Deniz güvenliği kaynakları, 274 metre uzunluğundaki Caroline Bezengi adlı tankerin ilk olarak 8 Haziran'da Yemen'in güneyindeki Mukalla Limanı açıklarında gemide sorun yaşandığını bildirdiğini ifade ederek, ilk değerlendirmelerin gemide bir patlama meydana geldiğine işaret ettiğini aktardı.

Kamerun bayraklı Caroline Bezengi, Rusya’nın gölge filosunun bir parçası olarak tanımlanmakta ve İngiltere ile AB tarafından yaptırım listesinde yer alıyor.

Damianu, "Kronos" sahasından elde edilecek gelirin, GKRY ile enerji şirketleri arasında imzalanan sözleşmeler kapsamında belirleneceğini ifade ederek, projenin ilk aşamasında gelirin önemli bir bölümünün geliştirme maliyetlerinin karşılanmasına ayrılacağını kaydetti.
"Kronos" sahasının asıl öneminin Güney Kıbrıs’ı doğal gaz üreten ülkeler arasına sokması olduğuna dikkat çeken Damianu, söz konusu gelişmenin GKRY’nin sözde Münhasır Ekonomik Bölgesi’ndeki (MEB) diğer doğal gaz sahalarının geliştirilmesinin de önünü açacağını ileri sürdü.

Yaklaşık 85 metreküp doğalgaz bulunduğu belirtilen sahadan çıkarılacak gazın, Mısır’daki "Zohr" yatağının mevcut altyapısı kullanılarak işlenmesi, ardından "Damietta" terminalinde sıvılaştırılarak başta Avrupa olmak üzere uluslararası pazarlara ihraç edilmesi öngörülüyor.

Afrodit’te üretim hedefi 2031

Damianu, "Afrodit" doğal gaz sahasına ilişkin nihai yatırım kararının 2027 yılının ikinci yarısında alınmasının beklendiğini, üretimin ise 2031 civarında başlamasının planlandığını belirtti. İsrail ile söz konusu saha konusunda yaşanan anlaşmazlığın ticari boyutunda önemli ilerleme kaydedildiğini ifade eden Damianu, hukuki sürecin tamamlanmasının beklendiğini söyledi.

ExxonMobil-QatarEnergy konsorsiyumunun "Glafkos" ve "Pegasus" sahaları için ticari işletilebilirlik bildiriminde bulunduğunu aktaran Damianu, bu sahalara ilişkin nihai yatırım kararının 2029’da alınmasının, üretimin ise 2033 yılında başlamasının öngörüldüğünü kaydetti.

Yüksek elektrik fiyatlarına doğal gaz çözümü

Güney Kıbrıs’taki yüksek elektrik fiyatlarının düşürülmesinde doğal gazın önemli rol oynayacağını belirten Damianu, Vasiliko’daki doğal gaz altyapı projesinin Rum hükümetinin öncelikleri arasında yer almaya devam ettiğini ifade etti. Proje için yeni ihale sürecinin başlatıldığını açıklayan Damianu, sözleşmenin mümkün olan en kısa sürede sonuçlandırılmasının ve projenin yeni gecikmeler ya da hukuki sorunlar yaşanmadan tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi.

Elektrik arz güvenliği açısından enerji depolama yatırımlarına da değinen Damianu, Elektrik İletim Sistemi Operatörü’nün toplam 120 MW kapasiteli enerji depolama sistemi geliştirilmesi için çalışma yürüttüğünü bildirdi.

Rum Elektrik İdaresi (AİK) ile özel sektörün de depolama projeleri üzerinde çalıştığını kaydeden Damianu, yatırımcıların izin süreçlerine ilişkin taleplerinin değerlendirildiğini belirtti.

GSI projesi yeniden değerlendiriliyor

Güney Kıbrıs ile Yunanistan arasında denizaltı kablolarıyla elektrik bağlantısı kurulmasını öngören "Great Sea Interconnector" (GSI) projesinin de güncellenmiş teknik ve ekonomik veriler ışığında değerlendirildiğini açıklayan Damianu, Avrupa Yatırım Bankası’nın değerlendirmesinin tamamlanmasının beklendiğini söyledi.

Lübnan ile muhtemel elektrik bağlantısına ilişkin çalışmaların GSI projesiyle çelişmediğini savunan Damianu, Dünya Bankası desteğiyle yürütülen çalışmanın yalnızca ön fizibilite niteliğinde olduğunu kaydetti. Damianu, Güney Kıbrıs’ın elektrik izolasyonunu azaltacak ve enerji güvenliğini artıracak bütün seçeneklerin teknik ve ekonomik veriler doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Rekabetçi elektrik piyasasının sektörde önemli bir değişiklik oluşturduğunu belirten Damianu, AİK’in yeni piyasa şartlarında da Rum yönetiminin enerji dönüşümündeki stratejik ortaklarından biri olmayı sürdüreceğini kaydetti.

Hürmüz Boğazı konusunda Umman ile yürütülen müzakerelere değinen Bekayi, Tahran'ın şu anda Washington ile herhangi bir müzakere yürütmediğini ancak aracı ülkeler üzerinden karşılıklı mesaj alışverişinde bulunulduğunu ifade etti.

ABD'yle müzakerelerin Umman'la müzakerelerin gidişatına bağlı olduğuna işaret eden İranlı Sözcü, Umman ile görüşmelerde bu aşamada Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret alınması konusunu değerlendirmediklerini belirtti.

Umman ile müzakerelerin yapıcı ve olumlu ilerlediğini dile getiren Bekayi, ‍‍‍"ABD’nin mevcut politikasını ve deniz ablukasını sürdürmesi halinde Hürmüz Boğazı güvenli bir geçiş güzergahı olmayacaktır" dedi.

Bekayi, deniz ablukasının kaldırılması ve ABD'nin saldırılarını engellemek için sadece diplomasinin yeterli olmadığını ve askeri seçeneklerin de kullanıldığını vurguladı.

Son birkaç ay içinde Minab, Lamerd ve Hürmüz bölgelerinin öne çıktığını ancak bu 3 bölgenin, ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen diğer binlerce savaş suçu vakasını gözden kaçırmaya yol açmaması gerektiğini söyleyen Bekayi, "Lamerd’deki suçlarla ilgili her gün olayın yeni bir boyutu ortaya çıkıyor. Fosfor kullanımı da bunlardan biri. Bu hususları ilgili uluslararası mercilere ilettik." dedi.

Öte yandan İranlı Sözcü, Pakistan'ın İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'yi davet ettiğini ve ziyaretin uygun koşullar altında gerçekleşeceğini kaydetti.

Kaynak: Bloomberght

Akdeniz kıyılarında gözlenen plastik ve mikroplastik kirliliğinin yakından takip edildiğini söyleyen Şahin, "Son dönemlerde Akdeniz kıyılarımızda gözlenen plastik ve mikroplastik kirliliğini yakından takip ediyor, denizlerimizin ve kıyılarımızın korunması için çalışmalarımızı aralıksız sürdürüyoruz. Bakanlık olarak plastik kirliliğini yalnızca kıyılarımıza ulaşan atıklardan ibaret görmüyor, kirliliğin kaynağından taşınım yollarına, havzalardan deniz ekosistemine kadar bütüncül bir anlayışla ele alıyoruz" dedi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı ile Akdeniz'in deniz yüzeyinde ve kıyılarda biriken plastik atıklara yönelik temizlik çalışmaları gerçekleştirildiğini aktaran Şahin, Bakanlığın denetim ekiplerinin de sahadaki çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.

"İlk 10 günde 27 metreküp atık toplandı"

Deniz süpürgesiyle yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Şahin, "Deniz süpürgesiyle başta plastik parçaları olmak üzere ambalaj atıkları, köpük, odunsu materyaller ve diğer yüzer katı atıklar deniz yüzeyinden toplanarak kontrollü şekilde deniz ortamından uzaklaştırılıyor. İlk 10 günlük çalışma kapsamında toplam 27 metreküp atık toplanmış olup temizlik çalışmaları devam ediyor. Biliyorsunuz, Emine Erdoğan'ın hanımefendinin himayelerinde başlattığımız Sıfır Atık Mavi girişimiyle de denizlerimizde sürekli temizlik çalışmaları yapıyoruz. Bu kapsamda bugüne kadar denizlerden 325 bin tondan fazla deniz çöpü topladık. Akdeniz'imizi, kıyılarımızı ve tüm denizlerimizi plastik kirliliğinden korumak için hem kaynağında önlemeye hem de sahada temizlemeye devam edeceğiz. Vatandaşlarımızın da endişelenmemesini, mavi vatanımızı korumak için teyakkuz hâlinde olduğumuzu ifade ediyoruz" diye konuştu.

Merdiven altı işletmelere gece ve gündüz baskın denetim

Antalya'nın farklı sahillerinde parçalanmış plastik atıklar bulunduğuna ve buna bağlı kirlilik oluştuğuna ilişkin şikâyetler üzerine saha çalışmalarına başlandığını belirten Şahin, "Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğümüze; başta Alanya Konaklı sahili, Kleopatra Plajı, Payallar sahili, Avsallar sahili, Kumluca, Kemer ve Phaselis sahili olmak üzere ilimiz sahil kesimlerinde, denizde ve kıyı alanlarında parçalanmış plastik atıklar bulunduğuna ve buna bağlı kirlilik oluştuğuna yönelik şikâyetler ulaşması üzerine denetim ekiplerimizce öncelikle kirliliğin kaynağının tespitine yönelik saha çalışmalarına başlanmıştır. Bu çalışmalarda kirliliğin muhtemel karasal kaynaklarının tespiti için plastik kırarak geri kazanım faaliyeti gerçekleştiren işletmelere ve ayrıca izinsiz olarak faaliyet gösterdiğinden şüphe duyulan, merdiven altı olarak tanımlanabilecek işletmelere gündüz ve gece saatlerinde habersiz şekilde baskın denetimler gerçekleştirilmiştir" ifadelerini kullandı.
Kıyı ilçelerinin belediye başkanlıklarından, izinsiz faaliyet gösterdiği değerlendirilen benzer işletmelerin belirlenmesi ve haklarında gerekli işlemlerin yapılmasının istendiğini ifade eden Şahin, "Ayrıca ilimizde yer alan tüm kıyı ilçelerimizin belediye başkanlıklarından, izinsiz olarak faaliyet gösterdiği düşünülen buna benzer işletmelerin tespit edilmesi, izinsiz faaliyetlerle ilgili gerekli işlemlerin tesis edilmesi, izinli işletmelerde ise gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının titizlikle incelenmesi istenmiştir" diye konuştu.

