'Saıpem 7000' gemisine boğazdan geçişi sırasında 'KEGM-9', 'Kurtarma-10', 'Kurtarma-15', 'Kurtarma-18', 'Kurtarma-21' refakat ederken vinci 'Pacıfıc Dıscovery' ve 'GH Dıscovery' çekti. Dünyanın 3'üncü büyük ağır kaldırma vinci 14 bin tonluk tandem kaldırma kapasitesine sahipken rekoru 13 bin ton.

Ember'in bugün yayımladığı rapora göre bu rakam, yıllık enerji ithalat faturasında yaklaşık yüzde 30'luk bir artışa denk geliyor.

Bu bağımlılığı kalıcı şekilde sonlandırabilmenin yolu ise elektrifikasyondan geçiyor; mevcut veriler Türkiye'deki her 1 milyon elektrikli aracın yılda 900 milyon dolar fosil yakıt ithalatını engellediğini gösteriyor.

Enerjisinin üçte ikisini ithalat yoluyla karşılayan Türkiye'nin fosil yakıtlara yüksek bağımlılığı her küresel krizde enerji faturasına sert şekilde yansıyor.

Nitekim verilere göre, 2022'de Rusya-Ukrayna savaşı ile birlikte Türkiye'nin yıllık net enerji faturası 80 milyar doların üzerine çıkarak tarihi zirvesine ulaştı ve ülkenin en yüksek üçüncü cari açığını vermesine neden oldu.

Ülke, Hürmüz krizi ile yeniden benzer bir tabloyla karşı karşıya kaldı. ABD-İsrail ile İran arasında 28 Şubat 2026'da başlayan savaş sonrasında Hürmüz Boğazı'nın gemi geçişlerine kapanması, küresel enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerini artırdı.

Küresel petrol arzı ile LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği boğazdaki kesinti, petrol ve doğalgaz fiyatlarında sert yükselişlere yol açtı.

Ember'in çalışmasına göre savaşın başlamasından 1 Mayıs 2026'ya kadar Brent petrol fiyatları yüzde 50, Avrupa doğalgaz fiyatları yüzde 45 yükseldi.

Raporda, bu fiyat seviyelerinin yıl sonuna kadar korunacağı varsayımıyla yapılan hesaplamada Türkiye'nin enerji ithalat faturasının 2025'e kıyasla yaklaşık 14 milyar dolar artacağı öngörüldü. Bu tutarın 7,7 milyar doları petrol, 6,4 milyar doları ise doğalgaz ithalatından kaynaklanıyor.

Krizin etkilerinin ilk olarak hissedildiği mart, nisan ve mayıs aylarındaki net enerji ithalatı faturası da bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık 3 milyar dolar yükselerek yüzde 26 artış gösterdi.

Ek maliyetin en büyük nedeni petrol fiyatları

Rapora göre petrol tarafındaki ek maliyetin temel nedeni, savaş sonrasında petrol fiyatlarında varil başına ortalama 35 dolarlık artış yaşanması.

Türkiye'nin yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle bu artışın 2026 yılı boyunca 7,7 milyar dolarlık ilave maliyet yaratacağı hesaplanıyor.

Söz konusu yükün yaklaşık üçte ikisi, akaryakıt tüketiminin yoğun olduğu karayolu ulaşımından kaynaklanıyor.

Doğalgaz tarafında ise Türkiye'nin Hürmüz bölgesine doğrudan bağımlılığı sınırlı olsa da küresel fiyat artışlarından etkileniyor.

Ayrıca Türkiye'nin doğalgaz alım sözleşmelerinin önemli bölümünün petrol fiyatlarına endeksli olması nedeniyle petrol fiyatlarındaki yükseliş yaklaşık dokuz aylık gecikmeyle doğalgaz maliyetlerine yansıyor. Bu nedenle doğalgaz kaynaklı maliyet baskısının yılın son aylarında daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.

Rapora göre mevcut fiyat seviyelerinin korunması halinde doğalgaz ithalat faturasında 6,4 milyar dolarlık ek yük oluşacak.

Ember Analisti ve raporun yazarı Bahadır Sercan Gümüş, "Türkiye'nin fosil yakıt bağımlılığı, her küresel krizde enerji faturasının yükselmesine zemin hazırlıyor. Enerji faturasının büyük bir kısmını oluşturan ulaşım ve binalar gibi nihai tüketim sektörlerinde elektrifikasyonun hızlandırılması ithalat yükünü kalıcı olarak hafifletecek" dedi.

Kaynak: Ekonomim

Esko Yönetimi’nden edinilen bilgilere göre, gemiye iki hızlı botla yaklaşan ve toplam altı kişiden oluşan korsan grubu tarafından saldırı girişimi gerçekleştirildi. Ancak gemide görev yapan güvenlik ekibinin hızlı ve profesyonel müdahalesi sayesinde saldırı başarıyla püskürtüldü.

Olay sırasında gemi personeli ve geminin güvenliğinin korunduğu, herhangi bir can kaybı veya yaralanmanın yaşanmadığı öğrenildi.

Aden Körfezi, Babülmendep Boğazı ve çevresindeki deniz alanlarında son dönemde güvenlik risklerinin devam ettiğine dikkat çeken sektör temsilcileri, bölgede seyir yapan gemilerin gerekli güvenlik tedbirlerini eksiksiz uygulamalarının önemini vurguluyor.

Esko Yönetimi, bölgede faaliyet gösteren gemi işletmecileri ve kaptanların mevcut tehdit seviyesini dikkate alarak seyir planlarını gözden geçirmeleri, güvenlik prosedürlerini güncel tutmaları ve gerekli koruma önlemlerini almaları konusunda uyarıda bulundu.

