Bakan Uraloğlu, TBMM’deki AK Parti Grup Toplantısı öncesi basın mensuplarının sorularını cevapladı. Hürmüz Boğaz’ındaki Türk gemilerinin son durumu hakkındaki soru üzerine Uraloğlu, "3 gemimizi çıkardık. Geri kalan 12 geminin 4 tanesinin çıkma talebi yok. Çünkü 2 tanesi enerji gemisi. 2 tanesi de gemiden gemiye yük aktaran gemiler. Orada zaten maliyetlerle devam ediyorlar ve edecekler. Çıkma talepleri yok. Geri kalan 8 tane gemimizin çıkarma talebini Dışişleri Bakanlığı’nın koordinesinde yürütüyoruz. İnşallah önümüzdeki günlerde çıkarırız diye ümit ediyoruz" dedi.

Söz konusu ablukanın Basra Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki tüm noktalar dahil olmak üzere, İran limanlarına ve kıyı şeridine giren veya buralardan ayrılan tüm ülke gemilerine ayrım gözetmeksizin uygulandığını aktaran CENTCOM, "ABD kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nı kullanarak İran dışındaki limanlara sefer yapan gemiler için seyrüsefer serbestisini ise güvence altına almaya devam ediyor" dedi.

Bakanlığın sosyal medyada yaptığı paylaşımda, "Ekonomik Öfke" kapsamında İran üzerindeki azami baskının sürdürüldüğü vurgulandı.

Paylaşımda, Bakanlığın mevcut tüm araç ve yetkilerini kullanmaya devam ettiği ve İran'ın faaliyetlerini destekleyen yabancı finans kuruluşlarına karşı ikincil yaptırımlar uygulamaya hazır olduğu belirtildi. Ayrıca, "Denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren kısa vadeli lisans ise birkaç gün içinde sona erecek ve yenilenmeyecek" ifadesine yer verildi.

Bakanlık tarafından yayımlanan lisans kapsamında, 20 Mart yerel saatle 00.01'den önce gemilere yüklenen İran menşeli ham petrol ve petrol ürünlerinin satışı, teslimatı veya boşaltılmasına geçici olarak izin verilmişti.

Söz konusu iznin 19 Nisan yerel saatle 00.01'e kadar geçerli olacağı bildirilmişti.

Cosco Shipping Bulk, geleneksel dökme yük taşımacılığının ötesine geçerek entegre konteyner taşımacılığına genişlemesini stratejik bir dönüm noktası olarak nitelendirdiği ilk özel konteyner hat servisini başlattı.

Guo Yun Hai gemisi, Guangzhou Limanı Nansha Liman Sahası Faz II Terminali'ne başarıyla yanaşarak, Güney Çin'in kilit merkezini Kuzey Afrika'ya bağlayan yeni doğrudan çok amaçlı konteyner rotasının açılışını gerçekleştirdi.

Bu yeni servis, Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi'ni Kuzey Afrika genelindeki hızlı büyüyen pazarlara bağlayan güvenilir, yüksek hızlı bir deniz koridoru oluşturarak Asya ile bölge arasındaki ticaret bağlantısını ve lojistik verimliliğini güçlendiriyor.

Liman rotasyonu; Qingdao – Incheon – Şanghay – Ningbo – Nansha – Süveyş Kanalı – Port Said Batı – Bingazi – Misrata – Valensiya şeklinde konumlandı.

Bu servis; Nansha ile Port Said (Mısır), Bingazi ve Misrata (Libya) arasında doğrudan bağlantı sağlıyor. Nansha'dan Kuzey Afrika'ya en kısa sefer süresi sadece 21 gün sürüyor. Bu, şu anda piyasada mevcut olan Nansha'dan Libya'ya en hızlı teslimat süresini sunuyor ve nakliye verimliliğini önemli ölçüde artırıyor.

Kaynak: seatrade-maritime.com

Uluslararası Enerji Ajansı, dün yayımladığı nisan raporuyla dünya ekonomisi için adeta 'kırmızı alarm' verdi. Hürmüz Boğazı'ndaki abluka ve İran-İsrail gerilimiyle sarsılan piyasalarda, 2020’den bu yana en sert talep çöküşü bekleniyor.

Küresel enerji piyasalarında dengeler, yerini tarihte az rastlanan bir belirsizliğe bıraktı.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) son analizleri, enerji akışının damarı sayılan Hürmüz Boğazı'ndaki risklerin, dünya ekonomisini bir "petrol komasına" sürüklediğini ortaya çıkardı.

Ajans, daha önce iyimser bir tablo çizerek günlük 640 bin varil artış öngördüğü petrol talebini, sert bir manevrayla 80 bin varil daralma yönünde revize etti.

Raporun en korkutucu kısmını ise içinde 2026 yılının ikinci çeyreğine dair tahminler oluşturuyor. IEA verilerine göre, petrol talebinin bu dönemde günlük 1,5 milyon varil azalması bekleniyor. Bu rakam, sadece bir istatistik değil; dünya ekonomisinin tam anlamıyla "şalter indirdiği" Covid-19 döneminden bu yana kaydedilen en keskin gerileme olarak tarihe geçmeye aday.

