Tempo, ikinci çeyrekte yavaşlama belirtisi göstermedi. Çin tersaneleri, nisan ve haziran ayları arasında, yılın ilk üç ayında sözleşmeye bağlanan 59,53 milyon DWT'nin biraz üzerinde, 61,53 milyon DWT'lik sipariş ekledi.

Gemi yapım üretimi ilk yarıda %51,2 artışla 36,5 milyon DWT'ye ulaşarak Çin'e küresel tamamlamalarda %62,2'lik bir pay kazandırdı. İlk çeyrekteki 15,68 milyon DWT'ye kıyasla sadece ikinci çeyrekte yaklaşık 20,82 milyon DWT teslim edildi.

Ülkenin sipariş defteri haziran sonu itibarıyla bir önceki yıla göre %54,9 artışla 363,25 milyon DWT seviyesinde gerçekleşti ve dünya genelinde sipariş üzerine üretilen tonajın %71,2'sine denk geldi. Sipariş stoku ikinci çeyrek boyunca yaklaşık 41 milyon DWT büyüdü.

Çinli üreticiler; dökme yük gemileri, konteyner gemileri ve tankerler olmak üzere en büyük üç geleneksel gemi tipinin her birinde küresel siparişlerin %80'inden fazlasını aldı. Ülke ayrıca, Çin tersanelerinin son üç yıldır elinde tuttuğu bir seviye olan küresel yeşil gemi siparişlerindeki %68'in üzerindeki payını da korudu.

Bakanlık, Odessa'da Ukrayna ordusuna ait yakıt ve yağ depolama tanklarının, İzmail'de deniz dronları da dahil askeri yüklerin boşaltılması ve depolanmasında kullanılan tesislerin ve Mikolayiv'de ise askeri sevkiyat boşaltan bir yük gemisinin vurulduğunu duyurdu.

ABD'nin en büyük deniz uçağı havayolu şirketi olan Kenmore Air’e ait Havilland DHC-3 Otter tipi uçağın Seattle'daki Lake Union'dan havalandığı bildirildi. Kanada sınırına yakın bir bölgede meydana gelen kazaya, ABD ve Kanada sahil güvenlik ekipleri müdahale etti.

Kenmore Air CEO’su David Gudgel, "Kenmore Air, soruşturmayı yürüten makamlarla tam iş birliği içindedir ve doğrulanmış bilgileri elde edildikçe paylaşmayı sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı. Kazanın nedeni henüz bilinmiyor.

Erken alımların, ESPO’nun olağan ticaret modelinden bir sapmaya işaret ettiği belirtiliyor. Nispeten akışkan olması ve düşük kükürt içeriğine sahip olması nedeniyle “hafif, tatlı” sınıfı olarak adlandırılan bu petrolün Kozmino’dan Çin’e sevkiyatı yaklaşık bir hafta sürüyor ve bu nedenle alıcıların, yükleri çok önceden temin etmek için genellikle pek bir nedeni olmuyor.

Ancak, Orta Doğu’daki çatışmanın Basra Körfezi’nden yapılacak sevkiyatların geleceğini belirsiz hale getirmesi nedeniyle, rafineriler artık arzı güvence altına almak için bedel ödemeye hazır görünüyor.

Vortexa Ltd.’nin Çin piyasa başanalisti Emma Li, “Unipec’in öncülüğündeki Çinli büyük petrol şirketleri, Temmuz ayından bu yana Rus ESPO petrolünü yoğun şekilde satın alıyor. Orta Doğu’daki son gelişmeler ise Ağustos ve Eylül aylarındaki alımları hızlandırdı” dedi.

İthalat mart ayından bu yana en yüksek seviyede

Alımlar, Rusya’dan Çin’e yönelik akışı halihazırda artırdı. Veri analiz şirketi Kpler’e göre, aylık deniz yoluyla yapılan ithalat, Orta Doğu’daki çatışmanın bölgesel petrol arzını ilk kez kesintiye uğrattığı Mart ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaşma yolunda ilerliyor. Çin, Temmuz ayında şu ana kadar günde yaklaşık 1,4 milyon varil Rus ham petrolü ithal etti.

Öte yandan ABD’de teklif edilen bir yasa yasa tasarısı, Çin dahil, Rus ham petrolü ve doğalgazının büyük alıcılarına gümrük vergileri getirebilir. Bunun da kısa vadede alım yapma eğilimini daha da artırabileceği belirtiliyor.

Kaynak: Bloomberght

Deniz güvenliği kaynakları, Yemen sınırına yakın, Suudi Arabistan'ın güneyindeki Cizan Limanı açıklarında Encelia'ya yönelik saldırıyı doğruladı.

Reuters, Layla'ya yönelik saldırıyı henüz doğrulayamadı. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Suudi tankerlerine yönelik iki saldırının gerçekleştiğini söyledi.

Husiler pazartesi günü Suudi Arabistan'a karşı deniz ablukası ilan ederek, ABD'nin İran ile yürüttüğü savaşta potansiyel yeni bir cephe açtı.

Sektör kaynaklarının verdiği bilgiye göre, Perşembe itibarıyla Kızıldeniz'in güneyinden gerçekleştirilen seferler için gösterge niteliğindeki savaş riski sigorta primleri, gemi değerinin yüzde 1'inin üzerine yükseldi. Bu oran salı günü yaklaşık yüzde 0,75, Husilerin açıklamasından önceki hafta ise yüzde 0,3 seviyesindeydi.

Aynı kaynaklar, Suudi limanlarına uğrayan bazı denizcilik şirketleri ile Suudi bağlantılı gemiler için savaş riski primlerinin yüzde 3'e kadar çıktığını belirtti. Bu oranlar, Kızıldeniz'deki Cizan ve Eş-Şukayk gibi Yemen'e daha yakın güney Suudi limanlarından yapılan seferler ile daha güneyde Aden Körfezi'ne açılan Bab el-Mendeb Boğazı geçişleri için geçerli.