Yaşanan son olay, Aden Körfezi ve çevresindeki deniz ticaret yollarında korsanlık riskinin tamamen ortadan kalkmadığını bir kez daha gözler önüne serdi.

7DENİZ

Bu gelişmenin merkezinde, Panama’nın bu yılın başlarında Hong Kong merkezli Hutchison Ports’un Orta Amerika ülkesindeki iki limandaki işletme haklarını iptal etme kararı yer alıyor. Bu adım, Panama Kanalı çevresindeki Çin etkisini sınırlamaya yönelik ABD çabalarıyla uyumlu bir hareket olarak geniş çevrelerce değerlendirildi.

Görünüşe göre Pekin’in yanıtı iki farklı cephede geldi. Sektördeki birçok kaynağa göre, Çinli yetkililer yerli armatörleri gemilerini Panama bayrağından çıkarmaya teşvik ederken, Çin sularındaki Panama bayraklı gemilere yönelik liman devleti kontrol denetimleri de belirgin şekilde arttı.

Sektör içinde dolaşan veriler, Panama bayraklı gemilerin Çinli denetçilerin özel ilgi odağı haline geldiğini gösteriyor. Nisan ayında Çin’de 164 gemi alıkonulması kaydedildi ve bunların 135’i Panama bayraklı gemileri içeriyordu; bu da toplamın %82’sine denk geliyor. Mayıs ayının ilk 10 gününde ise 52 alıkonulma vakasının 44’ü Panama bayraklı gemilerdi ve bu da tüm vakaların %85’ini oluşturuyordu.

Çin’e düzenli olarak sefer yapan armatörler ve gemi yöneticileri, artan denetimlerin artık göz ardı edilmesinin zorlaştığını söylüyor.

Gemi sahipleri açısından gecikmeler ve ek denetimler kısa sürede daha yüksek maliyetlere, sefer programlarının aksamasına ve operasyonel belirsizliğin artmasına yol açabiliyor. Bu ihtimalle karşı karşıya kalan birçok şirket, siyasi açıdan daha az riskli görülen bayrakları tercih ediyor.

Bu durumun en büyük kazananları ise Liberya ve Marshall Adaları oldu. Her iki sicil de dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki anlaşmazlığın içine çekilmek istemeyen gemileri bünyesine katmayı başardı.

Liberya, 2023 yılında brüt tonaj bakımından Panama’yı geride bırakarak dünyanın en büyük gemi sicili haline geldi. Üstelik bugün itibarıyla Orta Amerikalı rakibi karşısında 83 milyon brüt tonluk bir fark oluşturmuş durumda.

İhbar üzerine bölgeye kısa sürede 2 deniz polisi botu sevk edildi. Dalgalı suda mahsur kalan tekneye güvenli bir şekilde yanaşan deniz polisi ekipleri, içerideki 6 yolcuyu botlara tahliye etti. Botlara alınan vatandaşlar, güvenli bir şekilde İzmir Marina'ya getirilerek karaya çıkarıldı. Yolcuların sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi.

Kaptan ve mürettebat gemiyi terk etmedi

Teknenin batma tehlikesine karşı limana güvenli bir şekilde yanaştırılabilmesi için gemi kaptanı ve bir mürettebatın ise tahliye edilmediği, teknede kalarak ekiplerin çalışmalarına destek verdiği öğrenildi. Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

"Tuzla'nın deniz kültürünü zirveye taşıyoruz"

Toplantıda konuşan Meclis Başkan Vekili Gökhan Can, Tuzla Belediye Başkanı Av. Eren Ali Bingöl’ün deniz vizyonuna değinerek, "Tuzla, Türkiye’nin gemi inşa sanayisinin kalbi olmasının yanı sıra, artık deniz sporlarının da merkezi konumundadır. Belediye Başkanımız Av. Eren Ali Bingöl'ün öncülüğünde bu sene 3. Tuzla Deniz Festivali çatısı altında ve Kabotaj Bayramımızın 100. yılı gururuyla gerçekleştireceğimiz festival, hem tersane çalışanlarımızın takım ruhunu pekiştirecek hem de Tuzla halkına unutulmaz bir şölen sunacaktır. Tüm paydaşlarımıza verdikleri değerli katkılardan ötürü teşekkür ediyoruz" dedi.

Paydaşların beklentileri ve hazırlıklar masaya yatırıldı

Toplantıda, şampiyonanın teknik altyapısı, sporcu sağlığı, sahil emniyeti ve seyirci konforu gibi kritik başlıklar tek tek ele alındı. Önceki festivalde öne çıkan takımlardan HAVELSAN, Sedef ve Ada tersanelerinin bu yıl da yer alacağı belirtilerek, takım sayısının ve rekabetin çok daha yüksek olacağı kaydedildi. Tersane ve kulüp temsilcileri, takımların antrenman takvimleri ve hazırlık süreçleri hakkındaki beklentilerini dile getirirken; belediye ekipleri parkur kurulumu, lojistik destek ve festival etkinlik alanı düzenlemeleri konusunda gerekli notlarını aldı.

Tuzla Belediyesi ev sahipliğinde düzenlenen koordinasyon toplantısına Tuzla Belediyesi Meclis Başkan Vekili Gökhan Can, Tuzla Belediyesi Deniz ve Tersaneler Koordinatörü Gökhan Karakaş, Deniz Yıldızı Spor Kulübü yöneticileri, sektör temsilcileri ile organizasyonun ana paydaşları katıldı.

Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR), İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi, Munzur Su, Adil Salih Balık, İstanbul Medikal Termal, Dentinia, Y&Gari ve Lymos gibi güçlü markaların sponsorluk ve destekleriyle bu yıl çok daha büyük bir çehreye bürünen yarışlar, şimdiden ilçede merak uyandırdı. Festivale Art Tersanesi, HAVELSAN, Eos-Dentaş Tersanesi, Sedef Tersanesi, Piri Reis Üniversitesi, Anadolu Tersanesi, Kuzey Star Tersanesi, Ada Tersanesi, İstanbul Tersane Komutanlığı, Türk Loydu Vakfı ve Gemi Mühendisleri Odası tersaneleri katılacak. Senkronize küreklerin, takım stratejilerinin ve kıyasıya rekabetin bir kez daha nefesleri keseceği "Tersaneler Yarışıyor 2026" Dragon Bot Yarışları, 21 Haziran Pazar günü saat 13.00'te tüm İstanbul halkını Tuzla sahillerinde buluşturacak.

Anlaşma, arz risklerini ve fiyatlar üzerindeki sürekli yukarı yönlü baskıyı hafifletecek, ancak gemi sahipleri, sigorta şirketleri ve rafineriler arasında güvenin yeniden tesis edilmesi daha uzun sürecek. Analistler, birçok alıcının alternatif tedarik kaynakları ve rotalar bularak bu aksaklığa şimdiden uyum sağladığını belirtiyor. Bu da savaş öncesi ticaret durumuna doğrudan bir dönüş olmayacağı anlamına geliyor.

Chicago merkezli Karobaar Capital’ın yatırım direktörü Haris Khurshid, “Piyasa, yeniden açılmayı bir düğmeyi çevirmek gibi görme eğiliminde, ancak gerçekte bu daha çok bir süreç. Fiziksel akışlar hızlı bir şekilde yeniden başlayabilir. Güven ise genellikle öyle olmaz” yorumunu yaptı. Boğazın yeniden açılması ile ticaret akışlarının normale dönmesinin iki farklı şey olduğunu ekleyen Khurshid, birçok alıcının aylarca alternatif rotalar, tedarikçiler ve stoklar bulmak için uğraştığını ve boğazın yeniden açılmasının hemen ardından buraya dönmeyebileceklerini belirtti.

Phillip Nova analisti Priyanka Sachdeva bir notta, “Çatışma sona ermiş ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol akışı kademeli olarak normale dönüyor olsa da, halihazırda meydana gelen hasar bir gecede telafi edilemez. Bu, sadece petrol altyapısına verilen fiziksel hasarı değil, aynı zamanda aylarca yüksek enerji maliyetleriyle karşı karşıya kalan petrol ithalatçısı ekonomilerin maruz kaldığı ekonomik zorluğu da içeriyor” dedi.

Saxo Markets’ın baş yatırım stratejisti Charu Chanana, “Piyasa Hürmüz’ün açılmasına ilişkin manşetlere olumlu tepki verse de, operasyonel gerçeklik muhtemelen daha karmaşık olacaktır. Mayın temizleme, sigorta maliyetleri, liman tıkanıklığı ve jeopolitik engellerin riski, varil fiyatlarının manşetlerin öngördüğünden daha yavaş hareket etmesine neden olabilir” görüşünü aktardı.

Kaynak: Bloomberght

Şerif, anlaşmanın resmî imza töreninin, 19 Haziran Cuma günü İsviçre'de gerçekleştirileceğini belirtti.

Türkiye'ye teşekkür

Pakistan Başbakanı, "Çatışmaya diplomatik bir çözüm bulunması yönündeki kararlılıkları dolayısıyla ABD ve İran'a teşekkür etmek isteriz. Ayrıca, bu arabuluculuk sürecindeki kardeşlerimiz olan Katar'ın büyük liderliğine, anlaşmaya varılmasına sağladıkları destekten ötürü en içten şükranlarımızı sunuyoruz. Bunun yanı sıra, Suudi Arabistan'ın vizyoner liderliğine ve Türkiye'ye bu süreçteki değerli katkıları nedeniyle özellikle teşekkür etmek isterim" açıklamasını yaptı.

Şerif, "Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte arabulucular, bu hafta içerisinde çeşitli bazı toplantılara ev sahipliği yapacaktır. Uygulama öncesinde gerçekleştirilecek bu görüşmeler, teknik müzakerelerin ve resmi imza töreninin temelini oluşturacaktır" dedi.

Trump'tan açıklama

Şerif'in anlaşmayı duyurmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump'tan da açıklama geldi.

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, söz konusu anlaşmanın bölgeye barış getireceğinin altını çizen Trump, "Bu harika anlaşma tüm bölgeye barış ve güvenlik getirecek. Birçok başkan İran ile barış yapmaya çalıştı ve benden öncekilerin hepsi başarısız oldu. Bölge liderleri, ilk defa gerçek barışa ulaşmalarına yardım edebilecek bir başkan buldular" ifadelerini kullandı.

Anlaşma ile birlikte Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz trafiğine serbest bir şekilde açılacağına dikkat çeken Trump, "Cuma günü anlaşmanın imzalanmasının ardından mayın temizleme çalışmaları için boğazın açılmasıyla birlikte, petrol akışı bölge ve dünya için iki yönlü olarak yeniden başlayacak" dedi.

İran: 60 gün sürecek bir müzakere süreci yaşanacak

Trump’ın İran ile anlaşmaya varıldığını duyurmasının ardından, Tahran yönetiminden konuyla ilgili resmi açıklama geldi. İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Kazım Garibabadi gelişmeyi doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını söyledi. İran’ın Tasnim Haber Ajansı’nda yer alan habere göre; anlaşmanın Lübnan’ı da kapsadığını belirten Garibabadi, "Lübnan da dahil olmak üzere farklı cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verileceği bu gece duyurulacak" dedi. Mutabakat zaptının imzalanmasından sonra nihai anlaşmayı şekillendirmek üzere 60 gün sürecek bir müzakere sürecinin yaşanacağına işaret eden Garibabadi, "ABD’nin savaşı sona erdirme, ablukayı kaldırma ve İran varlıklarını serbest bırakmaya yönelik taahhütleri doğrulanacak. 60 günlük görüşmeler, ABD'nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlı" ifadeleri kullandı. 19 Haziran’da İsviçre'de yapılacak imza töreninin ardından anlaşma metninin kamuoyu ile paylaşılacağını kaydeden Garibabadi, ülkesinin tüm önemli prensiplerinin bu metinde yer aldığının altını çizdi. Garibabadi, İran güçlerinin düşmanın planlarına karşı koymak için her zaman tetikte olduğunu da sözlerine ekledi.

