Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz taşımacılığına ilişkin Umman ile yürütülen görüşmelere de değinen Rızai, tarafların bölgeden geçişlerde kullanılacak güzergahlar konusunda anlaşmaya vardığını ve mutabakatın önümüzdeki günlerde imzalanacağını ifade etti. Rızai, "İran’ın yöneteceği yeni uluslararası koridor, kardeş ülke Umman ile birlikte belirlendi ve gelecek günlerde açıklanacak" dedi.

Rızai, ABD’nin ablukası ve ekonomik yaptırımları nedeniyle İran’da temel ihtiyaç maddelerinde kıtlık yaşandığı yönündeki uluslararası basın haberlerinin ise gerçeği yansıtmadığını belirtti.

"Amerika’nın mutabakattan çekilmesi bizi yeni bir yola soktu"

ABD Başkanı Donald Trump’ın Haziran ayında taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptından çekildiğini söyleyen Rızai, bu kararın Tahran’ı savaş ve müzakere stratejisinde değişikliğe gitmeye yönelttiğini söyledi. Rızai, "Trump mutabakattan çekildikten sonra, savaş ve müzakere alanında yeni bir strateji benimsememiz gerektiği sonucuna vardık. Amerika’nın mutabakattan çekilmesi bizi yeni bir yola soktu" ifadelerini kullandı.

"İran yapımı gemisavar füzemizi ilk kez test ettik"

Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri aynı zamanda 48 saat önce bir Amerikan gemisine karşı İran yapımı bir gemisavar füzesini ilk kez test ettiklerini bildirdi. Rızai, "Bu özel füze Amerikalılara cehennemi yaşattı ve kaçmak zorunda kaldılar" dedi.

Somali yaklaşık 35 yıl aradan sonra yeniden ulusal gemi sicil sistemini kurma kararı aldı. Bu girişimin Somali’ye olası katkılarını nasıl görüyor ve değerlendiriyorsunuz?

Somali'nin ulusal gemi sicilini yeniden hayata geçirme kararı, ülkenin denizcilik alanındaki egemenlik haklarını yeniden etkin şekilde kullanma iradesinin bir sonucudur. SSRL olarak biz, bu sürecin uygulama ortağı olarak görevlendirildik. Amacımız yalnızca gemi tescili yapmak değil; uluslararası standartlara uygun, şeffaf, güvenilir ve sürdürülebilir bir gemi sicil sistemi oluşturmaktır. Bu girişimin Somali'nin uluslararası denizcilik camiasındaki yerini güçlendireceğine inanıyoruz.

Bildiğiniz üzere, Somali'nin Münhasır Ekonomik Bölgesi, uzun yıllar boyunca yabancı balıkçı gemilerinin yasa dışı avcılık faaliyetlerine maruz kalmıştır. Bu durum, ülkenin deniz kaynaklarının kontrolsüz şekilde kullanılmasına yol açarken, deniz güvenliğinin zayıflamasına ve bölgede korsanlık gibi olumsuz gelişmelerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayan unsurlardan biri olmuştur. Somali Devleti, deniz yetki alanları üzerindeki egemenlik haklarını daha etkin şekilde kullanmak ve denizcilik sektörünü yeniden yapılandırmak amacıyla yaklaşık 35 yıl aradan sonra ulusal gemi sicil sistemini yeniden kurma kararı almıştır. Bu kararın temel amaçlarından biri, Somali tarafından ruhsatlandırılan ve karasular ile Münhasır Ekonomik Bölgede faaliyet gösteren balıkçı gemilerinin Somali bayrağı altında faaliyet göstermesini teşvik ederek etkin denetim ve kontrol sağlamaktır. Bununla birlikte, yalnızca balıkçılık filosuna odaklanan bir yapı yerine uluslararası denizcilik standartlarına uygun, rekabetçi bir açık gemi sicili (Open Registry) modeli benimsenmiştir. Böylece dünya ticaret filosunda faaliyet gösteren ticari gemilerin de Somali bayrağını tercih etmesi hedeflenmektedir. Bu yaklaşım hem Somali'nin denizcilik gelirlerini artıracak hem de ülkenin uluslararası denizcilik camiasındaki görünürlüğünü ve itibarını güçlendirecektir. Somali Ship Register Limited olarak bu projedeki sorumluluğunuz tam olarak neleri kapsıyor?

Somali Ship Register Limited (SSRL), Somali Limanlar ve Deniz Ulaştırma Bakanlığı ile imzalanan Mutabakat Zaptı ve Yetkilendirme Anlaşması kapsamında gemi sicili hizmetlerini yürütmek üzere yetkilendirilmiş bağımsız bir kuruluştur. Ancak burada özellikle vurgulamak isterim ki, gemi siciline ilişkin nihai egemenlik ve düzenleyici otorite tamamen Somali Limanlar ve Deniz Ulaştırma Bakanlığı'na aittir. Bakanlık, bayrak devleti adına hareket eden tek sovereign authority olup, SSRL ise bu yetkinin uygulanmasına yönelik teknik ve idari hizmetleri sağlayan yetkilendirilmiş operatördür.

Bu kapsamda gemi tescil işlemlerinin yürütülmesi, teknik ve idari incelemelerin yapılması, yaptırım ve uygunluk kontrollerinin gerçekleştirilmesi, dijital gemi sicil altyapısının işletilmesi ve uluslararası kuruluşlarla teknik koordinasyon görevlerini üstleniyoruz. Bunun yanında, IMO'nun son yayımladığı yasa dışı gemicilik faaliyetleri ve bayrak devletlerinin sorumluluklarına ilişkin rehber ve sirkülerler doğrultusunda, Somali bayrağının uluslararası eksiksiz yerine getirebilmesi için gerekli idari ve teknik altyapıyı oluşturuyoruz. Bu kapsamda Recognized Organization, Deputy Registrar,Flag State Inspector atamalarını gerçekleştiriyor, bu kuruluşların faaliyetlerini denetliyor ve Bakanlığa uluslararası sözleşmeler, IMO kuralları ve en iyi uygulamalar çerçevesinde teknik tavsiyelerde bulunuyoruz. Hedefimiz; uluslararası mevzuata tam uyumlu, şeffaf, güvenilir ve dijital bir bayrak devleti idaresi oluşturarak Somali'nin uluslararası denizcilik camiasında saygın ve güvenilir bir konuma ulaşmasına katkı sağlamaktır.

Somali bayrağının uluslararası arenada saygın bir konuma ulaşması adına nasıl bir yol haritası izleyeceksiniz?

Günümüzde güvenilir bir gemi sicili yalnızca gemi tescil eden ve belge düzenleyen bir yapı değildir. Güçlü bir bayrak devleti idaresi; uluslararası sözleşmelere uyum sağlayan, etkin denetim mekanizmaları kuran ve dijital altyapısını sürekli geliştiren bir sistem olmak zorundadır. Bizim önceliğimiz, IMO sözleşmeleri ve uluslararası denizcilik standartlarına tam uyumlu bir bayrak devleti yönetimi oluşturmaktır. Bu kapsamda GISIS üzerindeki tüm kayıt ve bildirimlerin eksiksiz tutulması, LRIT sisteminin IMSO gözetiminde etkin şekilde işletilmesi ve IMSAS kapsamında beklenen idari ve teknik altyapının oluşturulması temel hedeflerimiz arasında yer almaktadır.