Savaşın sahaya yansıması, rakamlara adeta bir enerji kıyameti olarak yansıdı. Mart ayında küresel petrol arzı 10,1 milyon varil gibi devasa bir kayıpla günlük 97 milyon varil seviyesine indi.

Körfez İhracatı: Tüm güzergâhlarda toplam 15,8 milyon varil azaldı.

OPEC+ Darbesi: OPEC+ üretimi aylık bazda 9,4 milyon varil, ham petrol arzı ise 8,1 milyon varil geriledi.

İyileşme hemen gelmeyecek

Ajansın 2026 projeksiyonu, krizin sadece bugünü değil, yarını da rehin aldığını ortaya koyuyor. OPEC+ üretiminin yıl genelinde 2,4 milyon varil azalması beklenirken, küresel büyüme tahmini de yüzde 3 seviyesine çekildi. IEA, stratejik bir uyarıda bulunarak, Hürmüz Boğazı bugün açılsa dahi sevkiyatın eski ritmine dönmesinin en az iki ay alacağının altını çizdi.

IEA raporunda piyasanın durumunu şu sözlerle özetledi: "Küresel petrol piyasası dengelerine ilişkin görünüm nadiren bu kadar belirsiz olmuştu. Artan fiyatlar talebi baskılarken, piyasa algısı ile sahadaki gerçekler arasında derin bir kopukluk yaşanıyor."

İran petrolü akmaya devam ediyor

Öte yandan İran’dan gelen açıklamalar, petrol sevkiyatının kesintisiz devam ettiğini gösteriyor.

İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad, ABD ve İsrail saldırılarıyla başlayan çatışmalara rağmen petrol ihracatının kesintisiz devam ettiğini açıkladı. Paknejad, artan petrol gelirlerinin bir bölümünün savaşta zarar gören altyapının onarımına ayrılacağını duyurdu.

İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad, ülkesinin enerji sektörünün savaş koşullarına rağmen faaliyetlerini sürdürdüğünü belirterek, petrol satışlarının kesintiye uğramadığını açıkladı. Yarı resmi Fars Haber Ajansı’na konuşan Paknejad, özellikle ABD ve İsrail’in saldırıları sırasında petrol endüstrisinin “dirençli ve kararlı” bir performans sergilediğini vurguladı.

Paknejad, İran’ın en önemli ihracat noktalarından biri olan Hark Adası üzerinden petrol sevkiyatının kesintisiz devam ettiğini ifade etti. İsfend (20 Ocak-20 Şubat) ve Ferverdin (20 Şubat-20 Mart) dönemlerindeki satışların beklentilerin üzerinde gerçekleştiğini söyleyen Bakan, “Petrol endüstrisi çalışanları büyük bir özveriyle görevlerini yerine getirdi. Bu süreçte elde edilen sonuçlar ülke için cesaret verici” dedi.

Geçtiğimiz ay İran ham petrolünün satış fiyatında kayda değer bir artış yaşandığını da belirten Paknejad, bu durumun ekonomik açıdan önemli bir avantaj sağladığını dile getirdi. Elde edilen gelirlerin bir kısmının, ABD ve İsrail saldırıları sonucu petrol tesislerinde meydana gelen hasarın giderilmesi için kullanılacağını söyleyen Paknejad, enerji altyapısının hızlı şekilde yeniden ayağa kaldırılmasının öncelikli hedefler arasında yer aldığını kaydetti.

İran yönetimi, çatışmaların enerji sektörüne etkisini sınırlı tutmayı amaçlarken, ihracatın devamlılığı sayesinde ekonomik dengeleri korumayı hedefliyor.

Kaynak: Halk TV

UNHCR Sözcüsü Babar Baloch, "Haberi teyit ettik. Elimizdeki bilgiler, Andaman Denizi'nde bir teknenin yaklaşık 250 kişiyle birlikte battığı yönünde" ifadelerini kullanarak, teknedekilerin akıbetine dair henüz somut bir iz olmadığını açıkladı.

Myanmar’da ordu, milis gruplar ve Budist milliyetçilerin baskısına ve saldırılarına maruz kalan Arakanlı Müslümanlar, Malezya, Endonezya ve Bangladeş gibi komşu ülkelere ve Tayland'a sığınmak için elverişsiz teknelerle deniz açılıyor. UNHCR, 2024 yılı başından bu yana yaklaşık 4 bin 500 Arakanlı göçmenin Andaman Denizi ve Bengal Körfezi üzerinden bu tehlikeli yolculuklara başladığını tahmin ediyor.

Ablukanın devreye girmesinin ardından denizcilik takip sistemlerinden elde edilen verilere göre bölgede dikkat çekici hareketlilik gözlendi. ABD yaptırım listesinde yer alan bazı tankerlerin, tüm kısıtlamalara rağmen boğazdan geçiş yaptığı tespit edildi. Bu gemilerden birinin Umman Körfezi’nde manevra yaparak yön değiştirmesi, bölgedeki askeri denetimin sınırlarını yeniden tartışmaya açtı. Bir diğer yaptırım kapsamındaki tanker ise Körfez’e giriş yaparak Irak yönüne ilerledi.