Arıtma tesisleri ve hat boyunca inceleme

Muhtemel karasal kaynakların bulunması amacıyla ASAT Genel Müdürlüğünden atık su arıtma tesislerinin giriş yapılarının kontrol edilmesinin istendiğini belirten Şahin, plastik kırıntılarının tespit edildiği bölgelerde hat boyunca takip yapılarak kaynağın belirlenmesine yönelik çalışma yürütüldüğünü dile getirdi. Şahin, Antalya'daki merkezi atık su arıtma tesislerinden denetim amacıyla numune alma işlemlerinin de sürdüğünü kaydetti.

Denetim ekiplerinin şikâyetlerin yoğunlaştığı sahillerdeki atıklardan örnek aldığını bildiren Şahin, vatandaşlarla görüşmeler gerçekleştirildiğini ve iletilen benzer şikâyetlerin dikkate alınarak incelemelerin detaylandırıldığını söyledi.

Teknelerin atıklarını öğüterek denize bıraktığı iddiaları araştırılıyor

Vatandaşların, teknelerin bölgeden uzaklaşmasının hemen ardından sahillerde kirliliğin arttığı ve bazı teknelerin atıklarını öğüterek denize bıraktığı yönünde yoğun şikâyette bulunduğunu belirten Şahin, şöyle devam etti: "Özellikle vatandaşlarımızca yoğun şekilde iletilen, teknelerin uzaklaşmasının hemen ardından sahillerde kirliliğin arttığına ve teknelerin atıklarını öğüterek denize bıraktığına yönelik hususlar Sahil Güvenlik Komutanlığı görevlilerimizce değerlendirilmektedir. Kirliliğin muhtemel deniz kaynaklarının tespiti için Sahil Güvenlik ekiplerimizle kirliliğin yoğunlaştığı bölgelere tekneyle ulaşılmış ve sahillere vuran plastik kırıntıları ile benzer özellik gösteren atık malzemelerin deniz açığında serbest şekilde bulunduğu tespit edilmiştir. Vatandaşlarımızdan gelen şikâyetlerde belirtilen, tekne atıklarının kırıcılarla kırılarak denize bırakıldığı iddialarına ilişkin gerekli inceleme ve denetimler de yapılmaktadır."

Akdeniz'e kıyısı bulunan illere resmi yazı

Kirliliğin açık denizden Antalya kıyılarına ulaşma ihtimali üzerine Bakanlık yetkililerinin bilgilendirildiğini dile getiren Şahin, Akdeniz'e kıyısı olan illere muhtemel kirlilik kaynaklarının belirlenmesi amacıyla resmî yazılar gönderildiğini ve Bakanlığın bu illerde de sıkı denetimler gerçekleştirdiğini kaydetti.

Teknelerden kaynaklanabilecek kirliliğe ilişkin İl Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve liman başkanlıklarından oluşan komisyon tarafından Kemer G-Marina, Alanya Limanı ve Alanya Balıkçı Barınağı'nda denetim ve incelemeler yapıldığını belirten Şahin, sahadan alınan numunelerin Antalya'daki tesislerde benzerlerinin bulunup bulunmadığının araştırıldığını söyledi.

Ankara, Konya ve Aydın ile temas kuruldu

Plastik kırıntılarının preslenerek levha hâline getirildiği ve bu levhalardan eşya taşımada kullanılan paletlerin üretildiği yönünde duyumlar aldıklarını açıklayan Şahin, "Plastik kırıntılarının preslenerek levha hâline getirildiği, bu levhalarla eşya taşımaya yönelik palet üretiminin yapıldığı ve bu işlemin Ankara, Konya ve Aydın illerimizde gerçekleştirildiği yönünde duyumlar alınmıştır. Bu hususta da ilgili illerimizle temas hâlindeyiz. Ayrıca gemi taşımacılığında kullanım durumuna ilişkin liman tesislerimizde inceleme ve denetimlerimiz sürmektedir" diye konuştu.

29 büyük akarsuya atık toplama bariyeri

Deniz çevresinin korunması, denizel plastik kirliliğinin önlenmesi ve deniz çöplerinin kaynağında kontrol altına alınması amacıyla Deniz Çöpleri İl Eylem Planı 2025-2030'un yürürlükte olduğunu belirten Şahin, deniz çöplerinin önemli bir bölümünün akarsular aracılığıyla denize taşındığına dikkati çekti. Şahin, "Deniz çöplerinin önemli bir bölümünün akarsular vasıtasıyla denize taşındığı dikkate alınarak, akarsu havzalarında atıkların denize ulaşmadan tutulmasına yönelik çalışmalar kapsamında Antalya Büyükşehir Belediyesi, Finike ilçesindeki Acısu ve Aksu çaylarında atık toplama bariyerleri kurmuş ve bariyerler aktif olarak kullanılmaktadır. Bu bariyer uygulamalarını hepiniz biliyorsunuz. Artırarak devam ediyoruz ve 29 büyük ırmağımızda tamamlayacağız. Bu konuda da bir komisyon oluşturduk. Bariyer yeri tespit komisyonumuzda İl Müdürlüğümüz, DSİ Bölge Müdürlüğümüz, Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri ortak çalışma yapıyor" şeklinde konuştu.

Antalya Büyükşehir Belediyesinde bir deniz süpürgesi bulunduğunu da sözlerine ekleyen Şahin, "Yine Büyükşehir Belediyemizde bir adet deniz süpürgesi bulunuyor. Deniz Çöpleri İl Eylem Planı çerçevesinde bir adet yeni deniz süpürgesi temini sürecini de Büyükşehir yürütüyor" dedi.

Atık alım gemisi için çalışma

Valilik koordinasyonunda yürütülen Mavi Akdeniz İnisiyatifi Projesi kapsamında deniz çöpleriyle mücadeledeki kapasitenin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yapıldığını belirten Şahin, "Yine Valiliğimiz koordinasyonunda yürütülen Mavi Akdeniz İnisiyatifi Projesi kapsamında, deniz çöpleriyle mücadelede mevcut kapasitenin güçlendirilmesi için başta Büyükşehir Belediyemiz olmak üzere ilgili kurumlara gerekli talimatlar verilmiştir. Deniz süpürgeleri, çöp kapanları ve benzeri deniz temizliğiyle ilgili araç gereci tüm ilgili kurumların alması yönünde çalışmalar devam ediyor. Ayrıca teknelerden kaynaklı kirliliğin engellenmesi amacıyla atık alım gemisinin Antalya'da bulunması büyük önem arz etmektedir. Bu konuda da çalışmalarımız sıkı bir şekilde devam etmektedir" dedi.

"Bir kısmı başka ülkelerden geliyor"

Kirliliğin Antalya Valiliği ve paydaş kurumların yanı sıra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının merkez teşkilatı ile Akdeniz'e kıyısı bulunan diğer illerde yürüttüğü çalışmalarla yakından takip edildiğini belirten Şahin, "Bunların bir kısmı kendi ülkemiz içerisinde olanlar. Bir kısmı da Akdeniz'in başka bölgelerinden, başka ülkelerinden geliyor. Daha önce de ifade ettim; Doğu Akdeniz'den gelen Levant akıntısıyla beraber taşınıyor. Bunları da uluslararası platformlara taşıyoruz" dedi.

COP31'in mikroplastik kirliliğinin uluslararası platformda gündeme getirilmesi bakımından önemli bir fırsat olacağını söyleyen Şahin, "COP31 de bunun için bizim açımızdan büyük bir fırsat olacak. Burada da dile getirilecek. Ayrıca İstanbul'da 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında çok geniş katılımlı bir çalıştay yapılacak. Bu çalıştayda ilgili bakanlıklar en üst düzeyde temsil edilecek ve bu çalışmayla beraber mikroplastikler konusu daha detaylı bir şekilde ele alınacak. Belki birtakım yasal düzenlemeler, uluslararası anlaşmalar ve birtakım ihracat, ithalat düzenlemeleri de söz konusu olabilecek. Bu konuyu özellikle Sıfır Atık Vakfı yakından takip ediyor" ifadelerini kullandı.

Antalya Valisi Hulusi Şahin'in açıklamalarda bulunduğu toplantıya Türkiye Çevre Ajansı Çevre Koruma Direktörü Ömer Oral, Deniz Rehabilitasyonu İş Birliği ve Atık Yönetimi Anonim Şirketi Genel Müdür Yardımcısı Levent Erbuzcu, Sahil Güvenlik Komutanı Yarbay Tolga Söylemez ve Muratpaşa Kaymakamı İhsan Kara katıldı.

Belediye ekipleri tarafından gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında göl yüzeyinde biriken müsilaj ve benzeri oluşumlar süpürge tekneleriyle düzenli olarak temizleniyor. Çalışmalarla göl yüzeyinin temiz tutulmasının yanı sıra suyun hava ile temasının artırılması ve göldeki doğal yaşamın desteklenmesi amaçlanıyor.

Gölbaşı Belediyesi ekipleri, gölün farklı noktalarında oluşan birikintileri takip ederek ihtiyaç duyulan bölgelerde temizlik çalışmaları gerçekleştiriyor.

"Mogan Gölü bize bırakılmış bir emanet"

Gölbaşı Belediye Başkanı Yakup Odabaşı, Mogan Gölü’nün yalnızca Gölbaşı için değil, Ankara için de önemli bir doğal değer olduğunu belirterek gölün korunmasına yönelik çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti. Odabaşı "Biz Mogan Gölü’nü yalnızca bugünümüzün değil, çocuklarımızın ve gelecek nesillerimizin de emaneti olarak görüyoruz. Bu nedenle Mogan Gölü’nün korunması, temiz tutulması ve doğal dengesinin sürdürülebilmesi bizim için yalnızca bir belediyecilik görevi değil, aynı zamanda gelecek kuşaklara karşı taşıdığımız önemli bir sorumluluktur. Son dönemde iklim değişikliğinin etkilerini hep birlikte daha fazla hissediyoruz. Artan hava sıcaklıkları, su kaynaklarında meydana gelen değişimler ve su sirkülasyonunun azalması gibi çevresel faktörler göllerimiz üzerinde de baskı oluşturuyor. Mogan Gölü’nde dönemsel olarak görülen müsilaj oluşumlarını da bu çerçevede değerlendiriyor ve ekiplerimizle düzenli olarak müdahale ediyoruz. Belediye ekiplerimiz göl yüzeyinde oluşan birikintileri düzenli olarak temizliyor. Yürüttüğümüz yüzey temizleme çalışmalarıyla gölün hava ile temasını destekliyor, su yüzeyindeki olumsuz oluşumların yayılmasının önüne geçmeye çalışıyoruz. ‘Yeşil Gölbaşı’ hedefimiz doğrultusunda çevreyi koruyan, doğal kaynaklarımızı gözeten ve sürdürülebilir bir anlayışı esas alan çalışmalarımızı artırarak sürdüreceğiz" dedi.