İlk yıllarda kontrollü ancak ticari açıdan rekabetçi bir büyüme stratejisi izleyeceğiz. Filomuzu nitelikli ve sürdürülebilir şekilde büyütmeyi hedeflerken, sistemimiz olgunlaştıkça kabul kriterlerimizi ve teknik gerekliliklerimizi daha da sıkılaştıracağız. Nihai hedefimiz; sadece gemi sayısıyla öne çıkan bir sicil olmak değil, uluslararası denizcilik camiasında güvenilirliği, şeffaflığı ve IMO standartlarına uyumuyla örnek gösterilen bir bayrak devleti haline gelmektir.Somali hükümeti bu girişimin; yatırım, istihdam ve ekonomik büyümeye katkı sağlayacağını vurguluyor. Sizce güçlü bir gemi sicil sistemi, ülkenin denizcilik ekonomisini ve yabancı yatırımcıların ilgisini nasıl etkileyecek?

Modern bir gemi sicili yalnızca kayıt ücreti elde eden bir yapı değildir. Doğru kurgulandığında, bir ülkenin denizcilik ekosisteminin gelişimini destekleyen stratejik bir altyapıdır. Bizim hedefimiz; güçlü KYC ve due diligence süreçleriyle desteklenen, uluslararası yaptırım kontrollerini etkin şekilde uygulayan, tamamen dijital altyapıya sahip, şeffaf yönetim anlayışıyla çalışan, yetkilendirilmiş klas kuruluşları ile yakın iş birliği içinde olan ve etkin bir bayrak devleti denetim sistemiyle desteklenen güvenilir bir gemi sicili oluşturmaktır.

Böyle bir sistem, uluslararası armatörler ve yatırımcılar açısından güven ortamı oluşturacaktır. Güvenilir ve uluslararası standartlara uygun bir gemi sicili; yabancı yatırımların artmasına, denizcilik sektöründe yeni istihdam alanlarının oluşmasına, yerel teknik uzmanlığın gelişmesine ve Somali'nin küresel denizcilik sektörüne daha güçlü şekilde entegre olmasına katkı sağlayacaktır. Bunun yanında gemi yönetimi, klas, denetim, eğitim, liman hizmetleri, sigorta ve denizcilik teknolojileri gibi birçok yan sektörde de ekonomik hareketlilik yaratacaktır. SSRL olarak biz, bu dönüşümün teknik altyapısını kurmaya ve Somali'nin uluslararası standartlarda, güvenilir ve saygın bir bayrak devleti haline gelmesine katkı sağlamaya odaklanıyoruz. Somali'nin denizcilik ekonomisinin sürdürülebilir büyümesini destekleyecek güçlü ve güvenilir bir sistem inşa etmekteyiz.

Somali ile Türkiye arasında son yıllarda savunma, limancılık, deniz güvenliği ve denizcilik alanlarında dikkat çeken bir iş birliği bulunuyor. Bu gemi sicil projesi, iki ülke arasındaki denizcilik ilişkilerine nasıl bir ivme kazandırabilir?

Türkiye ile Somali arasındaki ilişkiler son on yılda örnek gösterilen stratejik ortaklıklardan biri haline gelmiştir. Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın 2011 yılında Somali'ye gerçekleştirdiği tarihi ziyaretin ardından iki ülke arasındaki ilişkiler yeni bir ivme kazanmış; insani yardımın ötesine geçerek kurumsal ve stratejik bir ortaklığa dönüşmüştür. Bugün sağlık, eğitim, altyapı, ulaştırma, savunma, güvenlik, ekonomik kalkınma ve kurumsal kapasite geliştirme gibi birçok alanda somut projeler başarıyla yürütülmektedir.

Özellikle son dönemde denizcilik alanında atılan adımlar bu ortaklığın en stratejik boyutlarından biri haline gelmiştir. Deniz güvenliğinin güçlendirilmesi, Somali deniz kuvvetleri ve sahil güvenlik kapasitesinin geliştirilmesi, deniz yetki alanlarının korunmasına yönelik iş birlikleri, petrol ve doğal gaz arama faaliyetleri ile mavi ekonomi vizyonu doğrultusunda yürütülen çalışmalar, iki ülke arasındaki güvene dayalı stratejik ortaklığın en somut göstergeleridir. Bunun yanında altyapı yatırımları, ekonomik kalkınma projeleri ve ileri teknoloji alanlarında geliştirilen iş birlikleri de ilişkilerin her geçen gün daha kapsamlı bir nitelik kazandığını göstermektedir.

Bu süreçte özellikle Somali Limanlar ve Deniz Ulaştırma Bakanı Sayın Abdulkadir Mohamed Nur'un ortaya koyduğu vizyon ve güçlü siyasi irade, Somali'nin denizcilik sektörünün yeniden yapılandırılması açısından önemli bir itici güç olmuştur. Bakanlığın öncülüğünde yürütülen reformlar; denizcilik idaresinin güçlendirilmesi, deniz güvenliğinin artırılması ve uluslararası standartlara uygun kurumsal yapının oluşturulması bakımından Somali için yeni bir dönemin başlangıcını temsil etmektedir.

Aynı şekilde T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın bu süreçte sağladığı bilgi birikimi, teknik tecrübe ve kurumsal destek büyük önem taşımaktadır. Türkiye'nin bayrak devleti yönetimi, liman devleti kontrolü, deniz emniyeti, limancılık, VTS, hidrografi ve uluslararası denizcilik uygulamalarındaki güçlü deneyiminin Somali'ye aktarılması, kurumsal kapasitenin sürdürülebilir şekilde geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacaktır. Bu desteğin önümüzdeki dönemde daha da güçlenerek devam edeceğine inanıyoruz.

Somali Uluslararası Gemi Sicili projesini de bu geniş stratejik vizyonun önemli bir parçası olarak görüyoruz. Gemi sicili yalnızca teknik bir kayıt sistemi değil; bilgi transferini, kurumsal kapasite gelişimini, dijital dönüşümü ve uluslararası entegrasyonu destekleyen stratejik bir projedir.

Somali, STCW Kural I/10 kapsamında ilgili denizcilik idareleriyle karşılıklı tanıma protokolleri imzalamayı hedeflemektedir. Bu süreçte Türkiye Cumhuriyeti’nin, iki ülke arasındaki yakın iş birliği ve karşılıklı güven çerçevesinde ilk destek veren ülkelerden biri olmasını temenni ediyoruz.

