Rusya’nın son yıllardaki en büyük petrol yatırımlarından biri olan Vostok Oil için 100 milyar doların üzerinde yatırım öngörülüyor. Rosneft, projenin tam kapasiteye ulaşmasıyla yıllık 100 milyon tona kadar petrol üretimi ve ihracatı hedefliyor.

Projenin devreye girmesi, Kuzey Deniz Rotası açısından da önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor. Hedeflenen ihracat hacimlerine ulaşılması halinde Arktik koşullarda çalışabilen tankerler için bölgede büyük bir yeni taşımacılık talebi oluşması ve Vostok Oil’in Kuzey Deniz Rotası’nın önemli yük kaynaklarından biri haline gelmesi bekleniyor.

İkinci el piyasasındaki hareketlilik, enerjiyle bağlantılı tüm sektörlerde görüldü. Büyük tankerler ise petrol üreticileri ve enerji şirketlerinin ham petrol, petrol ürünleri ve gaz taşımacılığında parçalanan enerji tedarik zincirlerine alternatif yollar aramasıyla öne çıktı.

ADNOC, 1,3 milyar dolarlık satın alma stratejisinin bir parçası olarak ikinci el VLCC’leri ve büyük gaz taşıyıcılarını satın alıyor. Şirket, Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakan Füceyre’deki Doğu-Batı boru hattı terminalinden yapılan ihracatlar da dahil olmak üzere kendi ihracatlarının daha büyük bölümünü karşılamayı hedefliyor. Tesis, 2027’den itibaren kapasitesini iki katına çıkaracak hızlandırılmış bir genişleme projesi kapsamında bulunuyor.

Piyasada kısa sürede teslim alınabilen büyük ikinci el tankerler, yeni inşa gemilere kıyasla önemli primlerle alıcı buluyor. Brokerlara göre, yeni gemi inşa fiyatı yaklaşık 130 milyon dolar olan bir VLCC’nin ikinci el fiyatı 135 milyon ila 170 milyon dolar arasında değişebiliyor. Yeni bir geminin yeniden satışında ise fiyatlar daha yüksek olabiliyor. Aynı durum Suezmax segmentinde de görülüyor. Beş yaşındaki Suezmax gemilerinin fiyatı 110 milyon dolara yaklaşırken yeni inşa fiyatları yaklaşık 90 milyon dolar seviyesinde.

Çeşitli çatışmaların ton-mil mesafelerini önemli ölçüde artırması, VLCC ve Suezmax gemileri için yeni büyük ölçekli siparişlerin verilmesini de destekliyor. Son dönemdeki anlaşmalar arasında George Procopiou’nun Dynacom şirketinin Çin’deki Hengli Heavy Industry’den sipariş ettiği 20 VLCC’nin yanı sıra dokuz adet 158.000 dwt Suezmax bulunuyor.

Atina merkezli, Peter Georgiopoulos ve Leo Vrondissis tarafından kontrol edilen United Overseas Group, Wison New Energies’e altı VLCC siparişi verdi ve dört gemi için de opsiyon aldı. Emanuele Lauro’nun yönettiği Scorpio Tankers ise kısa süre önce sekiz VLCC siparişi veren bir ortak girişimde hisse aldı.

Maritime Strategies International’ın istatistiklerine göre, 2027’de yaklaşık 60 VLCC’nin, 2028’de yaklaşık 130 VLCC’nin ve 2029’da ise 120’den fazla VLCC’nin teslim edilmesi bekleniyor.

Tanker sahiplerinin önceliği, çeşitli çatışmalar ve bunların bugün önemli deniz ticaret rotaları üzerindeki etkileri nedeniyle kısa vadeli gelişmeler. Ancak uzun vadeli görünüm de olumlu. New York merkezli broker Poten & Partners’ın yakın tarihli analizinde, OPEC’in tanker taşımacılığı üzerindeki etkisinin son dönemde azaldığı belirtildi. Şirket, Orta Doğu’daki son çatışmaların OPEC dışı petrol üretiminin artması için güçlü bir teşvik oluşturduğunu ifade etti.

