TAHRAN’DAN GEÇİŞ KONTROLÜ VE YENİ ROTA DAYATMASI

Bölgedeki gemi trafiğini kontrol etmek amacıyla kurulan İran Körfezi Boğaz İdaresi, yayımladığı resmi yönergeyle boğazı kullanacak armatörlere kendi belirlediği rotaları dayatmaya başladı. Tahran yönetimi, bu kurallara uymayan veya belirlenen hatların dışına çıkan uluslararası ticari gemilerin ciddi geçiş ücretleri ve cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalacağını duyurdu.

ENERJİ KORİDORUNDA LİMAN DEĞİŞİKLİĞİ: ÇABAHAR ÖNE ÇIKIYOR

ABD ile İran arasında sağlanan mutabakat zaptının Basra Körfezi genelindeki petrol ve doğal gaz sevkiyatını tamamen serbest bırakması bekleniyordu. Ancak denizcilik verilerine göre, ihracat artışının en somut görüldüğü nokta körfezin içi değil, İran-Pakistan sınırında, Basra Körfezi'nin hemen dış segmentinde yer alan Çabahar Limanı oldu. Uzmanlar, küresel filoların riskli körfez suları yerine dış limanları tercih etmeye başladığına dikkat çekiyor.

ASKERİ GERİLİM BARIŞ MÜZAKERELERİNİ ERTELETTİ

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, ABD ve İran arasında İsviçre'de gerçekleştirilmesi planlanan kalıcı barış anlaşması müzakereleri ileri bir tarihe ertelendi. Güney Lübnan’da İsrail ordusu ile İran destekli Hizbullah militanları arasında patlak veren şiddetli çatışmaların ardından gelen bu erteleme kararı, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi'ndeki ticari güvenliğin geleceğine dair soru işaretlerini artırdı.

HAYALET GEMİLER DÖNEMİ: TANKERLER SİNYAL KAPATIYOR

Körfez hattındaki askeri riskler nedeniyle uluslararası tanker trafiğinde "hayalet gemi" stratejisi uygulanmaya başlandı. Çok sayıda ticari geminin, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaparken hedef olmamak adına transponderlarını tamamen kapattığı ve Umman kıyı şeridine sıfır seyrederek gizlendiği rapor edildi.

Bölgedeki gerilimin ve takibin bir sonucu olarak, milyonlarca varil petrol taşıyan uluslararası süpertankerlerin hareket kabiliyeti kısıtlanırken, yük akışlarının tam olarak hangi rotalardan ilerlediğinin tespiti zorlaşıyor. Küresel denizcilik otoriteleri, bölgedeki lojistik normalleşmenin askeri gerilimin düşmesine bağlı olduğunu vurguluyor.

Kurtarma çalışmalarını yürüten şirket yetkilisi Yaşar Marangoz, sürece ilişkin yaptığı açıklamada, kendilerine yaklaşık 10 gün önce gelen bir bildirim üzerine olay yerine intikal ettiklerini söyledi. Marangoz, "Biz bundan 10 gün önce şirketimize bir mail ve telefon geldi. Burada bir yatın su alarak battığını söylediler. Biz geldik ilk gün incelemelerimizi yaptık. Akabinde açık deniz teknemizle beraber buraya geldik. İntikal ettik. Uzman 8 personelimizle beraber 7 gün teknenin stabil olması için balonlama sistemiyle ve gerekli uygun ekipmanlarla çalışmalarımızı yaptık. 7 günde gemiyi yüzdürme pozisyonuna getirdik" dedi.

Sürecin oldukça hassas yürütüldüğünü belirten Marangoz, "Yüzdürme pozisyonuna getirdiğimizde vinçlerimizi kiraladık, tedarik ettik. Tabii ki bu esnada çok ince hesaplar, ince hesaplamalar ve çok ince stabil buklet yaptık. Stabil buklet yapmasaydık bu vincin devrilme, geminin devrilme, yatma, kırılma gibi riskleri vardı. İyi bir ince hesabıyla yüzdürdükten sonra vinç marifetiyle, vinç yardımıyla geminin stabil olarak tamamen yüzdürülmesini sağladık" ifadelerini kullandı.

Marangoz, geminin tamamen stabil hale getirildiğini belirterek, "Şu anda gemimiz tamamen stabil, tamamen yüzmüş durumda. Sadece içeriden ufak tefek suları dışarı basıyoruz. Emniyete alıyoruz. Muhtemelen birkaç gün içerisinde de stabil bir şekilde bizim kontrolümüzde, bizim refakatımızda Tuzla Tersaneler Bölgesi'ne gidip bakımı ve gerekli tadilat tamiratı yapılacaktır" diye konuştu.

"Batışın sebebi garaj kapağından su girişi"

Gemi Mühendisi Berat Durmuş ise teknik sürece ilişkin detayları paylaştı. Durmuş, "Teknemizin batış haberinden sonra firmamız birtakım mühendislik çalışmalarımızı yaptıktan sonra bu işin startını verdik. Bu çalışmalarda geminin batarken ki meyil dengesi vesaire bunların hepsi önemli faktör. Çünkü gemi batarken yan bir şekilde batmıştı. Bunların hesaplamalarını yaptık, kısacası uygun ekipmanlarla, doğru dalgıçlarla bu işin en emniyetli bir şekilde yapılmasını, limana zarar vermeden, çevre koşullarını, çevre kirliliğini önleyecek şekilde daha da fazla bir herhangi bir hasar oluşturmadan bu işi tamamlamasında çalışmalar yürüttük" dedi.