Bunun yanında, VTS ve hidrografi alanlarındaki projelerimizi de olgunlaştırıyoruz. Deniz trafik yönetimi, seyir emniyeti ve hidrografik kapasitemizi geliştirerek Somali'nin karasuları ve Münhasır Ekonomik Bölgesi üzerinde daha etkin bir denizcilik yönetimi ve kontrol sistemi oluşturmayı hedefliyoruz. Bugün itibarıyla Türkiye ile Somali arasında doğrudan konteyner hattı kurulmuş olup, Türk sahipli gemilerle düzenli seferler gerçekleştirilmekte ve iki ülke arasındaki ticaret hacmi her seferde artmaktadır. Bunun yanında, Çağrı Bey sondaj gemisi ve ona destek veren üç PSV gemisi Somali açıklarında faaliyetlerini sürdürmektedir. Ayrıca, Türkiye'deki balıkçılık sezonunun sona ermesiyle birlikte Türk balıkçı gemileri Somali sularında avlanmak üzere lisanslandırılmış, bu süreçte yalnızca ekonomik faaliyet yürütmeleri değil, aynı zamanda bilgi ve tecrübelerini Somalili balıkçılara aktararak yerel kapasitenin gelişimine katkı sağlamaları da hedeflenmiştir.

Eğitim alanında ise, Piri Reis Üniversitesi ile planlanan iş birliği kapsamında Somali'deki insan kaynağının uluslararası standartlarda denizcilik eğitimi alarak sektöre kazandırılması hedeflenmektedir. Bu sayede Somali'de nitelikli denizci yetiştirilirken, Türk armatörleri için de gelecekte eğitimli ve uluslararası standartlara uygun gemi adamı istihdamına yönelik önemli bir insan kaynağı oluşturulacaktır. Bu modelin, iki ülke arasında sürdürülebilir ve karşılıklı fayda sağlayan bir denizcilik iş birliğinin temel taşlarından biri olacağına inanıyoruz.

Somali Gemi Sicili'nin uluslararası standartlarda faaliyet göstermesi, bu iş birliklerini daha da güçlendirecektir. Türk armatörleri, klas kuruluşları, denizcilik eğitim kurumları, teknik hizmet sağlayıcıları ve denizcilik danışmanlık şirketleri için yeni iş ve yatırım fırsatları doğacaktır. Aynı zamanda STCW, liman devleti denetimleri, gemi kayıt işlemleri ve teknik iş birlikleri gibi alanlarda iki ülke arasında daha güçlü bir kurumsal bağ kurulmasına katkı sağlayacaktır.

1991 yılından sonra Somali bayrağı altında tescil edilen ilk gemi olan ‘Guney’, sembolik açıdan önemli bir başlangıç oldu. Önümüzdeki 5 yıl içinde Somali gemi sicilini dünya denizcilik haritasında hangi noktaya taşımayı amaçlıyorsunuz?

"Guney" gemisinin tescili, yalnızca ilk geminin Somali bayrağına geçmesi değil, aynı zamanda yaklaşık 35 yıl sonra Somali ulusal gemi sicilinin yeniden faaliyete geçtiğinin somut göstergesi olmuştur. Bugün itibarıyla Somali Uluslararası Gemi Sicili'ne 10 gemi başarıyla tescil edilmiş olup, buna yakın sayıda geminin başvurusu da teknik ve hukuki değerlendirme süreçlerinden geçmektedir. Bu ilgi, uluslararası armatörlerin yeni kurulan sicile duyduğu güvenin önemli bir göstergesidir.

Bugüne kadar tescil ettiğimiz gemilerin yaşları da dikkate alındığında, Paris MoU ve Mediterranean MoU kapsamındaki ilk Liman Devleti Kontrolü denetimlerinden herhangi bir tutuklama yaşamadan başarıyla geçmeleri bizim için son derece önemli bir göstergedir. Bu sonuç, uyguladığımız teknik inceleme, uygunluk değerlendirmesi ve bayrak devleti denetimlerinin doğru yönde ilerlediğini göstermektedir.

Yeni kurulmuş bir gemi sicili olmamız nedeniyle bugün henüz Paris MoU Performans Listesi'nde siyah, gri veya beyaz bayrak olarak sınıflandırılmış değiliz. Ancak göstereceğimiz operasyonel performans, PSC sonuçlarımız ve uluslararası yükümlülüklere tam uyum sayesinde, önümüzdeki üç yıl içerisinde beyaz listeye giren güvenilir bir bayrak devleti olmayı hedefliyoruz.

IMO Deniz Emniyeti Komitesi'nin (MSC 111) son toplantısında alınan önemli kararlardan biri de LRIT sisteminin finansal yapısının yeniden düzenlenmesi olmuştur. Bu kapsamda, kıyı devletlerinin kendi kıyılarından itibaren 1.000 deniz mili içerisindeki deniz alanında seyreden gemilere ait standart LRIT konum bilgilerinin ücretsiz olarak sağlanması prensipte kabul edilmiştir. Bu karar, özellikle gelişmekte olan kıyı devletlerinin deniz emniyeti, deniz güvenliği ve deniz alanı farkındalığını güçlendirmesi açısından son derece önemli bir gelişmedir. Somali, Afrika'nın en uzun kıyı şeritlerinden birine sahip ülkesidir. Bu nedenle söz konusu düzenleme sayesinde çok geniş bir deniz alanında seyreden gemilere ilişkin LRIT verilerine ilave bir mali yük oluşturmadan erişebilme imkânı doğacaktır. Bu durum; deniz trafiğinin daha etkin izlenmesine, yasa dışı faaliyetlerle mücadeleye, arama-kurtarma kapasitesinin geliştirilmesine ve Somali karasuları ile açık denizlerde deniz emniyeti ve güvenliğinin önemli ölçüde artırılmasına katkı sağlayacaktır.

Somali olarak biz de LRIT sistemine tam uyum sağlamayı stratejik önceliklerimiz arasında görüyoruz. ASP ve Data Centre altyapımızı oluşturarak uluslararası LRIT sistemine entegre oluyor, ilerleyen dönemde kendi National Data Centre'mızı kurarak yalnızca ulusal kapasitemizi güçlendirmeyi değil, aynı zamanda Doğu Afrika ve Hint Okyanusu bölgesinde LRIT hizmeti sunabilen bölgesel bir merkez haline gelmeyi hedefliyoruz.

Nihai hedefimiz, yalnızca gemi sayısıyla büyüyen bir sicil olmak değil; teknik kapasitesi güçlü, IMO standartlarına tam uyumlu, PSC performansıyla örnek gösterilen, beyaz listede yer alan ve uluslararası denizcilik camiasında güven duyulan bir bayrak devleti oluşturmaktır. Bu vizyon doğrultusunda önümüzdeki beş yılın, Somali denizciliği açısından yeniden yapılanma ve uluslararası entegrasyon dönemi olacağına inanıyoruz.

Kim, burada yaptığı konuşmada, yeni savaş gemisinin ülkenin nükleer karşı saldırı yeteneklerinin bir parçası olduğunu belirterek, "Bu yeni nesil muhrip, gerektiğinde düşmanlara ölümcül bir misilleme darbesi indirmelidir" dedi.

