4 ila 4,5 milyon varil seviyesinde olduğunu ve bunun boru hattının pratik ihracat kapasitesinin sınırlarına oldukça yakın bulunduğunu belirtti.

SEB, "Kızıldeniz burada önem taşıyor çünkü şu anda Hürmüz'ün tahliye vanası görevini görüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Bu petrol varillerinin Asyalı alıcılara ulaşabilmesi için Bab el-Mendeb Boğazı'ndan geçmesi gerekiyor. Eğer Husiler saldırılarına yeniden başlar veya boğazı kapatmaya çalışırsa, Hürmüz'ün de erişilemez durumda kalmasıyla Suudi Arabistan doğuya yönelik doğrudan ihracat rotasını aynı anda kaybetmiş olacak.

Ancak ham petrol tamamen mahsur kalmayacak. Kargolar, Süveyş Kanalı ve SUMED (Süveyş–Akdeniz Boru Hattı) boru hattı üzerinden kuzeye, Akdeniz'e taşınabilir; ardından Atlantik'e devam edebilir veya Ümit Burnu'nu dolaşarak sevk edilebilir.

Bununla birlikte bu alternatif son derece verimsiz. Tam yüklü Çok Büyük Ham Petrol Tankerleri (VLCC), Süveyş Kanalı'ndan geçemediği için yüklerin Ain Sukhna'da kısmen boşaltılması, SUMED boru hattıyla taşınması ve Sidi Kerir'de yeniden yüklenmesi gerekecek.

SEB, piyasanın daha uzun sefer sürelerini, operasyonel karmaşıklığı ve etkin gemi arzındaki azalmayı fiyatlamasıyla birlikte tanker navlun ücretlerinin ilk etapta sert şekilde yükseleceğini öngörüyor.

Ancak zamanla etkinin tersine dönmesi de mümkün. Uzun süreli bir kapanma, petrol fiyatlarını büyük ölçüde yükseltecek, bunun sonucunda tüketim azalacak ve taşınan yük hacimleri düşecektir. Büyümeye devam eden tanker filosu dikkate alındığında bu durum piyasada arz fazlasına yol açabilir ve navlun ücretlerini aşağı çekebilir.

Deniz taşımacılığı üzerindeki daha geniş etkiler yalnızca petrolle sınırlı kalmayacak. Bab el-Mendeb, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı'nın güney giriş kapısı olup Asya ile Avrupa arasında konteyner yükleri, kuru dökme yükler ve enerji kargolarının taşındığı kritik bir geçiş noktasıdır. 2023'ün sonlarında başlayan Husilerin saldırı kampanyası sırasında büyük deniz taşımacılığı şirketlerinin çoğu gemilerini Güney Afrika'nın güneyinden dolaştırmış; bu da seferlere binlerce deniz mili eklemiş, navlun maliyetlerini, yakıt tüketimini ve sigorta primlerini artırmıştı.

Yeniden başlayacak bir saldırı dalgası, gemilerin Ümit Burnu rotasına yönlendirilmesini neredeyse kesin olarak hızlandıracak ve Kızıldeniz'e daha kapsamlı bir dönüş yönündeki beklentileri geciktirecektir.

Bu tehdidin ciddiyeti, Suudi Arabistan ile Husiler arasında dört yıldır süren ateşkesin çökmesiyle daha da belirginleşiyor. Husiler, Riyad'ı kendi kontrollerindeki bir havalimanına saldırmakla suçladıktan sonra Suudi Arabistan'a füze saldırıları düzenledi.

CENTCOM'un ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan paylaşımda, İran'a yönelik deniz ablukasının 13 Temmuz'da tekrar ilan edilmesinin ardından Umman Körfezi'ndeki ticari gemilere yapılan uygulamalara ilişkin bilgi verildi.

Paylaşımda, ABD güçlerinin, "abluka ihlali yapmaya çalışan" üç ticari gemiyi yeniden yönlendirdiği ve "talimatlara uymayan" bir gemiyi "etkisiz hale getirdiği" ifade edildi.

ABD güçlerinin, "ablukaya uyulduğundan emin olmak için" bir gemiye de çıktığı kaydedilen paylaşımda, "Hürmüz Boğazı ve çevresindeki sular, Amerika'nın çelik duvar ablukasını ihlal etmeye çalışan gemiler dışında, serbest ve açık kalmaya devam ediyor" ifadesi kullanıldı.

Ablukanın gidişatına ilişkin son bilgilere değinilen açıklamada, "Bugün itibarıyla Amerikan güçleri, İran'a karşı uygulanan deniz ablukasına tam olarak uyulduğundan emin olmak amacıyla ablukayı aşmaya çalışan 3 ticari geminin yönünü değiştirmiş, uyarılara uymayan 1 geminin hareket kabiliyetini engellemiş ve 1 gemiye denetim için asker indirmiştir" ifadelerine yer verildi. Hürmüz Boğazı ve çevresindeki suların, ABD’nin "çelik duvar" olarak adlandırdığı ablukayı ihlal etmeye çalışan gemiler haricinde açık kalmaya devam ettiği vurgulandı.

Küresel tahıl piyasası, Karadeniz’de artan saldırı haberleriyle yeniden sert fiyat hareketi yaşadı. Paris’te işlem gören buğday kontratları yaklaşık yüzde 7 yükselirken, Chicago’da da fiyatlar yüzde 5’e varan artış kaydetti. Böylece piyasada savaş kaynaklı arz riski yeniden ön plana çıktı.

Bu kez kriz Karadeniz limanlarına yayıldı

Son yükselişi önceki dalgadan ayıran temel unsur, gerilimin yalnızca Azak Denizi geçişleriyle sınırlı kalmaması oldu. Yeni gelişmelerle birlikte saldırıların Karadeniz’deki Ukrayna limanları ve deniz taşımacılığı hattına kadar yayıldığı görüldü. Bu durum, küresel tahıl sevkiyatında daha geniş çaplı aksama endişesi yarattı.

Ukrayna tarafı, Rusya’ya ait gemilerin hedef alındığını duyurdu. Rusya ise Ukrayna liman altyapısı ve deniz araçlarına yönelik saldırılar gerçekleştirdi. Karşılıklı hamleler, tahıl koridoru benzeri işleyen ticaret akışının yeniden baskı altına girmesine yol açtı.