Savaş sigortası primlerindeki küçük artışlar bile yedi günlük bir seferde yüz binlerce dolarlık ek maliyet yaratıyor.

Kaynaklara göre, kıyı boyunca daha kuzeyde yer alan ve Süveyş Kanalı'na daha yakın olan Cidde ve Yenbu limanları için savaş riski primi ise daha düşük risk profili nedeniyle şimdilik yaklaşık yüzde 0,1 seviyesinde bulunuyor.

Bu hafta Yenbu'da Suudi petrolü yükleyen iki Çin süper tankeri çarşamba günü Bab el-Mendeb Boğazı'ndan geçti. Ancak bu gemiler için ne kadar sigorta primi ödendiği bilinmiyor.

Kızıldeniz'deki deniz trafiği, Husilerin Gazze savaşında Filistinlilerle dayanışma gerekçesiyle Kasım 2023'te Yemen açıklarında başlattığı saldırılardan bu yana tam anlamıyla toparlanamadı.

Grubun ticari gemilere yönelik saldırıları ise geçen ekim ayında Gazze'de ateşkes sağlanmasıyla sona ermişti.

Risk istihbaratı şirketi Verisk Maplecroft'un Orta Doğu ve Kuzey Afrika Baş Analisti Hamish Kinnear, Çin'e ait bir tankerin Bab el-Mendeb Boğazı'ndan sorunsuz geçmesinin, "ablukanın, 2023-2025 dönemindeki Husi Kızıldeniz deniz taşımacılığı karşıtı kampanyasında olduğu gibi Suudi ve Batılı çıkarlarla bağlantılı gemileri hedef alacağını gösterdiğini" söyledi.

Kinnear, "Denizcilik şirketleri artık iki önemli ticaret boğazında artan risklerle karşı karşıya. Husi tehditleri nedeniyle çok sayıda gemi şimdiden rotasını değiştirmek zorunda kaldı" dedi.

ABD Başkanı, Truth sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nda saldırıya uğrayan gemilerin, bunların taşıdığı yüklerin veya ilgili diğer tüm unsurların göreceği zararın, ABD’nin elinde bulunan dondurulmuş İran varlıklarından karşılanacağını açıkladı.

Aksi yönde bir duyuru yapılana dek söz konusu uygulamanın devam edeceğini vurgulayan Trump, "Bu zararlar çok büyük tutarlara ulaşabilir, ancak bunun adil ve hakkaniyete uygun olan yaklaşım olduğuna inanıyorum" dedi.

Yeni yaptırım paketi çerçevesinde 94 banka ve büyük finans kuruluşunun varlıkları donduruldu. Ayıca 33 Rus finans kuruluşuna daha işlem yasağı getirildi. Yaptırımların aşılmasına yardımcı olduğu belirlenen Rusya dışındaki 4 banka ve 14 kripto platformu da hedef alındı. AB, Rusya’nın kullandığı kripto hizmetlerini barındıran üçüncü ülkelere kapsamlı işlem yasağı getirilmesini sağlayacak bir mekanizma da oluşturdu.

AB Konseyi’nden yapılan açıklamaya göre yaptırımlar çerçevesinde Rusya’nın "gölge filosuna" bağlı 41 gemi daha yaptırım listesine alındı. Böylece yaptırım uygulanan toplam gemi sayısı 673’e yükseldi. Ayrıca Rusya’daki üç rafineri ve Belarus’taki büyük bir rafineri dahil olmak üzere petrol sektöründen 19 kişi ve kuruluş da yaptırım listesine alındı. Yaptırımlar dahilinde Rus savunma sanayii ile bağlantılı 56 kişi ve kuruluş da listeye alındı. Rus petrolüne uygulanan tavan fiyatı da piyasa şoklarına karşı bir yıllığına donduruldu.

Kallas: "Son 4 yılın en kapsamlı paketi"
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, yeni paketin "Rusya’nın savaş ekonomisinin işlemesini sağlayan finans sistemi, askeri sanayi kompleksi ve enerji sektörünü hedef alan kapsamlı önlemler içerdiğini" söyledi. Kallas, 21. yaptırım paketinin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i "en fazla zarar göreceği yerden vurduğunu" ve Rusya’nın savaşı sürdürmek için ihtiyaç duyduğu finansman kaynaklarını kestiğini söyleyerek, "Bu, 218 kişi ve kuruluşun listeye alındığı son 4 yılın en kapsamlı yaptırım paketi. Moskova’nın savaşını sürdürmesine yardımcı olan 100’den fazla banka ve kripto hizmeti sağlayıcısını, 40’ı aşkın gölge filo gemisini ve Rusya ile Belarus’taki bazı petrol rafinerilerini hedef aldık. Rusya’nın sivillere, altyapıya ve kültürel mirasa yönelik aralıksız saldırılarına da karşılık veriyoruz. Rusya’nın uzun menzilli insansız hava araçlarının üretiminde rol oynayan kilit aktörler dahil, askeri sanayi alanında faaliyet gösteren 50’den fazla kuruluşu yaptırım listesine aldık" dedi.

Yaptırımlara en güçlü itiraz Yunanistan’dan geldi
Rusya’ya yönelik 21. yaptırım paketine en güçlü itiraz, Yunanistan’dan geldi. Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımacılığında Avrupa pazarına hakim olan Yunanistan, 2027 yılı Ocak ayının başından itibaren devreye girecek Rus LNG yasağının değiştirilmesini talep ederek, Yunanistan’ın Rus LNG’sini AB dışındaki pazarlara taşımayı sürdürebilmesi için kapsamlı muafiyet talebinde bulundu. Paketin tamamını tehlikeye atan çalkantılı müzakerelerin ardından Yunanistan’a bir yıllık muafiyet getirilmesi konusunda uzlaşma sağlandı.

TotalEnergies Üst Yöneticisi Patrick Pouyanné, yatırımcılarla düzenlenen telekonferansta, şirketin 2022’de Rusya’daki 4,1 milyar dolarlık varlığını kayıtlardan çıkardığını söyledi.