Güçlü bir nükleer savaş caydırıcılığının bölgenin stratejik istikrarını korumak için gerekli olduğunu vurgulayan Kim Jong-un, "Daha önce de kanıtlandığı gibi, güç dengesini sağlamak dışında barışı korumanın başka hiçbir yolu yoktur" şeklinde konuştu.
Savaş caydırıcılığını güçlendirmeye yönelik politikaları sürdüreceklerini ifade eden Kim, "Duruşumuz açıktır. Düşmanları korkutmalıyız. Korkmalılar ki; bize saldırmayı düşünemesinler bile. Mevcut ve gelecekteki tehditlere kararlılıkla yanıt verebilmek için ezici askeri gücümüzü sürekli olarak büyütmeye devam etmeliyiz" ifadelerini kullandı.

Kim donanmayı güçlendirme planı için süre verdi

Kuzeydoğu Asya'nın güvenlik ortamını ve dünya barışını koruma konusunda ilkeli ve sorumlu bir irade göstereceklerini kaydeden Kim, "Bu amaçlara hizmet edecek farklı tiplerde savaş gemilerinin inşası ve hizmete alınması, tersanelerin modernizasyonu ve altyapı inşası, deniz kuvvetlerinin yeniden yapılandırılması ve yeni birliklerin kurulmasını kapsayan devasa planlar, çağımızın başarılması gereken büyük görevleridir" diye konuştu.

Ülke donanmasını güçlendirmeye yönelik bir planın şu anda yürürlükte olduğunu aktaran Kuzey Kore lideri, "Bunu 8 ay sonra dünyaya kanıtlayacağım" diye konuştu. Sekiz aylık hedefin ne olduğu konusunda detay vermeyen Kim'in, ülkenin nükleer denizaltı geliştirme çalışmalarına atıfta bulunmuş olabileceği yorumları yapıldı.

Zamanlaması dikkat çekti

"Kang Kong" savaş gemisinin, Kuzey Kore'nin 9 Eylül'deki 78. kuruluş yıldönümünden hemen önce hizmete alınması dikkat çekti. Düzenlenen törenin Güney Kore, ABD ve Japonya'nın Güney Kore'nin Jeju Adası açıklarında yaptığı 5 günlük "Freedom Edge" adlı ortak askeri tatbikatın başladığı gün kamuoyuna duyurulması ise Kuzey Kore'den düşmanlarına gözdağı olarak yorumlandı.

Geminin saldırı sonrasında adeta savaş alanına dönen iç bölümlerine giren içerik üreticileri Mustafa Kurt ile İbrahim Koyuncu, yanmış kaptan köşkü, parçalanmış ekipmanlar ve ağır hasarı görüntülerken, gemide hala barut kokusu olduğunu ifade etti.

Daha önce yalnızca dışarıdan ve havadan görüntülenen geminin içindeki hasarın boyutu, yeni görüntülerle ortaya çıktı. Görüntülerde geminin kaptan köşkünün tamamen yanarak kullanılamaz hale geldiği, kumanda panelinin parçalandığı, camların kırıldığı ve iç bölümde çok sayıda ekipmanın yüksek ısı nedeniyle zarar gördüğü görülüyor. Geminin bazı bölümlerinde ise büyük açıklıklar ve parçalanmış metal aksam dikkat çekiyor.

Geminin içine girdiler, saldırının izlerini görüntülediler

Yaklaşık 108 metre uzunluğundaki gemiyi karadan fark eden Mustafa Kurt ve İbrahim Koyuncu, merak ederek yüzerek gemiye çıktı. Geminin kıyıdan göründüğünden çok daha uzakta olduğunu belirten Kurt, gemiye girdikten sonra içeride yaklaşık 15 dakika kaldıklarını söyledi. Geminin içerisine girdiklerinde karşılaştıkları manzaranın kendilerini şaşırttığını anlatan Kurt, "İçerisi gerçekten çok korkunçtu. Her yer yanmış ve parçalanmıştı" ifadelerini kullandı.

Görüntülerde özellikle kaptan köşkü ve geminin yaşam alanlarında yangının etkisi açık şekilde görülürken, bazı bölümlerde metal parçaların dahi yüksek sıcaklıktan zarar gördüğü görülüyor.

"İçeride barut kokusu vardı"

Mustafa Kurt, geminin içerisinde saldırıyla bağlantılı olduğunu düşündükleri bazı parçalar gördüklerini, ancak o anda bunların ne olduğunu anlayamadıklarını belirtti. Kurt, daha sonra bunların saldırıda kullanılan mühimmat ya da insansız hava aracı parçaları olabileceğini düşündüklerini ifade etti. Kurt ayrıca geminin içerisinde hala barut kokusu bulunduğunu söyledi.

Saldırının izi geminin gövdesindeki büyük açıklıkta

Görüntülerde geminin üst yapısında ve hasar alan bölümünde dikkat çeken büyük açıklık da görülüyor. Geminin saldırıdan en fazla etkilenen bölümünde adeta büyük bir boşluk oluştuğu görülürken, geminin diğer bölümlerinin ise görece daha sağlam kaldığı dikkat çekiyor. Kurt, saldırının gerçekleştiğini düşündükleri noktaya ilişkin görüntülerde görülen hasarın boyutuna dikkat çekerek, geminin özellikle bu bölümünün ağır darbe aldığını ifade etti. Dışarıdan bakıldığında geminin gövdesinin önemli bölümünün hâlâ ayakta olduğu görülürken, üst yapıda ise yangın ve parçalanmanın izleri belirgin şekilde görülüyor.

Mürettabat gemiyi terk etti, gemi haftalarca sürüklendi

Rusya bayraklı OMSKIY-107'nin Novorossiysk açıklarında saldırıya uğradığı, ardından mürettebatın cankurtaran botlarıyla gemiyi terk ettiği ve geminin kontrolsüz şekilde sürüklenerek Şile Alacalı Sahili'ne ulaştığı bildirilmişti.

"Çok tehlikeli bir deneyimdi, kimse denemesin"

Gemiyi görüntüleyen Mustafa Kurt ise yaşadıkları olayın tehlikesine özellikle dikkat çekti. Yaklaşık 10 yıldır rooftop alanında spor yaptığını ve keşif ruhuna sahip olduğunu belirten Kurt, buna rağmen geminin içerisinde ve sonrasında ciddi şekilde zorlandığını söyledi. Kurt, gemiden indikten sonra bu kez denizde rip akıntısına yakalandıklarını ve kıyıya ulaşmalarının uzun sürdüğünü ifade ederek, yaşadıkları deneyimin son derece tehlikeli olduğunu vurguladı. Kurt, "Ben tecrübeli olmama rağmen zorlandım. Sakın kimse bunu denemesin" diye konuştu. Daha önce havadan görüntülenen geminin yalnızca yanmış kaptan köşkü dikkat çekerken, bu özel görüntülerle birlikte OMSKİY-107'nin içindeki ağır tahribat ilk kez bu kadar ayrıntılı şekilde görüntülenmiş oldu.