Kanada, ABD ve Güney Amerika’da, özellikle Guyana, Brezilya ve Arjantin’de ham petrol üretimi son on yılda önemli ölçüde arttı. ABD önemli bir ihracatçı olmaya devam ediyor. Kanada’nın Trans Mountain ticareti yeni trans-Pasifik taşımacılığını destekliyor, Guyana birbiri ardına FPSO devreye alıyor ve Brezilya’da açık deniz petrol üretimi artıyor.

Poten’e göre yeni üretimin büyük bölümü ihracat pazarlarına yöneliyor. Bunun nedenleri arasında ABD ve Kanada’daki iç piyasaların doygunluğa ulaşması, Guyana ve Surinam’daki iç talebin ise sınırlı olması bulunuyor. Artan petrol üretiminin büyük bölümü Asya pazarlarına gidiyor ve bu durum büyük tanker sektörünü destekliyor.

Uzun vadede Poten, Amerika kıtasındaki üretim artışının OPEC açısından sorun oluşturabileceğini belirtiyor. Orta Doğu’daki çatışmaların ardından pazar payını yeniden kazanmak zor olabilir. Asyalı alıcılar, bölgeden uzaklaşarak Atlantik Havzası’ndaki daha istikrarlı coğrafyalara yöneliyor ve tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye çalışıyor.

Kaynak: seatrade-maritime.com

Yalova’dan ocak ayında 95 milyon 345 bin dolar, şubatta 109 milyon 436 bin dolar, martta 112 milyon 931 bin dolar, nisanda 275 milyon 450 bin dolar, mayısta 132 milyon 494 bin dolar, haziranda 90 milyon 140 bin dolar, temmuzda 15 milyon 422 bin dolar ve ağustosta 15 milyon 305 bin dolar ihracat gerçekleştirildi.

Yalova’da 2026 yılının ilk 8 ayında ihracatın başını önceki yıllarda olduğu gibi gemi, yat ve hizmetleri sektörü çekti. Sektör, 8 aylık dönemde 743 milyon 31 bin dolarlık ihracata imza attı.

Gemi, yat ve hizmetleri sektörünü 45 milyon 431 bin dolarlık ihracatla çelik sektörü takip etti. Kentten en fazla ihracat gerçekleştirilen üçüncü sektör ise 18 milyon 87 bin dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri oldu.

Yalova’da 8 ayda 1 milyon doların üzerinde ihracat yapan diğer sektörler ise şöyle:

Madencilik ürünleri 11 milyon 86 bin dolar, hazırgiyim ve konfeksiyon 9 milyon 316 bin dolar, demir ve demir dışı metaller 3 milyon 76 bin dolar, süs bitkileri ve mamulleri 3 milyon 360 bin dolar, iklimlendirme sanayii 2 milyon 943 bin dolar, makine ve aksamları 4 milyon 66 bin dolar, elektrik ve elektronik 2 milyon 386 bin dolar, çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri 1 milyon 476 bin dolar.

Her iki geminin de derin sularda yürütülen arama faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için gerekli teknik imkan ve kabiliyetlere sahip olduğu vurgulanan açıklamada, "Operasyonun sürekliliğinin sağlanması amacıyla gemilerimizin yakıt ikmali, bakım ve diğer teknik ihtiyaçlarının karşılanması gereken durumlarda, görev değişimleri dönüşümlü olarak gerçekleştirilecek ve arama faaliyetleri kesintisiz şekilde sürdürülecektir" ifadeleri kullanıldı.

"Söz konusu olan arama çalışmalarının durdurulması değil, çalışmaların etkinliğinin artırılmasıdır"

Açıklamada, "Arama çalışmalarının daha da etkin hale getirilmesi amacıyla Başbakanımız İstanbul’da, derin sularda arama ve kurtarma kabiliyeti yüksek özel şirketlerle yürütülebilecek çalışmalara ilişkin hazırlanan raporları bugün değerlendirmektedir. Dolayısıyla söz konusu olan arama çalışmalarının durdurulması değil, tam tersine mevcut imkanların daha da güçlendirilerek çalışmaların etkinliğinin artırılmasıdır" denildi.

Arama çalışmalarının sürdüğü aktarılan açıklamada, "Hükümet olarak kayıplarımıza ulaşmak için gerekli tüm imkanların devreye alınmasına yönelik çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Arama faaliyetlerimiz 7 gün 24 saat esasına göre aralıksız devam etmektedir" ifadelerine yer verildi.

Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Cezayir, Kazakistan ve Umman’dan oluşan OPEC+’nın yedi çekirdek üyesinin toplantısı, İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatının kesintiye uğradığı bir dönemde gerçekleşti. Bu durum, OPEC+’nın fiyatlar ve pazar payı üzerindeki etkisini sınırlıyor.

OPEC+, ağustos ayında eylül ayı için üretim artışına karar vermiş ve 2023’te üzerinde anlaşmaya varılan günlük 1,65 milyon varillik arz kesintisinin kademeli olarak geri alınması sürecini tamamlamıştı. Ancak üretim artışları konusunda anlaşmaya varılmış olmasına rağmen, Rusya’nın da aralarında bulunduğu OPEC üyeleri ve müttefiklerinden oluşan grup, savaş nedeniyle hâlâ belirlenen üretim hedeflerinin oldukça altında üretim yapıyor.

"Tam yüzde yüz emekli miyim diye kendime soruyorum. Bu dönem sanki öyleymişim gibi olsa da ama hala aklımın bir kenarı hep sektörle iştigal ediyor. Pandemi döneminde zorlu bir bypass ameliyatı geçirdim. Sıkıntılı bir dönemdi ve çocuklarım da kendilerine farklı meslek kolları seçince yani arkadan gelen olmayınca yalnız kalmış hissiyatıyla ama en çok da stresten uzak kalmak adına 41 yıl üzerine alınmış bir karar benimkisi. Aktif deniz hayatını bitirdim, bundan sonrasını daha bir sakin, daha bir dinlenmeye, kendimle zaman geçirmeye ve evimle, eşimle ilgilenmeyi kendime düstur edindim. Ama bu demek değildir ki her şeyden elimi ayağımı çektim. Öyle bir yapım da yok zaten. Şimdilik bu şekilde, yarın ne gösterir dersen, farklı şeyler de olabilir tabii.

"Kendimi o tezgahta buldum ve onunla yoğruldum"

Hüseyin Kocabaş ve ailesi, denizcilik alanında son derece köklü bir geçmişe sahip. Memleketten, babadan gelen bu kültürün içine doğan Kocabaş için gördük ki armatörlük bir meslekten ziyade yaşam biçimi: "Ben bu mesleği kendim isteyerek seçmedim. Yani ben doğduğumda dedem armatördü. Arkasından babam ve ben devam ettim. Ticaret lisesini Akçaabat'ta bitirdim. Üniversite okuyamadan babam 'Oğul gel, insan gücüne ihtiyacım var, yalnızım' dedi. Tuzla'da gemi inşası yapıyordu, 1981'de başlamıştı. Ben 1982'nin haziranında yetiştim. Ve giriş o giriş, bir daha da çıkamadım. Yani babama 'Ya ben bu işi yapmayacağım, ben bu işi yapmak istemiyorum' deme gibi bir düşünce aklımdan bile geçmedi. Kendimi zaten o tezgahta buldum ve onunla yoğrularak geminin omurgasından direğin en üst tepesindeki noktaya kadar yapılışıyla, aşama aşama öğrenerek çıktım.

Ama ondan sonra eğitimimi tamamlamam icap ettiğini gördüm çünkü kendimi eksik hissediyordum. Akabinde gemi inşaatını bitirir bitirmez İngiltere'ye eğitimimi tamamlamaya gittim. İyi ki de gittim çünkü orası bana başka bir ufuk açtı, başka bir vizyon getirdi. Ha Türkiye'de üniversite okusaydım ne olurdu? Burada belki üniversite 4 yıl, orada 4 yıl okumadım, 2,5 yıl üzerine döndüm. Ama iyi ki gitmişim, iyi ki orada devam etmişim, yapmışım. Çok farklı bir pencere açtı bana ve dünyanın çok ülkesinde bir network ağım oluştu bir anda. Hiç pişmanlık yaşamadım. 'İyi ki de babam çağırmış, ben de gelmişim, bu işi yapmaya başlamışım' dedim ve severek yaptım 41 sene." Böylece teknik zeka ile sosyal zekayı birleştirerek dünyaya açılan Kocabaş, babasıyla çalışmaya başladığı o ilk yılların denizcilik şartlarını ise şöyle anımsatıyor:

"Aslında babamın şöyle bir durumu vardı; mekanı cennet olsun, 1982 senesi ben geldiğimde ki gemi inşaası devam ediyordu 1984'te gemi inşa bitti. Gemi sefere çıktı ama tonajı itibarıyla kabotaj hattında çalışacak değildi haliyle. Ama o zamana kadar gemiler hep kabotaj hattında çalışıyordu. İşte Çaykur kömürüne gidiyordu Rize'ye, Çamaltı'ndan tuz yüklüyordu, ne bileyim maden direğiydi. Bu gibi işler dönüp dolaşıyordu. Armatörler Kooperatifi'nin gönderdiği işlere gidiyordu. Dolayısıyla orada çok böyle gemi işletme bilme bilgisi falan ön planda olması gerekmiyordu. Gemiyi tanımak yetiyordu ki babam da onu yapıyordu. 'Onlar şu işe git, bu işe git' diyorlardı. Düşün yani; ne kontrat var, ne mukavele var, ne konşimento var, hiçbir şey yok. Sözle beraber 'ona git, buna git' oluyordu. 70'li 80'li yıllar bunlar.

Tabii olayın gerçeğini görünce bir yerinden tutmam gerektiğini, eğer bu işi hakikaten yapacaksak hakkını vererek yapmak gerektiği noktasında donanım sahibi olabilmek için kalktım gittim. Giderken babam hatta 'Sen nereye gidiyorsun?' dedi. Dedim 'İngiltere'ye gidiyorum.' 'Hayırdır?' dedi. Dedim 'Okuyacağım, eksik kalan kısmımı tamamlayacağım.' 'E haberim yok?' 'Baba' dedim 'bilme her şeyi de boş ver. Gideyim ondan sonra konuşuruz' Öyle bir gittim yani."

İlklerin ve zor coğrafyaların armatörü

Deniz ticareti, aileden gelen ve kuşaklar boyu devam eden kültürel bir ticaret yapısı. Ancak değişen regülasyonlar, rotalar ve ekonomik dengeler armatörlüğü çok daha karmaşık bir hale getiriyor. Hüseyin Kocabaş, bu mesleğe adım atmak isteyen yeni girişimcilere finansal gerçekleri doğrudan hatırlatıyor:

"Armatörlük bir meslek olması hasebiyle biraz külfetli bir yatırım şekli. Yani gemi sahibi olmak, donatan olmak farklı bir boyut ticarette. Fabrikatör olabilirsiniz, ne bileyim ben farklı mesleklerde olabilirsiniz ama denize yatırım ya da bu hususta armatör olabilmek için zaten geminizin olması gerekiyor. Gemiye yatırım yapmak ve onun tekrar geri dönüşünü sağlayabilmek olayı başlı başına hakikaten çok komplike bir olay. Çünkü azalan değerle hareket ediyor gemi. Yani şöyle: Siz bir fabrika kurarsınız 1.000 liraya ya da X liraya ama geçen zaman içerisinde o böyle değeri artarak gider. Ama gemide olay öyle olmuyor maalesef. X'e mal ettiğiniz bir gemiden hep X'ten eksi, eksi, eksi amortisman düşe düşe gidiyorsunuz.

Dolayısıyla sizin eksilen bir değeri hep böyle update edip üste çıkarabilmeniz için hakikaten külfetli bir çalışma azmiyle birlikte, o işe girecek olan arkadaşın kendini mutlaka donanımlı yapması lazım. Ama her şeyden önce gemiyi denizi çok iyi tanıması gerek. Açıkçası parayı verip gemiyi almak —ki bunu yapan var— ama denizi bilerek, gemiyi bilerek, bununla ilgili olarak ticaretin nasıl olması gerektiği noktasında eğitimli olarak bu işi yapması çok daha verimli olur diye düşünüyorum. Kendimden pay biçiyorum; eğer ben o dönemde, İngiltere'ye gidip bunun eğitimini almamış olsaydım, evet babadan bana intikal edecek olan armatörlüğü güdük kalarak, birilerine ihtiyaç duyarak hep yapmak zorunda kalacaktım. Yani belki kararları ben veriyor gibi olsam da o kararların verilebilmesi için olması gereken olguyu birilerinden öğrenip 'Ha, ya böyle yaparsam olur' Ama işin en başında da yabancı dile hakim olmadan bu işin, hakkını vererek yapabilmek, aksi hep bir tarafı eksik kalır diye düşünüyorum."