Bu tutarın büyük bölümünü Arktik LNG 2 hisseleri oluşturdu. Projenin yüzde 60’ını elinde tutan Novatek ise hisselerin devri için süreç başlattı.

Pouyanné şöyle dedi: “Novatek, Arktik LNG 2’nin yüzde 10’unun iştiraklerinden Nordline’a devri için görüşmeleri başlattı ve bu, Rusya Devlet Başkanı tarafından onaylandı. Novatek’in başlattığı devir sürecinin yakında tamamlanmasını bekliyoruz.”

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, haziran ayı başında imzaladığı kararnameyle Nordline’ın, Fransız TotalEnergies’in iştirakinden Arktik LNG 2 şirketinin yüzde 10’unu satın almasına izin verdi. İlgili belge, Rusya’nın hukuki bilgi portalında yayımlandı.

Belgede, satın alacak şirketin adı dışında kimlik bilgileri yer almadı. Arktik LNG 2’nin yüzde 60’ına sahip Novatek, bu yılın mayıs ayında Nordline adıyla yüzde 100 kendisine ait bir iştirak kurdu.

Arktik LNG 2 projesi, her biri yılda 6,6 milyon ton sıvılaştırılmış doğalgaz üretecek üç hattan oluşuyor. İlk hat 2024’te çalışmaya başladı.

ABD Hazine Bakanlığı, Arktik LNG 2’yi Kasım 2023’te yaptırım listesine aldı.

Aralık 2023’ün ortasında Novatek’in, ABD yaptırımları nedeniyle bazı müşterilerine yapacağı teslimatlar için mücbir sebep ilan ettiği öğrenildi.

Interfax kaynakları, sıvılaştırılmış doğalgaz teslimatlarına ilişkin mücbir sebep ilanını, bankalar ile gemi sahiplerinin tutumuna bağladı.

Bankalar ve gemi sahipleri, projeye uygulanan yaptırımların ardından finansman ve taşımacılık hizmeti vermenin kendileri açısından risk yaratmasından çekiniyordu.

Kaynaklar, Novatek’in sorunu çözmek için teslimatlara ara verdiğini, mücbir sebep ilan ederek teslimatların gecikmesi halinde karşılaşabileceği ceza riskini ortadan kaldırdığını söyledi.

Kommersant gazetesi de Rus hükümetindeki kaynaklara dayandırdığı haberinde, Arktik LNG 2’nin yabancı hissedarlarının ABD yaptırımları nedeniyle projedeki sözleşmeleri kapsamında mücbir sebep ilan ettiğini yazdı.

Bu hissedarlar arasında TotalEnergies, Çinli CNPC ve CNOOC ile Japon Mitsui ve JOGMEC şirketlerinin oluşturduğu konsorsiyum yer alıyor. Her hissedarın projede yüzde 10 payı var.

TotalEnergies, projenin ABD yaptırımlarına alınmasının ardından ilan edilen mücbir sebep nedeniyle 2024’te Arktik LNG 2’den sıvılaştırılmış doğalgaz almayacağını daha önce doğruladı.

Arktik LNG 2’nin yüzde 60’ı Novatek’e ait. TotalEnergies, CNPC ve CNOOC ile Mitsui ve JOGMEC konsorsiyumu ise yüzde 10’ar paya sahip.

Kaynak: Harici

Yetkililer, deniz tabanında ciddi tahribata yol açan ve balıkların üreme alanlarına zarar veren yasa dışı trol avcılığının, su ürünleri kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından büyük bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekti. İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün, deniz ekosisteminin korunması, balık stoklarının devamlılığının sağlanması ve yasa dışı avcılığın önlenmesi amacıyla Sahil Güvenlik ekipleriyle koordinasyon halinde denetimlere aralıksız devam edeceği vurgulandı.

Antalya Denizcileşme Platformu Başkanı ve önceki dönem DTO Antalya Şubesi yöneticisi İzzet Ünlü, Antalya Limanı’ndaki mevcut "dar boğaz" sorununun temel nedenlerini açıkladı.

Antalya Limanı'ndaki temel dar boğazın ticari yük, serbest bölge lojistiği ve lüks kruvaziyer turizminin aynı dar alanda sıkışması olduğunu belirten Ünlü, şunları kaydetti:

"Liman içi havuz genişliğinin dev gemiler için yetersiz olması ve işletme hakkının 2028’de bitecek olmasından kaynaklanan hukuki belirsizliğin büyük yatırımları engellemesidir. Antalya Limanı’nın işletme süresinin ihalesiz olarak 2047 yılına kadar uzatılmasına yönelik yasal düzenleme, Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edilmiştir. 2022 Torba Yasa Düzenlemesi ile aralarında Antalya Limanı’nın da bulunduğu 18 limanın sözleşme sürelerinin ihalesiz olarak 49 yıla (Antalya için 2047 yılına) tamamlanmasının önü açılmıştı. Limanın işletmecisi QTerminals de bu kanuna dayanarak ek sözleşme imzaladığını duyurmuştu."

Anayasa Mahkemesi’nin, limanların ihalesiz ve rekabet ortamı yaratılmadan devredilmesinin ‘özelleştirme değerinin altında kalınmasına yol açabileceği’ ve fırsat eşitliğini bozduğu gerekçesiyle bu düzenlemeyi iptal ettiğini anımsatan Ünlü, "Bu nedenle limanda bir belirsizlik ortaya çıkmıştır. AYM’nin bu kararı nedeniyle 2047 uzatması hukuken geçersiz kalmış ve limanın sözleşme bitiş tarihi yeniden Ağustos 2028 sınırına çekilmiştir" dedi.

"Belirsizlik yatırım iştahsızlığı yaratıyor"

Limanın işletme süresinin 2047’ye uzatılamaması ve hukuki davanın sürmesinin, limanda ‘yatırım iştahsızlığı’ yarattığını öne süren Ünlü, şöyle devam etti.