Öte yandan yalnızca yaptırım listesinde bulunan gemiler değil, farklı ülke bayraklı ticari gemiler de rotalarını sürdürmeye devam etti. Liberya bayraklı bir yük gemisi İran’daki bir limana ulaşarak yükünü boşaltırken, Panama bayraklı bir tanker Birleşik Arap Emirlikleri’ne doğru ilerledi. Abluka öncesinde geçiş yapan bir başka geminin ise İran’dan ayrıldıktan sonra Umman Körfezi’nde bekleyişini sürdürdüğü bildirildi.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ve Beyaz Saray tarafından “tam kontrol” hedefiyle başlatılan bu süreçte, ilk 24 saat içinde bazı gemilerin bölgeyi kullanabilmiş olması dikkat çekti. Bu durum, önümüzdeki saatlerde ABD’nin nasıl bir askeri karşılık vereceği sorusunu da gündeme taşıdı.

Denizcilik veri analiz kuruluşu Linerlytica’nın raporuna göre, MSC’yi bu tarihi rekora taşıyan son hamle, Çin’in Zhoushan Changhong tersanesinden teslim alınan MSC Migsan oldu. 11 bin 480 TEU kapasiteli bu dev geminin filoya katılmasıyla birlikte, Cenevre merkezli gemicilik devi dünya genelinde 1.000 gemi barajını geçen ilk konteyner taşıyıcısı unvanını kazandı.

MSC'nin toplam filosu şu an yaklaşık 7,3 milyon TEU kapasitesine ulaşmış durumda.

Bu devasa kapasite Hapag-Lloyd, Ocean Network Express (ONE), Evergreen ve HMM gibi dört büyük küresel devin toplam filo gücüne neredeyse eşdeğer bir büyüklüğü temsil ediyor.

Beş yıl önce Maersk’i geride bırakarak dünya liderliğine oturan MSC, bugün en yakın rakibiyle arasındaki farkı %57 seviyesine çıkarmış durumda.

Hurdaya ayrılan Türk bayraklı gemilerin yerine yeni gemi inşa edilmesinin teşvikine yönelik yönetmeliği hatırlatan Uraloğlu, bakanlığının bütçe imkanları doğrultusunda her yıl hurda teşvikinden yararlanacak gemi sayısının yıllık 10 adet, toplam tonaj üst sınırının 50 bin groston olduğunu kaydetti.

Milliyet'te yer alan habere göre; Yönetmelik kapsamında ilk teşvik uygunluk belgesinin 2022 yılında düzenlendiğini aktaran Uraloğlu, “2023 yılında, Bakanlığımızca sağlanan ve toplam 12 milyon Türk Lirasına ulaşan hurda teşvikinden faydalanan ilk deniz aracının yapımı tamamlanmıştır. 2024 yılı içerisinde ise 4 adet ve 2025 yılı ocak- kasım döneminde de inşası devam eden 2 adet gemi için toplam 15 milyon 766 bin 151 ABD Doları tutarında Teşvik Uygunluk Belgesi düzenlenmiştir” bilgisini verdi.

Dünya Bankası tarafından denizcilik sektörü için Nisan 2025’te hazırlanan “Sustainable Shipping and Ports in Türkiye: Fuels & Ports Study” raporunun alternatif denizcilik yakıtları, liman altyapısı, yeşil koridorlar, düzenleyici çerçeve ve teşvik mekanizmaları hakkında teknik ve politika odaklı bir değerlendirme sunduğunu ifade eden Uraloğlu, “Ancak söz konusu çalışma, herhangi bir kredi tahsisi veya yatırım projesi içermemekte, yalnızca politika diyaloğu, teknik analiz ve kapasite geliştirme amacı taşımaktadır. Dünya Bankası, Türkiye özelinde denizcilik alanında finansman içeren resmi bir proje yürütmemekle birlikte söz konusu rapor ile süreç ön fizibilite ve yol haritası düzeyinde tamamlanmıştır” dedi.

Uraloğlu, “Bakanlığımızca; Kabotaj hattında veya içsularda sefer yapan, ana sevk sisteminin enerji kaynağını fosil yakıttan alternatif çevre dostu bir enerji kaynağına dönüştürecek cins ve nitelikleri Bakanlıkça belirlenen ticari gemi, deniz ve içsu yolu araçlarının sahiplerinin, dönüşüm maliyetinin yüzde 50’sine kadar ve yeni inşa edilecek, cins ve nitelikleri Bakanlıkça belirlenen ticari gemi, deniz ve içsu yolu araçlarının sahiplerinin de makine maliyetinin yüzde 100’üne kadar desteklenmesi planlanmaktadır” ifadelerini kaydetti.

Açıklamada, "Jandarma Genel Komutanlığı KOM Daire Başkanlığı ve Sahil Güvenlik Marmara ve Boğazlar Bölge Komutanlığı ile Kırklareli Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Kırklareli ve İstanbul İl Jandarma Komutanlıkları ile Sahil Güvenlik Marmara ve Boğazlar Bölge Komutanlığı ekiplerince gerçekleştirilen ortak operasyon sonucunda; Karadeniz’de 'Uyuşturucu Kaçakçılığı' ağı ortaya çıkarıldı" denildi.

İstanbul açıklarında yakalanan bir teknede gizlenmiş halde 200 kg uyuşturucu madde ele geçirildiği belirtildi.