7 gün süren operasyonun ardından çalışmaları tamamladıklarını ifade eden Durmuş, "7 günün sonunda 8 güne başlarken vinç yardımıyla, yine dediğimiz Yaşar Kaptan'ın da bahsettiği üzere balonlar yardımıyla, içine ve dışına koyduğumuz balonlar yardımıyla çalışmalarımızı tamamladık" ifadelerini kullandı.

Durmuş, batışın temel nedenine ilişkin ise şu bilgiyi verdi:

"Geminin yan yatmasının temel sebebi garaj kapısının içerisinde su girdiği tespit edildi. Bu, tabii bunun detaylı incelemeleri yapılacaktır. Gerekli surveyler tarafından bunlar tamamlanacak, belirlenecektir. Fakat tabii bizim tespit ettiğimiz garaj kapısından içeri su giriyor. Garaj kapısı normal izole olması lazım ama oradan makine dairesine tekrardan bir su geçişi oluyor. Su geçişi sonu gemi bir 7-8 saatlik, 9 saatlik sürecinde geminin batması meydana geliyor."

Başarıyla tamamlanan operasyonun ardından lüks yat, gerekli havalandırma işlemlerinin tamamlanmasının ardından mürettebatına teslim edilecek.

Hicri Ercili Tersanesi ve Norden Shipyard da gemi tasarımı, inşası, modernizasyonu ve onarımı, geleceğin gemi konseptleri, gövde tasarımındaki iyileştirmeler, güvenli ve zamanında tedarik çözümleri ile sürdürülebilir gemi geri dönüşümü alanlarındaki son gelişmelerin ele alındığı foruma katıldı.

Forum kapsamında katılımcı şirketlere çeşitli kategorilerde ödüller verildi.

Hicri Ercili Shipyard ve Norden Shipyard, Sürdürülebilir Tersane Ödülü'nün sahibi oldu.

Şirketler, çevresel sorumluluk, sürdürülebilir operasyonlar ve yeşil gemi inşasının geleceğine olan bağlılıklarının bir göstergesi olarak bu ödülle onurlandırıldıklarını açıkladı.

7DENİZ

Datça- Bozburun Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde yer alan Derinazmak Mevkii'nde hayata geçirilmesi planlanan proje, bir yandan yat turizmine yeni bir merkez kazandırmayı hedeflerken, diğer yandan doğal yaşam üzerindeki etkileri nedeniyle tartışılıyor.

Askıya çıkan planlara göre, proje alanı, doğal sit niteliği taşıyan ve özel çevre koruma statüsü bulunan bölgede yer alıyor. Hazırlanan raporlarda, deniz ekosistemi, su ürünleri, trafik, peyzaj ve jeolojik yapı detaylı şekilde incelendi. Yetkililer, alınacak önlemlerle projenin çevre üzerinde ciddi bir olumsuz etki yaratmayacağını savunuyor.

Ancak aynı raporlarda, bölgede koruma altında bulunan canlı türlerinin varlığına dikkat çekilirken, inşaat sürecinde habitat değişikliklerinin kaçınılmaz olacağı da ifade ediliyor. Gürültü ve insan faaliyetlerinin yaban hayatını etkileyebileceği belirtilirken, sıkı denetim ve koruma önlemleri öneriliyor.

Raporlarda özellikle Akdeniz'in akciğeri olarak bilinen posidonia deniz çayırlarına ayrı başlık açıldı. Deniz ekosistemi için kritik öneme sahip bu alanlarda demirleme yasağı bulunduğu belirtilirken, projenin uygulanacağı bölgede çevresel hassasiyetin korunması gerektiği vurgulandı.

Projeyle ilgili hazırlanan trafik etki değerlendirme raporunda ise iskelenin işletmeye açılmasıyla birlikte bölgeye saat başına yaklaşık 20 otomobil ve 5 servis aracının ek trafik oluşturacağı öngörüldü. Rapora göre bu yoğunluğun Selimiye yollarında ciddi bir sıkışıklığa neden olmayacağı savunuldu.

16 Haziran itibarıyla askıya çıkarılan planlar, 30 gün boyunca itiraz ve görüşlere açık olacak. Bölge sakinleri, çevreciler, turizmciler ve tekne sahipleri bu süre içinde projeye ilişkin görüşlerini resmi makamlara iletebilecek.

Selimiye'nin geleceğini doğrudan etkileyecek proje için gözler şimdi askı sürecine çevrilirken, önümüzdeki günlerde bölgede yeni bir çevre ve turizm tartışmasının yaşanması bekleniyor.

Denetimde avlanması ve satışı yasak olan 13 adet Lambuka balığı, 13 adet Kalkan balığı ve 10 adet Mavi Yüzgeçli Orkinos olmak üzere toplam 603.2 kilogram su ürününe el konuldu.

Yapılan tespitlere ilişkin olarak Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Balıkçılık ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğü tarafından idari işlem yapıldı.

2027'de başlaması planlanan IMO'nun deneyim kazanma aşaması öncesinde yaptırılan bu çalışma, her iki düzenlemenin genel hatlarıyla uyumlu olmasına rağmen önemli eksikliklerin devam ettiğini ortaya koyuyor.

Rapora göre HKC, küresel geri dönüşüm sektöründe önemli bir dönüşüme yol açtı. Hindistan, Bangladeş, Pakistan, Türkiye ve Çin’de dahil olmak üzere birçok tersane, sözleşmeye uygun olarak sertifikalandırıldı ve 100’den fazla gemi geri dönüşüm tesisi artık uyumlu kabul ediliyor. Uyumlu tesislerin toplam yıllık geri dönüşüm kapasitesi yaklaşık 30 milyon groston olup, bu rakam mevcut küresel geri dönüşüm talebinin oldukça üzerinde bulunuyor.