Saldırıların yalnızca gemilerle sınırlı kalmaması, piyasadaki tedirginliği artırdı. Limanlar, yükleme alanları ve deniz taşımacılığına hizmet eden altyapının zarar görmesi ihtimali, ihracatın sadece yavaşlaması değil, fiziksel kapasite kaybı yaşaması riskini de gündeme taşıdı.

Piyasada en çok izlenen başlıklardan biri, Ukrayna’nın ihracat kapasitesindeki aşınma oldu. Karadeniz limanlarından yapılan tahıl sevkiyat kapasitesinin yaklaşık üçte bir oranında gerilediğine ilişkin değerlendirmeler, arz tarafındaki kırılganlığı daha görünür hâle getirdi.

Azak Denizi yine kritik halkalardan biri

Gerilim Karadeniz’e yayılmış olsa da Azak Denizi önemini koruyor. Bölge, Rusya’nın tahıl ticareti açısından kritik bir geçiş hattı olmayı sürdürürken, burada yaşanan her aksama Karadeniz’deki genel sevkiyat dengesini de etkiliyor. Bu nedenle yatırımcılar iki hattı birlikte izliyor.

Buğday piyasasında fiyatların hızla yükselmesinin nedeni yalnızca mevcut zarar değil, geleceğe dönük belirsizlik oldu. Piyasa, gemi trafiğinin daha fazla kısıtlanması, sigorta maliyetlerinin artması ve ihracat sürelerinin uzaması ihtimalini fiyatlamaya başladı. Bu da alıcıların güvenli arz arayışını hızlandırdı.

Tahıl fiyatlarındaki yükseliş yalnızca vadeli piyasa işlemleriyle sınırlı değil. Buğdaydaki her sert artış, un, ekmek, makarna ve yem maliyetleri üzerinden daha geniş bir zinciri etkileyebiliyor. Bu nedenle Karadeniz’deki gelişmeler, gıda enflasyonu açısından da yakından izleniyor.

Önümüzdeki günlerde fiyatların yönünü belirleyecek ana unsur, saldırıların geçici mi yoksa daha kalıcı bir bozulmaya mı işaret ettiği olacak.

Gemilere, limanlara ve sevkiyat altyapısına yönelik yeni haber akışı gelirse buğday fiyatlarındaki oynaklık yüksek kalabilir. Buna karşılık geçişlerin normale döndüğüne dair işaretler, yükselişi sınırlayabilir.

Kaynak: Dünya

Protokol töreni İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal, DEHUKAM Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Önel, DEHUKAM Müdürü Dr. Mustafa Başkara, İTÜBOA Müdürü Dr. Fırat Bolat ile akademik temsilcilerin katılımlarıyla gerçekleştirildi.

İmzalanan protokol kapsamında; deniz hukuku, denizcilik politikaları, Türk Boğazları, deniz güvenliği, çevre ve mavi ekonomi başta olmak üzere ortak ilgi alanlarında disiplinler arası bilimsel çalışmaların geliştirilmesi, ortak araştırma projelerinin yürütülmesi, eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi ve akademik bilgi paylaşımının güçlendirilmesi hedefleniyor.

DEHUKAM ile İTÜBOA arasında tesis edilen bu iş birliğinin, denizcilik alanındaki bilimsel kapasitenin geliştirilmesine, ortak araştırma kültürünün güçlendirilmesine ve ülkemizin denizcilik politikalarına akademik katkı sunulmasına önemli katkılar sağlaması bekleniyor.

7DENİZ

Reuters’a konuşan adı açıklanmayan üç kaynak, söz konusu planın İran liderliği içinde görüşüldüğünü ve mesajın İran yanlısı Husilere iletildiğini iddia etti. Kaynaklar, mesajın nasıl iletildiğine yönelik herhangi bir ayrıntı vermezken, durumun ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz Salı günü İran tarafına yaptığı tehditle bağlantılı olup olmadığı da belirtilmedi.

Husilere yakın bir kaynak, Yemen'de bulunan İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) temsilcilerinin, Babülmendep Boğazı'nın kapatılıp kapatılmayacağına ilişkin nihai kararı vereceğini öne sürdü.

Husilere yakın başka bir kaynak ise Babülmendep Boğazı'nda deniz taşımacılığına yönelik saldırılar için hazırlıkların tamamladığını iddia etti. Kaynak, Husilerin Yemen'deki Hudeyde Limanı ve Aden Körfezi yakınlarındaki yüksek kesimlere füze ve insansız hava araçları (İHA) konuşlandırarak saldırıları başlatmak için emir beklediğini savundu.

Çatışmaların Kızıldeniz’e sıçraması petrol ihracatı için tek önemli alternatifi tehdit edecek
Kızıldeniz’in deniz taşımacılığına kapatılmasının, küresel ticaret ve dünya piyasalarında büyük bir etki oluşturacağı öngörülüyor. İngiltere merkezli küresel risk analiz ve stratejik danışmanlık şirketi Verisk Maplecroft’tan Orta Doğu bölgesi risk analiz uzmanı Torbjorn Solvedt, Yemen ile Suudi Arabistan arasında yakın zamanda yükselen gerilime değindi.

Solvedt, bu gelişmelerin kötü bir zamanda geldiğinin altını çizerek, "Çatışmaların şiddetlenmesi ve Kızıldeniz ihracat altyapısı ile deniz taşımacılığına sıçraması, bölgede petrol ihracatı için tek önemli alternatif güzergahı tehdit edecektir" ifadelerini kullandı.
Çeşitli kaynaklara göre, Husilerin Kızıldeniz'deki gemilere veya limanlara yönelik muhtemel saldırıları, Orta Doğu'nun petrol ihracatında kullanılan iki ana güzergahta aynı anda aksaklık yaşanmasına neden olabilir. Bu durumun hem enerji krizinde yeni bir cephe açabileceği hem de İran ile ABD arasındaki çatışmaları çok daha geniş kapsamlı bir hale getirebileceği düşünülüyor.

Suudi Arabistan tehditleri ciddiye alıyor
Riyad yönetimine yakın iki yerel kaynak, Suudi Arabistan'ın İran ve Husilerden kaynaklanan tehditleri son derece ciddiye aldığını belirterek, Riyad'ın Husilerin Kızıldeniz'de İran ile yakın iş birliği içinde hareket ettiğinin farkında olduğunu öne sürdü.
Bir başka yerel kaynak ise Tahran yönetiminin, küresel enerji fiyatlarını yükselterek ABD üzerinde baskı kurmayı hedeflediğini değerlendirdi. Kaynak, "İran stratejisi" olarak nitelendirdiği çerçevede Tahran’ın, Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığını ve Suudi Arabistan'ın bölgedeki petrol ihracatını hedef almayı planladığını savundu.