Operasyonda organize suç örgütü üyesi 6 şüphelinin yakalandığı bildirildi.

Semafor için bir yazı kaleme alan Kpler Orta Doğu Enerji ve OPEC+ araştırma bölümü şefi Amena Bakr, ateşkes en kötüsünün geride kaldığı izlenimini uyandırsa da gerçekte İran’ın, savaş öncesinde var olmayan bir şekilde küresel petrol akışları üzerinde tam bir hakimiyet kurmuş durumda olduğuna işaret ediyor.

Bakr’a göre bu nedenle Körfez’deki enerji ihracatçıları Tahran’ın kontrolünü aşmak için seçeneklerini değerlendiriyor.

Hürmüz Boğazı’ndan geçen akışlar, savaş öncesi seviyelerin çok altında kalmaya devam ediyor. Kpler’e göre, küresel bakiyeden yaklaşık 300 milyon varil ham petrol kaybedildi.

Körfez genelinde günlük yaklaşık 11,5 milyon varil üretim hâlâ durdurulmuş durumda. Savaş bugün kalıcı bir barış anlaşmasıyla sona erse bile, fiyatların 90 dolar civarında seyretmesi bekleniyor.

Bakr’a göre bunun nedeni basit: Savaş durmuş olabilir, fakat arz şoku devam ediyor. Körfez’de yaklaşık 170 milyon varil ham petrol taşıyan 187 tanker mahsur kalmış durumda; ateşkes sonrası mevcut hızla bu tankerlerin boşaltılması iki haftadan fazla sürecek ve bölgeye yeni yük almak için boş tankerlerin girdiğine dair pek bir işaret yok.

Yazara göre İran Devrim Muhafızları, deniz taşımacılığını aksatma, yükleri geciktirme ve transit koşullarını dikte etme yeteneğini sergiledi. Kpler verilerine göre Tahran, gemilere ve limanlara en az 21 kez saldırdı.

Gemi sahipleri ateşkesin ardından Bakr’a, mürettebatlarının Devrim Muhafızları’ndan geçiş izni almaları gerektiğini, aksi takdirde saldırıya uğrayacakları yönünde mesajlar aldıklarını söyledi.

Körfez’de mahsur kalan gemileri olanlar ise uyum nedenleriyle yanıt vermekten kaçınıyor: Devrim Muhafızları, ABD ve AB tarafından terör örgütü olarak yaptırımlara tabi tutuluyor.

İranlı yetkililer, boğazın kontrolünün Washington ile yapılan ateşkes anlaşmasının bir parçası olduğunu söylerken, ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin boğaza bağımlı olmadığını ve diğerlerinin boğazı güvence altına almak için devreye girmesi gerektiğini defalarca dile getirdi.

Bazı Körfez ülkeleri, su yolunu korumak için bir koalisyona katılmaya istekli olsa da, çoğu ülke geçiş ücreti ödemeyi bir seçenek olarak değerlendirmeyi reddetti.

Daha uzun vadeli bir bakış açısıyla, Körfez ülkeleri Hürmüz’e olan bağımlılıklarını azaltma planlarını yeniden gözden geçiriyor. Suudi Arabistan ve BAE’deki alternatif rotaların etkinliği, çatışma sırasında bunların değerini artırdı.

Boru hattı altyapısını genişletmek kritik önem taşıyor. En acil seçenekler, mevcut sistemlerin ölçeğini büyütmeyi içeriyor.

Körfez kıyısından Kızıldeniz’deki Yanbu’ya kadar yaklaşık 1.200 km uzanan Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattı, günde yaklaşık 7 milyon varil taşıyabilir.

Riyad, kapasite artışlarını ve terminal genişletmelerini değerlendiriyor; böylece mevcut günlük yaklaşık 5 milyon varillik yükleme kapasitesinden kaynaklanan ihracat darboğazını etkili bir şekilde ortadan kaldıracak.

Fakat bunu, İran’ın yakın zamanda düzenlediği bir saldırıda hasar verdiği mevcut bağlantıyı korurken yapması gerekiyor.

BAE de Fuceyre’ye giden rotasını genişletebilir; böylece sınır ötesi altyapı sorunları yaşamadan Hürmüz dışındaki kapasiteyi günlük yaklaşık 1,8 milyon varilden artırabilir.

Tartışılan diğer projeler ise daha pahalı ve siyasi hususlara tabi. Bunlar arasında Kerkük’ten Ceyhan’a uzanan Irak-Türkiye boru hattının genişletilmesi yer alıyor.

Ürdün’e giden Basra-Akabe boru hattı, Irak’ın Kızıldeniz’e erişimini sağlayacak ama finansman ve diğer zorluklarla karşı karşıya.

Bir zamanlar Irak ham petrolünü Suudi Arabistan üzerinden taşıyan bir boru hattının yeniden faaliyete geçirilmesi konusunda da yeniden görüşmeler başladı; ne var ki, bunun yeniden canlandırılması, geçmişte zor olduğu kanıtlanmış siyasi anlaşmalara bağlı.

Sektördeki tartışmalar, tek bir alternatife güvenmek yerine birden fazla güzergâh inşa etmeye giderek daha fazla odaklanıyor.