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi: Savaş ve abluka sona erecek

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi de ABD ile varılan anlaşma ile ilgili olarak, "Varılan mutabakata dayanarak, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlar bu geceden itibaren derhal ve kalıcı olarak sona erecek, buna ek olarak İran'a yönelik deniz ablukası da derhal ve tamamen kalkacaktır" açıklamasında bulundu. Mutabakat zaptının 19 Haziran’da imzalanacağı belirtilerek, "Nihai bir anlaşma için yapılacak müzakereler, karşı tarafın mutabakat zaptı kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi sonrasında yapılacaktır. İran, Pakistan ve Katar’ın bu süreçteki çabalarını takdirle karşılamaktadır" denildi.

İran ordusu: Düşmanların teslimiyetten başka çaresinin kalmadığını gösterdik

İran Genelkurmay Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada ise, düşmanların İran’ın kararlılığı karşısında çaresiz kaldığı belirtilerek, "İran güçleri, ilahi ve çelikten iradelerini küçük düşen Amerikan ve Siyonist düşmanlara dayatarak, düşmanın yenilgiyi ve teslimiyeti kabul etmekten başka çaresinin kalmadığını güçlü bir şekilde göstermiştir" ifadelerine yer verildi.

Dün öğle saatlerinde meydana gelen kaza sonucu yelkenli tekne battı; teknede bulunan 3 kişi hayatını kaybetti. Teknede bulunan bir kişiden ise haber alınamıyor. Teknede yer alan ve kazada yaralanan 4 Çekya vatandaşının ise hayati tehlikelerinin bulunmadığı ve Split şehrinde tedavi altına alındıkları bildirildi.

Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, kazada hayatını kaybedenler için bir Çekya Başbakanı Andrej Babis’e taziye mesajı gönderdi.

"Batan tekne su altı dronu ile tespit edildi"

Split Liman İdaresi Başkanı Zeljko Kustera, Hırvatistan devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, kazada batan yelkenli teknenin yerinin su altı dronu ile tespit edildiğini söyledi. Yelkenli teknede bulunan yolculardan birinin ifadesine göre kazada kaybolan kişinin teknenin içinde olduğu ve yelkenli tekneyle birlikte battığını düşündüklerini söyleyen Kustera, "Ancak bu kesinleşmiş bilgi değil ve sadece şu anki değerlendirmemiz bu yönde" ifadelerini kullandı.

Kustera, batan teknenin 50 metreden daha derin bir noktada bulunduğunu ve tekneyi su yüzeyine çıkarma operasyonunun yarın sabah başlayacağını söyledi.

Sözleşmenin imzalanmasının ardından Ambarlı Limanı ve çevresinde kılavuzluk hizmetleri yeni işletmeci tarafından yürütülmeye başlandı. Türkiye’nin önemli liman sahalarından biri olan Ambarlı’da gerçekleşen bu devirle birlikte hizmetler yeni dönem kapsamında devam edecek.

Bu başarılı operasyon, Putin’in Ukrayna’daki savaşını finanse edenlere izin vermeyeceğimizi hatırlatıyor
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise yaptığı açıklamada, "Bu sabahın erken saatlerinde İngiliz Kanalı’ndan geçmeye çalışan bir gölge filo petrol tankerinin durdurulması için Silahlı Kuvvetlerimize talimat verdim. Bu başarılı operasyon, Rusya’ya bir başka darbe indiriyor ve Putin’in Ukrayna’daki savaşını finanse edenlere, gizlenmelerine izin vermeyeceğimizi hatırlatıyor. Bu ülkeyi yılın 365 günü, 24 saat boyunca güvende tutan Silahlı Kuvvetlerimiz ve kolluk kuvvetleri dahil olmak üzere bu operasyonda yer alan herkese teşekkür etmek istiyorum" ifadelerini kullandı.

Gemi takip sistemine göre Smyrtos, denizde Kamerun bayrağı ile seyrediyor.

Açıklamasında eski ABD Başkanı Barack Obama'yı da hedef alan Trump, "Obama'nın İran ile yaptığı Kapsamlı Ortak Eylem Planı (JCPOA), İran'ın altı yıl önce sahip olabileceği ve çoktan kullanmış olacağı bir nükleer silaha giden kolay ve engelsiz bir yoldu" ifadelerini kullandı.

Kendi yönetiminin İran politikalarının tamamen farklı olduğunu savunan Trump, "Benim İran ile anlaşmam bunun tam tersi; nükleer silahlara karşı bir duvar niteliğinde. Aslında artık nükleer silah istemiyorlar; satın alma, geliştirme ya da başka herhangi bir yolla da nükleer silaha sahip olamayacaklar" dedi.

Trump, anlaşmanın imzalanmasının hemen ardından Hürmüz Boğazı'nın tüm ülkelere açık hale geleceğini belirterek, "Anlaşmanın yarın imzalanması planlanıyor ve imzalanır imzalanmaz Hürmüz Boğazı herkese açılacak" ifadelerini kullandı.