"Şirketler 2028 sonrası için önlerini göremediklerinden, dev kruvaziyer gemilerinin manevra yapabileceği yeni rıhtımlar inşa etmek gibi büyük bütçeli altyapı yatırımlarını askıya almaktadır. Bu nedenle Antalya’nın turizm ve deniz ticaretindeki kapasite sorununu çözmek için gözler, hükümetin 2028 sonrasına yönelik yapacağı yeni ve şeffaf bir ihale düzenlemesine veya kamu eliyle işletme senaryolarına çevrilmiştir."

90 metrelik yatlar üretiliyor

Antalya Serbest Bölgesi’nin lüks yat üretiminde kalitesi ile dünyada ‘Antalya Markası’ yarattığını anımsatan İzzet Ünlü, açıklamasında şu görüşlere yer verdi.

"Antalya, dünyada İtalya'nın ardından ikinci sıraya yükselmiş ve 70-90 metrelik süper yatlar üretmeye başlamıştır; ancak bu başarı, tersanelerin acil ihtiyaç duyduğu rıhtım, deniz bağlantılı üretim alanı ve kapalı hangar kapasitesini son sınırına kadar zorlamaktadır."

Kaleiçi Kruvaziyer Liman projesi

Kaleiçi Yat Limanı Mendireğinin kentin deniz turizmi ve kültürel mirası açısından önemi yer tuttuğunu ifade eden Ünlü, açıklamasında şu görüşlere yer verdi.

"Tarihi limanı ve Kaleiçi'ni Akdeniz'in sert dalgalarından koruyan hayati bir koruma kalkanıdır; hem yatların güvenle barınmasını sağlar hem de yerli ve yabancı turistlerin kentin tarihi dokusuyla deniz üzerinden buluştuğu simgesel bir yürüyüş alanıdır. Kaleiçi Kruvaziyer Liman Projesi şehre ekonomik katkı yaratacaktır. Üst segment turisti doğrudan tarihi merkeze indirerek esnafın gelirini artıracak, kentin havalimanı ve planlanan hızlı tren hatlarıyla lojistik entegrasyonunu güçlendirecek ve Antalya'yı Akdeniz'deki ana kruvaziyer rotalarından biri haline getirecektir."

Mevcut Antalya Limanı'nı genişletmeye çalışmanın mühendislik ve ekonomi açısından yetersiz kaldığından, kent merkezini baskılamayacağını doğu-batı aksına yayılmış, derinliği ve manevra sahası optimize edilmiş bağımsız yeni liman alanlarının ancak makro stratejiyle oluşturulabileceğini vurgulayan Ünlü, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kaleiçi Yat Limanı Mendireği Rehabilitasyon Projesi'nin temel amacı asırlara meydan okuyan tarihi mendireğin zamanla Akdeniz'in şiddetli dalgaları ve dip akıntıları nedeniyle uğradığı yapısal aşınmaları gidermek ve sismik güvenliğini artırmaktır. Bu kapsamda, tarihi dokuya zarar vermeyecek özgün malzemelerle su altı ve su üstü tahkimat çalışmaları yapılmakta, yürüyüş yolları estetik ve güvenli hale getirilerek limanın hem dalga koruma işlevi hem de kültürel mirası geleceğe taşınmaktadır. Antalya, küresel turizm arenasında bir marka kent olmasına rağmen, deniz turizmi ve liman altyapısı bağlamında kronik bir kapasite sorunuyla karşı karşıyadır. Mevcut liman sınırları içinde, hukuki süreçler hızlandırılarak sadece kruvaziyer odaklı, derinliği ve manevra sahası optimize edilmiş yeni bir rıhtım hızla inşa edilmelidir. Antalya’nın doğu-batı aksındaki 640 kilometrelik sahil şeridi incelenmeli, kent merkezini baskılamayacak, lojistik entegrasyonu güçlü (havalimanı ve planlanan hızlı tren hatlarına yakın) bağımsız bir Antalya Ana Kruvaziyer Limanı Projesi master planı hazırlanmalıdır. Kentin 640 kilometrelik sahil potansiyelini kullanmak için mevcut limanı yamamak yerine, hukuki engelleri aşan, müstakil ve modern bir ana kruvaziyer limanı projesi şarttır."

"Kaleiçi Antalya’nın gelecek vizyonu olabilir"

Antalya Sanayici ve İş İnsanları Derneği (ANSİAD) İklim Değişikliği ve Çevre Çalışma Masası Başkanı, ARÜV A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı Cem Arüv de, Kaleiçi'nin temel sorunu turist fazlalığı olmadığını, ekonomik potansiyelini tam kullanamadığını söyledi. Turist sayısının arttığını, ancak şehir ekonomisinin aynı oranda büyümediğini belirten Arüv, şunları kaydetti:

"Turistin önemli bir bölümü tatilini otel sınırları içinde tamamlıyor. Kaleiçi ise dünyanın sayılı tarihi kent merkezlerinden biri olmasına rağmen ekonomik hareketten hak ettiği payı alamıyor. Oysa kruvaziyer yolcusu tam tersidir. Gemiden iner, sokağa çıkar. Esnafla buluşur. Restoranda yemek yer, müzeyi gezer. Taksi kullanır. Yerel ürün satın alır. Şehrin ekonomisine doğrudan katkı sağlar. Dünyadaki birçok tarihi liman kenti kruvaziyer turizmini sadece bir ulaşım yatırımı değil, şehir ekonomisinin motorlarından biri olarak görmektedir."

Dünyanın pek çok tarihi liman kentinde bu dengenin kurulduğunu, Antalya'nın da bunu başarabilecek bilgi ve kurumsal kapasiteye sahip olduğunua dikkat çeken Arüv, şöyle devam etti:

"Kruvaziyer limanı yalnızca birkaç geminin yanaşacağı bir yatırım değildir. Doğru planlanırsa bu yatırım; Kaleiçi’nde ulaşımı, meydanları, yaya düzenini, kültürel rotaları, müzeleri, marina bağlantılarını, toplu taşımayı ve kent estetiğini de yeniden ele alma fırsatı sunar. Sorun yalnızca gemi değildir. Sorun şehir vizyonudur. Kaleiçi'nin ihtiyacı daha fazla etkinlik yapmak değil, sürdürülebilir biçimde daha fazla ekonomik ve kültürel hareket üretmektir. Kaleiçi kruvaziyer limanı, doğru planlandığında bunun araçlarından biri olabilir. Tartışılması gereken bir limanın yeri değil, Antalya'nın gelecek vizyonudur."