İki farklı 7 gecelik seçenek

Akdeniz Destanı: İspanya, Portekiz & Fas rotası; İspanya, Portekiz ve Fas'ın en dikkat çekici destinasyonlarını bir araya getirirken, hem Barselona (Tarragona) hem de Lizbon limanlarında gece konaklamalı duraklar, seçili limanlarda daha uzun kalış süreleri ve daha az bilinen destinasyonlara ziyaretler sunuyor. 14 gecelik program kapsamında gemi; Malaga (geç saatlere kadar konaklama), Cebelitarık, Kazablanka (geç saatlere kadar konaklama), Cadiz, Lizbon (gece konaklamalı), Tanca, Valensiya, Palma de Mallorca, Sète ve Barselona (Tarragona) (gece konaklamalı) limanlarını ziyaret edecek. Program fiyatları kişi başı 819 eurodan başlıyor.

Bu rota ayrıca iki farklı 7 gecelik seçenek olarak da sunuluyor. Misafirler ister Barselona (Tarragona) - Lizbon, ister Lizbon - Barselona (Tarragona) arasında seyahat edebiliyor. 7 gecelik programların fiyatları ise kişi başı 469 eurodan başlıyor.

Kuşadası başlangıçlı ‘Akdeniz Rivierası’

Batı Akdeniz programını desteklen bir diğer program ise Akdeniz Rivieraları programı. Akdeniz Destanı programını tamamlayarak konumlandırma güzergahı olarak düzenlenen ‘’Akdeniz Rivierası programı, Kuşadası ile Barselona (Tarragona) arasında gerçekleştirilecek iki adet 7 gecelik rotadan oluşuyor. Böylece misafirler Doğu Akdeniz ile Batı Akdeniz arasında kesintisiz bir cruise deneyimi yaşayabilecek.

Kuşadası çıkışlı program; Messina (Sicilya), Napoli, Civitavecchia (geç saatlere kadar konaklama), Nice ve Barselona (Tarragona) (gece konaklamalı) limanlarını kapsarken, dönüş seferi aynı rotanın ters yönünde gerçekleştirilecek. Program fiyatları kişi başı 489 eurodan başlıyor.

Dileyen için toplam 21 gecelik Büyük Akdeniz keşfi

Misafirler, 7 gecelik Akdeniz Rivierası programını Akdeniz İhtişamı rotasına ekleyerek toplam 21 gecelik kapsamlı bir cruise deneyimi oluşturabiliyor. Dileyenler ise buna mevcut 4 gecelik "Iconic Aegean" programını da ekleyerek toplam 26 gecelik özel bir Akdeniz yolculuğuna çıkabiliyor. Tüm cruise paketlerine yemekler, alkolsüz içecekler, Wi-Fi, liman ücretleri ve bahşişleri dahil.

Celestyal Türkiye Direktörü Özgü Alnıtemiz yeni programın Türk misafirlerden ilgi göreceğini belirterek şunları söyledi: "On yılı aşkın süredir Yunan Adaları ve Doğu Akdeniz'de misafirlerimize otantik ve destinasyon odaklı cruise deneyimleri sunmamızla tanınıyoruz. Artık aynı anlayışı Batı Akdeniz'e taşımanın ve misafirlerimizi yeni destinasyonlarla buluşturmanın zamanı geldi. Sadece en popüler limanları ziyaret etmek yerine, Batı Akdeniz'in gerçek karakterini yansıtan rotalar oluşturmak için itinayla çalıştık. Barselona ve Lizbon'daki gece konaklamalarının yanı sıra Sète gibi keşfedilmeyi bekleyen destinasyonlara da programda yer verdik ve bazı limanlarda daha uzun süre kalarak misafirlerimizin ziyaret ettikleri yerlerle daha güçlü bağ kurmalarını hedefledik. Misafirlerimiz ister Barselona ile Lizbon arasında düzenlenen 7 gecelik rotayı, ister amiral gemisi niteliğindeki 14 gecelik Akdeniz Destanı programını tercih etsin, her iki seçenekte de Celestyal'in destinasyon odaklı yaklaşımıyla Batı Akdeniz'i en otantik haliyle keşfetme fırsatı bulacak."

7DENİZ

Anlaşma, Ukrayna tarafından yaptırım uygulanmayan, Rusya’ya ait yük taşımayan ve Rusya mülkiyetinde olmayan gemilerin Novorossiysk yakınlarındaki Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu terminaline uğramasını kapsıyor.

Kiev ayrıca ticari operatörlerin bilgi alışverişinde bulunmasına ve terminale gidiş ve dönüşte daha güvenli geçiş düzenlemeleri yapmasına olanak tanıyan irtibat noktaları oluşturdu.

Bu adım, Ukrayna’nın Novorossiysk çevresindeki tankerlere insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlemesinin ardından haftalar süren artan endişelerin sonucunda geldi. Saldırılar yüklemelerde kesintilere yol açarken, gemi sahiplerinin CPC yükleri için gemi kiralama konusunda giderek daha isteksiz hale gelmesine neden oldu.

CPC boru hattı, Kazakistan’ın dev Tengiz, Kashagan ve Karachaganak sahalarından çıkarılan petrolü Rusya üzerinden Karadeniz’e taşıyor ve küresel petrol arzının yaklaşık %2’sini gerçekleştiriyor. Chevron, boru hattının %15’ine ve Tengiz’de %50 hisseye sahip.

Chevron CEO’su Mike Wirth, saldırıların şirketin Kazakistan’daki faaliyetlerini tehdit etmesi üzerine endişelerini doğrudan Trump yönetimine iletmişti. Washington bunun ardından Kiev’i terminali kullanan Rusya’ya ait olmayan ticari gemileri hedef almaması konusunda uyardı.

Kazakistan daha önce alternatiflere bakmaya başlamıştı; bunlar arasında Gürcistan üzerinden demiryolu ihracatının artırılması da bulunuyordu. Ancak bunların hiçbiri CPC’nin ölçeğiyle boy ölçüşemiyor.

Ukrayna, bu yaz Rusya bağlantılı deniz taşımacılığına yönelik saldırılarını önemli ölçüde artırdı ve Karadeniz ile Azak Denizi genelinde gemilere yönelik yüzlerce saldırı düzenlediğini iddia etti.

Kaynak: splash247.com

Financial Times'in haberine göre, Türkiye ve Kuzey Afrika pazarlarına odaklanan Çinli konteyner taşımacılığı şirketi Sea Legend, bu hafta Arktik üzerinden ilk düzenli konteyner taşımacılığı seferini başlatacak.

Haftalık sefer, Çin'in doğu kıyısındaki Ningbo ile İngiltere'deki Felixstowe arasında, Rusya'nın kuzey kıyılarını takip ederek gerçekleştirilecek. Şirket, bu hizmete, bir zamanlar Çin ve Avrupa'yı birbirine bağlayan İpek Yolu ticaret yoluna atıfta bulunarak "Buzdan İpek Yolu" adını verdi.

Bu sefer, Kuzey Kutup Dairesi'ndeki koşullara bağlı olarak, iki liman arasındaki normalde 40 gün süren deniz yolculuğu süresini yaklaşık yarıya indirecek. Bu hamle, geçen yaz Kuzey Deniz Rotası üzerinden rekor sayıda 23 seferin yapılmasının ardından geldi; bu sayı 2024'te 15 seferdi.

Bölgenin kontrolü üzerindeki jeopolitik rekabete rağmen, nakliye şirketleri, İran destekli bir askeri grup olan Husiilerin geçen ay tehditlerini yenilediği Kızıldeniz'e açılan Bab el-Mendeb Boğazı gibi darboğazlardan kaçınmanın bir yolu olarak bu rotaya giderek daha fazla ilgi gösteriyor.

Husi militanları 23 Temmuz'da Kızıldeniz'de iki Suudi Arabistan petrol tankerine saldırdıklarını açıkladılar ve bu da petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasına neden oldu.

Jeopolitik darboğazlara yeni alternatif

Sigorta şirketi Allianz'ın küresel denizcilik risk danışmanlığı başkanı Rahul Khanna, "Arktik ve Kuzey Deniz Rotası üzerinden geçen trafikte belirgin bir artış oldu" dedi. "Gemiler ve gemi sahipleri bunu artık öncelikle zamandan ve maliyetten tasarruf etmek için bir fırsat olarak görüyorlar" ancak aynı zamanda "tüm jeopolitik darboğazları ve çatışma bölgelerini ortadan kaldırmak" için de bir fırsat olarak değerlendiriyorlar, diye ekledi.

Kuzey Deniz Rotası, Rosatom'un kontrolündeki Kuzey Deniz Rotası idaresi tarafından değişen buz koşullarına bağlı olarak belirlenen farklı yönergelerle 28 bölüme ayrılıyor. Bölgeden geçiş için izinleri Rus devlet kontrolündeki şirket veriyor.

Maersk'in 2018'de Vladivostok ve St. Petersburg arasında Arktik rotasından ilk konteyner gemisini göndermesine rağmen, Danimarkalı nakliye şirketi ve diğer birçok Avrupalı ​​şirket, hassas Arktik ekosistemine zarar verme korkusuyla bu rotayı kullanmayacaklarına dair söz verdi.

Southampton Üniversitesi araştırmacılarının yakın zamanda yayınladığı bir makaleye göre, 2024 ve 2025 yılları arasında kışın en yoğun döneminde Arktik deniz buzları yüzde 5,8 oranında azaldı; bu, kaydedilen en büyük düşüş. Makalede, deniz buzlarının en yoğun olduğu yıl hafif bir toparlanma gösterdiği ancak şimdiye kadar kaydedilen en düşük ikinci seviyede olduğu belirtildi.