Ancak çalışma, sözleşmenin güçlendirilmesi gereken üç temel alan olduğunu belirliyor. Bunlar; geri dönüşüm tesisleri için yetkilendirme prosedürleri, aşağı akış atık yönetimini düzenleyen standartlar ve gemilerde bulunması gereken Tehlikeli Maddeler Envanteri’nin kapsamı.

ECSA Genel Sekreteri Sotiris Raptis, sözleşmenin yürürlüğe girişini “güvenli ve çevresel açıdan sağlıklı gemi geri dönüşümü için önemli bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi.

Raptis, “Çalışmamız, sözleşmeyi güçlendirmek ve küresel standartları yükseltmek için somut alanlar belirliyor” dedi. Ayrıca Brüksel’e, AB rejimi kapsamındaki kapasite kısıtlarını gidermek için OECD üyesi olmayan nitelikli geri dönüşüm tersanelerinin AB onaylı listeye dahil edilmesini kolaylaştırma çağrısında bulundu.

ICS Denizcilik İşleri Baş Direktörü John Stawpert ise çalışmanın iki düzenleyici sistem arasındaki “önemli örtüşmeleri” ortaya koyduğunu, ancak IMO inceleme sürecinde ele alınması gereken “üç kritik boşluğu” da vurguladığını söyledi.

Raporda, AB ile küresel rejimler arasında daha fazla uyumun, düzenleyici parçalanmayı azaltacağı ve gemi geri dönüşüm standartlarının dünya genelinde tutarlı uygulanmasını destekleyeceği savunuluyor.

Kaynak: splash247.com

Türk savunma sanayiinde yenilikçi ve millî sistemler geliştiren STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş., askeri denizcilik alanında gerçekleştirdiği ihracatta yeni bir aşamaya daha ulaştı. Portekiz Deniz Kuvvetleri’nin açmış olduğu Lojistik Destek Gemisi ihalesinde dünyanın önde gelen askeri denizcilik firmalarını geride bırakan STM, 17 Aralık 2024 tarihinde Portekiz’in başkenti Lizbon’da Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi Projesi’nin sözleşmesini imzalamıştı.

Sözleşmenin imzalanmasının ardından tasarım faaliyetleri tamamlanan projede, ilk geminin inşa süreci Kasım 2025’te gerçekleştirilen sac kesim töreniyle başladı. İlk geminin kızağa koyma töreni ise Ocak 2026’da İstanbul’da gerçekleştirildi. İlk gemide inşa faaliyetleri devam ederken, projenin ikinci gemisi N.R.P. D. DINIS (A5212) için sac kesim töreni 18 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirildi. Böylece, Portekiz Deniz Kuvvetleri için inşa edilecek ikinci lojistik destek gemisinin üretim süreci de resmen başlamış oldu. Törene, Portekiz Deniz Kuvvetleri temsilcileri, STM ve ADA Tersanesi yöneticileri ile proje ekipleri katılım sağladı.

Proje kapsamında inşa edilen gemilere Portekiz’in tarihî ve kültürel mirasını yansıtan isimler veriliyor. İlk gemi, Portekiz’in millî şairi Luís de Camões’in adını taşırken; ikinci gemiye Portekiz’in denizcileşmesinde önemli rol oynayan Kral Dom Dinis’in adı verildi.

“Portekiz gemilerini 2028’de teslim etmeyi hedefliyoruz”

STM Genel Müdür Yardımcısı Bülent Soydal, törende yaptığı açılış konuşmasında, STM’nin askeri denizcilik alanında dost ve müttefik ülkelerin güvenilir çözüm ortağı olduğunu belirterek, özetle şu mesajları verdi:

“11 farklı tersanede yürüttüğümüz 44 denizcilik projesinden edindiğimiz NATO standartlarına uygun platform geliştirme tecrübemizi, denizci ülkelerin başında gelen Portekiz’e aktarmaktan gurur duyuyoruz. Portekiz Deniz Kuvvetleri için yürüttüğümüz Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemileri Projesi’nde ilk gemimizde inşa faaliyetleri devam ederken donatım çalışmalarına da başladık. Bugün ise projenin ikinci gemisinin sac kesimiyle birlikte ikinci gemimizin inşa sürecini resmen başlatıyoruz. Her iki geminin 2027 yılında denize indirilmesini, 2028 yılında ise Portekiz Deniz Kuvvetleri’ne teslim edilmesini hedefliyoruz. Böylece yaklaşık 4 yıl gibi bir sürede iki gemiyi teslim etmiş olacağız.”

Çok yönlü görev fonksiyonu

Gemiler, STM ana yükleniciliğinde İstanbul’da, ADA Tersanesi’nde inşa ediliyor. Türkiye’nin askeri deniz sistemleri mühendisliğinde geldiği seviyeyi gösterme açısından önemli bir proje olarak kabul edilen, Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemileri, modüler bir tasarım içeriyor. Gemiler, lojistik destek sağlama, denizde akaryakıt ve kargo transferi yapmasının yanı sıra, zırhlı araç taşıma kapasitesi ile müşterek güç aktarımı ve amfibi harekât maksatlı da görev alabilecek. Gemiler 20 adede kadar hafif taktik zırhlı araç taşıyabilecek. Gemiler, modüler, özgün ve çok yönlü tasarımları sayesinde, kriz zamanlarında; insani yardım, arama kurtarma, tıbbi destek gibi görevleri de yerine getirecek. Entegre muhabere sistemi ile donatılmış bu gemiler komuta ve kontrol kabiliyetleri ile de öne çıkacak.