Piyasadaki hesaplamalara göre üçüncü çeyrekte gemi yakıtı ve enerji santrallerinde kullanılan fuel oil piyasasında günlük 218 bin varillik açık oluşması bekleniyor. Geçen yılın aynı döneminde açık yalnızca 6 bin varil düzeyindeydi. Bu fark, arz dengesindeki bozulmanın ne kadar hızlandığını ortaya koyuyor.

Küresel ticaret açısından riskin büyüklüğü de dikkat çekiyor. Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 80’i deniz yoluyla yapılıyor. Bu nedenle gemi yakıtındaki her sert fiyat hareketi, yalnızca armatörleri değil, konteyner taşımacılığından sanayi girdilerine kadar geniş bir alanı etkiliyor.

Rafineriler daha kârlı ürünlere kaydı

Mevcut sıkışmanın arkasında yalnızca jeopolitik gerilim bulunmuyor. Rafineriler son aylarda marjı daha yüksek olan dizel, jet yakıtı ve benzin üretimine ağırlık verirken, gemi yakıtı üretimi ikinci plana itildi.

Bu eğilim, zaten savaş nedeniyle daralan arzı daha da baskılıyor. Orta Doğu’daki çatışmalar tanker trafiğini zorlaştırırken, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları da küresel işleme kapasitesi üzerinde ek baskı yarattı. Böylece hem ham petrolün işlenmesi hem de işlenen ürünlerin piyasaya akışı aynı anda zorlanmış oldu.

Enerji piyasasında çoğu zaman gözler ham petrol fiyatına çevrilse de, taşımacılık şirketleri açısından asıl belirleyici kalemlerden biri gemi yakıtı fiyatı oluyor. Çünkü navlun sözleşmelerinde yakıt maliyeti, toplam operasyon giderinin en oynak kalemlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Fiyat artışı petrolü geride bıraktı

Sıkışmanın fiyatlara yansıması da sert oldu. Singapur’da çok düşük kükürtlü gemi yakıtı fiyatı, İran savaşı başladığından bu yana yüzde 70’in üzerinde arttı. Aynı dönemde Brent petroldeki yükselişin yaklaşık yüzde 40 düzeyinde kalması, gemi yakıtındaki maliyet baskısının ham petrolden daha hızlı büyüdüğünü gösteriyor.

Bu ayrışma önemli. Çünkü taşıma şirketleri yalnızca petrol fiyatına bakarak maliyet hesabı yapmıyor. Gemilerin fiilen kullandığı yakıtın pahalanması, navlunda yeni ayarlamaları gündeme getiriyor. Bu da ithalatçı şirketlerin ve nihayetinde perakende zincirlerinin maliyetini yükseltebiliyor.

Özellikle konteyner hatlarında yakıt maliyeti artışının “bunker adjustment factor” benzeri ek ücretlerle müşterilere yansıtılması olağan bir uygulama. Bu nedenle gemi yakıtındaki sert yükseliş, küresel mal ticaretinde yeniden zam baskısı yaratabilir.

Depolardaki düşüş tedirginliği artırıyor

Piyasanın dikkatini çeken bir başka başlık da stoklar. Singapur, Amsterdam-Rotterdam-Anvers hattı ve Fujairah gibi önemli merkezlerde fuel oil stoklarının mevsim normallerinin yaklaşık yüzde 30 altında olduğu belirtiliyor.

Stokların zayıflaması, fiyat artışının geçici bir hareket olmaktan çıkıp daha kalıcı bir baskıya dönüşme riskini güçlendiriyor. Piyasa oyuncuları arz tarafında beklenmedik yeni bir aksama yaşanması halinde, fiyatların çok daha sert tepki verebileceğini değerlendiriyor.

Özellikle Singapur’un dünyanın en büyük bunker yakıt merkezi olması nedeniyle buradaki gelişmeler küresel navlun piyasası açısından kritik önem taşıyor. Singapur’daki daralma, Asya hatlarında faaliyet gösteren taşıyıcıların maliyet hesabını doğrudan etkiliyor.

Asya en kırılgan bölge olarak öne çıkıyor

Gemi yakıtı krizinden en çok etkilenmesi beklenen bölge Asya olarak öne çıkıyor. Bunun temel nedeni, Asya ekonomilerinin Körfez kaynaklı akışlara daha fazla bağımlı olması ve bölgenin dünya üretim-tüketim zincirinin merkezinde yer alması.

Çin, Hindistan, Güney Kore, Japonya ve Güneydoğu Asya ülkeleri hem enerji ithalatı hem de ihracata dayalı üretim yapıları nedeniyle navlundaki artışa karşı daha hassas durumda bulunuyor. Gemi yakıtı maliyetindeki yükseliş, yalnızca deniz taşımacılığı şirketlerini değil, bu ülkelerden çıkan nihai ürünlerin fiyatlamasını da etkileyebilir.

Bu tablo Türkiye açısından da önem taşıyor. Türkiye’nin ithalat ve ihracat akışında deniz yolu kritik pay taşıyor. Özellikle Uzak Doğu bağlantılı ara malı, elektronik, makine ve tüketim ürünlerinde navlun maliyetindeki artış, şirketlerin maliyet tablolarına gecikmeli de olsa yansıyabilir.

Körfez arzındaki düşüş piyasayı sıkıştırdı

Körfez bölgesi, gemi yakıtı ve fuel oil arzı açısından kilit merkezlerden biri olmayı sürdürüyor. Ancak savaşla birlikte bu bölgeden çıkan akışlarda belirgin bir zayıflama yaşandı.

Mart-ağustos döneminde Orta Doğu kaynaklı fuel oil ihracatının yaklaşık yüzde 45 düştüğü hesaplanıyor. Özellikle Kuveyt gibi önemli tedarikçilerde yaşanan düşüş, piyasadaki açığın büyümesinde etkili oldu. Aynı dönemde tanker trafiğinin daha kırılgan hale gelmesi, arzın yeniden toparlanmasını da zorlaştırdı.

Bu nedenle piyasa, yalnızca üretim tarafını değil, aynı zamanda lojistik güvenliğini de fiyatlıyor. Yani gemi yakıtı krizinin nedeni yalnızca daha az üretim değil; mevcut ürünün güvenli ve kesintisiz biçimde taşınamaması da önemli bir unsur.

Navlunda yeni zam riski güçleniyor

Navlun piyasası son haftalarda bazı hatlarda rota normalleşmesiyle sınırlı rahatlama sinyali vermişti. Ancak gemi yakıtı cephesindeki bu yeni baskı, maliyet düşüşünün kalıcı olup olmayacağı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

Eğer gemi yakıtı fiyatları yüksek seyretmeye devam ederse, armatörler ve konteyner hatları yakıt kaynaklı ek maliyetleri müşterilere yansıtmak isteyecek. Bu da küresel tedarik zincirlerinde taşıma maliyetinin yeniden yukarı yönlü hareket etmesi anlamına geliyor.

Sonuç olarak gemi yakıtı piyasasında büyüyen açık, yalnızca enerji sektörünün değil, ticaret ve enflasyon cephesinin de yeni risk başlıklarından biri haline geliyor. Savaşın rafineri üretimini ve sevkiyatı aynı anda bozması, navlun faturasını önümüzdeki dönemde yeniden büyütebilir.