Kuzey Kutbu'ndaki güvenlik riskleri artıyor

Kanada'nın eski çevre bakanı Steven Guilbeault, uzak kuzeyi etkileyen sorunlara dikkat çekmek amacıyla Kuzey Kutbu'nda yaptığı yolculukta, "Küresel ısınmanın Kuzey Kutbu'ndaki etkisi oldukça şaşırtıcı," dedi. "İklim değişikliği, özellikle Kuzey Kutbu ülkelerinden olmayan daha fazla geminin Kuzey Kutbu'nda bulunması durumunda, Kuzey Kutbu'ndaki güvenlik risklerini artıracaktır."

Norveç'teki Nord Üniversitesi tarafından yönetilen High North News'te Arktik denizcilik uzmanı olan Malte Humpert, Avrupalı ​​şirketlerin bu rotadan uzak durmasının nedenleri arasında Rusya ile ilişkiler ve iklim değişikliğinin bulunduğunu söyledi.

Kuzey Kutbu bölgesinin nakliye için kullanılmasına olan ilgi, buz sınıfı gemilere yönelik siparişlerdeki artışta da kendini gösteriyor. Denizcilik veri şirketi Veson Nautical'a göre, geçen yıl 167 adet buz sınıfı gemi inşa edildi; bu, son on yıldan fazla bir süredir görülen en yüksek seviye. Ayrıca bu yıl 164 geminin daha inşa edilmesi planlanıyor.

Ancak Arktik bölgesi, GPS'in o kadar kuzeyde çalışmayabileceği durumlarda bile, buz alanlarında seyir konusunda deneyime ihtiyaç duyan denizciler için hâlâ kritik zorluklar sunmaktadır.

Humpert, "Petrol sızıntısı veya kirlilik riski her zaman vardır ve arama kurtarma ekiplerinden uzaktasınızdır. Ancak daha kısa yolu tercih ederek CO₂ emisyonlarını azalttığınızı da savunabilirsiniz" dedi.

Gemilerin ayrıca Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) gemiler için katı güvenlik ve çevre koruma standartları belirleyen Polar Koduna da uymaları gerekmektedir.

Khanna, "Buzkıran tesislerinin bulunmaması durumunda gemilerin mahsur kalma olasılığı çok yüksek," dedi ve son beş yılda Kuzey Deniz Rotası'nın kullanımıyla ilgili soruların arttığını sözlerine ekledi. "Arktik'te bir kaza meydana gelirse, kurtarma, yardım, yangın söndürme veya kurtarma imkanlarımız sınırlı. Arktik'te bir acil durum veya kaza ile başa çıkmak çok daha zor."

Allianz'ın analizine göre, son 10 yılda Kuzey Kutup Dairesi'nde 500'den fazla gemi kazası rapor edilmiş olup, bunların neredeyse yarısından makine hasarı veya arızası sorumludur.

Kaynak: NTV

Yemen hükümetine bağlı iki askeri kaynak, Husilerin Kızıldeniz kıyısındaki Moha kentini füze ve İHA'larla hedef aldığını bildirmişti.

Tıbbi ekipte yer alan bir kaynak da Yemen'in BM tarafından tanınan, Aden merkezli hükümetinin kontrolündeki Moha'da yaşanan saldırılarda 3 sivil ile 8 askeri personelin öldüğünü söyledi.

Aynı kaynak, 6'sı sivil olmak üzere 32 kişinin yaralandığını ve tüm sivil kayıpların Moha Limanı'na yönelik saldırıların sonucu olduğunu dile getirdi.

Askeri kaynaklar daha önce yaptıkları açıklamada, saldırılarda en az 8 askerin öldüğünü, 40'tan fazla personelin de yaralandığını doğrulamıştı.

Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri ise örgütün bölgede "Suudi düşman birliklerini" ve ekipmanını füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyurdu.

Yemen iç savaşında Husiler ile Suudi Arabistan'ın desteklediği Aden hükümeti arasında yıllardır süren ateşkesin, geçen ay ABD-İran çatışmalarının alevlenmesiyle fiilen çöktüğü değerlendiriliyor.

Birleşmiş Milletler destekli 2022 mutabakatının çöküşü, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası ilan etmesi ve Kızıldeniz'de Suudi tankerlerini ve petrol altyapısını hedef almasıyla başladı.

Petrol rafinerisine saldırı

Bu açıklamadan önce Seri, Husilerin Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısında bir petrol tesisini vurduğunu söylemişti. Suudi Arabistan ise Cizan'daki söz konusu tesiste çıkan bir yangının söndürüldüğünü duyurmuş, ancak yangının sebebinden bahsetmemişti.

Ayrıca, Suudi Arabistan devletine ait petrol şirketi Aramco'nun işlettiği tesise yönelik saldırının, Körfez monarşisinin kuzeybatı Yemen'e düzenlediği insansız hava aracı ihlallerine karşılık olarak gerçekleştirildiğini belirtti.

Aden merkezli hükümete bağlı iki askeri kaynak, Husilerin Moha'ya birkaç dalga halinde füze ve drone saldırıları düzenlediğini doğruladı.

Aynı kaynaklardan biri, Husilerin Moha dışında hükümet yanlısı güçleri ve tesisleri ile Kızıldeniz'in güney girişindeki, deniz taşımacılığı açısından kritik Bab el-Mendeb Boğazı yakınlarındaki adalarda bulunan noktaları da hedef aldığını söyledi.

Adı açıklanmayan kaynak ayrıca, İran destekli örgütün hedef aldığı bazı noktalarda Suudi askerlerinin konuşlu olduğunu, ancak Körfez krallığına bağlı askerler arasında can kaybı bildirilmediğini belirtti.

Moha sakinleri bölgede patlama sesleri duyduklarını doğruladı. Bir yerel sakin, "Liman ve kentin üzerinde drone saldırıları ve hava savunma sistemlerinden gelen patlamalar duyduk," dedi.

Bir başka sakin ise limanda "art arda altı patlama" duyduklarını söyledi.

Husiler, başkent Sana'nın yanı sıra Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki eyaletleriyle sınır bölgeleri de dahil olmak üzere Yemen'in geniş kesimini kontrol ediyor.

Yemen'in deniz taşımacılığına ve Suudi petrol tesislerine yönelik tehdit, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ablukasını sürdürdüğü bir dönemde geliyor. Şubat ayında ABD ve İsrail'in İran ile girdiği savaşı sona erdirme çabaları sürerken, bu önemli su yolları, Tahran ile Washington arasındaki başlıca gerilim odağı.

Kaynak: Euronews

ABD Başkanı Donald Trump, Axios haber sitesine verdiği röportajda İran'ın ekonomik açıdan çok kötü bir durumda olduğunu savunarak, Tahran yönetiminin askerlerine ödeme yapacak kaynaklara sahip olmadığını iddia etmişti. Trump, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının Tahran yönetiminin içinde bulunduğu ekonomik krizi daha da derinleştirdiğini öne sürmüştü.

Yaklaşık 50 Türk şirketinin teknolojisi Malezya korvetlerinde
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Mustafa Murat Şeker yaptığı konuşmada, Türkiye’nin askeri gemi ekosistemine dikkat çekerek, "Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın vizyonu doğrultusunda Türkiye, yıllara yayılan kararlılık, yatırım ve inovasyon sayesinde güçlü ve yetkin bir savunma sanayii ekosistemi inşa etmiştir. Bugün Türkiye, kendi savaş gemilerini bağımsız olarak tasarlayabilen, inşa edebilen ve sistem entegrasyonunu gerçekleştirebilen dünyadaki sayılı ülkeler arasında yer almaktadır. STM ana yükleniciliğinde yürütülen bu projede gemiler, ASELSAN, HAVELSAN ve ROKETSAN başta olmak üzere yaklaşık 50 Türk savunma sanayii şirketi tarafından geliştirilen ileri teknoloji sistemlerle donatılmaktadır. İnşallah gelecek yıl teslim edeceğimiz üç korvet, Malezya Kraliyet Deniz Kuvvetleri'ne uzun yıllar başarıyla hizmet edecek; aynı zamanda Türkiye ile Malezya arasındaki güçlü dostluğun ve stratejik ortaklığın kalıcı sembolleri olacaktır" dedi.

Bu Korvetler denizlerimizi koruma kabiliyetimizi güçlendirecek
Malezya Genelkurmay Başkanı General Datuk Haji Malek Razak bin Sulaiman, Malezya’nın bir deniz ülkesi olduğuna ve denizlerin ülkenin güvenliği açısından taşıdığı stratejik öneme değinerek, "Bu korvetler, yaşlanan gemilerimizin kademeli olarak yenilenmesine katkı sağlayacak ve giderek daha karmaşık hale gelen harekat ortamında Malezya Kraliyet Deniz Kuvvetleri’nin denizlerimizi koruma kabiliyetini güçlendirecektir. Bu programın ilerleme hızı, Malezya ile Türkiye arasındaki ortaklığın gücünü ortaya koyarken savunma alanındaki iş birliğimizi daha da ileri taşıyacak yeni fırsatlara da işaret etmektedir. STM’ye, İstanbul Tersanesine, Malezya Kraliyet Deniz Kuvvetleri Proje Ekibine ve projede görev alan tüm emekçilere teşekkür ediyorum. Denize indirme bir kilometre taşıdır, yolculuğun sonu değildir. Bu ivmeyi sürdürmeli ve tüm gemileri 2027 yılı sonuna kadar teslim etmeliyiz" diye konuştu.

3 korvet 4 ayda denize indirildi
STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, Türkiye ile Malezya arasındaki stratejik iş birliğinin en somut örneklerinden birini başarıyla hayata geçirdiklerini belirterek, "Türkiye ile Malezya arasındaki ilk devletten devlete (G2G) savunma ticareti anlaşması ve ülkemizin Asya-Pasifik bölgesine gerçekleştirdiği ilk korvet ihracatı olan bu proje kapsamında, bugün üçüncü ve son gemimiz TUNKU OSMAN JEWA'yı da denize indirmenin gururunu yaşıyoruz. Böylece yalnızca 4 ay içerisinde 3 korveti başarıyla denize indirerek projemizde önemli bir kilometre taşını daha geride bıraktık. Denize indirme safhasının tamamlanmasıyla birlikte artık donatım, sistem entegrasyonu ile liman ve seyir kabul testleri aşamasına geçiyoruz. Aynı kararlılık ve titizlikle çalışmalarımızı sürdürerek, üç gemiyi de 2027 yılı içerisinde Malezya Kraliyet Donanması'na teslim etmeyi hedefliyoruz" dedi.