Zırhlı araç taşıyacak, denizde ikmal yapacak

137 metre uzunluğa, 11000 ton deplasmana, 18+ knot azami sürate sahip olacak gemiler, 30 gün boyunca kesintisiz denizde kalabilecek. Toplamda 100 görev personeline ilave olarak 100 hariçten kişi barındırma kapasitesine sahip gemilerde, 20 adede kadar hafif taktik zırhlı araçları taşınabilecek. Ağırlıklı olarak hava savunma harbi olmak üzere, tüm temel harp nevilerine yönelik sensör ve silah sistemlerini bünyesinde barındıracak. Gemiler, yakın hava savunma sistemleri, 12.7 mm uzaktan komutalı silah sistemleri ve chaff /dekoy sistemleri ile donatılacak, çok sayıda ileri sensör ve sistemleri bünyesinde barındıracak. Gemilerde ayrıca Helikopter ve İnsansız Hava Araçları (İHA) için platform ve İHA’lar için hangar da olacak.

7DENİZ

Türkiye'nin açık deniz operasyonlarında faaliyet gösteren öncü römorkör firmalarından biri olarak, yaşadığımız konkordato sürecini başarıyla tamamlamış olmanın haklı gururunu yaşıyoruz.

Bu süreç bizim için yalnızca finansal bir yeniden yapılanma değil, aynı zamanda kurumsal dayanıklılığımızı, ekip ruhumuzu ve sektöre olan bağlılığımızı yeniden ortaya koydu.

Sizi bu süreci başarıyla tamamlamaya götüren en önemli etken neydi?

En önemli unsur, hiçbir zaman mücadeleden vazgeçmememiz oldu. Müşterilerimizin güvenini kaybetmemek adına süreci şeffaf bir şekilde yönettik. Yaşananları saklamak yerine doğru iletişim kurduk ve verdiğimiz tüm sözlerin arkasında durduk.

İşimize ara vermedik. Tam aksine, yeni müşteriler kazanmaya devam ettik. Operasyonlarımızı aksatmadan sürdürdük ve hizmet kalitemizden hiçbir zaman ödün vermedik.

Bu süreçte sizi ayakta tutan en büyük güç neydi?

En büyük gücümüz ekip arkadaşlarımız oldu. Şirketimizde herkes bu mücadeleyi kendi mücadelesi gibi gördü. Yönetiminden operasyon ekibine, kaptanlarımızdan saha personelimize kadar herkes gönülden çalıştı. Bu birlik ve beraberlik sayesinde eski düzenimizi yeniden kurmakla kalmadık; eskisinden daha güçlü, daha disiplinli ve daha hırslı bir yapıya ulaştık. Başarılarımız arttıkça piyasadaki güvenimizi de yeniden kazandık.

Bu süreçten çıkardığınız en önemli ders nedir?

Kriz dönemlerinde en büyük sermaye güven ve itibardır. Finansal sorunlar çözülebilir; ancak kaybedilen güveni geri kazanmak çok daha zordur. Bu nedenle müşterilerimizle olan ilişkilerimizi her zaman ön planda tuttuk ve verdiğimiz hizmet kalitesinden asla taviz vermedik.

Benzer süreçlerden geçen firmalara tavsiyeniz nedir?

Öncelikle umutsuzluğa kapılmasınlar. Doğru planlama, şeffaf iletişim ve güçlü bir ekip ile en zor süreçler dahi başarıyla yönetilebilir. Rekabet yerine kendi işlerine, hizmet kalitelerine ve müşterilerine odaklansınlar. Başarı zaten bunun ardından gelecektir.

Bundan sonraki hedefleriniz neler?

Bugün geçmişe göre çok daha güçlü, çok daha tecrübeli ve en önemlisi çok daha hırslıyız. Türkiye'nin açık deniz operasyonlarında faaliyet gösteren en büyük römorkör firmalarından biri olarak yatırımlarımıza ve büyüme hedeflerimize hız kesmeden devam ediyoruz. Çok yakın bir zamanda sektörümüzün yakından konuşacağı, piyasada büyük yankı uyandıracak ve herkesin hoşuna gidecek çok önemli bir sürprizimizi kamuoyuyla paylaşacağız. Bu yalnızca yeni bir yatırım değil; şirketimizin geleceğine yön verecek önemli bir adım olacak. Çünkü biz, yaşadığımız zorlukları geride bıraktık. Şimdi ise geleceği inşa etme zamanı.

Karar, Rusya'nın Yamal LNG projesiyle uzun vadeli tedarik anlaşmaları bulunan TotalEnergies, SEFE ve Naturgy gibi şirketleri etkiliyor. Bu şirketler, AB'nin 2027 yılına kadar Rus gazı ithalatını sonlandırma planı kapsamında LNG kargolarını Avrupa dışındaki pazarlara yönlendirebileceklerini savunuyordu. Ancak mektupta, AB operatörleri tarafından gerçekleştirilen Rus LNG transferlerinin nihai varış noktasından bağımsız olarak yasak kapsamında olduğu ifade edildi.

Yamal LNG'de yüzde 20 paya sahip olan TotalEnergies daha önce, Rus gazını AB dışında pazarlamasının da yasaklanması halinde projedeki hissesini satmayı değerlendirebileceğini açıklamıştı. Şirketin Üst Yöneticisi Patrick Pouyanne ise bu ayın başlarında, konuyla ilgili yetkililerden hâlâ netlik kazanamadığını ve çelişkili hukuki görüşler aldığını söylemişti.