Kaynak: Ekonomim

’KIYEM-1’ hızlı tahlisiye botu tarafından yedeklenen tekne Eceabat'a yanaştırıldı.

Birleşik Krallık Deniz Operasyonları Ajansı (UKMTO) ise, Suudi Arabistan'ın Al Shuqaiq bölgesinin yaklaşık 130 km güneybatısında seyreden bir tankerin şüpheli bir saldırıya uğradığı yönünde bildirimde bulunduğunu açıkladı. Tankere bilinmeyen bir cismin isabet etmesi sonucu yangın çıktığı ve mürettebatın alevlere müdahale ettiği aktarıldı. Can kaybı, yaralanma ya da çevresel etki yaşanmadığı ifade edildi.

Husiler, Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası başlattıklarını duyurmuştu

Yemen’deki İran destekli Husilerden 20 Temmuz’da yapılan açıklamada, Yemen'e uygulanan ablukanın karşılığı olarak Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası başlatıldığı bildirilmişti. Husilerin silahlı kanadının sözcüsü Yahya Saree, bu adımın "ablukaya karşı abluka" ilkesi doğrultusunda hayata geçirildiğini belirtmişti. Yemen'in başkenti Sana'daki havalimanına yönelik ablukanın sürmesinin "kabul edilemez olduğunu ve buna tahammül edilmeyeceğini" ifade eden Saree, "Yemen Silahlı Kuvvetleri, tüm seçeneklere karşı tam hazırlık içinde olduğunu ve pervasız Suudi düşmanın her türlü düşüncesiz adımına karşı hazır olduğunu vurgulamaktadır" demişti.

Kıran, “Karadeniz’de saldırıya uğrayan Türk bayraklı Reyhan Sarı adlı dökme yük gemisinde bir denizcimizin hayatını kaybetmesinin derin üzüntüsünü yaşıyoruz” dedi.

“Saldırıda hayatını kaybeden denizcimize Allah’tan rahmet, kederli ailesine, yakınlarına ve şirketine başsağlığı, yaralanan denizcilerimize acil şifalar diliyoruz” diyen Tamer Kıran, “Karadeniz’de son dönemde sivil ticaret gemilerine yönelik giderek artan saldırıların son bulması, gemilerimizin ve denizcilerimizin can güvenliğinin korunması amacıyla başta Dışişleri Bakanlığımız olmak üzere ilgili makamlar ve ülkelerin temsilcilikleri nezdindeki girişimlerimizi sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.

Kıran, denizcilerin can güvenliğini tehdit eden saldırıların bir an önce son bulmasını temenni ettiğini söyledi.

7DENİZ

Ancak özellikle büyük tonajlı gemile­re getirilen yeni tonaj şartının teşvikten yararlanmayı zorlaş­tırdığı belirtiliyor. Yönetmeli­ğe göre, 12 bin groston ve üze­rindeki bir geminin yerine in­şa edilecek yeni geminin en az mevcut geminin yarısı, 12 bin grostonun altındaki gemilerde ise en az üçte biri büyüklüğünde olması gerekiyor.

Armatörler, bu düzenlemenin özellikle bü­yük tonajlı gemi yatırımlarında Türkiye’nin rekabet gücünü za­yıflattığını savunuyor. Öte yan­dan Türkiye’nin yaşlanan kos­ter filosunda da hurda teşviki tek başına yeterli görülmüyor. Yaklaşık 3 bin grostonluk bir ge­miden elde edilen 750 bin ila 1 milyon dolarlık hurda gelirinin, 8-9 milyon dolara ulaşan yeni gemi yatırımını finanse etmeye yetmediği belirtiliyor.

Türk Armatörler Birliği (TAB) Başkanı Cihan Ergenç, yeni düzenlemenin mevcut ha­liyle armatör açısından uygula­nabilir olmadığını savundu. Ergenç, “Teşvik uygulanabilir ol­makta uzak. Koşullar bu haliyle daha da zorlaştı. Finansman ve maliyetler göz önüne alındığın­da süreç armatör için oldukça güç. Ancak filomuzun mutlaka yenilenmesi gerekiyor” değer­lendirmesinde bulundu.

“Önemli ama tek başına yeterli değil”

Dünya'dan Aysel Yücel'in haberine göre; Kos­ter Armatörleri ve İşletmecile­ri Derneği (KOSDER) Başkanı Neslihan Torlak, ortalama yaşı 30 yıla yaklaşan Türk koster filo­sunun yenilenmesinin derneğin kuruluşundan bu yana en önem­li hedeflerinden biri olduğunu söyledi. Hurda teşvikinin yaşlı gemilerin filodan çekilmesi açı­sından doğru bir adım olduğunu belirten Torlak, tek başına yeter­li olmayacağını ifade etti.

Torlak, “Yeni gemi inşa mali­yetlerinin ulaştığı seviyeler dik­kate alındığında yalnızca hurda teşvikiyle filonun istenilen öl­çekte yenilenmesi mümkün gö­rünmüyor. Sektörün önündeki en büyük engel uygun koşullar­da ve uzun vadeli finansmana erişim. Hurda teşvikinin, yatı­rım teşvikleri ve düşük maliyet­li proje finansmanıyla destek­lenmesi gerekiyor” dedi.