TUNKU OSMAN JEWA
Proje kapsamında inşa edilen gemiler, isimlerini Malezya tarihine ve savunmasına önemli katkılar sunmuş şahsiyetlerden alıyor. İlk gemi, "Prens-Amiral" unvanıyla tanınan TUNKU LAKSAMANA ABDUL JALIL'in; ikinci gemi, Selangor'un denizcilik ve bölgesel ticaret tarihinde önemli bir yere sahip RAJA LAUT'un adını taşıyor. Denize indirilen üçüncü gemiye ise Malezya'nın üçüncü Genelkurmay Başkanı olan General (E) Tan Sri Tunku Osman Tunku Mohammad Jewa'nın adı verildi.

STM LMS Batch-II gemi özellikleri
Türk Deniz Kuvvetleri ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) öncülüğünde geliştirilen MİLGEM projesi ile dünyada kendi savaş gemisini tasarlayıp üretebilen 10 ülkeden biri konumuna gelen Türkiye, bugün SSB'nin ihracat vizyonu ile Türkiye ekonomisine katkı sunarken, dost-kardeş ülkelerin savunma kapasitelerini de geliştiriyor. Bu çerçevede, Türkiye ve Malezya arasında ‘Savunma Ürünleri Tedarikine İlişkin G2G Mutabakat Muhtırası İmza Töreni ve Malezya Kraliyet Donanması için tedarik edilecek ‘Kıyı Görev Gemisi (LMS) Batch 2 Projesi Kabul Mektubu (LoA) Teslim Töreni, 10 Haziran’da Ankara’da gerçekleştirildi.

Gemilerin sac kesim töreni 4 Aralık 2024'te, blok koyma töreni ise 8 Nisan 2025 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirildi. Projenin ilk gemisi 24 Mayıs 2026'da, ikinci gemisi 7 Haziran 2026'da, üçüncü ve son gemisi ise 9 Ağustos 2026 tarihinde düzenlenen törenlerle denize indirildi.
STM tarafından Malezya Kraliyet Donanması'nın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde tasarlanmış ve özelleştirilmiş üç korvet, Kıyı Görev Gemisi İkinci Seri (LMSB2) Projesi kapsamında Türkiye'de İstanbul Denizcilik Tersanesi’nde inşa ediliyor. STM, tasarımdan performansa, inşadan gemilerin teslimine kadar projenin tüm aşamalarından sorumlu ana yüklenici oldu. STM, gemi tasarımı, proje yönetimi, inşaat yönetimi, malzeme/sistem tedariki, entegrasyon tasarımı ve montajı, testler ve Entegre Lojistik Destek (ELD) faaliyetleri ile projeye ilişkin tasarım ve ELD dokümanlarının hazırlanmasını üstleniyor.

Proje kapsamında, gemilerin inşası ve donatımı Türkiye'de, Türk savunma sanayii şirketlerinin yoğun katılımı ile gerçekleştiriliyor. STM ana yükleniciliğinde inşa edilen gemilerde, ASELSAN tarafından geliştirilen, 30 mm MUHAFIZ (Smash) Uzaktan Komutalı Stabilize Top Sistemi, CENK 3D Arama Radarı, ARES 2D Su Üstü Radar ED sistemi, Akrep Atış Kontrol Radarı, Chaff Aldatma Sistemi, Dost-Düşman Tanıma Sistemi IFF ve diğer elektronik sensörler; ROKETSAN tarafından geliştirilen ATMACA Gemisavar Füzesi, HAVELSAN tarafından geliştirilen Savaş Yönetim Sistemi (SYS) ve 76 mm top atış kontrol sistemi yer alacak. 99,56 metre boya, 2500 ton deplasmana sahip olacak gemiler, 26 knot maksimum hıza, helikopter iniş platformuna ve 111 kişilik personel kapasitesine sahip olacak.

İlk olarak gaz yağıyla çalıştırılan deniz feneri, daha sonra asetilen gazına dönüştürüldü. Günümüzde ise elektrik enerjisiyle hizmet veren fenerde, tarihi optik mekanizma ve saat sistemi korunurken aydınlatma modern sistemlerle sağlanıyor.

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından ulusal miras olarak koruma altında bulunan tarihi yapı, Karadeniz'in sert iklim şartlarına rağmen denizcilere hizmet vermeyi sürdürüyor. Dış cephesindeki bazı bölümlerde ise zamanın ve iklim şartlarının etkisiyle oluşan paslanma izleri dikkat çekiyor.

Tarihi deniz feneri yalnızca denizcilere rehberlik etmekle kalmıyor, doğal güzellikleriyle öne çıkan Kızılırmak Deltası'nı ziyaret edenlerin de uğrak noktalarından biri olarak öne çıkıyor.

"Burası için projeleri bekliyoruz"
Fener Mahallesi Muhtarı Faysal Bayrak, "Bu fener denizdeki gemilere, kayıklara yön gösteriyor. Burası tarihi bir rota olduğundan dolayı ziyaretçi geliyor. Vatandaşlara açık bir yer. Yurt dışından turistler buraya gelerek konaklıyor. Burada denize giriyorlar. Bu fener mahalleye turist çekiyor. Olta balıkçılığı yapılıyor. Burada belediyenin öncü olması ve bölgeyi geliştirecek projeler hazırlaması lazım" dedi.
Yaklaşık bir buçuk asırdır Karadeniz'de seyreden gemilere güvenli rota sağlayan Bafra Deniz Feneri, tarihi mirası, mimarisi ve eşsiz manzarasıyla bölgenin önemli simgeleri arasında yer almaya devam ediyor.

Toplam 6 derin deniz sondaj gemisiyle dünyanın en büyük 4’üncü enerji filosuna sahip olan Türkiye, bir taraftan Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’nda üretime devam ederken, Çağrı Bey ile Somali’de sondaj çalışmalarını sürdürüyor. Filonun 7’nci nesil gemilerinden olan Abdülhamid Han ise tam 4 yıldır farklı lokasyonlarda görevlerini sürdürüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 9 Ağustos 2022’de Mersin Taşucu Limanı'ndan Akdeniz'deki Yörükler-1 kuyusuna uğurlanan Abdülhamid Han, Akdeniz'deki faaliyetlerine Taşucu-1 ve Akseki-1 kuyularında devam etti. Abdülhamid Han, Akdeniz'deki çalışmaların ardından Sakarya Gaz Sahası’nda görevlendirildi. 2024’te İstanbul Boğazı'nı geçerek Karadeniz'e intikal gemi, bu yıl içerisinde Amasra-4 kuyusunda çalışmalara başladı. Abdülhamid Han, 2024’ten bugüne kadar Karadeniz’de 17 kuyuda sondaj yaptı. Abdülhamid Han, 17 Mayıs 2025’te Göktepe-3 kuyusunda 75 milyar metreküplük doğal gaz keşfetti. Bu keşifle birlikte Karadeniz’deki toplam doğal gaz rezervi 785 milyar metreküpe ulaştı. 238 metre uzunluğu, 42 metre genişliği ve 12 bin 120 metreye ulaşan sondaj kapasitesiyle gemi, Türkali-44 kuyusundaki sondaj faaliyetlerine devam ediyor.

Abdülhamid Han sondaj gemimiz, enerji bağımsızlığı hedefimizin en önemli aktörlerinden biri olarak çalışmalarını sürdürüyor
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, geminin görevdeki 4’üncü yılını doldurmasına ilişkin sosyal medya hesaplarından paylaşım yaptı. Abdülhamid Han sondaj gemisinin 4 yıldır mavi vatanda Türkiye’nin enerjisinin izini sürdüğünü belirten Bakan Bayraktar, "9 Ağustos 2022’de Akdeniz’de ilk görevine başlayan Abdülhamid Han sondaj gemimiz, bugün Karadeniz’de enerji bağımsızlığı hedefimizin en önemli aktörlerinden biri olarak çalışmalarını sürdürüyor. Akdeniz ve Karadeniz’de bugüne kadar 20 kuyuda görev yapan Abdülhamid Han, Göktepe-3 kuyusunda gerçekleştirdiği 75 milyar metreküplük doğal gaz keşfiyle de Türkiye’nin enerji tarihine önemli bir başarı kazandırdı" ifadelerini kullandı.

Milletimizin refahı için üretmeye devam edeceğiz
Bakan Bayraktar, "6 derin deniz sondaj gemimiz ve 2 sismik araştırma gemimizle dünyanın 4. büyük enerji filosuna sahip ülkesi olarak mavi vatandaki gücümüzü her geçen gün artırıyoruz. Türk mühendisliğinin gücünü denizlerimize taşımaya, milletimizin refahı için aramaya, keşfetmeye ve üretmeye devam edeceğiz" dedi.

BAE devlet petrol şirketi ADNOC, dünyanın en büyük enerji üreticilerinden biri ve dünya çapındaki müşterilerine ham petrol, doğal gaz ve rafine ürünler ihraç ediyor.

Saldırının ardından gemide oluşan hasarın boyutu, geminin içinden alınan görüntülerle ortaya çıktı. Geminin güverte, ambarlarında ve makine bölümünde ciddi hasar meydana geldiği görülürken, bazı bölümlerde parçaların ve ekipmanların zarar gördüğü dikkat çekti.
Özellikle makine bölümündeki hasarın geminin hareket kabiliyetini etkilediği görülürken, saldırının geminin farklı bölümlerinde de tahribata yol açtığı görüntülere yansıdı.

Gemiye ilişkin teknik incelemelerin Samsun Limanı’nda sürdüğü öğrenildi.

Üç şirket, büyük okyanus aşırı gemileri elleçleyebilecek bir tesisi kapsayan bir mutabakat zaptı imzaladı. Proje, RM’nin mevcut geri dönüşüm operasyonunu ISSAC Green Tech’in yüzer kuru havuz ve otomasyon teknolojisiyle bir araya getiriyor. Yatırım tutarı, kapasite, konum veya faaliyete başlama tarihi açıklanmadı.

RM, Sungha Shipyard’ı işletiyor ve tesisi Güney Kore’nin en büyük gemi söküm tersanesi olarak tanımlıyor. Geri dönüşüm şirketi, kıyı boyunca bir hurda lojistik ağı oluşturdu ve 60 mm kalınlığa kadar çelik levhaları kesebilen ağır hizmet tipi giyotin ekipmanları kullanıyor.