Bir boru hattı ağı, kesintiler sırasında akışların yönlendirilmesine olanak tanıyarak herhangi bir koridora olan bağımlılığı azaltacak.

Fakat engeller önemli boyutta. Yeni boru hatları, on milyarlarca dolarlık sermaye ve yıllarca süren inşaat gerektirir; ayrıca zorlu arazi koşulları ve güvenlik endişeleriyle başa çıkmak zorunda.

Bölgede sınır ötesi enerji altyapısının bu kadar az olmasının bir nedeni var: projeler genellikle mülkiyet, tarifeler ve işletme konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle tıkanıyor.

Buna rağmen, Bakr’a göre, iktisadi hesaplamalar değişiyor. Kesintiler, artan sigorta maliyetleri ve erişim konusundaki belirsizlik, enerji ve ticaret akışlarını felç etti. Körfez üreticileri için, alternatif rotalara yatırım yapmak, küresel pazarlara erişimi sürdürmek açısından hayati önem kazanıyor.

Kaynak: Harici

Süreç, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile Pakistan’da yürütülen müzakerelerin başarısız olduğunu sosyal medya üzerinden duyurmasıyla başladı. Trump’ın abluka talimatının hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün TSİ 17.00 itibarıyla İran limanlarına giriş-çıkış yapan tüm gemilere yönelik deniz ablukasının başladığını açıklamıştı.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın ardından toplantının açılış konuşmasını yapan Aracı, KKTC 5. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’a meclise katılımından dolayı teşekkürlerini iletti. Aracı daha sonrasında, meclis gündem ve program akışını sundu.

Nisan ayı meclis toplantısının gündemi ‘Kıbrıs ve Denizcilik ile İlgili Güncel Gelişmeler’ olarak belirlendi. Toplantıya; KKTC 5. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, Körfez Kaymakamı Uğur Kalkar, Körfez Belediyesi Başkanı Şener Söğüt, Kocaeli İl Kültür ve Turizm Müdürü Fatih Taşdelen, Doğu Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürü Fatih Yalçınkaya, Körfez Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Recep Öztürk, İMEAK Deniz Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi Burak Akartaş, Körfez Kent Konseyi Başkanı Ahmet Önal, Kocaeli Üniversitesi Denizcilik Fakültesi, Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bölümü ve Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Gönül Kaya Özbağ, birim müdürleri, STK temsilcileri, eğitimciler ile denizcilik camiasının paydaşları katıldı.

Doğusel: KKTC Mavi Vatanımızın ayrılmaz parçasıdır

İMEAK Deniz Ticaret Odası Kocaeli Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Vedat Doğusel, yaptığı konuşmada KKTC 5. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’a meclis toplantısına katılımından dolayı teşekkür etti. Doğusel konuşmasına, “Büyük medeniyetlere ev sahipliği yapmış bir coğrafyanın üzerinde yer alıyoruz. Tarih boyunca stratejik konumu, kültürel zenginliği ve doğal kaynakları ile tüm dünyanın gözünün üzerinde olduğu bir bölgede yaşıyoruz. Bu bağlamda, Türkiye’nin kalbi İstanbul ne kadar değerliyse, Kocaeli ne kadar önemliyse, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) de bizim için aynı değeri taşımaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, sadece coğrafi olarak değil, aynı zamanda stratejik, ekonomik ve kültürel açıdan da ‘Mavi Vatan’ımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Kıbrıs, tarih boyunca milletimiz ve devletimiz için varlık sembolü olmuştur; bugün de Türkiye için derin bir anlama sahiptir. Türkiye ve KKTC birbirinden ayrı düşünülemez. Birlikte varız, birlikte güçlüyüz, birlikte zenginiz” şeklinde devam etti.

“Coğrafyamız, dünyanın en önemli deniz ticaret rotaları üzerinde”

Açıklamalarını sürdüren Başkan Doğusel,“Coğrafyamız, dünyanın en önemli deniz ticaret rotalarından birinin üzerinde yer almaktadır. Su kaynakları, ulaşım güzergahları ve üretim imkanları ile adeta tüm varlığın merkezi konumundadır. Bu nedenle KKTC’nin stratejik ve ekonomik değeri, yalnızca ada ile sınırlı kalmayıp, bu bölgenin güvenliği ile kalkınması açısından da kritik öneme sahiptir. Bizler de hem Türkiye olarak hem de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olarak coğrafyamızın değerini bilmek ve bu değeri en etkin şekilde kullanmak zorundayız. Zamanın ruhunu yakalayarak, fırsatları doğru değerlendirmek, geleceğe güçlü bir miras bırakmak hepimizin sorumluluğudur” dedi.

“Sayın Tatar’ın yaptığı çalışmalar hepimizi gururlandırmıştır”

Sözlerini “Kuşkusuz ki Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin önceki dönem Cumhurbaşkanı Sayın Ersin Tatar da görev süresi boyunca gerek ekonomide gerekse üretimde Mavi Vatan olgusunu ön planda tutarak tarihsel bir rol üstlenmiş” diye sürdüren Vedat Doğusel, “Türkiye Cumhuriyeti’yle omuz omuza vererek çok önemli hizmetlere imza atmıştır. Sayın Ersin Tatar’ın yaptığı çalışmalar hepimizi gururlandırmıştır. Onun attığı adımların yeni dönemde de devam edeceğine inancımız tamdır” ifadelerini kullandı.