Kaynak: Dünya

Olay, dün akşam saat 20.30 sıralarında Mudanya İskelesi’nde meydana geldi. İstanbul’dan Mudanya’ya sefer yapan İstanbul Deniz Otobüsleri’ne (İDO) ait deniz otobüsü, iskeleye yanaştığı sırada henüz belirlenemeyen bir nedenle iskeleye çarptı.

Çarpmanın etkisiyle deniz otobüsünün burnunda hasar oluştu. Çarpma sırasında yolcular arasında kısa süreli panik yaşanırken, herhangi bir yaralanma meydana gelmedi.

Öte yandan, yaşanan panik anları bir vatandaşın cep telefonu kamerasıyla görüntülendi. Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Bakan Kurum, "Denizlerimizin mavisi gelecek nesillere ulaşsın diye Akdeniz’in en büyük çevre koruma seferberliğini başlatıyoruz. Fethiye’de deniz ekosistemini tehdit eden 16,2 milyon metreküp dip çamurunu temizliyoruz. Deniz çayırlarını koruyacak, çapa atmaya gerek kalmayacak, mapa-şamandıra sistemini devreye alıyoruz. Kontrolsüz tekne bağlamanın önüne geçerek deniz trafiğini düzenliyoruz" ifadelerini kullandı.

Muğla Valisi İdris Akbıyık, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un 8 Eylül’de Fethiye’de gerçekleştireceği program öncesinde Dalaman, Göcek ve Fethiye koylarında incelemelerde bulundu.

Muğla Valisi İdris Akbıyık, Fethiye Kaymakamı Fatih Akkaya ve İl Müdürü Yusuf Sarıkaya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un 8 Eylül’de Fethiye’de gerçekleştireceği program öncesinde Dalaman, Göcek ve Fethiye koylarında incelemelerde bulunmak üzere dün bir araya gelmişti. Bölgedeki saha çalışmalarını denetleyen Vali Akbıyık, Sıfır Atık Mavi Hareketi kapsamında Fethiye Körfezi'nde Türkiye'nin en kapsamlı dip çamuru temizliğinin başlayacağını ifade etmişti. Denetimlerin 4 denetim teknesi, 14 palamar botu, 1 atık alım gemisi ve 1 deniz yüzeyi temizleme teknesiyle yürütüldüğünü belirten Akbıyık, mapa-şamandıra sistemi ile deniz çayırlarının korunacağını, kontrolsüz demirlemenin önüne geçilerek sürdürülebilir deniz turizminin destekleneceğini söylemişti.

Gerçekleştirilen ziyarette, Filyos Limanı’nın Türkiye Petrolleri’nin Karadeniz’deki petrol ve doğal gaz faaliyetlerine yönelik stratejik lojistik üssü olmasının yanı sıra, bölgenin sanayi ve dış ticaret potansiyeline hizmet edecek önemli bir ticari liman haline getirilmesine yönelik çalışmalar ele alındı.

Görüşmelerde özellikle başta KARDEMİR olmak üzere Karabük, Zonguldak, Bartın ve çevre illerde faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarının hammadde tedariki ile ithalat ve ihracat yüklerinin Filyos Limanı üzerinden gerçekleştirilmesine yönelik iş birliği imkanları değerlendirildi.

Lojistik maliyetlerin azaltılması ve bölgesel rekabet gücünün artırılması açısından Filyos Limanı’nın bölge sanayisi için daha etkin kullanılmasının sağlayacağı katkılar üzerinde duruldu.

Filyos, enerji üssünden bölgesel ticaret merkezine

Ziyaret kapsamında gerçekleştirilen görüşmelerde, KARDEMİR ile Filyos Limanı arasında geliştirilebilecek iş birliklerinin yanı sıra bölge sanayisinin lojistik ihtiyaçları, limanın ticari faaliyet kapasitesinin artırılması ve Filyos’un bölgesel bir lojistik merkez haline getirilmesine yönelik fırsatlar değerlendirildi.

Türkiye Petrolleri; modern ve teknolojik altyapıya sahip, demiryolu ve karayolu bağlantılarıyla güçlü bir lojistik ağın merkezinde bulunan, yeşil dönüşüm politikalarıyla uyumlu ve dünya standartlarında hizmet sunan bir liman işletmeciliği ortaya koymayı hedefliyor.

Bu kapsamda KARDEMİR ile geliştirilecek iş birliklerinin, Filyos Limanı’nın bölgenin ana lojistik ve ticaret merkezlerinden biri haline gelmesine ve Karabük başta olmak üzere bölge sanayisinin rekabet gücünün artırılmasına önemli katkı sağlaması bekleniyor.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Tahran yönetiminin yakın zamanda Hürmüz Boğazı çevresinde bir "yasaklı bölge" ilan edeceğini açıkladı. Rızai, söz konusu bölgenin ABD Donanması tarafından ilan edilen abluka alanından başlayarak Basra Körfezi’nin iç kesimlerine kadar uzanacağını belirtti. İranlı yetkili, bu bölgeye girmeye çalışacak herhangi bir ticari geminin yaptırım listesine alınacağını söyledi.

İran’ın yöneteceği yeni uluslararası koridor gelecek günlerde açıklanacak
Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz taşımacılığına ilişkin Umman ile yürütülen görüşmelere de değinen Rızai, tarafların bölgeden geçişlerde kullanılacak güzergahlar konusunda anlaşmaya vardığını ve mutabakatın önümüzdeki günlerde imzalanacağını ifade etti. Rızai, "İran’ın yöneteceği yeni uluslararası koridor, kardeş ülke Umman ile birlikte belirlendi ve gelecek günlerde açıklanacak" dedi.
Rızai, ABD’nin ablukası ve ekonomik yaptırımları nedeniyle İran’da temel ihtiyaç maddelerinde kıtlık yaşandığı yönündeki uluslararası basın haberlerinin ise gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Amerika’nın mutabakattan çekilmesi bizi yeni bir yola soktu
ABD Başkanı Donald Trump’ın Haziran ayında taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptından çekildiğini söyleyen Rızai, bu kararın Tahran’ı savaş ve müzakere stratejisinde değişikliğe gitmeye yönelttiğini söyledi. Rızai, "Trump mutabakattan çekildikten sonra, savaş ve müzakere alanında yeni bir strateji benimsememiz gerektiği sonucuna vardık. Amerika’nın mutabakattan çekilmesi bizi yeni bir yola soktu" ifadelerini kullandı.

İran yapımı gemisavar füzemizi ilk kez test ettik
Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri aynı zamanda 48 saat önce bir Amerikan gemisine karşı İran yapımı bir gemisavar füzesini ilk kez test ettiklerini bildirdi. Rızai, "Bu özel füze Amerikalılara cehennemi yaşattı ve kaçmak zorunda kaldılar" dedi.