Anlaşma, Elegant Exit’in endüstriyel ölçekli geri dönüşüme yönelik daha önceki girişimlerinin devamı niteliğinde. Şirket, Bahreyn’deki ASRY’de bir pilot geri dönüşüm projesi gerçekleştirdi ve 2024 yılında OECD ülkeleri içindeki ve dışındaki geri dönüşüm projelerinde kullanılmak üzere altı artı altı büyük yüzer kuru havuz için sipariş verdiğini duyurdu.

Güney Kore’nin hamlesi, bir diğer gelişmiş Asya denizcilik ekonomisinin büyük ölçekli gemi geri dönüşümünü kendi ülkesine daha yakın bir noktaya taşımaya çalıştığı bir dönemde geldi.

Japonya’nın NYK ve Oono Development şirketleri ise Aichi prefektörlüğündeki Chita’da, yıllık yaklaşık 300 bin ton kapasiteye sahip bir geri dönüşüm operasyonunu 2028 yılında faaliyete geçirmeyi hedefliyor. Bu kapasite, yaklaşık 20 Panamax gemisine denk geliyor. 810 metrelik kuru havuz, aynı anda iki VLCC’yi barındırabilecek büyüklükte. Ortaklar, Japonya’daki daha yüksek maliyetleri ve iş gücü eksikliğini dengelemek için ağır makineler ve otomasyondan yararlanmayı planlıyor.

Bu gelişmeler, gemi geri dönüşümüne ilişkin Hong Kong Sözleşmesi’nin Haziran 2025’te yürürlüğe girmesinin ardından yaşanıyor. Güney Kore, geçen Aralık ayında sözleşmeye resmen katılarak ülkeyi geri dönüşüm tesislerindeki çevre ve işçi güvenliği standartlarını düzenleyen yeni küresel rejime dahil etti.

Kaynak: splash247.com

Transpasifik ticaret rotasında, Şanghay’dan New York’a spot navlun oranları 40'lık konteyner başına yüzde 4 artışla 7.893 dolara, Şanghay’dan Los Angeles’a oranlar ise yüzde 3 artışla 5.894 dolara yükseldi. Hacimler ağustos ayına girerken güçlü seyrederken, taşıyıcılar Genel Navlun Artışlarını (GRI) başarıyla uyguladı. Bu arada, Çin’in orta ve güney bölgelerindeki limanlarda devam eden yoğunluk kapasiteyi kısıtlamayı sürdürerek navlun oranlarına daha fazla destek sağladı. Drewry’nin Konteyner Kapasite İçgörüsü’ne göre, gelecek hafta için sekiz sefer iptali planlanıyor; bu sayı bu haftayla aynı ve piyasadaki mevcut kapasitenin istikrarlı olduğuna işaret ediyor. Bunun sonucunda Drewry, gelecek hafta navlun oranlarındaki oynaklığın azalmasını bekliyor.

Asya–Avrupa ticaret rotasında spot navlun oranları bu hafta istikrarlı kaldı. Şanghay’dan Cenova’ya navlun oranları yüzde 2 düşerek 40'lık konteyner başına 5.506 dolara gerilerken, Şanghay’dan Rotterdam’a oranlar 4.653 dolarda sabit kaldı. Drewry’nin Konteyner Kapasite İçgörüsü’ne göre, bu hafta üç sefer iptali gerçekleşti ve Asya–Avrupa ticaret hattında gelecek hafta için de aynı sayıda sefer iptali planlanıyor. Taşıyıcılar mevcut kapasiteyi yönetmeye devam ederken, Drewry gelecek hafta oranların istikrarlı kalmasını bekliyor.

Doğu–Batı konteyner navlun piyasası, Orta Doğu’daki gerilimler, yeni ABD tarifeleri ve Asya’daki liman yoğunluğu nedeniyle oynaklığını sürdürdü. İran ve ABD temmuz sonlarında çatışmalara yeniden başladı; bu durum Hürmüz Boğazı üzerinden deniz taşımacılığına ilişkin belirsizliği artırdı ve bazı taşıyıcıların ağustos ayından itibaren Acil Yakıt Ek Ücretleri (EFS) uygulamaya başlamasına yol açtı. Bu arada taşıyıcılar, sefer iptalleri ve hizmet düzenlemeleri yoluyla kapasiteyi yönetmeye devam etti. Küresel ticaret politikalarına, jeopolitik gelişmelere ve liman yoğunluğuna ilişkin devam eden belirsizliğin önümüzdeki haftalarda piyasa koşullarını ve navlun oranlarındaki eğilimleri etkilemesi bekleniyor.

7DENİZ

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, Yunanistan tarafından ilan edilen Turizm Özel Mekansal Çerçevesi hakkında açıklama yaptı.

Keçeli, "Yunanistan tarafından bugün Ege Denizi'ni de kapsayacak şekilde ilan edilen Turizm Özel Mekansal Çerçevesi, aidiyeti uluslararası antlaşmalarla Yunanistan'a devredilmemiş coğrafi formasyonlar dahil, iki ülke arasındaki birbiriyle bağlantılı Ege sorunları bağlamında ülkemiz açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacaktır. Bu vesileyle, çevrenin korunması gibi evrensel değerlerin siyasi saiklerle araçsallaştırılmasına yönelik gayretlerin beyhude olduğunu ve ülkemizin yerleşik hukuki tutumunu hiçbir şekilde etkilemeyeceğini bir kez daha vurguluyoruz. Ege Denizi ve Akdeniz gibi kapalı ya da yarı kapalı denizlerde tek taraflı tasarruflardan kaçınılması gerekmektedir. Uluslararası deniz hukuku, söz konusu denizlerde kıyıdaş devletler arasında çevre konuları dahil olmak üzere iş birliğini teşvik etmektedir. Bu çerçevede, ülkemizin Ege Denizi'nin iki kıyıdaş devletinden biri olarak Yunanistan'la iş birliğine her zaman hazır olduğunu hatırlatıyoruz" dedi.

Türkiye'nin tutumunu ifade eden Keçeli, "Türkiye, 7 Aralık 2023 tarihli Dostane İlişkiler ve İyi Komşuluk Hakkında Atina Bildirgesi çerçevesinde, sorunların uluslararası hukuk, hakkaniyet ve iyi komşuluk temelinde çözümü için samimi ve kapsamlı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği yönündeki tutumunu muhafaza etmektedir" ifadelerini kullandı.

Gemi trafiği temmuz ortasında durdu

Ukrayna Altyapı Bakan­lığı tarafından açıkla­nan son veriler, Kara­deniz’deki seyrüsefer güvenliğinin ne den­li ağır bir tehdit al­tında olduğunu göz­ler önüne seriyor. Ba­kanlık verilerine göre, yalnızca temmuz ayı içerisinde limanlar­da demirleyen gemile­re 35, açık denizde seyreden gemilere 22 ve liman altyapı te­sislerine 67 olmak üzere toplam 124 saldırı düzenlendi. Bu tablo, 2025 yılının tamamında Ukray­na limanlarındaki gemilerin top­lamda sadece 14 kez saldırıların hedefi olduğu göz önüne alındı­ğında, gerilimin ulaştığı devasa boyutu net bir şekilde ortaya ko­yuyor. Rus ordu birliklerinin Uk­rayna’nın tarım ürünleri ihraca­tındaki ana merkez konumunda bulunan Odessa bölgesi ve çevre­sindeki liman altyapısına yönelik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarını yoğunlaştırması, sevkiyat mekanizmasını doğru­dan felç etti. Ukrayna’nın toplam tarım ihracatının yüzde 90’ın­dan fazlası Odessa, Çernomor­sk ve Yujnıy limanları üzerinden gerçekleştiriliyordu. Ancak yük­selen güvenlik riskleri ve sigor­ta maliyetlerindeki fahiş artışlar nedeniyle söz konusu limanlar­daki ticari gemi trafiği Temmuz ayının ikinci yarısından itibaren neredeyse tamamen durdu.

Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakanı Taras Vısotskiy, konuya ilişkin yaptığı değer­lendirmede, uluslararası arma­törlerin ve gemi sahiplerinin 22 Temmuz itibarıyla ülkenin Ka­radeniz limanlarına tarım ürü­nü yüklemek amacıyla gemi göndermeyi geçici olarak askı­ya aldığını doğruladı. Vısots­kiy, “Alternatif hatlarla tam ka­pasiteyle çalışmaya başlasa da­hi, Karadeniz limanlarımızdan normal şartlar altında gerçek­leştirdiğimiz devasa sevkiyat hacminin en fazla yarısını karşı­layabilir” dedi.

Rusya terminalleri de İHA saldırılarının hedefinde

Savaşın denizdeki boyutu tek taraflı kalmıyor. Ukrayna ordusu da son dönemde Rusya’nın Ka­radeniz ve Azak Denizi kıyısın­da yer alan stratejik limanlarına, dev tahıl ihracat terminallerine ve ticari tanker/kuru yük gemi­lerine yönelik kamikaze İHA sal­dırılarını belirgin şekilde artırdı. Son saldırılarda Rusya’nın Kara­deniz kıyısındaki en önemli ta­hıl çıkış noktalarından biri olan Taman Limanı’ndaki ana ihra­cat terminalinin hasar gördüğü açıklandı. Bölgedeki diğer bazı terminaller ise güvenlik riskleri ve olası saldırı tehditleri nede­niyle kara yoluyla limana tahıl kabulünü sınırlandırmak zorun­da kaldı. Rusya Tahıl İhracatçı­ları ve Üreticileri Birliği, ticari gemilere ve liman altyapıları­na dönük saldırıların Karade­niz’deki tüm taşımacılık ekosis­temini doğrudan tehdit ettiğini vurgulayarak, mevcut çatışma­lı ortamın sürmesi halinde böl­gedeki ihracat koridorlarının tamamen kapanabileceği husu­sunda uyarılarda bulundu. Kar­şılıklı suçlamalarda ise taraflar sivil unsurları vurdukları iddia­larını reddederek yalnızca aske­ri lojistikle bağlantılı hedefleri vurduklarını savunuyor.