Çin’de yaptırmak daha cazip

Sektör temsilcilerine göre düzenlemenin en önemli soru­nu, büyük tonajlı gemilerin ye­rine yine büyük tonajlı gemi in­şa edilmesini zorunlu kılması. Bu segmentte Türkiye’nin Çin tersaneleriyle maliyet açısın­dan rekabet edemediğini belir­ten armatörler, büyük yatırım­ların yine Uzak Doğu’ya kaya­cağını ifade ediyor. Öte yandan Türkiye’nin yaşlanan koster filosunda da hurda teşviki tek başına yeterli görülmüyor. Yak­laşık 3 bin grostonluk bir ge­miden elde edilen 750 bin ila 1 milyon dolarlık hurda gelirinin, 8-9 milyon dolara ulaşan yeni gemi yatırımını finanse etmeye yetmediği belirtiliyor.

En büyük kazanım bayrak şartı

Sektör temsilcilerine göre düzenlemenin en önemli kaza­nımı, teşvikten yararlanacak gemiler için Türk bayrağı taşı­ma süresinin iki yıldan üç aya indirilmesi oldu. Ancak hurda­ya ayrılacak gemilerin büyük bölümünün 25-30 yaşın üze­rinde olduğuna dikkat çeken yetkililer, bu yaştaki gemilerin Türk bayrağına geçişinde yaşa­nabilecek uygulama sorunları­nın teşvikin etkisini sınırlaya­bileceğini ifade etti.

10 yıldır finansman engelini aşamıyor

İlk kez 2015 yılında büyük beklentilerle yürürlüğe giren hurda teşvikiyle her yıl yakla­şık 20 geminin yenilenmesi he­deflenmişti. Ancak geçen 10 yıl­da finansman desteği sağlana­madığı için beklenen dönüşüm gerçekleşmedi. Türk sahipli fi­loda bugün 30 yaşın üzerinde 200’den fazla gemi bulunurken, sektör temsilcileri yaşlanan fi­lonun yenilenmesi için artık ye­ni yönetmeliklerden çok güçlü bir finansman paketine ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor.

Sek­törde yaşlı filonun yenilenebil­mesi için 1980’li yılların başın­da uygulanan Gemi İnşa Sanayii A.Ş. (GİSAD) fonuna benzer bir modelin yeniden hayata geçiril­mesi gerektiğini savunanlar da var. Temsilciler, sektörün asıl ihtiyacının düşük öz kaynaklı, uzun vadeli ve düşük maliyetli bu tür bir proje finansmanı ol­duğuna dikkat çekiyor.

Sektörün umut bağladı­ğı kaynaklardan biri de Dün­ya Bankası’nın yaklaşık 70 yıl sonra Türkiye denizcilik sek­törü ve yeşil dönüşüm projeleri için ayırdığı 200 milyon dolar­lık finansman. Denizcilik sek­törü temsilcileri bu fırsatın da henüz değerlendirilemediğini belirterek, Ulaştırma ve Altya­pı Bakanlığı koordinasyonun­da bu kaynağın bir an önce dev­reye alınmasını talep ediyor.

İki yıldır sipariş alamayan tersanelere umut oldu

Hurda teşviki, son dönemde sipariş defterleri hızla boşalan Türk tersaneleri için de umut oldu. Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Talha Pepe, düzenlemeyi sektör adına olumlu bir adım olarak değerlendirdi.

Pepe, “Teşviki yakından takip ediyoruz. Özellikle tersanelerin sipariş defterlerinin önceki yıllara göre çok daha zayıf olduğu bu dönemde önemli bir destek sağlayacağını düşünüyoruz. Elbette uygulamada giderilmesi gereken eksik yönler olabilir. Bunların zaman içinde geliştirilerek teşvikin daha kapsayıcı hale geleceğine inanıyoruz. Denizcilik sektörünün bu ve benzeri teşviklere gerçekten ihtiyacı var” dedi.

Artan maliyetler, yüksek enflasyon ve kur baskısı nedeniyle rekabet gücü zayıflayan Türk tersaneleri, küresel gemi talebindeki artışa rağmen yeni sipariş almakta zorlanıyor. Sektör kaynakları, geçmişte düzenli olarak sipariş alan bir çok tersanenin bir yılı aşkın süredir yeni iş alamadığını, bazı tersanelerin ise iki yıldır yeni sipariş alamadığını belirtiyor.

Yönetmelikte neler değişti?

Hurda teşvikinden yararlanmak için Türk bayrağı taşıma süresi 2 yıldan 3 aya indirildi. Serbest bölgelerde faaliyet gösteren kıyı tesisleri yüklenici kapsamına alındı. 12 bin GT ve üzerindeki gemilerde yeni inşa edilecek geminin en az mevcut geminin yarısı, 12 bin GT altındaki gemilerde ise en az üçte biri büyüklüğünde olması şartı getirildi.

Denizcilik sektörünün geleceği, emniyet, dijital dönüşüm, karbonsuzlaşma ve otonom gemiler gibi kritik başlıkların ele alındığı panelde Prof. Dr. Oral Erdoğan, klas kuruluşlarının değişen rolü ve deniz emniyetinin geleceğine ilişkin değerlendirmelerini katılımcılarla paylaştı.

Panele, Türk Loydu Vakfı Sayman Üyesi Mustafa Zorlu ile Türk Loydu Uygunluk Değerlendirme Hizmetleri A.Ş. Genel Müdürü Hüseyin Doğar da katılım sağladı.

Konuşmasının açılışında bankacılık sektörünün risk yönetiminde geçirdiği dönüşümü örnek gösteren Prof. Dr. Oral Erdoğan, denizcilik sektörünün de benzer bir yaklaşımla ilerlemesi gerektiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Bankacılık sektörü geçmişte yaşanan krizlerden önemli dersler çıkardı. Bugün banka riskleri gerçek zamanlı olarak ölçülebiliyor, izlenebiliyor ve gerekli müdahaleler zamanında yapılabiliyor. Aynı yaklaşım denizcilik sektörü için de geçerli olmalıdır. Gemilere ilişkin tüm risklerin belirlenmesi, ölçülmesi, sürekli izlenmesi ve etkin şekilde yönetilmesi; deniz emniyetinin daha ileri seviyelere taşınmasının temelini oluşturacaktır. Bu hedefe ancak armatörler, işletmeciler, tersaneler, klas kuruluşları, sigorta şirketleri ve idarelerin ortak çalışmasıyla ulaşılabilir."