Tatar: Mavi Vatan’ın simgesi olan sizlerleyim

Doğusel’in ardından söz alan KKTC 5. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, “Öncelikle nazik davetiniz için sizlere teşekkür ederim. Böyle bir mavi salonda Mavi Vatan’ı konuşuyoruz, Doğu Akdeniz’i konuşuyoruz, Körfez’i konuşuyoruz. Dünyanın dörtte üçü deniz. Deniz çok önemli. Onun için Sokollu Mehmet Paşa donanmanın başında 1571 yılında Kıbrıs’ı fethediyor. 1071 Malazgirt Zaferi, 1453 İstanbul’un fethi ve 1571 yılında Kıbrıs’ın fethi ile bizim atalarımız bu coğrafyada varlığını teminat altına almış ve Osmanlı İmparatorluğu yüzlerce yıl hakimiyet sürmüş. Bunları neden anlatıyorum? Çünkü, Deniz Ticaret Odasındayız. Neredeyiz, Körfez’de. Neredeyiz; denizleri, denizciliği, ekonomiyi, ticareti çok iyi bilen sizlerleyim. Onun için hep Mavi Vatan dediğimizde Karadeniz’den, Marmara Denizi’nden, Ege Denizi’nden, Akdeniz ile Kıbrıs arası Mavi Vatan’ın bir simgesi olan sizlerleyim” dedi.

“Anadolu’nun güvenliği KKTC’den geçer”

“Vatan dediğimiz sadece toprak değildir” diyerek konuşmasına devam eden Tatar sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu işin denizleri de var. Denizden ve denizcilikten payımızı almak durumundayız. Onun için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti çok önemlidir. 3 bin 800 kilometrekare toprağımızın en az altı katı kadar deniz yetki alanları, kıta sahanlığı, karasuları var. İşte Anadolu’nun güvenliği oradan geçmektedir. Çünkü KKTC demek biz demek, Türkiye demek, vatan demek, birlik ve beraberlik demek. Anavatan, yavru vatan, kardeş vatan, mavi vatan ve gök vatan olarak birliğimizi sürdürmenin bahtiyarlığı içerisinde olmamız gerekmektedir. İşte bu bağlamda; Doğu Akdeniz’de Kıbrıs’ın pozisyonu, KKTC’nin Mavi Vatan’daki rolü, milli birlik ve beraberlikte milli değerlerimize sahip çıkmak hepimizin temennisi ile arzusudur. Milli değer dediğimiz nedir; toprağımızdır, ekonomimizdir, kaynaklarımızdır. Denizlerin çok önemli olduğunu bu konuda yineliyor, denizlerde ticaret, gemicilik, lojistik merkezler, balıkçılık gibi türlü zenginlikler içeriyor. Bir kez daha söylemek isterim ki; Kocaeli’de, Deniz Ticaret Odası Kocaeli Şubesi’nde sizlerle buluşmaktan, sizlerle bu sohbeti yapmaktan duyduğum büyük mutluluğu paylaşmak isterim. İyi ki varsınız.”

Hediye takdimi

Meclis toplantısı, gündem maddeleri ile önceki meclisin zaptının görüşülerek onaylanmasıyla devam etti. Toplantı, üyelerin sektörel görüş ve önerilerini aktarması ve KKTC 5. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’a Meclis Başkanı Vefa İbrahim Aracı tarafından plaket verilmesinin ardından sona erdi.

7DENİZ

Kararname kapsamındaki diğer önemli değişiklikler ise Kocaeli ve Zonguldak limanlarında yaşandı.

İstanbul’a geçen Erol Ekmekçi’den boşalan Kocaeli Liman Başkanlığı görevine, Zonguldak’ın tecrübeli ismi Ahmet Mert getirildi.

Ahmet Mert’in ardından boşalan Zonguldak Liman Başkanlığı koltuğuna ise Mustafa Köker atandı.

Müttefiklerin bu reddi, daha önce askeri ittifaktan çekilme tehdidinde bulunan ve bazı ülkelerin İran'a yönelik saldırılar için hava sahasını kullandırmaması üzerine Avrupa'daki ABD birliklerini geri çekmeyi değerlendiren Trump ile yaşanan sürtüşmelere bir yenisini ekledi.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, BBC’ye verdiği demeçte, "Ablukayı desteklemiyoruz" dedi. Starmer, "Kararım çok net; üzerimizde ne kadar baskı olursa olsun —ki ciddi bir baskı söz konusu— bu savaşın içine çekilmeyeceğiz" ifadelerini kullandı.

Diplomatların geçen hafta Reuters’a verdiği bilgiye göre, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte Avrupa hükümetlerine, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenliğine yardımcı olunması için yakın gelecekte somut taahhütler beklediğini iletti. Rutte, 9 nisan tarihinde yaptığı açıklamada, 32 üyenin bir misyon oluşturulması konusunda anlaşması durumunda NATO’nun boğazda rol oynayabileceğini söylemişti.