Yükler Romanya’ya kaydırılıyor

Karadeniz’deki seyrüsefer krizinin derinleşmesi üzerine küresel lojistik devleri de bölgedeki operasyonel haritalarını yeniden çizmek zorunda kaldı. Danimarka merkezli uluslararası deniz taşımacılığı devi Maersk, tırmanan güvenlik risklerini gerekçe göstererek Ukrayna’nın Çernomorsk Limanı üzerinden yürüttüğü bağlantı (feeder) hizmetlerini geçici olarak askıya aldığını duyurdu. Şirket tarafından yapılan resmi açıklamada, Çernomorsk rotasındaki yüklerin acil durum planı kapsamında Romanya’nın Köstence Limanı’na yönlendirildiği bildirildi. Ukrayna tarafında üretim verileri olumlu bir seyir izlemesine rağmen lojistik kilitlenme ekonomik darbeyi büyütüyor. Ukrayna'da bu yıl tahıl ve yağlı tohum üretiminin geçen yılki 80 milyon ton seviyesinden 81 milyon tona yükselmesi bekleniyor. Tarım ürünlerinin, ülkenin toplam ihracat gelirlerinin yaklaşık yüzde 60'ını oluşturduğu düşünüldüğünde, limanların kapanması Kiev yönetimi için sadece bir lojistik sorun değil, aynı zamanda hayati bir makroekonomik kriz anlamı taşıyor.

Koridor kapandı gıda fiyatları 3 yılın zirvesine çıktı

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel piyasalar için kritik önem taşıyan Temmuz ayı Küresel Gıda Fiyatları Endeksi verilerini açıkladı. Verilere göre gıda fiyatları endeksi Temmuz ayında yüzde 0,6 oranında artarak son üç yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaştı. Söz konusu tırmanışta özellikle tahıl, şeker ve bitkisel yağ fiyatlarındaki sert yukarı yönlü hareketler etkili oldu. Piyasa uzmanları, fiyat artışlarının arka planında Karadeniz tahıl koridorunun kapanması ve liman saldırılarıyla tetiklenen arz endişelerinin yanı sıra, ana üretici coğrafyalarda etkisini gösteren elverişsiz hava koşullarının yattığına dikkat çekti. Rusya ve Ukrayna arasındaki karşılıklı liman ve gemi saldırılarının şiddetlenmesi, kritik Karadeniz havzasındaki tedarik endişelerini yeniden körükleyerek buğday fiyatlarını son iki yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Aşırı sıcaklar tarım ürünlerini yakarken, kıta tarihinin en sert rekolte düşüşlerinden biriyle karşı karşıya kaldı. El Niño hava olayının yanı sıra, bölgedeki çatışmaların ardından gübre tedarik zincirinde yaşanan aksamalar ve tırmanan enerji maliyetleri, küresel gıda üreticilerini yeni bir maliyet baskısıyla yüz yüze bırakıyor.

3 kuru yük gemisi vuruldu

Karadeniz’de tırmanan askeri gerilime ilişkin Rusya Savunma Bakanlığından yeni ve kritik bir açıklama geldi. Bakanlık, Ukrayna’ya ait veya Ukrayna limanlarıyla bağlantılı olan ve askeri yük taşıdığı tespit edilen 3 ticari geminin Karadeniz açıklarında vurulduğunu duyurdu. Rus tarafı vurulan hedeflerin tamamen askeri nitelikte olduğunu savunurken, Ukrayna yönetimi ve yerel makamlar ise hedef alınan tesislerin, terminallerin ve ticari gemilerin büyük bölümünün sivil ticarette ve uluslararası tarım ihracatında kullanılan araçlar olduğunu belirterek Moskova'yı küresel gıda arzını sabote etmekle suçluyor.

“İklim göçü kapıda sistem hazır değil”

Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Göç Örgütü (IOM) Genel Direktörü Amy Pope, Türkiye'nin dünyadaki ihtiyaç sahibi insanlara yardım etme ve insani krizlerde sorumluluk alma konusunda küresel bir örnek oluşturduğunu belirterek, uluslararası toplumun doğal felaketler veya çatışma ortamlarında yaşayan toplulukları istikrara kavuşturmak için acilen ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi. İklim krizinin doğrudan bir insani göç krizine dönüştüğünü belirten IOM Genel Direktörü Amy Pope, “Biz Uluslararası Göç Örgütü olarak bu acı gerçeği sahada her gün görüyoruz. İklim değişikliği, aşırı kuraklık, sel felaketleri, deniz seviyesinin yükselmesi veya toprak tahribatı nedeniyle doğduğu toprakları terk etmek zorunda kalan insanların sayısı katlanarak artıyor. Sel felaketleri nedeniyle yerinden edilen toplulukların bu durumla başa çıkabilecek hiçbir dayanıklılığı kalmadığını şahit oluyoruz. Özellikle ada ülkelerinde ve kıyı topluluklarında insanlar yükselen deniz seviyesi nedeniyle evlerini ve geçim kaynaklarını kaybediyor. İklim değişikliğinin etkileri son derece somut ve acımasız şekilde yaşanıyor; üstelik bu vurucu etkiler en çok dünyanın en yoksul, en kırılgan topluluklarını hedef alıyor.”

Kaynak: Dünya

KOSDER Yönetim Kurulu Üyesi Murat Hılkın moderatörlüğünde, Denizcilik Eski Müsteşarı Suat Hayri Aka, Türk P&I Sigorta CEO’su Ufuk Teker ve hukukçu üyeler Selçuk Sencer Esenyel ile Hakan Tüfekçi’nin de uzman yorumlarıyla katkıda bulundukları toplantı neticesinde, bir “Değerlendirme Raporu” ortaya konuldu. KOSDER’den yapılan açıklamada, raporun sektörel paydaşlara ve idari mercilere sunularak bir yol haritası oluşturulması hususunda iş birliğine gidilmesinin amaçlandığı belirtildi.

Raporda, “Rusya-Ukrayna savaşındaki gelişmeler ve Karadeniz Havzası’nda son haftalarda ticari gemilere yönelik artan saldırılar, acil bir değerlendirme yapılmasını ve ortak akılla bir eylem planı geliştirilmesini zorunlu hale getirmiştir. En başından itibaren açıkça vurgulanmalıdır ki bu saldırılar yalnızca gemileri, yükü veya ticareti değil; doğrudan insan canını hedef almaktadır. Bölge ticaretinin can damarı olan kosterler ve özellikle bu ticarette önemli bir role sahip Türk koster filosu ciddi saldırılara maruz kalmaktadır. Uluslararası hukukta dokunulmazlığı bulunan tarafsız sivil ticari gemiler, dronlar, füzeler ve çeşitli mühimmatlarla vurulmakta; gemi insanlarının yaşam mahalleri dahi hedef alınmaktadır. İnsan hayatına doğrudan kasteden, denizcilerin yaşamını yitirmesine ve yaralanmasına yol açan bu eylemler, konuyu yalnızca armatörlerin ticari bir sorunu olmaktan çıkarmıştır” denildi.

Toplantıda öne çıkan ortak düşüncenin “can güvenliğinin her şeyden önce geldiği, ancak ticaretin tamamen durmasının da Türkiye açısından ciddi ekonomik ve stratejik sonuçlar doğuracağı yönünde olduğu" belirtilerek; bu nedenle çözümün yalnızca ‘gemiler bölgeye gitsin mi, gitmesin mi?’ sorusuna indirgenmemesi, can güvenliğinden sigortaya, hukuktan diplomasiye, navlunlardan devlet desteğine kadar bütün başlıkların birlikte ele alınması gerekliliğinin uzman konuklar ve tecrübeli sektör temsilcileriyle değerlendirildiği” vurgulandı.

KOSDER üyelerinin katkılarıyla gerçekleştirilen çevrim içi istişare toplantısının, Karadeniz’deki son gelişmelerin yol açtığı sorunlara karşı acil bir eylem planı geliştirmek amacıyla düzenlendiği vurgulandı.

KOSDER’in değerlendirme raporu şöyle:

Can güvenliği için hukuk ve sigorta

Karadeniz’de ticari gemilerin doğrudan çatışmaların hedefi haline gelmesi, toplantının belirleyici konusuydu. Gemilerin vurulması ve denizcilerin hayatını kaybetmesi, sektör açısından artık normal bir ticari risk olarak değerlendirilemeyecek bir noktaya gelmiş durumdadır.

Ticaretin tamamen durdurulması tartışılmakla beraber bu tavrın gerçekçi olmadığı yönünde birleşildi. Ticari faaliyetlerin insan hayatının önüne geçirilmemesi gerektiği konusunda ortak bir yaklaşım benimsendi. Bu nedenle önceliğin, riskli bölgelerde daha güvenli ve kontrollü bir deniz trafiği oluşturulmasında olduğu değerlendirildi.

Can güvenliğiyle sebebiyle, yaşanan saldırıların hukuki yönü ve sigorta boyutu da ayrı bir önem kazanıyor. Saldırıyı gerçekleştiren tarafın tespiti ve hangi hukuki mekanizmanın işletileceği konusunda önemli belirsizlik ve zorluklar bulunuyor. Devlet bağışıklığı ve yargı yetkisi gibi konular nedeniyle doğrudan tazminat yolunun her durumda işler bir seçenek olmadığı; bu nedenle her olayın güçlü delillerle desteklenen ve hasar yönünden de kapsamlı bir hukuki dosyaya dönüştürülmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca KOSDER üyeleri arasında bu tür saldırı ve olaylara maruz kalan gemi ve işletmeler belirlenerek bir liste oluşturulması; olaylara ilişkin veriler hazırlanacak raporda sistematik biçimde kayıt altına alınması kararlaştırıldı.

Aynı şekilde savaş riski sigortalarının da sefer öncesinde dikkatle yönetilmesi gerekiyor. P&I, gövde-makine ve savaş sigortalarının kapsamları kontrol edilmeli; riskli bölgelere yapılacak seferlerde gerekli bildirimler zamanında yapılmalı ve teminatların hangi şartlarda geçerli olduğu net olarak ortaya konulmalıdır.

Bu başlık altında, gecikmeksizin oluşturulması gereken acil eylem planının temel unsurları şunlardır:

-Gemi adamlarının güvenliğini esas alan tedbirlerin alınması

-Saldırı, hasar ve can kayıplarının standart şekilde kayıt altına alınarak hukuki ve sigortasal dosyaların oluşturulması,

-Sefer öncesinde savaş sigortası ve diğer teminatların kontrol edilmesi,

-Ticari gemiler için güvenli ve kontrollü deniz trafiği konusunda uluslararası girişimlerin artırılması. Gerekirse tahıl koridoru benzeri güvenli güzergah alternatifleri için çalışılması.

Gemi adamlarının rolüne ve şartlarına bakış

Savaş riski söz konusu olduğunda ilk ve vazgeçilmez önceliğin insan hayatı olduğu toplantıda özellikle vurgulandı. İnsan kaybı ve gemi insanlarının güvenliği; gemiden, yükten, navlundan ve her türlü ticari kaygıdan önce gelmektedir.