Kaynak ayrıca, Babülmendep Boğazı'nın kapatılmasının zor olmayacağını savunarak, "Elinde ateşli silah bulunan herkes deniz taşımacılığını durdurabilir. Sevkiyatları engellemek için gelişmiş füze sistemlerine ihtiyacınız yok" ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı deniz taşımacılığına kapatılmıştı
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırılarını başlattığı 28 Şubat tarihinin ardından Tahran yönetimi, savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık 5’te 1’i için ana geçiş güzergahı olarak görülen Hürmüz Boğazı'nı deniz taşımacılığına kapatmıştı.
Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından Körfez'de çıkarılan petrolün önemli bir kısmı, Suudi Arabistan'a ait boru hatları aracılığıyla Kızıldeniz'e yönlendirilmişti. Bu nedenle mevcut durumda küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 7'sinin Kızıldeniz üzerinden taşındığı değerlendiriliyor.

Suudi Arabistan'ın enerji ihracatının yaklaşık yüzde 70'ini Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı üzerinden gerçekleştirdiğini belirten uzmanlar, bölgedeki deniz taşımacılığını hedef alacak herhangi bir doğrudan saldırının petrol fiyatlarında sert yükselişlere yol açabileceğini ifade ediyor.

Husiler daha önce de deniz taşımacılığını hedef almıştı
Husiler, 2023'te İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarının başlamasının ardından Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığını hedef alan saldırılar düzenlemişti. Bu kapsamda, İsrail ile bağlantılı olduğu öne sürülen gemiler hedef alınırken, çeşitli kaynaklar İsrail ile doğrudan bağlantısı bulunmayan bazı gemilerin de saldırılardan etkilendiğini bildirmişti.

Saldırıların ardından birçok büyük deniz taşımacılığı şirketi, güvenlik endişeleri nedeniyle Kızıldeniz rotası yerine Afrika kıtasının güneyini dolaşan daha uzun ve maliyetli güzergahları kullanmayı tercih etmişti.

İki helikopter pisti, sinema salonu, SPA, sauna, yüzme havuzu, dalış merkezi, spor salonu ve Türk hamamı bulunan "Hadar", lüks donanımıyla dünyanın sayılı süper yatları arasında yer alıyor.

İskelede bulunan bir diğer dev yat ise Birleşik Arap Emirlikleri’nden Şeyh Mansur Bin Zayed El-Nahyan’a ait olduğu belirtilen "Blue" oldu. Yaklaşık 600 milyon dolar değerindeki, 160 metre uzunluğundaki Cayman Adaları bayraklı süper yatta çift helikopter pisti, 9 güverte, beach club, yüzme platformu ve balkonlu lüks kabinler bulunuyor. Yatta yaklaşık 80 kişilik mürettebat görev yapıyor.

Toplam değerleri yaklaşık 1 milyar doları bulan iki süper yatın yakıt ihtiyacı için Bodrum’da geniş çaplı bir ikmal gerçekleştirildi. Edinilen bilgiye göre, yatlara 21 yakıt tankeriyle toplam 600 bin litre yakıt transfer edildi. Limanda gerçekleştirilen dev operasyon, hem büyüklüğü hem de kullanılan yakıt miktarıyla dikkat çekti.

Jet skide bulunan Irak uyruklu anne, olay esnasında yakınlarda seyreden bir motor yatın mürettebatı tarafından denizden sağ olarak çıkarıldı. Kaybolan baba ile 2 kız çocuğuna ise ulaşılamadı. Ekipler tarafından denizden ve havadan geniş çaplı arama kurtarma faaliyeti başlatılırken, Yunanistan'ın İstanköy Adası açıklarında seyreden bir feribottakiler su yüzeyinde bir çocuğun hareketsiz şekilde durduğunu fark etti. İstanköy-Bodrum seferini yapan feribottaki kişilerin ihbarı üzerine bölgeye giden Yunanistan Sahil Güvenlik ekiplerince sudan çıkarılan kız çocuğunun hayatını kaybettiği belirlendi. Cansız bedeni bulunan çocuğun alabora olan jet skideki ailenin kızı olduğu değerlendiriliyor.

Sahil Güvenlik Komutanlığı ekiplerinin kayıp baba ile diğer kız çocuğunu bulmak için bölgede yürüttüğü arama kurtarma çalışmaları denizden botlarla ve havadan helikopterle sürüyor.

Sektörün farklı faaliyet alanlarına özel olarak tasarlanan yeni ürünlerle; marina işletmelerinden liman ve kıyı tesislerine, tersanelerden denizcilik hizmet sağlayıcılarına kadar geniş bir paydaş grubuna kapsamlı ve yüksek limitli koruma çözümleri sunuluyor.

Türk P&I Sigorta’dan yapılan açıklamaya göre;

• Marina İşletenleri Sorumluluk Sigortası ile marina işletmecilerinin üçüncü şahıslara karşı doğabilecek sorumlulukları güvence altına alınırken, işletmelerin faaliyetlerinden kaynaklanabilecek farklı risklere yönelik geniş kapsamlı teminat seçenekleri sağlanıyor.

• Gemi Tamircileri Sorumluluk Sigortası kapsamında tersaneler, bakım-onarım tesisleri ve gemi tamir faaliyetinde bulunan işletmelere yönelik yüksek limitli sorumluluk teminatları sunuluyor. Ayrıca tersaneler bünyesinde faaliyet gösteren taşeron firmaların karşılaşabileceği riskler de teminat kapsamına dahil edilebiliyor.

• Liman İşletenleri Sorumluluk Sigortası ile liman ve terminal işletmelerinin; limana uğrayan gemiler, yükler ve üçüncü şahıslara yönelik sorumlulukları kapsamında oluşabilecek bedeni zararlar, maddi hasarlar ve hukuki süreçlere ilişkin riskler güvence altına alınıyor.

• Kıyı Tesisleri Deniz Kirliliği Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile kıyı tesislerinin faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek deniz kirliliğinden kaynaklanan sorumluluklara karşı güvence sağlanıyor.