Herhangi bir para transferi olmayacak
İran ile ilişkilerin önceki ABD yönetimlerine kıyasla çok daha iyi bir noktada olduğunu öne süren Trump, "Obama döneminde İran'a yüz milyarlarca dolar aktarıldı, buna 1,7 milyar dolarlık nakit ödeme de dahildi. Bizim anlaşmamız kapsamında ise herhangi bir para transferi olmayacak" dedi.

Trump ayrıca, İran'ın nükleer programı ve zenginleştirilmiş uranyumunun bertaraf edilmesine ilişkin, "Her şey sakinleştiğinde, uygun zamanda, güçlü granit dağların derinliklerine gömülü ‘nükleer tozu’ alacağız ve bunları ya İran'da ya da ABD'de seyreltip tamamen imha edeceğiz" açıklamasını yaptı.

İran ve Orta Doğu ile uzun vadeli iş birliği hedeflediklerini vurgulayan Trump, "İran ve tüm Orta Doğu ile uzun yıllar boyunca çalışmayı sabırsızlıkla bekliyoruz. Umarız bu süreç hızlı, kolay ve sorunsuz şekilde sonuçlanır. Aksi halde elimizde nihai bir alternatif bulunuyor; ancak buna bir daha başvurmak zorunda kalmamayı umuyoruz" ifadelerini kullandı.

Hassas Koylarda "Fiziksel Demirleme" Tamamen Yasaklandı!

Yeni kararlarda en dikkat çeken maddelerden biri, denizaltı ekosisteminin ve Posidonia deniz çayırlarının korunması oldu. Özellikle Kaş (Kekova ÖÇKB) ve Kemer (Üçadalar, Phaselis, Ayışığı, Cennet Koyu) bölgelerindeki yoğun tekne trafiğinin yarattığı tahribatı önlemek amacıyla bu alanlarda fiziksel demir atmak tamamen yasaklandı. Günübirlik tur teknelerinin bu bölgelerde sabitlenebilmesi için GPS tabanlı sanal çapa veya mevcut şamandıra sistemlerini kullanması zorunlu hale getirildi.

Güvenlik ve Alkol Denetimleri En Üst Seviyede

Genelge kapsamında yolcu güvenliği ve kamu düzeni kırmızı çizgi olarak belirlendi. Alınan kararlardan bazıları şunlar:

• Kapasite ve Can Yeleği: Teknelerin kapasitelerinin üzerinde yolcu alması kesinlikle yasaklandı. Her yolcu için standartlara uygun can yeleği ve acil durum ekipmanı bulundurulması zorunlu olacak.

• Kaptanlara Alkol Sınırı: Görev başındaki kaptan ve mürettebata alkol/uyuşturucu madde kullanımı kesinlikle yasaklandı. Alkollü olduğu tespit edilen kaptanlar seferden men edilecek ve haklarında adli işlem başlatılacak.

• Gece Turlarına İzin Şartı: Belirlenen çalışma saatleri dışındaki gece turları ve özel organizasyonlar için Valilikten önceden izin alınması gerekecek.

Üçüncü İhsalde Ruhsatlar İptal Edilecek!

Valilik, kuralların kağıt üzerinde kalmaması için Sahil Güvenlik, Liman Başkanlığı, Emniyet ve Jandarma ekiplerinin katılımıyla hem planlı hem de habersiz (ani) denetimler gerçekleştirecek. İhlallerin tekrarı durumunda uygulanacak yaptırım tablosu ise işletmecilerin gözünü korkutacak cinsten:

• Kapasite Aşımı ve Can Yeleği Eksikliği: İlk tespitte para cezası verilirken, ihlalin üçüncü kez tekrarlanması halinde doğrudan ruhsat iptali uygulanacak.

• Alkollü Kaptan: İlk tespitte seferden men ve para cezası verilirken, üçüncü tespitte teknenin ruhsatına el konulacak.

• Gürültü ve Çevre Kirliliği: Çevreyi rahatsız edecek şekilde müzik yayını yapan ve denize atık bırakan teknelere ilk etapta ağır para cezaları ve uyarı verilecek, ihlalin sürmesi halinde 15 güne kadar men ve ruhsat iptali cezası kesilecek.

Antalya Valiliği bünyesinde yürütülecek olan bu yeni dönem, yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi. Hem çevreyi hem de turistlerin can güvenliğini korumayı amaçlayan bu sıkı denetimlerin, Antalya deniz turizminin kalitesini ve güvenilirliğini artırması bekleniyor.

Transpasifik ticaret rotasında spot fiyatlar bu hafta yeniden tırmanışa geçti; Şanghay'dan New York'a olan fiyatlar %7 artışla 40'lık konteyner başına 5.870 dolara, Şanghay'dan Los Angeles'a olan fiyatlar ise %3 artışla 40'lık konteyner başına 4.683 dolara yükseldi. Drewry’nin Konteyner Kapasite Analizi’ne göre, önümüzdeki hafta için Transpasifik ticaret rotasında yalnızca üç sefer iptali duyuruldu ki bu durum nispeten istikrarlı bir kapasiteye işaret ediyor. Talep, yükleticilerin temmuz ayında yapılması beklenen olası ABD tarife değişiklikleri öncesinde rezervasyonlarını öne çekmeleri ve 2026 FIFA Dünya Kupası ile bağlantılı ek kargo talebiyle destekleniyor. Maersk, 17 Haziran'dan itibaren geçerli olmak üzere 20'lik konteyner başına 1.000 dolar ve 40'lık konteyner başına 2.000 dolar tutarında bir 'yoğun sezon ek ücreti' (PSS) duyurdu. Yüksek sezonun başlaması ve artan mevsimsel talep nedeniyle Drewry, fiyatların önümüzdeki haftalarda hızla yükselmesini bekliyor.