Naturgy, 2025 faaliyet raporunda Rus gazına ilişkin 10,95 milyar avroluk satın alma taahhüdünün ithalat yasağından etkilenebileceği uyarısında bulundu. Şirketin hukuk müşaviri Manuel García Cobaleda da yaptırımların şirketlerin sözleşmelerden "mücbir sebep" gerekçesiyle çıkmasına imkân sağlayabileceğini, ancak tarafların zararı azaltmak için alternatif çözümler üretme yükümlülüğünün bulunduğunu ifade etti.

AB geçen yıl Rusya'nın batı Arktik bölgesindeki Yamal LNG projesinden 14,94 milyon ton LNG ithal etti. Projenin hissedarları arasında Rus Novatek (%60), Çinli CNPC (%20) ve TotalEnergies (%20) bulunuyor. Karar, Rus LNG'si için uzun vadeli alım sözleşmeleri bulunan Avrupalı şirketlerin mevcut yükümlülüklerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

AIS verilerine göre, Hürmüz Boğazı'nı geçtikten sonra iki aydan uzun süredir takip sinyalleri kapalı bulunan Jaham, Shaden ve Awtad adlı petrol yüklü üç Suudi Arabistan bandıralı süper tanker (VLCC), 18 Haziran itibarıyla yeniden sinyal vermeye başladı. MarineTraffic yetkilileri, bu gelişmenin tanker operatörlerinin Hürmüz Boğazı geçişlerinde yeniden temkinli şekilde görünürlük sağlamaya başladığına işaret ettiğini belirtti.

Shaden'in Japonya'nın Kiire limanına doğru seyrettiği, Awtad'ın ise Güney Kore'nin Ulsan limanına yöneldiği bildirildi. Jaham'ın varış noktasının ise henüz netlik kazanmadığı kaydedildi.

Enerji piyasalarına ilişkin veri analizi sağlayan Kpler platformuna göre söz konusu üç süper tanker toplamda yaklaşık 6 milyon varil ham petrol taşıyor.

Dünya'dan Recep Erçin'in haberine göre; Birol, Hür­müz Boğazı’nın kapanmasına neden olan savaşın enerji je­opolitiği üzerindeki etkileri­ne ilişkin “Vazo kırıldı” ifade­sini kullandı. “Yıllarca ‘Acaba Hürmüz kapanır mı kapan­maz mı’ denilirken kapandı” diyen Birol, “Onu yapıştırıp eski haline getirmek mümkün değil. Bir kere kapandığı yeni­den kapanabileceği anlamına gelir.

Birçok ülke enerji stra­tejilerini ve partnerlerini göz­den geçirmeye başladı. Ener­jide fiyat değil güvenli tedarik ve tek kaynağa bağlı kalmama daha önemli olacak. Bu kriz yeni bir enerji haritasının çi­zilmesine vesile olacak. Daha önceki krizlerde olduğu gibi… Krizin nedeni fiyatlarla ilgili değil, Hürmüz ve Orta Doğu’ya olan güvende soru işareti ol­masıyla ilgili. Daha güvenli bir enerji tedarik sistemine geçi­liyor” değerlendirmelerinde bulundu.

“Dünya kırmızı hatta giriyordu”

"Hürmüz konusu nasıl so­nuçlanırsa sonuçlansın önü­müzdeki 2-3 yıl içinde dünya enerji haritasının yeniden çi­zilmeye başlanacağını düşü­nüyorum. Ortaklıklar yeniden tanımlanacak. Yeni ortaklık­lar kurulacak" diyen Birol, sa­dece enerji değil, jeopolitik dengeleri ve ticaret yolları­nı da değiştirecek bir etkiden söz ettiğini vurguladı.

Birol, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu sorunun çözümünde, tek ve en önemli yol Hürmüz Boğa­zı'nın koşulsuz olarak ve tüm aktörlerin tehlikesiz olduğu­na inanmış şekilde açılması. 4 sene öncesine kadar dünya ekonomisinin, enerjisinin çok büyük iki şahdamarı vardı. Bi­rincisi, Rusya'dan, Batı Sibir­ya'dan Avrupa'ya giden boru hatları, ikincisi de Hürmüz Boğazı. İkisi de şu anda kapalı durumda. Fiyatların daha da fazla gitmesini engelleyen iki neden vardı.

İlki 28 Şubat'tan önce dünya petrol piyasala­rında büyük bir bolluk vardı; arz çoktu, talep de küçüktü. Bu bize yardımcı oldu. İkin­cisi de 11 Mart'ta savaş başla­dıktan 2 hafta kadar sonra biz mevcut petrol stoklarımızdan 400 milyon varil piyasaya sun­duk. Bu bir şekilde krizin daha da fazla büyümesini engelle­di. Fakat eğer haziran sonuna kadar Hürmüz açılmazsa dün­ya ekonomisi kırmızı bir hat­ta giriyordu. Onun da nedeni stoklar erimeye başlamıştı ve temmuz-ağustos itibarıyla se­yahat sezonu ile birlikte pet­rol talebi artacaktı. Fakat Al­lah’tan bir çözüm bulunmuş gibi görünüyor.”

COP’un ne kadar farkındayız?

Toplantının açık oturum bölümünde TÜSİAD Başkan Yardımcısı Fatih Kemal Ebiçlioğlu’nun ve salonun sorularını yanıtlayan Fatih Birol, “Uluslararası alanda uzlaşı sağlamak herkesi bir araya getirmek zor oluyor. Ama maalesef gidişata bakınca ‘bir araya gelelim’den, ‘her koyun kendi bacağından asılır’ felsefesine dönülüyor” yorumu yaptı. COP31 konusunda sitem eden Birol, “Türk kamuoyunun COP’un ne kadar önemli bir şey olduğunun farkına varmadığını düşünüyorum. Bu muazzam bir fırsat, iş dünyası için. 80-90 devlet ve hükümet başkanı, on binlerce iş insanı gelecek. COP31'in bizim insani hassasiyetlerimizi dünyaya göstermek için bir fırsat olduğunu düşünüyorum" dedi.