Bunun yanı sıra, denizcilik sektörüne özel olarak sunulan Mesleki Sorumluluk Sigortaları ile sektörde hizmet veren profesyonellerin faaliyetlerinden doğabilecek mesleki risklerin yönetilmesine katkı sağlanması hedefleniyor.

"Yeni ürünler, denizcilik sektörünün tüm paydaşlarına güçlü teminat seçenekleri sunuyor"

Yeni ürün gamı sayesinde, yerel sigorta piyasasında erişimi sınırlı olan yüksek kapsamlı ve sektöre özel poliçelere daha kolay erişim imkânı sunuluyor. Yapılan açıklamada, Türk P&I Sigorta’nın uzman ekspertiz yaklaşımı, güçlü teknik altyapısı ve detaylı risk analiz süreçleriyle denizcilik sektörünün ihtiyaçlarına yönelik yenilikçi çözümler geliştirmeye devam ettiği belirtildi.

Denizcilik sektörünün kendine özgü risk yapısı ve yüksek uzmanlık gerektiren operasyonel süreçleri doğrultusunda geliştirilen yeni ürünlerle, sektör paydaşlarının uluslararası standartlarda sigorta güvencesine erişiminin artırılması ve sürdürülebilir büyümeye katkı sağlanması amaçlanıyor.

Türk P&I Sigorta, üyenirünleriyle birlikte denizcilik sektörünün tüm paydaşlarına güçlü teminat seçenekleri, yüksek limitler ve dünya standartlarında hizmet sunmayı sürdürerek Türkiye’de deniz sigortacılığının gelişimine katkı sağlamaya devam ettiğini vurguladı.

Yeni ürün gamıyla birlikte, yerli sigorta piyasasında erişimi sınırlı olan sektöre özel ve yüksek kapsamlı poliçelere erişim kolaylaştırılırken, şirketten yapılan açıklamada, “Türk P&I Sigorta; uzman ekspertiz yaklaşımı, detaylı risk analiz süreçleri ve uzmanlaşmış hizmet anlayışıyla denizcilik sektörünün değişen ihtiyaçlarına yönelik çözümler geliştirerek Türkiye’de deniz sigortacılığının gelişimine katkı sağlamayı sürdürüyor” ifadelerine yer verildi.

Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi sayısı, ablukanın yeniden devreye girdiği ilk günde 13’ten 7’ye geriledi. Geçiş yapabilen sınırlı sayıdaki geminin büyük bölümünün İran bağlantılı rotaları kullandığı bildirildi.

Bu gelişme, piyasalardaki “arz aksayabilir” kaygısının somut bir trafiğe dönüşmeye başladığını gösterdi. Çünkü Hürmüz, savaş öncesi dönemde küresel petrol ve doğal gaz taşımacılığının en kritik boğazlarından biri olarak öne çıkıyordu.

Hürmüz’de yalnızca fiyat değil, akış da bozuldu

Petrol fiyatlarındaki artış son günlerde çatışma haberlerinin ana sonucu olarak öne çıkıyordu. Ancak gemi sayısındaki gerileme, artık yalnızca fiyatların değil fiziksel akışın da baskı altında olduğunu ortaya koydu.

Bu değişim, enerji piyasaları açısından daha güçlü bir sinyal niteliği taşıyor. Çünkü boğazdan geçen gemi sayısındaki düşüş, rafinerilere ve ithalatçılara ulaşan sevkiyatların takvimini etkileyebilir.

Deniz taşımacılığında akışın bozulması, teslimat sürelerinin uzamasına, tanker kiralama bedellerinin yükselmesine ve sevkiyat planlarının yeniden yapılmasına yol açabilir. Özellikle spot piyasada çalışan alıcılar için bu tablo daha yüksek maliyet anlamına geliyor.

Hürmüz neden bu kadar kritik?

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’nden çıkan petrol ve LNG sevkiyatının dünya pazarına açıldığı en stratejik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

Savaş öncesi dönemde küresel petrol ve gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri bu hat üzerinden taşınıyordu. Bu nedenle boğazdaki her askeri gerilim yalnızca bölgesel bir güvenlik sorunu olarak kalmıyor, doğrudan küresel enerji maliyetlerini etkiliyor.

Boğazdan geçen yüklerin aksaması, özellikle Asya’daki enerji ithalatçısı ülkeler için daha yüksek rafineri maliyeti ve daha pahalı sanayi girdisi anlamına geliyor. Avrupa açısından da LNG akışı ve enerji fiyatlaması üzerinde dolaylı baskı yaratıyor.

Sigorta ve navlun faturası ağırlaşıyor

Tanker geçişlerindeki azalma, yalnızca sevkiyat sayısını değil, sigorta ve navlun hesaplarını da değiştiriyor.

Savaş risk primi yükseldikçe gemi sahipleri ve kiracılar boğazdan geçiş için daha yüksek sigorta bedeli ödemek zorunda kalıyor. Bu fark, kısa sürede navlun fiyatlarına ve son kullanıcı maliyetlerine yansıyabiliyor.

Bazı denizcilik şirketleri güvenlik riskinin yükselmesi nedeniyle geçişlerini ertelemeyi, bazıları ise alternatif rota veya yükleme takvimi arayışını değerlendiriyor. Bu yaklaşım, geçiş sayısındaki düşüşün devam etmesi hâlinde tedarik zincirinde yeni bir sıkışmaya yol açabilir.

Hürmüz’de fiilî gemi trafiğinin zayıflaması, petrol piyasasındaki oynaklığı daha kalıcı hâle getirebilir. Çünkü arzın yalnızca teorik olarak değil operasyonel olarak da zorlandığı algısı güçleniyor.

Petrol ve LNG piyasası için yeni eşik

Gemi sayısındaki düşüş, petrol piyasasında yeni bir eşik olarak görülüyor. Çünkü bu gelişme, sevkiyat riskinin artık doğrudan ölçülebilir bir veriyle izlenebildiğini gösteriyor.

Petrol tankerlerinin daha az geçiş yapması, yükleme yapan ülkelerin ihracat hızını aşağı çekebilir. LNG taşımacılığında benzer bir baskı oluşması hâlinde özellikle enerji ithalatçısı ekonomilerde yeni maliyet baskısı gündeme gelebilir.