Panel kapsamında klas kuruluşlarının önümüzdeki dönemde karşılaşacağı en önemli zorluklara da değinen Prof. Dr. Erdoğan, sektörün karbonsuzlaşma ve dijitalleşme süreçlerinin klas kurallarını hızla dönüştürdüğünü ifade etti. Alternatif yakıt sistemleri, yapay zeka destekli yazılımlar, siber güvenlik çözümleri ve karbon yakalama teknolojilerinin güvenli şekilde hayata geçirilmesinin klas kuruluşlarının en önemli sorumluluklarından biri olduğunu vurguladı.

Klas kuruluşlarının inovasyonu desteklerken emniyetten taviz vermediğini vurgulayan Prof. Dr. Erdoğan, klas kuruluşlarının günümüzde yalnızca kural koyan yapılar olmadığını; risk analizleri gerçekleştiren, mühendislik değerlendirmeleri yapan, simülasyonlar ve pilot uygulamalar aracılığıyla yeni teknolojilerin güvenli şekilde hayata geçirilmesine rehberlik eden kuruluşlar olarak faaliyet gösterdiğini ifade etti.

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve bayrak devletleriyle yürütülen iş birliğinin önemine de dikkat çeken Prof. Dr. Erdoğan, klas kuruluşlarının teknik uzmanlıklarıyla uluslararası düzenlemelerin oluşturulmasına katkı sağladığını ve özellikle Otonom Deniz Yüzey Araçları (MASS) Kodu gibi yeni düzenlemelerin geliştirilmesinde aktif rol üstlendiklerini belirtti.

2030 yılına kadar klas kurallarını en fazla etkileyecek teknolojilerin alternatif yakıt sistemleri, karbon yakalama teknolojileri, yapay zeka uygulamaları, siber güvenlik ve sürekli durum izleme sistemleri olacağını ifade eden Prof. Dr. Erdoğan, sensör teknolojileri, dijital ikiz uygulamaları, uzaktan denetimler ve veri analitiği sayesinde periyodik denetim anlayışından sürekli izleme modeline geçildiğini ve bunun deniz emniyetini önemli ölçüde güçlendireceğini söyledi.

Otonom ve uzaktan kumandalı gemilere yönelik çalışmalar hakkında da değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Erdoğan, klas kuruluşlarının artık yalnızca gemileri değil; uzaktan kontrol merkezlerini, haberleşme altyapılarını, yazılım güvenilirliğini, siber güvenlik sistemlerini ve acil durum senaryolarını da kapsayan bütüncül bir sertifikasyon yaklaşımı benimsediğini ifade etti. Bu teknolojilerin güvenlik seviyesinin geleneksel gemilerden en az aynı, mümkünse daha yüksek olması gerektiğinin altını çizdi.

Türk Loydu’ndan yapılan açıklamada, “Türk Loydu, uluslararası platformlarda aktif rol alarak denizcilik sektörünün güvenli, sürdürülebilir ve teknolojik dönüşümüne katkı sunmaya; bilgi birikimi ve teknik uzmanlığıyla küresel ölçekte değer üretmeye devam etmektedir” ifadelerine yer verildi.

7DENİZ

Şirket, ihracat yük alımlarını geçen hafta durdurmasının ardından, Ukrayna’ya yönelik ithalat yüklerini de Romanya’nın Köstence Limanı'na yönlendirme kararı aldı. Köstence’ye gelen yükler Ukrayna’ya kara yoluyla taşınacak.

Kararın, Rusya’nın Chornomorsk bölgesine yönelik yoğunlaşan saldırıları sonrası alındığı, bu saldırılarda kuru ve dökme yük gemilerinin de hedef alındığı bildirildi.

Yaralı gemi mürettebatları Samsun'daki hastanelerde tedavi altına alınırken, gemi yoluna devam ederek bugün sabah saatlerinde Trabzon Limanı'na ulaştı.

Gemiyi acenteliğini yapan Poyraz Denizcilik sahibi Uğur Şahintürk limanda karşılarken, saldırıda hayatını kaybeden gemi personeli Savaş Çakar'ın (54) cenazesinin demir yığınlarının altından çıkartılmasının ardından otopsi için Adli Tıp Kurumu'na kaldırılacağı öğrenildi. Geminin kömür yükünü boşalttıktan sonra limandan ayrılması bekleniyor.

Trump, "Bundan böyle İran'ın Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye füze, roket, insansız hava aracı veya başka herhangi bir silahla ateş açtığı her durumda ABD, başkent Tahran'da veya yakınında bulunanlar da dahil olmak üzere bir köprüyü veya elektrik santralini bombalayıp imha edecek" ifadelerini kullandı.

Xin Long Yang ile Cosnew Lake adlı çok büyük ham petrol tankerleri, Suudi Arabistan’ın Yanbu Limanı’ndan yük aldı. Gemiler Çin’in güneyindeki Qinzhou ve Huizhou limanlarına petrol taşıyor.

Xin Long Yang yeniden güneye döndü

Singapur bayraklı Xin Long Yang, salı günü Bab el Mendeb’e yaklaşırken yön değiştirmiş ve Kızıldeniz’in ortasında beklemeye başlamıştı. Tanker çarşamba gecesi yeniden güneye yöneldi.

Gemi takip verileri, tankerin Yemen kıyısı boyunca ilerleyerek Bab el Mendeb’e yaklaştığını gösterdi. Geminin otomatik tanımlama sisteminde varış limanı Çin’in Qinzhou Limanı olarak yer aldı.

Önceki rota değişikliği, Suudi petrolü taşıyan tankerlerin Süveyş Kanalı’na yönelmeye başladığını göstermişti. Xin Long Yang’ın yeniden güneye dönmesi, armatörlerin risk değerlendirmesinin değiştiğine işaret etti.

Çin bayraklı Cosnew Lake de Xin Long Yang’ın arkasından Bab el Mendeb yönünde ilerliyor. Tankerin Guangdong eyaletindeki Huizhou Limanı’nda yük boşaltması planlanıyor.