Bu doğrultuda, İran tarafından Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri denetlemek için kurulan Basra Körfezi Boğaz Otoritesi'ne (PGSA) mutabakat zaptında belirlenen hedeflere ulaşılması amacıyla başvuruların öncelikli ve hızlı şekilde değerlendirilmesi talimatı verildiği kaydedildi.

Açıklamada, "Geçiş güzergahındaki özel şartlar ve mevcut bazı güvenlik riskleri nedeniyle, ayrıca güvenli deniz trafiğinin sağlanması ve deniz kazalarının önlenmesi amacıyla gemilerin kendilerine bildirilen rota ve zamanlamalara uygun şekilde seyretmeleri gerekmektedir. Bu sayede deniz trafiği kapasitesinin kademeli olarak artırılması mümkün olacaktır" ifadeleri kullanıldı.

Hürmüz Boğazı'ndan geçişe ilişkin uygulamaların ve teknik detayların PGSA tarafından ayrıca duyurulacağı kaydedildi.

Açıklamada aynı zamanda, "Mayın temizleme faaliyetleri de dahil olmak üzere diğer konulara ilişkin gerekli adımlar, mutabakat zaptının 5. maddesi uyarınca atılacaktır" ifadeleri kullandı.

Dünya nüfusunun 2050'ye kadar 9,7 milyara yaklaşacağı, küresel ekonominin ise satın alma gücü paritesine göre 359 trilyon dolara ulaşarak iki kattan fazla büyüyeceği tahmin ediliyor.

Küresel enerji tüketiminin ise 2025'teki günlük yaklaşık 312 milyon varil petrol eş değerinden 2050'de yaklaşık 383 milyon varil petrol eş değeri seviyesine yükselerek yaklaşık yüzde 23 yükselmesi bekleniyor.

Petrolün 2050'ye kadar küresel enerji görünümünde en büyük paya sahip olma konumunu koruyarak toplam talebin yüzde 30'una yakınını oluşturacağı, petrol ve doğal gazın toplam payının ise yaklaşık yüzde 54 seviyesinde gerçekleşeceği öngörülüyor.

Küresel elektrik üretiminin de 2025'teki yaklaşık 32 bin teravatsaatten 2050'de 59 bin 500 teravatsaate çıkarak yüzde 85'ten fazla artması bekleniyor. Bu büyümenin yaklaşık dörtte üçünün, özellikle Asya başta olmak üzere gelişmekte olan ekonomilerden kaynaklanacağı düşünülüyor.

Küresel petrol talebi 2050'de günlük 124,1 milyon varile ulaşacak

OPEC, küresel petrol talebinin gelecek yıllarda artışını sürdürerek 2030'da günlük 113,3 milyon varile, 2050'de ise günlük 124,1 milyon varile ulaşacağını öngörüyor. Böylece petrol talebi, 2025 seviyelerine kıyasla yaklaşık 19 milyon varil artmış olacak.

Talep artışının neredeyse tamamının OECD dışı ülkelerden gelmesi beklenirken, büyümeye en büyük katkının Hindistan, diğer Asya, Orta Doğu, Afrika ve Latin Amerika'dan geleceği tahmin ediliyor.

Hindistan'ın 2025-2050 döneminde günlük 8,1 milyon varillik ek taleple uzun vadeli petrol talebi artışına en büyük katkıyı sağlayacağı öngörülüyor. Aynı dönemde diğer Asya, Orta Doğu ve Afrika'da da talebin güçlü şekilde artması beklenirken, Çin'deki büyümenin daha sınırlı kalacağı tahmin ediliyor.

Sektörel açıdan bakıldığında ise kara yolu taşımacılığı, petrokimya ve havacılık sektörlerinin 2050'ye kadar petrol tüketimindeki artışın başlıca kaynakları olması bekleniyor.

2030 sonrasında OPEC+ pazar payını artıracak

Arz tarafında, OPEC üyeleri ile Rusya başta olmak üzere bazı OPEC dışı üreticilerden oluşan OPEC+ grubuna dahil olmayan üreticilerin 2030'a kadar küresel sıvı yakıt arzındaki artışın yaklaşık yarısını karşılaması bekleniyor. Bu büyümeye Brezilya, Katar, ABD, Arjantin ve Kanada'nın öncülük edeceği değerlendiriliyor.

Bununla birlikte OPEC, ABD kaya petrolü üretiminin 2025'te günlük 9 milyon varilin biraz üzerinde zirve yapmış olabileceğini ve bundan sonraki dönemde büyümenin daha sınırlı kalacağını öngörüyor.

OPEC+ dışı arzın 2030'lu yıllarda yatay seyretmesiyle birlikte OPEC+ ülkelerinin küresel piyasadaki payının artması bekleniyor. Grubun sıvı yakıt arzının 2025'teki günlük 50,6 milyon varilden 2050'de 64,5 milyon varile yükseleceği ve pazar payının yüzde 48'den yüzde 52'ye çıkacağı tahmin ediliyor.

Öngörülen petrol talebinin karşılanabilmesi için 2026-2050 döneminde toplam 17,7 trilyon dolarlık yatırım gerektiği hesaplanıyor. Bunun 14,5 trilyon doları arama ve üretim faaliyetlerine, 1,9 trilyon doları rafinaj yatırımlarına ve 1,3 trilyon doları taşıma ve depolama altyapısına ayrılacağı değerlendiriliyor.