Gemi adamlarının yüksek riskli bölgelere gönderilmesi; kaptanın kararları, personelin sefere ilişkin çekinceleri, armatörün ve DPA'in sorumlulukları açısından yeni sorunlar yaratıyor. Bu nedenle güvenlik konusunda karar alınırken gemi adamlarının da sürecin bir parçası olması ve ortaya çıkabilecek hukuki sonuçların önceden belirlenmesi gerekmektedir.

Burada temel yaklaşım, ticari faaliyetin devamlılığı ile insan hayatı arasında bir denge aramak değil; her koşulda insan hayatını önceleyen güvenli bir çalışma ve sefer düzeni oluşturmak olmalıdır.

Bu kapsamda; Kaptan ve gemi adamlarının güvenlik konusundaki yetki ve sorumluluklarının netleştirilmesi, seferden çekilme veya sefere katılmama durumlarında personelin haklarının korunması, armatör, gemi adamları ve ilgili kamu kurumları arasında ortak uygulama ve prosedürlerin geliştirilmesi gerektiği değerlendirildi.

Devlet, diplomasi ve sektörel birliktelik

Toplantının önemli sonuçlarından biri, yaşanan sorunların artık tek tek armatörlerin çözebileceği boyutu aştığı yönündeki tespit oldu.

Türkiye’nin Karadeniz’deki konumu, bölgedeki ticaretin önemi ve Montrö’den kaynaklanan hakları nedeniyle devletin sürece daha aktif şekilde dahil olması gerektiği ifade edildi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığının koordineli hareket ederek konunun IMO başta olmak üzere uluslararası platformlarda sürekli ve güçlü biçimde gündemde tutulması sağlanmalıdır.

Sektörel dayanışma ve ortak temsil de bu sürecin temel şartıdır. İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın öncülüğünde; KOSDER, Türk Armatörler Birliği ve denizcilik sektöründeki diğer tüm sivil toplum kuruluşları ile ilgili paydaşların sürece dahil edilmesi gerekmektedir. Amaç, kurumların tek başına hareket etmesi değil; sesimizi daha gür duyurmak, yaşanan zararları ve sektörün taleplerini ortak bir çerçevede ortaya koymak ve hep birlikte en uygun çözüm stratejisini geliştirmektir.

Bu noktada ortaya konan öneriler:

-Dil, din, renk, milliyet farklılıklarını bir potada birleştiren sektörümüzün taşıyıcısı olan gemilerimiz ve ona can veren gemi insanlarımız, yapılan işin doğasına uygun olarak tüm bölge ülkelerince tarafsız ve barışcıl operasyonların bir parçası olarak kabul edilmeli, emniyetleri güzergah boyunca uluslararası bağlayıcılığı olan hükümlerle her açıdan garanti altına alınmalıdır.

-Türk bayraklı gemilere sağlanan ayrıcalıkların Türk sahipli gemilere ve işletmelere de tanınması için idare nezdinde girişimler sağlanmalıdır. Aksi takdirde yakın zamanda ciddi tonaj kayıplarının yaşanma riski için tedbir alınmalı; bu toprakların bağrından çıkan bu değerli potansiyel heba edilmemelidir.

-Kamu kurumları ve sektör kuruluşları arasında sürekli çalışan bir koordinasyon mekanizması kurulması,

-Saldırı, hasar, can kaybı ve ekonomik kayıpların sistematik bir arşivde toplanması,

-IMO ve diğer uluslararası platformlarda ortak ve güçlü bir girişim yürütülmesi,

-Güvenli ve kontrollü deniz trafiğinin sağlanması için diplomatik çalışmaların artırılmasıdır.

-Asıl ihtiyaç, kurumların ayrı ayrı hareket etmesi değil; sektörün tüm paydaşları ile ilgili kamu kurumlarının aynı çerçevede, aynı hedef doğrultusunda ve ortak bir stratejiyle hareket etmesidir.

Navlunlar, koster filosu ve ekonomik sürdürülebilirlik

Güvenlik riskleri nedeniyle gemilerin bölgeye gönderilmesinden kaçınılması; diğer taraftan tahılın yanı sıra enerji ürünleri, hammaddeler, gübre, yem ve diğer temel ticari yüklerin taşınmaya devam etmesi gerekliliği, navlun piyasasında istikrarı zorlaştıran ciddi bir çelişkiyi ortaya çıkarmaktadır.

Toplantıda navlunların gemilerin işletme maliyetlerini, yani running cost'u dahi karşılayamayacak seviyelere düşmesinin sektör açısından sürdürülemez olduğu vurgulandı. Armatör açısından güvenlik riski ile ekonomik zarar aynı anda büyürken, bu gelişmeler; zorlu mücadeleler ve fedakarlıklar sonucunda oluşturulan Türk koster filosunun uzun vadeli olarak ayakta kalmasını da güçleştirmektedir.

Buradaki risk sadece denizcilik şirketlerinin zarar etmesiyle sınırlı değildir. Türk koster filosunun uzun süre devre dışı kalması; Türkiye'nin ithalat ve ihracatını, tarım ve hayvancılık sektörlerini, yem ve gübre tedarikini ve genel olarak lojistik zincirini doğrudan etkileyecek bir risk oluşturmaktadır.

Bu nedenle sektörün ekonomik olarak ayakta kalmasını sağlayacak mekanizmaların şimdiden düşünülmesi gerekiyor. Krizin uzaması halinde bazı gemilerin geçici olarak sefer dışı bırakılması gerekebileceğinden, güvenli laid-up alanlarının ve buna bağlı finansal destek modellerinin de önceden belirlenmesi önem taşıyor.

Bu kapsamda;

-Türk koster filosunun korunmasına yönelik ekonomik tedbirlerin değerlendirilmesi,

-Navlunların sürdürülebilir seviyede kalmasını sağlayacak mekanizmaların oluşturulması,

-Krizin uzaması halinde uygulanabilecek laid-up ve finansal destek modellerinin hazırlanması gerektiği değerlendirildi.

-Temel mesele, bugünkü gemi operasyonlarını sürdürmekten öte, Türk denizcilik filosunun kriz sonrasında da ayakta kalmasını sağlamak olmalıdır.

Genel değerlendirme

Toplantıda ortaya çıkan görüşler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Karadeniz'deki savaş riskinin artık yalnızca “armatörlerin karşı karşıya olduğu bir sorun” olarak görülmemesi gerektiği açıkça ortaya çıkıyor.

Burada aynı anda insan hayatı, deniz güvenliği, hukuk, sigorta, ticaret, navlun, lojistik, çevre ve Türkiye'nin ekonomik güvenliği söz konusu.

Bu nedenle çözümün tek bir kurumdan beklenmesi yeterli olmayacaktır. Sektörün tüm paydaşları sürece dahil edilmeli; ilgili devlet kurumları, meslek kuruluşları ve sivil toplum örgütleriyle birlikte en uygun çözümün oluşturulması için ortak bir strateji ve hareket planı belirlenmelidir. Türkiye de uluslararası platformlarda daha güçlü ve etkili bir rol üstlenmelidir.

Öncelikli olarak;

-Can güvenliği korunmalı ve güvenli deniz trafiği için uluslararası girişimler artırılmalı.

-Küresel ticaretin ve lojistik zincirlerinin sürdürülebilirliği; gıda güvenliğinin yanı sıra enerji, hammadde, tarım girdileri ve diğer stratejik yüklerin kesintisiz taşınması açısından küresel bir ihtiyaç ve zorunluluktur. Başta ihtiyaç sahibi ülkeler olmak üzere tüm pazarlara gerekli yüklerin güvenli biçimde ulaştırılması insani, ekonomik ve stratejik bir sorumluluktur. Bu nedenle başta Birleşmiş Milletler olmak üzere uluslararası kuruluşlar nezdinde gerekli girişimler devlet düzeyinde yapılmalı; farklı yük gruplarını kapsayan güvenli ve kontrollü deniz koridorlarının oluşturulması için inisiyatif alınmalıdır.

-Türk bayraklı veya Türk işletmesindeki ticari gemilere yönelik, can ve mal kaybına yol açan saldırılar karşısında daha görünür ve etkili tepkiler ortaya konulmalı; sektörün ve Türk armatörlerinin devletimizin desteğine sahip olduğu uluslararası zeminde açıkça gösterilmelidir.

-Yaşanan tüm olaylar, zararlar ve ekonomik kayıplar ortak bir sistemle kayıt altına alınmalı ,

-Sektör ve kamu kurumları arasında sürekli çalışan bir koordinasyon yapısı kurulmalı.

-Türk koster filosunun ekonomik olarak korunması ve krizin uzaması halinde uygulanacak destek mekanizmaları için de şimdiden hazırlık yapılmalıdır.

Sonuç

Bu süreçte sektörün önündeki asıl mesele, ticareti ne pahasına olursa olsun sürdürmek ya da tamamen durdurmak arasında seçim yapmak değildir.

Asıl hedef; insan hayatını koruyan, gıda başta olmak üzere enerji, hammadde, tarım girdileri ve diğer stratejik yüklerin güvenli biçimde taşınmasını sağlayan; Türk denizcilik sektörünü ayakta tutarken Türkiye’nin lojistik gücünü de koruyan sürdürülebilir bir ticaret ortamı oluşturmaktır.

Küresel ticaretin %90’dan fazlası deniz yoluyla gerçekleştiği için deniz ticaret yolları baskı altına girdiğinde bunun etkileri çok geniş bir yelpazede hissedilmekte, konu genel ekonomik konuların ötesine geçmektedir. Daha da önemlisi ise denizde görev yapan kadın ve erkek emekçilerin can güvenliğinin tehdit altında olmasıdır . Onların varlığı olmaksızın deniz ticaretinden bahsedilemeyeceği gibi, hiçbir ekonomik kazanımın da insan canı kadar değerli olmadığı gayet açıktır.

Bunun yolu tek tek mücadele etmekten değil; sektörün tüm paydaşlarını sürece dahil ederek ortak hareket etmekten, yaşananları doğru ve sistematik biçimde belgelemekten ve sektör ile devletin aynı masada ortak bir acil eylem planı geliştirmesinden geçmektedir. KOSDER, Karadeniz’deki son gelişmeler nedeniyle yaşanan sorunlara karşı bu ortak stratejinin gecikmeksizin oluşturulması çağrısında bulunmaktadır.

7DENİZ

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.