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, gelişmenin ardından yaptığı açıklamada, "Girne açıklarında meydana gelen deniz kazasının ardından sürdürülen arama çalışmalarında bir kayıp insanımızın daha naaşına ulaşılmıştır" dedi.

Ulaşılan naaşa ilişkin bilgi veren Üstel, "Ulaşılan naaşın erkek ve yaklaşık 55-60 yaşlarında olduğu belirlenmiş, kimlik tespit çalışmalarına başlanmıştır" ifadelerini kullandı. Üstel, son durumla ilgili, "Böylelikle kazada hayatını kaybeden insanlarımızın sayısı 14'e yükselmiş, kayıp insanlarımızın sayısı 14'e düşmüştür" açıklamasında bulundu.

Kayıp 14 kişiye ulaşılmasına yönelik çalışmalar sürüyor
Son olarak ulaşılan 6. naaşın ardından kayıp 14 kişiye ulaşılmasına yönelik arama-kurtarma faaliyetleri devam ediyor. Türk Deniz Kuvvetleri'ne bağlı gemiler ve deniz hava vasıtalarının katıldığı çalışmalarda enkaz ve çevresi taranırken, deniz yüzeyi ile kıyı şeridindeki aramalar da eş zamanlı olarak sürdürülüyor. Arama-kurtarma ekiplerinin kayıp yolculara ulaşmak amacıyla bölgedeki çalışmalarına devam ettiği bildirildi.

ürk Deniz Kuvvetleri unsurlarının bölgedeki faaliyetleri, Güney Deniz Saha Komutanlığı koordinesinde sürdürülüyor. Ana arama-kurtarma gemisi TCG Alemdar ile TCG Işın'ın da görev yaptığı çalışmalarda deniz tabanı, su altı, su üstü ve kıyı şeridinde eş zamanlı arama gerçekleştiriliyor.

Deniz tabanında yaklaşık 554 metre derinlikte bulunan enkazdaki çalışmalar, derinlik nedeniyle uzaktan kumandalı su altı araçları (ROV) ve teknik sistemler kullanılarak yürütülüyor.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) Girne açıklarında 30 Ağustos’ta batan Filo Jet isimli katamaran tipi yolcu gemisine ilişkin soruşturmada görüşüne başvurulan Kaptan Ulus Göker’in hazırladığı ilk bilirkişi raporunun detayları ortaya çıktı. Polisle birlikte belge ve görüntüler üzerinde inceleme yapan Göker, soruşturmanın henüz tamamlanmadığını ve bazı kritik belgelerin beklendiğini belirterek, ilk delillerin geminin teknik durumu, kaptanın kriz anındaki sevk ve idaresi ile denetim mekanizmasındaki eksiklikler üzerinde yoğunlaştığını aktardı.

"Kaptan gemiyi önceden terk etti"
Raporunda geminin kaptanının kriz anındaki tutumunu değerlendiren Göker, yolcuların zamanında bilgilendirilmediğini, geminin hızının düşürülmediğini ve düzenli bir tahliye planının uygulanmadığını söyledi. Kaptanın gemiyi yolculardan önce terk ettiğini belirten Göker, "Yolculara ne yapmaları gerektiği anlatılmadı. Gemiyi sevk ve idare etmek srağmenadece bir noktadan diğerine götürmek değildir. Yolcu taşıyorsanız kriz anında doğru bilgiyi vermek ve tahliyeyi yönetmek zorundasınız" ifadelerini kullandı.

"En basit yapacağı şey yolu kesmekti"
Geminin olay sırasında yaklaşık 18-20 knot hızla ilerlediğini hesapladıklarını aktaran Göker, hızın düşürülmesinin facianın büyümesini önleyebilecek ilk müdahalelerden biri olabileceğini söyledi. Hız arttıkça teknenin suya daha fazla gömüldüğünü belirten Göker, "En basit yapacağı şey yolu kesmekti. Yolu kesecek, duracaktı. Gemi durdurulsa batışı çok daha geç gerçekleşebilirdi. Yolculara bilgi verilip herkes düzenli biçimde dışarı çıkarılabilirdi. Belki de kimseye bir şey olmayacaktı" dedi.

"Zamanında yardım çağrısı yapılmadı"
Kaptanın zamanında yardım çağrısı yapmadığını da ileri süren Göker, olayın çevrede bulunan bir denizcinin denizdeki turuncu can sallarını fark ederek Sahil Güvenlik’e haber vermesi üzerine anlaşıldığını söyledi. Can sallarının personel tarafından planlı şekilde denize indirilmediğini belirten Göker, geminin yan yatıp batması sırasında oluşan basınç nedeniyle salların kendiliğinden açıldığını ifade etti.
Gemideki can yeleği ve can salı kapasitesinin yeterli göründüğünü kaydeden Göker, buna rağmen yolculara bunların kullanımı ve tahliye konusunda gerekli yönlendirmenin yapılmadığını belirtti.

Gemi jurnaline ulaşılamadı
Kazanın dakika dakika seyrinin belirlenmesi açısından önem taşıyan gemi jurnaline henüz ulaşılamadığını açıklayan Göker, normal şartlarda gemiyi en son terk etmesi gereken kaptanın söz konusu evrakları da yanında götürmesi gerektiğini söyledi. Kaptanın gemiyi daha önce terk etmesi nedeniyle jurnalın gemide kalmış olabileceğini değerlendiren Göker, Filo Jet’in 21 Mayıs’ta su aldığı anlara ilişkin yolcular tarafından çekilen görüntülerin de soruşturma dosyasına girdiğini bildirdi. Göker, geminin nisan ayındaki bakım raporları ile geçmiş dönemlere ait evrakların da karşılaştırmalı olarak incelendiğini aktardı.

"Denetleme kurulu 3-5 yıldır çalıştırılmıyor"
Göker, KKTC bayraklı gemiler ile limanlara gelen gemileri denetlemekle görevli kurulun uzun süredir aktif olmadığını da söyledi. Bir kaptan ve başmühendisten oluşan kurulda görev yapanların emekliye ayrılmasının ardından yeni atama yapılmadığını ifade eden Göker, kurulun yaklaşık 3-5 yıldır çalıştırılmadığını belirtti. Göker, denetim mekanizmasındaki bu durumun uygun olmayan gemilerin sefer yapabilmesine zemin hazırlayabileceğini ifade etti.

Çıkış izninde "telefon" iddiasını doğrulamadı
Filo Jet’e çıkış izninin bir telefon görüşmesinin ardından verildiği yönündeki iddialara ilişkin de konuşan Göker, ilgili kişilerle yaptığı görüşmeler sonucunda bu iddiayı doğrulayamadığını söyledi. Göker, geminin çıkış belgesinin rutin prosedür kapsamında saat 11.50’de düzenlendiği bilgisini paylaştı.

Honduras belgesi de incelemede
Kaptanın Honduras tarafından düzenlenen belgesine ilişkin değerlendirmede bulunan Göker, KKTC bayraklı bir gemide kaptanın Türkiye Cumhuriyeti tarafından düzenlenen asıl gemi insanı belgesi ile liman cüzdanının görülmesi gerektiğini söyledi. Honduras tarafından düzenlenen belgenin kabul edilmesinin doğru olmadığını savunan Göker, bu konunun da soruşturma kapsamında incelendiğini aktardı.