Bu tablo, sanayi, havacılık, lojistik ve elektrik üretimi gibi enerjiye hassas sektörlerde fiyatlama davranışlarını da etkileyebilir. Son günlerde hava yolu şirketlerinin yakıt maliyetine ilişkin yaptığı uyarılar, bu etkinin şirket bilançolarına yansımaya başladığını gösteriyor.

Kaynak: Dünya

Fidan, "Biliyorsunuz geçtiğiniz mayıs ayında da buradaydım. Sizlerin huzurunda burada, basın toplantısı yaptık, iki ülke arasındaki ilişkileri değerlendirdik ama her şeyden önemlisi tabii ki, bir numaralı konu, devam eden savaş. Bu savaşta Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve bağımsızlığı için neler yapılabilir ama aynı zamanda barış nasıl getirilebilir, onları konuşmuştuk. Tabii, yine aynı şartlar altında bugün yine buradayız. Savaşın getirdiği yıkımı ve etkileri görürken, diğer yandan da Ukrayna halkının sergilediği dirayet ve dayanışmayı takdirle gözlemliyoruz. Yaşanan bu acıların bir an önce son bulması bizim millet olarak en büyük temennimizdir. Bu vesileyle Ukrayna'nın toprak bütünlüğü, bağımsızlığı ve egemenliğine yönelik desteğimizi bir kez daha teyit etmek istiyorum" dedi.

"Maalesef son dönemdeki gelişmeler kaygı verici"

Bugünkü görüşmede savaşı sona erdirmeye yönelik çabaları birlikte ele aldıklarını ifade eden Fidan, "Maalesef son dönemdeki gelişmeler kaygı verici. Bir yandan diplomatik çabalarda durgunluk yaşanırken diğer yandan çatışmaların daha da şiddetlendiğini görüyoruz. Özellikle son dönemde sivil altyapıya ve yerleşim yerlerine yönelik artan saldırılardan açıkçası endişe duyuyoruz. Süratle müzakere masasına dönülmesi ve diplomatik çözüm arayışlarının kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğine inanıyoruz" diye konuştu.

Bugünkü görüşmenin Ankara'da gerçekleştirilen NATO liderler zirvesinin hemen ardından gerçekleştirilmesi bakımından da ayrı bir anlam taşıdığını belirten Hakan Fidan, "NATO Zirvesi'nde müttefikler olarak Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesine yönelik güçlü mesajlar verildi. Türkiye, savaşın ilk gününden beri Ukrayna'ya hem siyasi hem de askeri destek vermektedir. Sayın Cumhurbaşkanımızın NATO liderler oturumunda belirttiği üzere, Türkiye olarak Ukrayna İçin Önceliklendirilmiş İhtiyaçlar Listesi'ne (PURL) katkıda bulunmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Fidan pazartesi günü Fransa'nın başkenti Paris'te düzenlenen Gönüllüler Koalisyonu Liderler Zirvesi'ne Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı temsilen katılmasına değinerek, "Burada da Ukrayna'ya desteğimizin farklı veçhelerini muhataplarımızla ele alma imkanımız oldu" şeklinde konuştu.

"Doğrudan diplomatik çabalarımızı artırarak sürdüreceğiz"

Bakan Fidan, Türkiye'nin savaşın başından bu yana iki tarafla da doğrudan temaslarını sürdürdüğünü vurgulayarak, "Geçtiğimiz ay Moskova'ya gerçekleştirdiğim ziyarette, savaşın mümkün olan en kısa sürede ve barışçıl yollarla sonlandırılmasına yönelik telkinlerimizi bir kez daha ilettik. Onlardan da görüşlerini alma imkanımız oldu. Önümüzdeki dönemde, müzakerelere tekrar ev sahipliği yapmak dahil olmak üzere, doğrudan diplomatik çabalarımızı artırarak sürdüreceğiz" dedi.

"Savaşın Karadeniz'e taşınmasını istemiyoruz"

Savaşın başından bu yana çatışmanın yayılması riskinin ciddi bir tehdit olduğunu ve çeşitli şekillerde tırmanmalara şahit olduğunu kaydeden Hakan Fidan, "Karadeniz'in güvenliğini tehlikeye atan gelişmeler, bu endişeleri daha da artırmaktadır. Her vesileyle vurguladığımız gibi, savaşın Karadeniz'e taşınmasını istemiyoruz. Karadeniz'de huzurun korunması şarttır. Burada limanların, tankerlerin ve balıkçı teknelerinin hedef alınması, sivillerin hayatlarının riske atılması mazur görülecek bir husus değildir. Bu açıdan tüm tarafların sağduyulu ve sorumlu davranması gerektiğini bir kez daha buradan vurguluyoruz" diye konuştu.

Ukrayna ve Türkiye arasındaki ilişkilerin her geçen gün daha da derinleştiğini ifade eden Hakan Fidan, "Türk şirketleri, devam eden savaşa rağmen Ukrayna'daki faaliyetlerini sürdürmekteler. Firmalarımızın, yeniden imar başta olmak üzere, Ukrayna'nın toparlanma ve ekonomik gelişim süreçlerine savaş sonrası dönemde de katkı sağlayacağına eminiz. Bu çerçevede, az önce değerli meslektaşım da ifade ettiler, Ukrayna'yla Türkiye arasında 2022 yılında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın benim ziyaretimden bir gün önce Ukrayna Parlamentosu'nda onaylanmasını ve anlaşmanın yürürlüğe girmesini de büyük memnuniyetle karşılıyoruz" ifadelerini kullandı.

"Ticaret hacmimizin Serbest Ticaret Anlaşması'nın da etkisiyle çok daha yükseklere çıkacağına inanıyorum"

Emeklerinden dolayı Ukraynalı meslektaşına teşekkür eden Bakan Fidan, "Bu anlaşmayla, zaten aramızda var olan dinamik ticaret iş birliğinin çok daha ileriye taşınacağını, hatta savaş sonrası dönemde Türkiye-Ukrayna ekonomik ilişkilerinin stratejik bir seviyeye yükseleceğini; sadece iki ülke arasında değil, bağlantısallık imkanları da kullanılarak bölge için, bölgemizin dışındaki diğer ticaret ortaklarımız için de büyük fırsat sunacağına inanıyorum. Çünkü Ukrayna büyük bir tarım arazisine ve sanayi alanına sahip bir ülke. Türkiye'nin de benzer kabiliyetleri, yetenekleri ve imkanları var. Bunların güzel şekilde iş birliğiyle kullanılması halinde gerçekten muazzam bir ekonomik potansiyel üreteceği ortada" şeklinde konuştu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, "2025 yılı itibarıyla, savaş şartlarına rağmen 6,6 milyar dolara ulaşan ticaret hacmimizin, ben inşallah savaştan sonra bu Serbest Ticaret Anlaşması'nın da etkisiyle çok daha yükseklere çıkacağına inanıyorum. Bu arada enerji ve ulaştırma alanlarında da iş birliğimizi ilerletmeye büyük önem veriyoruz. Ukrayna'nın enerji güvenliğine ve mal tedarikine katkıda bulunmanın en güvenilir ve en etkin yolunun Türkiye'nin gelişmiş altyapısından yararlanmak olduğuna inanıyoruz. Ukraynalı arkadaşlarımız da bunun farkındalar. Bölgedeki diğer ortaklarla da iş birliği için bu yöndeki çalışmalarımızı sürdüreceğiz" dedi.