Avrupalı bir diplomatik kaynak, askeri gemilerin saldırgan bir tutum sergilemeden güven tazeleyebileceğini, misyondan İran ve ABD’nin haberdar edileceğini ancak bu ülkelerin doğrudan bir rol oynamayacağını belirtti. Bir başka kaynak ise Trump’ın ablukayı bizzat emretmişken böyle bir misyonu memnuniyetle karşılayıp karşılamayacağını sorgulayarak, "Trump şu an boğazı kendi kozu olarak kullanırken, orada bir misyon isteyip istemediği belirsiz" dedi.

Konuyla ilgili açıklama yapan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Hürmüz Boğazı’nın diplomasi yoluyla yeniden açılması gerektiğini vurgulayarak, bölgeyi denetleyecek uluslararası bir güç oluşturmanın karmaşık olacağını ifade etti.

6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ uyarınca, bazı türler için uygulanan özel av yasakları şu şekilde belirlendi: Kalkan: 15 Nisan - 15 Haziran, Karides: 15 Nisan - 31 Ağustos (Uzatma ağları hariç), Akivades, Kidonya, Deniztarağı, İstiridye: 15 Nisan - 31 Ağustos, Lambuka, Akya, Sarıkuyruk: 15 Nisan - 15 Mayıs , Denizpatlıcanı: 1 Mayıs - 31 Ekim, Ahtapot: 15 Nisan - 31 Ekim , Mavi Yengeç: 1 Mayıs - 30 Eylül.

Stok tespiti yapılması zorunlu

Yasak dönemi boyunca avlanması yasaklanan ürünlerin satışı, nakli ve işlenmesi yasak kapsamında tutulacak. Yasak başlamadan önce avlanan ve stoklarında ürün bulunan işletmecilerin, yasağın başlamasını takip eden ilk 24 saat içerisinde İl/İlçe Müdürlüklerine başvurarak stok tespiti yaptırmaları gerekiyor. Stok tespiti yapılmayan veya izin alınmayan ürünlerin satışı ve ihracatı gerçekleştirilemeyecek.

Geleneksel balıkçılık devam edecek

Endüstriyel avcılığa getirilen kısıtlamalara karşın, geleneksel kıyı balıkçılığı yapan küçük ölçekli balıkçılar yasağın dışında tutuldu. Tebliğ hükümlerine uymak kaydıyla, uzatma ağları ve çapari gibi yöntemlerle avcılık yapan balıkçılar sezon boyunca faaliyetlerine devam edebilecek.

Denetimler 7/24 esasına göre yapılacak

Özellikle 629 kilometrelik kıyı şeridiyle önemli bir su ürünleri potansiyeline sahip olan İzmir’de, yasa dışı avcılığın önüne geçilmesi için denetimler sıkılaştırılacak. Karaya çıkış noktaları, balıkçı barınakları, yol güzergâhları ve satış yerlerinde yapılacak kontrollerin 7 gün 24 saat esasına göre aralıksız sürdürüleceği kaydedildi.

İran basınında yer alan haberlere göre, ABD’nin deniz ablukasını başlatmasının ardından ilk İran gemisinin navigasyon sistemini kapatarak uluslararası sulara doğru ilerlediği öne sürüldü.

CENTCOM, dün yaptığı açıklamada İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğine yönelik ablukanın 13 Nisan TSİ 17.00’da başlatılacağını duyurmuştu. Açıklamada, uygulamanın İran’ın Basra Körfezi ve Umman Denizi’ndeki tüm limanlarını kapsayacağı ve tüm ülkelere ait gemilere eşit şekilde uygulanacağı belirtilmişti. CENTCOM ayrıca İran dışındaki limanlara giden gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine müdahale edilmeyeceğini kaydetmiş, denizcilere ise bölgede faaliyet gösterirken ABD deniz kuvvetleriyle iletişim halinde olmaları çağrısı yapmıştı.

Abluka kararı müzakerelerin ardından geldi

ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu abluka kararını İran ile ABD arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da hafta sonu yürütülen müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından almıştı. ABD yönetimi, İran’a yönelik baskıyı artırmak amacıyla deniz trafiğini hedef alırken, CENTCOM’un son günlerde bölgede mayın temizleme ve güvenli geçiş koridoru oluşturma çalışmalarını hızlandırdığı kaydedilmişti.

Bölgede askeri hareketlilik arttı

ABD Donanması’na ait savaş gemilerinin Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nde yoğun faaliyet yürüttüğü, mayın temizleme operasyonlarına insansız su altı araçlarının da dahil edileceği bildirilmişti. ABD’li yetkililerin oluşturulacak "güvenli deniz koridoru" ile ticari gemi trafiğinin kesintisiz sürdürülmesini hedeflediği aktarılmıştı.

İran tarafı ise daha önce yaptığı açıklamalarda, Hürmüz Boğazı’nın kendi kontrol ve yönetimi altında olduğunu vurgulamış, askeri unsurların bölgeye yaklaşmasının ateşkes ihlali sayılacağını ve sert karşılık verileceğini duyurmuştu.

Trump’tan İran’a tehdit

ABD Başkanı Donald Trump, ablukanın başlamasının ardından yaptığı ilk açıklamada, "İran Donanması, 158 gemiyle birlikte tamamen yerle bir edilerek denizin dibini boyladı. Vurmadığımız şeyler, 'hızlı taarruz gemisi' olarak adlandırdıkları az sayıdaki teknelerdir. Bunları ciddi bir tehdit olarak değerlendirmedik" ifadelerini kullanmıştı.