Her iki gemi de otomatik tanımlama sistemlerinde Çinli mürettebat bulunduğunu bildirdi. Tankerleri Çinli denizcilik grubu COSCO Shipping yönetiyor.

Gemiler, Asya’nın en büyük rafinerisi Sinopec’in ticaret kolu Unipec tarafından kiralandı. COSCO Shipping ile Sinopec, geçiş kararı ve alınan güvenlik önlemleri hakkında henüz açıklama yapmadı.

Geçiş sayısı 38’den 27’ye indi

Bab el Mendeb’ten geçen gemi sayısı çarşamba günü 27’ye geriledi. Bir önceki gün boğazdan 38 gemi geçmişti.

Son geçişlerin içinde beş petrol tankeri ile bir sıvılaştırılmış petrol gazı taşıyıcısı yer aldı. Bir günlük düşüş yüzde 29’a yaklaştı.

Bazı tankerler yön değiştirirken diğer gemiler Kızıldeniz’de beklemeye başladı. Husilerin Suudi limanlarında yükleme veya boşaltma yapan gemileri hedef alabileceğini açıklaması, risk kapsamını genişletti.

Bab el Mendeb’ten haziran ayında günlük ortalama 7,4 milyon varil petrol ve petrol ürünü geçti. Hacim, küresel petrol üretiminin yaklaşık yüzde 7’sine karşılık geliyor.

Bab el Mendeb’teki baskı, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin düşük kaldığı bir dönemde arttı. Çarşamba günü Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca üç emtia gemisi geçti.

Geçiş sayısı bir önceki gün dört, bir önceki çarşamba ise 18 olarak kaydedilmişti. Gemi takip sistemlerinde çok büyük ham petrol tankerleri ile LNG tankerlerinin görünürlüğü sınırlı kaldı.

Boğaza Umman Körfezi yönünden giren gemilerden biri İran sularından ilerleyen kirli petrol ürünü tankeri oldu. Bir kuru yük gemisi ise takip sinyalini kapatarak karanlık modda seyretti.

Hürmüz ile Bab el Mendeb’in aynı anda baskı altında kalması, Körfez petrolünün hem doğu hem de batı yönlü çıkışını zorlaştırıyor.

Alternatif rota 34 gün ekleyebilir

Bab el Mendeb’in geçilememesi halinde Yanbu’dan Asya’ya giden tankerlerin kuzeye dönerek Süveyş Kanalı üzerinden ilerlemesi gerekecek. Gemiler daha sonra Akdeniz, Cebelitarık ve Afrika çevresini izleyerek Hint Okyanusu’na ulaşacak.

Alternatif güzergâh yolculuğa yaklaşık 10 bin deniz mili ve 34 gün ekleyebilir. Yalnızca ilave navlun maliyetinin gemi başına 5 milyon doları aşabileceği hesaplanıyor.

Tahmine yakıt ve sigorta giderleri dahil değil. Süveyş Kanalı geçişi de her gemi için yaklaşık 1 milyon dolarlık ek ücret oluşturabilir.

Tam yüklü süpertankerlerin Süveyş Kanalı’ndan doğrudan geçememesi, yükün bir bölümünün Mısır’daki SUMED boru hattına aktarılmasını gerektirebilir. Boru hattındaki sınırlı kapasite yeni bir lojistik darboğaz yaratabilir.

Yanbu’nun yükü hızla büyüdü

Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti nedeniyle normal ham petrol ihracatının yüzde 70’ten fazlasını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na yönlendirdi.

Yanbu’dan yapılan petrol ve yakıt sevkiyatı nisandan bu yana günlük ortalama 4,5 milyon varili aştı. Yüklerin yaklaşık yüzde 70’i Asya pazarlarına gönderildi.

Geçen yıl günlük yaklaşık 973 bin varil olan Yanbu çıkışları, son haftalarda 4 milyon varil çevresine yükseldi. Babülmendep’in kapanması, Suudi Arabistan’ın Hürmüz’e karşı oluşturduğu alternatif koridoru da etkisiz hale getirebilir.

Asya rafinerileri açısından kesinti, yalnızca daha yüksek navlun değil yaklaşık bir aylık teslimat gecikmesi anlamına gelebilir.

Körfez’de 253 yüklü tanker birikti

20 Temmuz itibarıyla Basra Körfezi’nde yüklü halde bulunan tanker sayısı 253 olarak hesaplandı. Gemilerin 102’si petrol, 64’ü LNG ve 66’sı sıvılaştırılmış petrol gazı taşıyor.

Geçişlerin düşük kalması, üretim sürse bile yüklerin alıcılara ulaşmasını zorlaştırıyor. Biriken tanker sayısı depolama kapasitesi, navlun fiyatları ve sigorta primleri üzerinde baskı oluşturuyor.

Brent petrolün 96 doların üzerine çıkmasında iki boğazdaki güvenlik riskleri etkili oldu. Tankerlerin Babülmendep’i sorunsuz geçmesi kısa süreli rahatlama sağlayabilir.

Gemilerin saldırıya uğraması, geri dönmesi veya boğazın geçişe kapanması halinde petrol, navlun ve sigorta piyasalarında yeni bir fiyatlama dalgası başlayabilir.

Kaynak: Dünya

Artan tehditler nedeniyle yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyacak bir süpertankerin yükleme planı da iptal edildi. Mevcut güvenlik koşullarında tam yüklü tankerlerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişinin yüksek risk taşıdığı değerlendiriliyor.

Bölgedeki güvenlik endişeleri nedeniyle ham petrol alımları ve sevkiyat planlarında değişikliğe gidilirken, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmelerin tanker operasyonlarını ve küresel enerji ticaretini etkilemeyi sürdürdüğü belirtiliyor.

Irak, dünya petrol piyasasının önemli tedarikçileri arasında yer alırken, Hürmüz Boğazı'nda artan güvenlik riskinin önümüzdeki dönemde sevkiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam etmesi bekleniyor.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.