Küresel petrol ticareti 2050'ye kadar yüzde 25 artacak

Küresel petrol ticaretinin 2050'ye kadar yaklaşık yüzde 25 artarak günlük 69 milyon varile ulaşması bekleniyor.

Orta Doğu'nun dünyanın en büyük petrol ihracatçısı bölgesi konumunu daha da güçlendireceği, Asya-Pasifik bölgesinin en büyük ithalat merkezi olmayı sürdüreceği tahmin ediliyor.

Raporda yer verilen alternatif senaryolar ise uzun vadeli görünümdeki belirsizliklere işaret ediyor.

İleri enerji teknolojilerinin daha hızlı yaygınlaştığı teknoloji odaklı senaryoda, küresel petrol talebinin 2035 sonrasında zirve yaparak 2050'de günlük 107 milyon varilin altına gerilemesi bekleniyor.

Buna karşılık, gelişmekte olan ülkelerde daha güçlü ekonomik büyümenin yaşandığı eşitlikçi büyüme senaryosunda, petrol talebinin 2050'de günlük 131 milyon varile ulaşacağı ve referans senaryonun yaklaşık 7 milyon varil üzerinde gerçekleşeceği öngörülüyor.

Kaynak: Ekonomim

Törene Denizcilik Genel Müdürü Ünal Baylan, Tekirdağ Valisi Recep Soytürk, Asyaport Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Soyuer, Medlog Lojistik Yönetim Kurulu Başkanı Emre Soyuer, Süleymanpaşa Kaymakamı Mahmut Tunçer, İMEAK Deniz Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Kıran, Süleymanpaşa Belediye Başkanı Volkan Nallar, Tekirdağ Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Cengiz Günay, Trakya Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mahmut Şahin, AK Parti Tekirdağ eski Milletvekili Mustafa Yel ve Tekirdağ eski Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Albayrak’ın yanı sıra çok sayıda davetli katıldı.

Programda konuşan Medlog Gemicilik Teknik Müdürü Hızır Gökçe Gülelçe, MSC Grubu bünyesinde faaliyet gösteren Medlog Gemicilik’in bugün itibarıyla Türk bayraklı 13 gemi ve 23 bin TEU taşıma kapasitesiyle hizmet verdiğini belirtti. Filoya katılan MED Antalya gemisinin 2 bin 553 TEU kapasiteye sahip olduğunu ifade eden Gülelçe, şirket bünyesinde yaklaşık 600 Türk denizcinin görev yaptığını söyledi.

Asyaport’un Türkiye’nin transit konteyner taşımacılığındaki önemli merkezlerinden biri olduğunu vurgulayan Gülelçe, sonbahar aylarında tamamlanması planlanan genişleme yatırımıyla birlikte limanda aynı anda üç ana hat gemisine hizmet verilebileceğini kaydetti.

Asyaport Operasyon, İnşaat ve Alt Yapı Müdürü Besim Dönmez ise yaptığı konuşmada limanın Türkiye’de ilk kez verilen “Yeşil Liman Sertifikası”nı almaya hak kazandığını açıkladı. Dönmez, limana yanaşan gemilere kıyıdan elektrik verilmesini sağlayan sistem sayesinde gemilerin jeneratör çalıştırmadan operasyonlarını sürdürebildiğini, böylece karbon salımının ve gürültünün azaltıldığını ifade etti.

18 Haziran 2026 tarihi itibarıyla 144 gemiye yaklaşık 8 milyon kilovatsaat elektrik enerjisi verildiğini belirten Dönmez, bu uygulama sayesinde yaklaşık 5 bin 500 ton karbondioksit salımının önüne geçildiğini söyledi.

Asyaport yönetimi ayrıca liman sahasında kullanılan ağır vasıtalar ve yardımcı iş makinelerinin tamamen elektrikli hale dönüştürülmesine yönelik projeyi de duyurdu. Siparişi verilen 100 elektrikli liman çekicisinden ilk 4’ünün hizmete başladığı, yıl sonuna kadar 30 aracın daha filoya katılmasının planlandığı bildirildi.

Törende hem Türk deniz ticaret filosunun güçlenmesine katkı sağlayan MED Antalya gemisinin hizmete alınması hem de çevreci yatırımlarıyla öne çıkan Asyaport’un aldığı Yeşil Liman Sertifikası dolayısıyla katılımcılar tarafından değerlendirmelerde bulunuldu.

7DENİZ

Büyükelçi Mohammad Hassan Habibollah Zadeh, Türkiye ile ilişkilere büyük önem verdiklerini ve Trabzon'un da İran için önemli bir şehir olduğunu vurgulayarak "Trabzon yıllardır bizim transit taşımacılık yolumuz. Yaklaşık 1980’den 1990’a kadar deniz taşımacılığı için en önemli liman olarak biliniyordu. Daha sonra bu hareketlilik biraz zayıflayıp Mersin ve İskenderun limanlarına taşındı. Bugün Trabzon Limanı’na ziyarette bulunduk. Sayın Vali Tahir Şahin'e de bir ziyaretimiz oldu. Türkiye ve İran'ın ticaret hacmi çok büyüktür. Geçen yıl yaklaşık 20 milyar dolar ticaret hacmimiz vardı. Bu sene yüzde 10-15 düşüş yaşıyoruz. İran ve Türkiye arasında 3 gümrük güzergahı bulunmakta ve biz bunu 4'e, 5'e yükseltmek istiyoruz. İran ve Türkiye arasında haftada yaklaşık 260 uçuş bulunmaktadır; biz bunu 300’e yükseltmek istiyoruz. Bizim deniz ticareti konusunda ilişkilerimiz daha önce çok iyiydi. Şimdi de geliştirilmesi için bir değişiklik yapmak istiyoruz. Bu sabah çok iyi müzakerelerde bulunduk. Trabzon Limanı, İran’a en yakın limanlardan bir tanesi. Trabzon Limanı'ndan İran sınırına kadar 500 kilometre. İthal ettiğimiz ürünleri, Bender Abbas Limanı'na getirmek yerine Trabzon üzerinden taşımaya çalışacağız" diye konuştu.