Asya-Avrupa ticaret rotasında spot fiyatlar, erken başlayan yüksek sezon talebinin ortasında bu hafta artış gösterdi. Şanghay'dan Rotterdam'a olan navlun fiyatları %5 artarak 40'lık konteyner başına 3.768 dolara yükselirken, Şanghay'dan Cenova'ya olan fiyatlar %1 oranında hafif bir artışla 40'lık konteyner başına 5.139 dolara ulaştı. Talep, daha güçlü sevkiyat akışlarını destekleyecek şekilde, 1 Temmuz'da yapılması beklenen bunker yakıtı ayarlaması öncesinde haziran ayına çekiliyor. Erken başlayan yüksek sezon, Asya-Avrupa ticaretinde daha fazla fiyat artışını tetiklerken taşıyıcılar daha yüksek FAK tarifeleri ve PSS duyurmaya devam ediyor. MSC, 15 Haziran'dan itibaren geçerli olmak üzere, Asya-Kuzey Avrupa'da 40'lık konteyner başına 6.000 dolar ve Asya-Batı Akdeniz ticaretinde 40'lık konteyner başına 6.500 dolar olarak daha yüksek FAK tarifeleri açıkladı. CMA CGM ve ONE da 15 Haziran'dan itibaren geçerli olmak üzere 20'lik konteyner başına 500 ila 600 dolar arasında değişen PSS'ler duyurdu. Drewry, fiyatların önümüzdeki haftalarda daha da artmasını bekliyor.

Doğu-Batı konteyner navlun piyasaları, yüksek sezonun bu yıl normalden daha erken gelmesiyle birlikte güçleniyor. Devam eden Kızıldeniz rotası değişiklikleri transit sürelerini uzatıyor ve ithalatçıları, kargoların geleneksel yüksek sezondan önce varmasını sağlamak amacıyla siparişlerini daha erken vermeye teşvik ediyor. Perakendeciler ayrıca Amazon Prime Day ve TikTok’un haziran ile temmuz aylarındaki yıl ortası promosyonları da dahil olmak üzere büyük indirim etkinliklerine hazırlık olarak stoklarını normalden daha erken yeniliyor. Aynı zamanda, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler piyasa duyarlılığını etkilemeye devam ederken, daha yüksek bunker yakıtı maliyetleri ve yakıt ek ücretleri navlun fiyatları üzerinde ek bir yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Bu gelişmeler, çatışmanın başlamasından bu yana yüksek seyreden ve şu anda 60,5 puanda bulunan Çin'in Satın Alınan Malzemelerin Fiyat Endeksi'ne de (PMI) yansıdığı üzere, hammadde maliyetlerinin artmasına da katkıda bulunuyor.

7DENİZ

İran savaşı ve küresel petrol ile doğalgaz arzının neredeyse beşte birinin geçtiği bu kritik su yolunun kapanması, kartel üyesi ülkelerin sevkiyat hacmini ciddi şekilde düşürerek Orta Doğu’nun enerji sektöründeki konumunu zayıflattı.

Suudi Arabistan’ın bu değişimlere karşı koyma imkanları ise oldukça sınırlı görünüyor. Boğazın ne zaman ve hangi koşullarla yeniden trafiğe açılacağı henüz belirsizliğini koruyor.

ABD Başkanı Donald Trump su yolundaki hareketliliğin savaş öncesi normale dönmesi konusunda ısrar ederken, İran ise bölgede belirli bir kontrol düzeyini elinde tutmaya kararlı bir duruş sergiliyor.

Bu nedenle deniz trafiğinin yeniden başlamasının ihtilaflar ve gerilimler eşliğinde yavaş ilerlemesi bekleniyor.

Ülkeler bütçe açıklarını kapatmak için üretime yönelecek

Piyasadaki belirsizliğe rağmen neredeyse kesin gözüyle bakılan tek durum; Suudi Arabistan, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Kuveyt, Irak ve İran’ın savaş nedeniyle bütçelerinde oluşan devasa açıkları kapatabilmek için petrol ihracatını azami seviyeye çıkarmaya çalışacağı yönünde öne çıkıyor.

Savaşın başladığı 28 Şubat’tan bu yana küresel arzın yaklaşık yüzde 13’üne denk gelen günlük 13 milyon varillik Orta Doğu ihracat kaybı, ROI hesaplamalarına göre 80 milyar dolardan fazla gelir kaybı anlamına geliyor.

Rafineriler, depolama tesisleri, tankerler ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesisleri dahil olmak üzere enerji altyapısına verilen zararın boyutu da on milyarlarca doları buluyor.

Asya başta olmak üzere büyük enerji ithalatçılarının biriken talebi, üretici ülkeleri hızlı hareket etmeye zorluyor.

Bu bölgedeki hükümetler ve rafineriler, ABD ile İran arasındaki savaş sırasında enerji tüketimini keskin bir şekilde düşürdü ve rezervlerini tüketti. Birçok ithalatçının ilk fırsatta rezervlerini yeniden doldurmak isteyeceği tahmin ediliyor.

Ancak arz ve talebin eş zamanlı olarak toparlanması zor görünüyor. Orta Doğulu üreticilerin, durdurulan günlük yaklaşık 11 milyon varillik üretimin büyük kısmını geri kazanması aylar alabilir.

Ayrıca talebin ne kadarının kalıcı olarak yok olduğu, ne kadarının ise sadece ertelendiği henüz bilinmiyor. Jeopolitik gerilimlerin sürmesiyle birlikte yaşanacak düzensiz toparlanmanın tedarik zincirleri üzerinde baskı yaratması ve petrol piyasasında yeni bir dalgalanmaya yol açması bekleniyor.

Savaşın zayıflattığı OPEC bölünme yaşıyor

Geçmiş krizlerde üretimi ayarlayarak piyasayı stabilize etmeyi başaran OPEC ve Rusya dahil ortakları, bu kez benzer bir rolü üstlenmekte zorlanıyor.