Sigorta poliçeleri dosyada yok
Göker, soruşturma dosyasında yolcu sorumluluk sigortası ile tekne ve makine sigortası poliçelerinin de bulunmadığını belirterek, söz konusu belgelerin şirketten talep edildiğini söyledi. Kazadaki sorumluluğun yalnızca kaptan üzerinden değerlendirilemeyeceğine işaret eden Göker, armatör şirketin bakım, onarım ve denetim yükümlülüklerinin de incelendiğini ve bu hususların nihai bilirkişi raporunda ayrıntılı şekilde ele alınacağını kaydetti. Göker, soruşturmanın sürdüğünü ve beklenen belgelerin dosyaya girmesinin ardından nihai değerlendirmelerin yapılacağını ifade etti.

Üstel, 19 psikiyatri uzmanı ve 17 klinik psikologdan oluşan ekiplerin de kazazedelerin yanı sıra hayatını kaybedenlerin ve kayıp kişilerin yakınlarına psikolojik destek verdiğini kaydetti. Tedavi süreçlerindeki son durumu da paylaşan Üstel, bugün itibarıyla kamu ve üniversite hastanelerine yatırılan 132 kazazededen 131’inin taburcu edildiğini açıkladı.

Yalnızca bir kazazedenin yatarak tedavisinin devam ettiğini ve sağlık durumunun hızla iyiye gittiğini belirten Üstel, yoğun bakımda tedavi gören kazazede kalmadığını bildirdi.

13 kişi hayatını kaybetti, 15 kişi kayıp
Kazadaki son bilançoya ilişkin de bilgi veren Üstel, şu ana kadar 13 kişinin hayatını kaybettiğini, kayıp 15 kişiye ulaşılması amacıyla yürütülen arama çalışmalarının ise 7 gün 24 saat esasına göre aralıksız sürdürüldüğünü ifade etti.

"Tüm sağlık çalışanlarımıza yürekten teşekkür ediyoruz"
KKTC Başbakanı Ünal Üstel, kazanın ilk anından itibaren görev yapan sağlık çalışanlarına teşekkür ederek, şu ifadeleri kullandı:
"İlk dakikadan bugüne büyük bir özveriyle görev yapan devlette, özelde ve üniversite hastanelerimizdeki tüm doktorlarımıza, hemşirelerimize, sağlık çalışanlarımıza, psikologlarımıza, ambulans ekiplerimize ve sürece katkı koyan tüm sağlık kuruluşlarına yürekten teşekkür ediyoruz."

Üstel, devletin tüm imkanlarıyla kazazedelerin, kayıpların ve ailelerinin yanında olmaya devam edeceğini vurguladı.

Öte yandan, İran medyası bugün İran'a ait bir petrol tankerinin Hark Adası açıklarında ABD füzeleriyle vurulduğunu aktarmıştı.

ATLAS (Atomic Technologies Licensed for Applications at Sea), denizde nükleer teknolojilerin güvenli, emniyetli ve nükleer güvenceler altında kullanılmasına yönelik uluslararası iş birliğini geliştirmeyi amaçlıyor. Girişim, özellikle nükleer güçle çalışan gemiler başta olmak üzere denizcilikte gelişmiş nükleer teknolojilere yönelik artan ilgiyi odağına alıyor.

Nükleer gemiler için uluslararası çerçeve

Forum kapsamında, nükleer güçle çalışan gemilerin gelecekte ticari veya diğer denizcilik faaliyetlerinde kullanılabilmesi için ihtiyaç duyulabilecek hukuki ve düzenleyici çerçeveler ele alındı.

IMO da gemi emniyeti, deniz güvenliği, çevrenin korunması, sorumluluk ve nükleer güvenceler gibi başlıklara ilişkin çalışmalara katkı sundu.

IMO Deniz Emniyeti Bölümü (Deniz Teknolojisi ve Yükler) Direktör Yardımcısı Masud Karim, IMO’nun küresel gemi emniyeti, deniz güvenliği ve deniz çevresinin korunmasındaki rolüne dikkat çekti. Karim ayrıca IAEA’nın nükleer emniyet, nükleer güvenlik ve nükleer güvenceler alanındaki uzmanlığının IMO’nun çalışmalarıyla tamamlayıcı nitelikte olduğunu vurguladı.

ATLAS ortak çalışma zemini oluşturacak

ATLAS girişiminin; hükümetler, düzenleyici kuruluşlar, uluslararası örgütler, denizcilik sektörü ve diğer paydaşları bir araya getirerek nükleer teknolojilerin denizcilikte kullanımına ilişkin ortak bir çalışma zemini oluşturması bekleniyor.

IMO’nun girişime katılımı, gelecekte denizcilikte kullanılabilecek nükleer teknolojilerin uluslararası standartlar çerçevesinde geliştirilmesine yönelik iş birliğinin güçlendirilmesi açısından önem taşıyor.

IMO, IAEA ve üye devletlerle yürütülecek çalışmalarla birlikte denizcilikte nükleer teknolojilerin geliştirilmesi halinde yüksek seviyede emniyet, güvenlik ve çevre koruma standartlarının korunmasını hedefliyor.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ekiplerinin yürüttüğü çalışmalarda, geminin deniz tabanındaki konumu tespit edildi. Enkazın yaklaşık 720 metre derinlikte bulunduğu belirlenirken, kazanın yaşandığı bölgeye yakın bir noktada olduğu tespit edildi.

Enkaz ROV ile görüntülendi

Derin sulardaki çalışmalarda su altı görüntüleme sistemi ROV kullanıldı. Yapılan incelemede geminin gövdesindeki “Tuğberk İmamoğlu” yazısı görüntülendi.

Görüntülerle birlikte deniz tabanında tespit edilen enkazın kazada batan Tuğberk İmamoğlu gemisine ait olduğu doğrulandı.

Arama çalışmaları sürüyor

Enkazın tespit edilmesinin ardından ekiplerin mürettebata yönelik arama çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

Yaklaşık 720 metre derinlikte bulunan enkaza yönelik bundan sonraki çalışmaların ise derin deniz operasyonlarına uygun özel ekipman ve teknik imkanlarla yürütülmesi bekleniyor.

Mürettebatın tahliye edilmesinin ardından başıboş şekilde sürüklenmeye başlayan gemi, Karadeniz'deki olumsuz hava şartları ve akıntının etkisiyle Samsun kıyılarına doğru ilerledi.

Akıntıya kapılan boş tanker gemi, Samsun'un Alaçam ilçesindeki Geyikkoşan mevkisinde karaya oturdu. Hasar gören geminin bulunduğu yerden çekilerek güvenli bir bölgeye götürülmesi amacıyla kurtarma çalışmaları başlatıldı.

Ekiplerin gemiyi bulunduğu bölgeden çıkarmak için yürüttüğü çalışmalar sürüyor.a

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.