"Trabzon ile İran arasında direk uçuşun olmaması büyük eksiklik"

Trabzon ve İran arasında direkt uçuşun olmamasının büyük bir eksiklik olduğunu belirten Büyükelçi Zadeh "Trabzon Valimiz, en azından haftada bir Trabzon- İran direkt uçuşu olması için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile görüşeceklerini söyledi. Geçen yıl yaklaşık 4 milyon turist İran ve Türkiye arasında gitti geldi. 700-800 bin kişi Türkiye'den İran’a gitti, 3 milyon kişi de İran’dan Türkiye’ye geldi. Bu çok büyük bir rakam. Şu anda İranlı turistler buraya karayolu ile geliyorlar. Bunu biz acenteler ve uçuş yoluyla daha çok geliştirebiliriz" şeklinde konuştu.

"Trabzon Limanı için düşünceleriniz çok kıymetli"

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç ise savaşın resmi olarak noktalanmasının imza altına alınmasını kıymetli bulduğunu ifade ederek Büyükelçi Zadeh'in Trabzon Limanı için düşüncelerini çok kıymetli bulduğunu belirtti. Başkan Genç, "O yoğun ticareti çocukluğumdan çok iyi hatırlıyorum. Benim ilçem olan Maçka’dan geçiyordu trafik. İnşallah yeniden canlanması bizim de arzumuzdur. Biz bu konuda belediye olarak valimizle, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımız ile beraber çalışıyoruz. Ulaştırma ve Altyapı Bakanımız Sayın Abdulkadir Uraloğlu da Trabzonludur. Beraber en hızlı kararları alabiliriz" dedi.

Turizmi çok önemsediklerini de vurgulayan Başkan Genç, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"2 ülkenin turizm konusunda da iş birliği yapmasını önemsiyoruz. Bu konuyu da başkonsolosumuzla paylaştık. Biz İran’a bir ziyaret yapmak istiyoruz. İranlı kardeşlerimiz, daha çok Van olmak üzere sınır şehirlerimize geliyor ama özellikle Mart ve Nisan ayında Nevruz döneminde ciddi manada Trabzon’a geliyorlar. Sayıları artıralım, bizim vatandaşlarımız gitsin, İranlı kardeşlerimiz gelsin; ilişkiyi güçlendirelim istiyoruz. Tebriz ile kardeş şehir olma noktasında mutabakatımız var. Onu meclis kararı alıp resmileştirebiliriz. Tebriz’e bir program yapıp gidebiliriz. Başkanımızı davet edelim. Biz bu ay kendi meclisimizden kararımızı çıkarabiliriz."

Bu, ortalama gemi büyüklüğünün bugün 1.870 TEU olduğu bir ticaret hattında %78’lik bir artışa işaret ediyor.

Alphaliner'ın verilerine göre; bu büyük gemi hamlesinin arkasındaki ana itici güç MSC olurken, şirket 16 büyük geminin 9’unu işletiyor. Bu sayı bir yıl önce 9 gemide 6 idi. Yeni eklenen gemiler arasında MSC GISELLE (9.411 TEU), MSC ELMA (9.408 TEU), MSC LAGOS X ve MSC NAIROBI X kardeş gemileri (her biri 9.403 TEU) ve MSC BRITTANY (9.288 TEU) yer alıyor.

Cosco Shipping Lines filo varlığını iki gemiye çıkararak iki katına yükseltirken, Hapag-Lloyd ise SOFIA EXPRESS (8.750 TEU) ile tek büyük gemi işletmeye devam ediyor.

Dikkat çekici şekilde, Avrupa içi en büyük gemilerin çoğu (16 geminin 14’ü), nispeten daha uzun mesafe taşımacılığı nedeniyle Kuzey Avrupa – Akdeniz servis segmentinde faaliyet gösteriyor.

7DENİZ

Günlerdir süren titiz hazırlıkların ardından, yatın güvenli bir şekilde yüzdürülmesi için şehir dışından profesyonel ve özel kurtarma ekipleri sevk edildi. Dev vinç yardımıyla havadan sabitlenerek dengede tutulan lüks yatın içerisindeki su, deniz altına inen özel dalgıçların hummalı çalışmasıyla tahliye ediliyor.

Ekiplerin koordineli yürüttüğü çalışmalarda artık sona yaklaşıldığı ve lüks yatın kısa süre içinde tamamen eski dengesine kavuşturulacağı öğrenildi.

Pistorius, kapı önü açıklamasında, Almanya'nın Hürmüz Boğazı'nda muhtemel mayın temizleme görevi için bölgeye 2 gemi yolladığını bildirdi. Pistorius, "Şu anda, mayın tarama gemimiz Fulda ve ikmal gemimiz Mosel, Süveyş Kanalı'ndan geçerek Kızıldeniz'e doğru seyrediyor" dedi.

Pistorius, mayın tarama operasyonuna katılmadan önce İran ve Umman'dan onay alınması gerektiğini belirterek, herhangi bir görevin İran ile ABD arasındaki müzakerelerde yaşanacak gelişmelere de bağlı olduğunu ekledi.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.