ABD Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre, kartelin üretimi şubat ayındaki günlük 31 milyon varil seviyesinden nisan ayında ortalama 20 milyon varile geriledi. OPEC’in küresel üretimdeki payı da yüzde 22 ile tarihi en düşük seviyeye indi.

Nisan ayında BAE’nin kendi üretim artırma stratejisini izlemek üzere organizasyondan ayrılma kararı alması, hem OPEC’in birlikteliğine hem de Suudi Arabistan’ın liderlik konumuna büyük bir darbe vurdu.

Rusya’nın da rafinerilerinde ve diğer enerji tesislerinde meydana gelen kazalar nedeniyle OPEC+ ittifakı içinde dengeleyici bir rol oynayamaması baskıyı artırdı.

Bu koşullar altında Hürmüz Boğazı’nın açılması Suudi Arabistan’ı zor bir durumda bırakabilir. Gelir kaybı yaşayan diğer OPEC üyelerinin pazar payı kapmak için agresif bir rekabete girmesi, arzı artırarak fiyatlar üzerinde güçlü bir düşüş baskısı yaratabilir.

Riyad yönetiminin, fiyatları desteklemek için bu ülkeleri üretimi sınırlandırmaya ikna etmesi zor görünüyor. Suudi Arabistan’ın savaş sırasında ihracatının yüzde 60’ından fazlasını Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirerek yüksek fiyatlardan yararlanmış olması da Irak ve Kuveyt gibi alternatif rotası olmayan ülkeleri kısıtlamaya ikna etmesini zorlaştırıyor.

OPEC+ ittifakı üyesi yedi ülkenin pazar günü üretimi artırma yönünde uzlaşması da bu eğilimi doğruluyor. İttifak, 2023 yılında kararlaştırılan günlük 1,65 milyon varillik üretim kesintisini tamamen kaldırma yolunda ilerliyor.

Piyasada arz fazlası riski söz konusu

Arzın hızla eski haline dönmesi beklenmese de riskler piyasada ciddi bir fazlalık oluşacağını gösteriyor.

Rystad Energy’den Jorge Leon’un hesaplamalarına göre, OPEC varillerinin dönüşüyle birlikte ABD, Brezilya ve Venezuela’daki yüksek üretimin sürmesi, boğazın açılmasını izleyen aylarda küresel piyasada günlük yaklaşık 5 milyon varillik bir arz fazlası yaratabilir.

Ayrıca Körfez dışındaki üreticilerin kriz süresince konumlarını güçlendirmiş olması, bölge ülkelerinin pazar paylarını geri almasını zorlaştıracak.

Kartelin geçmişte fiyat savaşlarına girme eğilimi bilinse de son on yılların en büyük arz şokunun ardından yeni bir fiyat savaşı başlatmanın, süreci kontrolden çıkararak OPEC döneminin sonunu hızlandırabileceği belirtiliyor.

Kaynak: Harici

Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla teknik ve adli incelemelerin sürdüğünü öğrenildi.

Rıhtımın uzatma çalışmalarında da önemli ilerleme sağlandı. Mevcut uzunluğu 270 metre olan iskelenin 140 metre daha uzatılarak toplam 410 metreye çıkarılması hedeflenirken, proje kapsamında planlanan 72 kazığın tamamı çakıldı. Yeni oluşturulan 140 metrelik bölümün 82 metresinde ise döşeme ve beton imalatları tamamlandı. İskele bölümünde yer alan toplam 24 başlık kirişinin 16'sının beton dökümü gerçekleştirilirken, uzatma kısmındaki 90'lık kazıklar ile parmak iskelelerin kazık çakım işlemleri de tamamlandı. Ayrıca deniz içerisindeki beton yapıların korunması amacıyla tahkimat çalışmalarına başlandı.

Tamamlandığında Ordu'nun kruvaziyer gemilerine ev sahipliği yapmasına imkan sağlayacak proje sayesinde, deniz yoluyla kente gelecek yerli ve yabancı turist sayısının artırılması amaçlanıyor. Projenin, Ordu'nun doğal güzellikleri, tarihi mirası ve kültürel değerlerinin daha geniş kitlelere tanıtılmasına katkı sunması beklenirken, kent ekonomisine ve turizm sektörüne de önemli kazanımlar sağlaması öngörülüyor.

Açıklamada, "ABD Donanması savaş gemileri ve hava unsurları, İran'a karşı ablukayı uygulamak için bölgesel sularda devriye gezmeye devam ediyor" denildi.

25 Haziran 2026 tarihinde Karadeniz Teknik Üniversitesi Kanuni Kampüsü içerisinde yer alan Prof. Dr. Osman Turan Kültür ve Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilecek programda; akademi, sektör, sivil toplum kuruluşları, insan kaynakları profesyonelleri ve denizcilik yöneticileri bir araya gelerek sektörün geleceğine yön verecek başlıkları değerlendirecek.

“İnsan Odaklı Denizciliğin Geleceği” ana temasıyla düzenlenecek etkinlikte, günümüz denizcilik sektörünün karşı karşıya bulunduğu üç temel konu başlığı uzman isimler tarafından ele alınacak.

Denizcilerde mental sağlık görünmeyen risk, gerçek tehdit

Programın ilk panelinde, denizcilik sektöründe giderek daha fazla önem kazanan mental sağlık konusu çok boyutlu olarak değerlendirilecek.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Sercan Erol'un moderatörlüğünde gerçekleştirilecek panelde; Psk. Dan. Fatma Nur Yalçınkaya (Denizcilik Psikolojisi Derneği Yönetim Kurulu Başkanı), Psk. Gülsüm Özsarı (MHSS Klinik Psikolog), Doç. Dr. İdris Turna (Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Turgut Kıran Denizcilik Fakültesi), Melike Esra Karayel (Denizkızı Akademi Kurucusu) yer alacak.