"Türkiye'nin her daim Kırım Tatar soydaşlarımızın arkasında olacağını bir kez daha vurgulamak isterim"

Kırım Tatarlarının Türkiye ve Ukrayna arasında müstesna bir köprü oluşturduğunu da ifade eden Bakan Fidan, "Kırım'ın yasa dışı ilhakı konusunda en başından beri ilkeli tutumumuzu muhafaza ediyoruz. Bölgedeki gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Bu vesileyle, Türkiye'nin her daim Kırım Tatar soydaşlarımızın arkasında olacağını bir kez daha vurgulamak isterim" diye konuştu.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Sibiha ile bugün sadece savaş ve ikili ilişkileri değil Orta Doğu ve İran'a ilişkin meseleleri de görüştüklerini belirten Hakan Fidan, "İfade ettiği gibi, Suriye de dahil olmak üzere Körfez'e giden ticari yollarda Ukrayna'nın katılımı ve yeni bağlantısallıkta bu imkanları hep beraber nasıl kullanabiliriz, onları değerlendirme imkanımız oldu. Türkiye, Ukrayna'da uluslararası hukuk temelinde adil ve sürdürülebilir barışın sağlanması için öncü ve etkin çabalarını bundan sonra da sebatla sürdürecektir" ifadelerini kullandı.

"Barışa her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var"

Basın toplantısında bugünkü görüşme ile Türkiye'nin Rusya ve Ukrayna arasında yeni bir müzakere turuna ev sahipliği yapma hedefine yaklaşmış olup olmadığı yönündeki soruyu yanıtlayan Fidan şunları söyledi: "Biliyorsunuz Sayın Cumhurbaşkanımızın bu savaşın başından beri çok ilkeli bir tutumu var ve biz de bunu dış politikamızın aslında asıl mihenk taşı yaptık. ‘Savaşın kazananı olmaz, barışın da kaybedeni olmaz' ilkesi, esası itibarıyla onun vizyonunu ifade etmekte. Tabii ki savaşı ortaya çıkartan sebepler inanılmaz derecede karışık. Özellikle burada Ukrayna'nın toprak bütünlüğünün tehdit altında olması meselesi, Ukrayna'nın haklı bir direniş içerisinde olması, savaşı başka bir boyuta taşıyor. Şimdi burada savaşın 21. yüzyılda Avrupa'da beş yıl konvansiyonel bir savaş olarak giderek daha yıkıcı bir şekilde devam etmesinin hiçbir izahı yok. Giderek daha büyük yaygınlaşma riski de gösteren bir savaş. Hem coğrafi olarak hem yeni hedefleri içeren bir yöne maalesef evrilmek durumunda. Hem de yeni, Allah korusun, silah çeşitlerinin devreye sokulması, bu yayılma riskini artırıyor. Dolayısıyla barışa bizim her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var."

"Yakın gelecekte iyi şeylerin olacağını düşünüyorum"

Türkiye'nin Ukrayna'ya desteği sürdürürken diğer yandan birkaç ülke ile barış yönünde temasları artırarak bu yönde çok ciddi bir çaba içerisinde olduğunu ifade eden Fidan, "Ben kendilerine görüşlerini benimle paylaştıkları için açıkça, samimi bir şekilde çok teşekkür ediyorum. Moskova ziyaretimde de orada Rus tarafının samimi görüşlerini dinleme imkanım oldu. Burada yaptığımız analizleri Amerikalı mevkidaşlarımızla da paylaşma imkanımız oldu. Çünkü onlar da biliyorsunuz arabuluculuk işindeler. Gözlemlerimizi iki tarafa da aktarıyoruz. Bu yeni kısır döngüden nasıl çıkabiliriz, onunla ilgili yeni stratejik arayışlar içerisindeyiz" dedi.

Yeni fikirlerin ortaya çıktığını belirten Fidan, "Onları masaya yatırıyoruz. Ama şunu söylemek istiyorum; Geçtiğimiz yıl özellikle artık görünür hale gelmiş İstanbul görüşmeleriyle yürütülen Türkiye müzakerelerinin aynı şekilde devam etmesinin ben çok faydalı olacağına inanıyorum. İstanbul formatına baktığınız zaman değerli arkadaşlar, tarafların çeşitli branşlardaki yetkilileri karşılıklı bir araya gelip gerçekten hem kendi içlerinde bir şeffaflık sağladı hem de kendi aralarında birbirleriyle bir şeffaflık sağladığı, direkt müzakerelerin olduğu çok güzel görüşmeler gerçekleşti. Aynı türden görüşmelerin kesintisiz şekilde devam etmesi önemli. Yani savaşın devam ediyor olması aslında görüşmelerin bu formatta devam etmeyeceği manasına gelmez" diye konuştu.

İstanbul görüşmeleri sürecine değinen Fidan, "Tabii ki İstanbul görüşmelerinden sonra biliyorsunuz Amerikalı müzakereciler devreye girdiler. Onlar daha nihai sonuç alıcı bir şey yapılabilir mi, onunla ilgili uğraştılar. Ama bugün itibarıyla maalesef hala savaş devam ediyor ve gittikçe tırmanma riski var. Biz çabalarımızı devam ettireceğiz. Çünkü birilerinin çabayı devam ettirmesi gerekiyor. Barışa ve ateşkese ihtiyaç olduğu her iki taraf tarafından da resmi olarak ifade ediliyor. Tarafları destekleyen diğer aktörler tarafından, yani Avrupalılar tarafından, Amerikalılar tarafından, Çin tarafından da altı çizilerek söyleniyor. Dolayısıyla bu kadar büyük bir uluslararası niyetin ve iradenin olduğu bir konunun bir yerde pratiğe dönüşmesi gerekiyor. Bazı tıkanıklıkların açılması gerekiyor. İşte Türkiye tam da burada bu tıkanıklığı açmada hem zihni, stratejik bir rol oynayarak hem de pratikte olayları uygulamada hayata geçirerek, ben inşallah yakın gelecekte iyi şeylerin olacağını düşünüyorum. Burada barış için emeği geçen, katkı sunan bütün taraflara da ayrıca teşekkür etmek istiyorum" ifadelerini kullandı.