İran Donanması’nı tehdit eden Trump, "Bu gemilerden herhangi biri ablukamıza yaklaşırsa, denizde uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullandığımız silah sistemiyle anında hızlı ve acımasız şekilde imha edilecektir" demişti.

İran’dan “krizi tırmandıracak" açıklaması

ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz ablukasını başlatmasının ardından İran’dan tepki geldi. İran Savunma Bakanlığı Sözcüsü Rıza Talayi Nik, yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve yönetiminin İran’a ait olduğunu belirterek, "Yabancı güçlerin Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’ndeki uluslararası su yollarının güvenliğine müdahalesi, bölge ve dünya açısından tehlikeli sonuçlar doğurur. Bu kapsamda her türlü askeri müdahale, küresel enerji güvenliğinde krizi tırmandıracak ve istikrarsızlığı artıracaktır" dedi.

Trump’a sert eleştiri

ABD Başkanı Donald Trump’ı da hedef alan Talayi Nik, "Trump, daha önce başarısızlıkla sonuçlanan girişimlerinde olduğu gibi, Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’ndeki su yollarına yönelik askeri müdahale konusunda da ABD’yi yeni bir yenilgiye sürükleyecektir. Trump’ın aşırı talepleri ve Netanyahu ile siyonist rejim adına hareket etmesi, ABD’yi daha derin bir bataklığa ve yeni başarısızlıklara sürüklemektedir" ifadelerini kullandı.

"Karşılık kararlı ve pişman edici olacak"

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetine de vurgu yapan Talayi Nik, "İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki tam hakimiyeti çerçevesinde, ABD ve diğer yabancı askeri güçlerin her türlü müdahale ve saldırısına izin vermeyecek, bu tür girişimlere kararlı ve pişman edici şekilde karşılık verecektir" dedi.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise, ablukanın ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda ABD’nin attığı adımları eleştirerek, "Küresel ekonomiyi hedef alan bir ‘intikam hamlesi’ ile ‘yasa dışı bir savaş’ kazanılabilir mi? Başkalarına zarar vermek uğruna kendine zarar vermek hiç mantıklı mı?" ifadelerini kullandı.

Rus haber ajansı RIA Novosti’ye değerlendirmelerde bulunan Muhacerani, söz konusu tazminat konusuna dair detayları paylaştı.

Muhacerani, ABD-İsrail saldırılarının yol açtığı zararların karşılanması meselesinin, İran müzakere heyeti tarafından İslamabad’daki görüşmelerde ve öncesinde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından farklı platformlarda özellikle gündeme getirildiğini belirtti. İlgili kurumların saldırıların çeşitli alanlarda yarattığı hasara ilişkin ön çalışma yürüttüğünü ifade etti.

İranlı sözcü, savaş tazminatının ilk tespitlere göre sade hesaplamayla 270 milyar dolar seviyesinde olduğunu, nihai rakamın yetkili kurumların açıklamalarıyla kesinlik kazanacağını dile getirdi.

Muhacerani ayrıca, söz konusu tazminatın; zarar gören sivil yapılar, iş yerleri ve sanayi tesislerinin yanı sıra Minab’da bir okula düzenlenen saldırıda yaşamını yitiren kız öğrencilerin haklarını da kapsayacağını aktardı.

Tahran yönetimi, ABD ile ateşkesin ilan edildiği 8 Nisan tarihinde, müzakerelerde ele alınacak 10 başlık arasında “İran'a verilen zararların hesaplanıp tamamen tazmin edilmesi” şartının da bulunduğunu duyurmuştu.

Açıklamada, "Abluka bölgesine izinsiz giren veya çıkan herhangi bir gemi müdahale, yönlendirme ve ele geçirmeye tabidir. Abluka, Hürmüz Boğazı'ndan İran dışındaki destinasyonlara veya bu destinasyonlardan yapılan tarafsız geçişleri engellemeyecektir" denildi.

Dip çamurunun oluşturduğu tabakanın kalkmasıyla birlikte İzmit Körfezi'nde su sirkülasyonu yeniden sağlandı. Deniz habitatında yaşanan iyileşme, bölgedeki canlı çeşitliliğine doğrudan yansıdı. Uzun süredir bölgede gözlemlenemeyen yunus sürüleri yeniden İzmit Körfezi'nde kayıt altına alınırken, kırlangıç balıkları ve kalamarların da temizlenen alanlara geri döndüğü tespit edildi. Proje kapsamında gerçekleştirilen su altı dalışlarında deniz suyunun filitrasyonunu sağlayan pinalar, deniz çayırları ve organik atıkları temizleyen deniz patlıcanlarının popülasyonunda artış gözlemlendi.

Örnek gösteriliyor

Avrupa'nın en büyük çevre yatırımlarından biri olarak nitelendirilen "Dip Çamuru Projesi", uluslararası platformlarda da dikkat çekiyor. Daha önce New York, Azerbaycan ve İspanya'da düzenlenen çevre ve iklim zirvelerinde sunumu yapılan proje, deniz ekosistemi restorasyonu konusunda diğer kıyı şehirleri için bir model olarak değerlendiriliyor.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.