Panel kapsamında; uzun kontratlar, yalnızlık, aile baskısı, travmatik olayların psikolojik etkileri, denizcilikte mental liderlik, psikolojik destek mekanizmaları ve genç denizcilerin gelecek algısı gibi kritik başlıklar ele alınacak.

Crew Welfare 2.0 insan odaklı denizcilikte yeni dönem

Etkinliğin ikinci panelinde ise denizci refahı konusu modern insan kaynakları yönetimi perspektifiyle değerlendirilecek.

Deniz Kültürü Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ayşe Olcay'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilecek panelde; Kadir Özkan (Yasa Tanker – Tanker Crew Manager), Yusuf Sezer (Beşiktaş Shipping – Crew Manager), Ebru Kasap (QSM Global – Co-Founder & General Manager), Doç. Dr. Ozan Hikmet Arıcan (Kocaeli Üniversitesi Denizcilik Fakültesi) yer alacak.

Panelde; denizci bağlılığı, personel elde tutma stratejileri, maaş politikaları, dijitalleşme, internet erişimi, aile iletişimi, MLC uygulamaları, vize süreçleri ve mobilite sorunları gibi güncel konular tartışılacak.

Türk denizciliğinde insan kaynağının geleceği, eğitimden istihdama sürdürülebilir denizcilik

Programın son panelinde ise Türk denizciliğinin geleceğini şekillendirecek insan kaynağı politikaları ve eğitim sistemleri masaya yatırılacak.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ersan Başar'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilecek panelde; Prof. Dr. Özcan Arslan (İstanbul Teknik Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dekanı), Prof. Dr. Cüneyt Ezgi (Piri Reis Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dekanı), Prof. Dr. Özkan Uğurlu (Ordu Üniversitesi Fatsa Deniz Bilimleri Fakültesi Dekanı), Kapt. - İşletme Yüksek Müh. İlyas Murtezaoğlu (Trabzon Shipyard Genel Müdür Yardımcısı) görüşlerini paylaşacak.

Panelde; eğitim-sektör uyumu, gençlerin denizciliğe yönelimi, uluslararası rekabet, dijital dönüşüm, İngilizce yeterliliği, sektör beklentileri ve geleceğin denizcilik eğitim modelleri gibi stratejik konular ele alınacak.

Kaptan Orhan Kasap: Denizcilik gemilerle değil, insanlarla ayakta kalır

KTÜ DUİM Mezunlar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kaptan Orhan Kasap, etkinliğin yalnızca bir Dünya Denizciler Günü kutlaması olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:

“Bugün denizcilik sektörünün önündeki en kritik meselelerden biri gemi değil, insan yönetimidir. Denizcinin mental sağlığını koruyamadığınız, refahını sürdüremediğiniz ve geleceğin denizcilerini yetiştiremediğiniz bir ortamda sürdürülebilir denizcilikten söz etmek mümkün değildir.

Bu nedenle Dünya Denizciler Günü kapsamında düzenlediğimiz programı üç temel başlık üzerine inşa ettik. Mental sağlık, crew welfare ve insan kaynağının geleceği aslında birbirinden bağımsız konular değil; sektörümüzün geleceğini doğrudan şekillendiren birbirini tamamlayan unsurlardır.”

Etkinliğin temel hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kasap, sektör paydaşlarını ortak bir vizyon etrafında buluşturmayı amaçladıklarını belirterek şöyle devam etti:

“Amacımız yalnızca mevcut sorunları konuşmak değil, çözüm önerilerini de ortaya koymak. Akademiyi, sektörü, insan kaynakları profesyonellerini, psikologları, sivil toplum kuruluşlarını ve denizcilerimizi aynı masa etrafında buluşturarak ortak akıl üretmek istiyoruz.

‘Denizcilik gemilerle değil, insanlarla ayakta kalır’ anlayışıyla hareket ediyoruz. Bu etkinlik sonunda ortaya çıkacak görüş ve önerilerin, Türk denizciliğinin insan kaynağı politikalarına ve gelecekteki stratejik çalışmalarına katkı sağlamasını hedefliyoruz.”

Kasap, Dünya Denizciler Günü'nün yalnızca denizcileri anmak için değil, sektörün geleceğini şekillendirecek konuları konuşmak için de önemli bir fırsat sunduğunu ifade ederek sözlerini şu şekilde tamamladı:

“Türkiye'nin denizcilikteki başarısı sahip olduğu filo büyüklüğüyle değil, yetiştirdiği insan kaynağının niteliğiyle ölçülecektir. Geleceğin denizcisini yetiştirmek, denizde çalışan insanlarımızın refahını artırmak ve onların sesine kulak vermek hepimizin ortak sorumluluğudur.”

Sorunları değil, çözümleri konuşmak

KTÜ DUİM Mezunlar Derneği’nden yapılan açıklamada, etkinliğin temel amacının yalnızca mevcut sorunları tartışmak değil, denizcilik sektörünün geleceğine yönelik somut çözüm önerileri geliştirmek ve sektör paydaşları arasında ortak bir vizyon oluşturmak olduğu ifade edildi.

Açıklamada, “Etkinlik sonunda ortaya çıkacak değerlendirmelerin; denizci refahı, mental sağlık, insan kaynağı yönetimi ve denizcilik eğitimi alanlarında gelecekte yürütülecek çalışmalara katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Akademiyi, sektörü ve sivil toplumu aynı platformda buluşturacak olan program, Dünya Denizciler Günü'nü yalnızca bir kutlama günü olmaktan çıkararak Türk denizciliğinin geleceğine yönelik fikirlerin ve çözüm önerilerinin üretileceği önemli bir buluşma noktası olmayı amaçlamaktadır” denildi.

7DENİZ

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.