"Türkiye deniz unsurlarına liderlik yapmayı kabul etti"

Karadeniz'deki seyrüsefer emniyeti ve ticari güvenliğe de değindiği açıklamalarında Dışişleri Bakanı Fidan, "Bunu Moskova ziyaretim esnasında Rus tarafıyla da görüştüm. Burada değerli meslektaşımla da görüştüm. Bugün gün boyu yapacağım görüşmelerde de gündeme getireceğim. Bu bizim için önemli bir husus. Karadeniz ülkeleri için önemli bir husus. Esas itibarıyla biliyorsunuz savaş devam ederken hem bizim hem Birleşmiş Milletler'in bir teklifi olmuştu. Savaş bütün alanlarda devam ediyor ama iki alanı buradan ayıralım ve taraflar burada belli bir taahhüde bağlı kalsınlar. Neydi o alanlar? Enerji güvenliği ve Karadeniz'deki seyrüsefer emniyeti, bununla da tahıl güvenliğinin garanti altına alınmasıydı. Bu alanda özellikle biliyorsunuz tahıl anlaşması yapılarak iki sene önce bir kısmı başarı elde edildi ve bu süre içerisinde gerçekten dünya pazarlarına serbest bir şekilde Ukrayna tahılı da gitme imkanı buldu" şeklinde konuştu.

Tahıl anlaşmasının Afrika da dahil birçok yerde gıda güvenliğine çok ciddi bir katkıda bulunduğunu vurgulayan Fidan, "Şimdi Karadeniz'deki seyrüsefer emniyetinin savaşın tırmanmasından dolayı tamamıyla ortadan kalkmış olması açıkçası çok endişe verici. Biz tekrar, asıl amacımız tabii ki savaşın tamamen durdurulması. Eğer bu mümkün olmuyorsa gerek Ukrayna, gerek Rusya, gerek bütün ülkeler için önemli olan birkaç tane kritik alanda savaş moratoryumu ilan edilebilir, hedefler vurulmayabilir. Nedir? Karadeniz güvenliği ve enerji güvenliği olmak üzere. Bu konudaki alternatif tekliflerimiz hala masadadır. Tarafların dikkatine. Ukrayna tarafı bu konuda gerçekten ciddi bir anlayış birliği içerisinde" dedi.

Karadeniz güvenliği ve enerji güvenliği konusunda Türkiye'nin muhtemel askeri katkılarının masaya yatırıldığını aktaran Fidan, "Burada şunu söylemek isterim. Biliyorsunuz muhtemel bir barış anlaşmasının en önemli ayaklarından biri de, şu anda tartışılan belgelerde, Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantileri. Bu güvenlik garantilerinin biliyorsunuz verilecek kara, deniz ve hava unsurları var. Türkiye deniz unsurlarına liderliği yapmayı kabul etti. Müttefiklerimizle de bu konuda anlayış birliği içerisindeyiz. Bu konudaki planlama çalışmaları ilgili müttefik ülke deniz kuvvetleri tarafından da yapılmakta" diye konuştu.

"Kırım Tatarlarının kendi haklarını geri alması için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz"

Türkiye'nin Kırım'a ilişkin pozisyonu konusunda Fidan, "Kırım konusunda da bizim duruşumuz baştan beri belli biliyorsunuz. Kırım meselesi gerek dış politikamız açısından gerek iç politikamız açısından bizim için hayati derecede önemli bir konu. Türk dünyasının bir parçası olan Kırım Tatarları konusunda sadece biz değil, bütün Türk devletleri de hassasiyet taşımaktadır. Bu konuda Kırım Tatarlarının kendi haklarını geri alması için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz. Söylediğiniz gibi belli hukuksuzlukların olması bizi gerçekten derinden etkiliyor. Bazı Kırım Tatarı liderlerinin hapishanede olduğunu biliyoruz. Bunların da çıkarılması için Rus tarafıyla müzakerelerimiz devam ediyor" ifadelerini kullandı.

"Tarafların bir noktada psikolojik olarak da ateşkese hazır hale geldiklerini görüyoruz"

Ukrayna'da barış ya da ateşkesin önündeki en büyük engelin ne olduğu sorusuna Fidan, "Savaşın başından beri belli aralıklarla sürekli buraya gelmekteyim. Maalesef savaşları gözlemleme, analiz etme ve biraz da içinde bulunma durumundan dolayı tecrübe sahibi olduğumuz için, kötü senaryolarda neler olabileceğini analiz ettiysek onları görüyor olmaktan ayrıca üzüntü duyuyoruz. Belli oranlarda tabii yaygınlaşma var. Bunu da az önce ifade ettim. Bu bizi gittikçe daha da endişeye sevk ediyor" cevabını verdi.

Fidan, "Ama diğer taraftan da savaşta artık yapılabilecek her şey yapıldıktan, bütün araçlar kullanıldıktan sonra tarafların bir noktada psikolojik olarak da ateşkese hazır hale geldiklerini görüyoruz. Hep derler ya, sabaha en yakın nokta gecenin en karanlık olduğu andır diye. Şu anda savaşta ulaştığımız bu yok edici anın inşallah yakın bir barışın ve ateşkesin habercisi olduğunu düşünmek istiyoruz" şeklinde konuştu.

"Uluslararası toplumun da bir ateşkese, bir barış anlaşmasına ihtiyacı var"

Moskova ziyaretinde Rusya'nın görüşmelere ne derecede hazır olduğunu gördüğü ve Rus tarafından neler duyduğu yönünde bir soru alan Fidan, "Moskova'da yaptığım temaslar esnasında özellikle Sayın Putin ve Sayın Lavrov'la görüşmelerimde, olabilecek en yüksek ağızdan görüşmelere hazır olduklarını, esas itibarıyla bu maksatla yapılan her türlü teması da kabul ettiklerini ifade ettiler. Tabii burada iki tane husus var. Birincisi, gerek aracılı gerek aracısız konuşma konusunda nerede duruyorsunuz? Bu zamana kadar biliyorsunuz liderler hariç, Sayın Zelenskiy ile Sayın Putin hariç, her iki taraf sürekli gerek Türkiye'nin arabuluculuğuyla gerek Amerika'nın girişimleriyle bir araya gelmekten imtina etmediler ve bu devam edecek. Şimdi bu türden bir iletişime ve temasa hazır oluyor olmak müzakereler açısından çok önemli bir konu. Ama bundan daha önemlisi, müzakere pozisyonunuzda nerede duruyorsunuz?" dedi.

Bu soruyu Putin'e yönelttiğini açıklayan Fidan, "Kendileri, Alaska'da Amerika'yla üzerinde mutabık kalınan genel çerçevenin, orada deklare ettikleri genel çerçevenin hala arkasında olduklarını ifade ettiler. Tabii burada Ukrayna için kabul edilemeyecek hususlar var. Bu genel çerçeve mevcut şartlar altında nereye evrilebilir, ne olabilir? Aslında müzakerecilerin şu anda üzerinde çalışması gereken konu bu. Ben her iki tarafta da gördüğüm, az önce de ifade ettim, her iki tarafın da acil bir şekilde, sadece Rusya ve Ukrayna'nın değil, uluslararası toplumun da bir ateşkese, bir barış anlaşmasına ihtiyacı var. Biz de bunu mümkün kılmak için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz" diye konuştu.

Doğu Akdeniz GTH Projesi ile Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki etkinliğinin daha da güçleneceğini ifade eden Uraloğlu, "Proje ile mavi vatanımızda çıkarlarımızı koruyacak, KKTC çevre denizleri ile ülkemiz arasındaki deniz alanında gemi trafiğini kesintisiz izleyebileceğiz. Tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirdiğimiz yazılım ve kritik donanımlar sayesinde bu alanda teknolojik bağımsızlığımızı da pekiştirmiş olacağız" dedi.

"Karpaz, Sadrazamköy ve Çayırova'daki trafik gözetleme istasyonlarımızı tamamladık"

Projenin Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından yürütüldüğünü, yükleniciliğini ise HAVELSAN'ın üstlendiğini ifade eden Uraloğlu, "Karpaz, Sadrazamköy ve Çayırova'daki trafik gözetleme istasyonlarımızı tamamladık. Selvitepe'de bulunan Otomatik Tanımlama Sistemi (OTS) verileri ile Kantara'daki OTS ve radar verilerinin entegrasyonunu sağladık. Mersin Gemi Trafik Hizmetleri Merkezimizde de uzaktan yedekleme ve konsol kurulumlarını gerçekleştirdik. Tüm hazırlık süreçlerini tamamladık ve sistemi 20 Temmuz'da hizmete alıyoruz" dedi.

Bilgiler anlık olarak GTH merkezlerine aktarılacak

Trafik gözetleme istasyonlarının sistemin ana bileşenleri arasında yer aldığını belirten Uraloğlu, "Radarlar, kameralar, haberleşme teçhizatları, OTS sistemleri ve diğer sensörler sayesinde 24 saat kesintisiz izleme gerçekleştireceğiz. Gemi trafik hizmetleri kapsamındaki herhangi bir gemi anında tespit edilecek ve elde edilen veriler eş zamanlı olarak hem KKTC'deki merkeze hem de Mersin Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi'ne aktarılacak. Trafik gözetleme istasyonlarımızdaki en önemli unsur olan radarlarımız ise ASELSAN tarafından yerli ve milli imkanlarla üretilmiş olan SERDAR 7M radarlardır" ifadelerini kullandı.

Yasa dışı aktivitelerin izlenmesine ve deniz emniyetine katkı sağlayacak

Sistemin sağlayacağı faydalara ilişkin bilgi veren Uraloğlu, "Gemi kimliklendirilmesi, gemi trafiğinin kesintisiz izlenmesi ve düzenlenmesi, gemilere seyir bilgileri ve genel uyarıların iletilmesi, özellikli alanların kontrolü, yasa dışı aktivitelerin izlenmesine katkı sağlanması, tehlike uyarılarının yapılması, kaza ve yangın gibi acil durumlarda ilgili kurumların bilgilendirilmesi ile meteorolojik verilerin gerektiğinde gemilerle paylaşılması gibi birçok işlemi bu sistem sayesinde gerçekleştireceğiz" dedi.

Birol, çarşamba günü Colorado’da düzenlenen Aspen Güvenlik Forumu kapsamında Bloomberg’e verdiği röportajda, iki tarafın saldırılarını artırmasının petrol, gübre, doğalgaz ve diğer yüklerin Hürmüz Boğazı üzerinden taşınmasını tehdit ettiğini belirterek, “Piyasalar tedirgin ve büyük bir belirsizlikle karşı karşıya” dedi.

Birol, “Hürmüz Boğazı kapalı kalırsa küresel ekonomiler, bölge ülkeleri, gelişmekte olan ülkeler ve Asya ekonomileri yeniden ciddi sıkıntılar yaşayabilir” ifadelerini kullandı.

"Küresel ekonomik etkiler ağırlaşabilir"

Boğazın aylar değil, haftalar içinde yeniden “tamamen ve koşulsuz şekilde” ulaşıma açılması gerektiğini vurgulayan Birol, aksi halde küresel ekonomik etkilerin ağırlaşabileceği uyarısında bulundu.

Birol, Basra Körfezi’nden enerji ve hammadde sevkiyatındaki aksaklıkların Güney Kore ve Japonya gibi ekonomileri de etkilediğini, ancak Bangladeş, Pakistan ve Hindistan gibi ülkelerin bu tür kesintilere karşı çok daha kırılgan olduğunu söyledi.

Son bir haftada gemilere yönelik saldırılar ve ABD’nin İran deniz taşımacılığına yönelik ablukayı yeniden uygulamaya koyması nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiği belirgin şekilde azaldı. Basra Körfezi içindeki Suudi Arabistan petrol yüklemeleri süper tankerleri hedef alan saldırıların ardından sert düşerken, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) de boğazın ticari gemiler için hâlâ güvenli olmadığını açıkladı.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.