Sektörde 61 yaşında, nispeten genç bir yaşta "hayatta yaşamaya değer şeyler de var" diyerek keyif almayı seçen, sanata ve müziğe yönelen Kocabaş, geçmişe dönse yine aynı yolu seçeceğini vurguluyor:

"Ben mesleğimi çok severek yaptım. Benim çocukluğum hep denizle, denizleri duya duya, gemiyi duya duya, o hikayeleri dedemden, rahmetliden dinleye dinleye geldiğim için deniz ruhuma işledi desem yalan olmaz. Mesleğimi hala da çok seviyorum. Sözümüzün başında 'Tam emekli değilim' derken tam emekli olabilme şansım zaten yok. Çünkü ben denizsiz, deniz bensiz çok zor. Ben denizin kenarında olmasam herhalde bir tarafımı hep eksik hissederim. Ama öyle ama böyle, bir şekilde yine olur. Değil onca yıl, kaç dersen de ben yine bu mesleği yapardım. Yapmak için de herkese tavsiye ederdim.

Hüseyin Kocabaş’ın kariyeri, denizcilik tarihine geçen pek çok "ilk" ile dolu:

"Batı Afrika'da 12 yıl süre ile kesintisiz Türk bayraklı gemi işleten ve bu süre zarfında gemiyi Türkiye’ye getirmeden iki special sörvey üç intermidiate sörvey geçirmede ilkim, hatta ve hatta 80'li yılların sonları, 90'lı yılların başlarında biz 3000 ton ve o civardaki koster armatörleri daha 'kontinent' kelimesini telaffuz etmezken, 'Kontinent neresi?' diye bilmezken ki, kontinent dediğimiz yer Kuzey Avrupa ülkelerinin olduğu bölge, Baltık, Biskay'dan yukarısı, buralara ilk gitmeye başlayanlardan biri benim. Ama o vizyonum nereden gelişti? İşte Londra'daki okuldaki arkadaşlarımla, network'le beraber, 'Ya burada da bir ticaret var. Burada niye güdük kalıyoruz? Herkes Karadeniz'de, Akdeniz'de. Şunu bir açalım' deyip o dönem benimle birlikte –isim olarak vermek gerekirse– Hande gemisi, Murat Karahasan, kontinentte çalışmaya başlayan ilk 3000 tonluk gemilerdeniz. Hep ilkleri sevmişim. Belki çok daha fazla ilklere imza atardık ama tezgahı bırakacak arkada kimse olmayınca çok fazla da hevesli davranmadım açıkçası.” Başarının formülü: Disiplin, tecrübe ve güven

Sektörde dostluklarına sıkı sıkıya bağlı, son derece disiplinli ve sadık kişiliğiyle tanınan usta armatör, iş hayatında başarıyı getiren dinamikleri kendi penceresinden şöyle özetliyor:

"Beni tanıyan tanır, bilen bilir. Deneyim çok önemli, tecrübe çok önemli. Onu da size şöyle anlatayım; bir makine overhaul edileceği zaman şunu düşündüm; ilk mesleğe başladığım zamanlarda yeri geldi sabahladım makine dairesinde. Yapılan işin neler olduğunu, hangi aşamalarda, ne şekil, nasıl cereyan ettiğini... 'Bugün bu böyle oluyorsa yarın ben ofiste masa başında, denizin ortasında bir sorun yaşayan gemi insanımın banden medet umacak şekilde bir şeyi sorduğunda, bir arızasına, bir ihtiyacına nasıl yeterli cevap verebilirim'in noktasıyla hareket ederek kendimi yetiştirmeye çalıştım. Yani sanki makine dairesinde ben varmışım da ya da güvertenin X yerinde ben varmışım da bana onu oradan söylüyorlar, benim de ona yanındaymışım gibi cevap verecek pozisyona kendimi getirmek için çok uğraştım. Allah'ıma şükürler olsun ki de öyle oldu.

Ve bunu hisseden personelim de kendilerini bir rahat hissettiler. Çünkü karşılarında, yani bugünkü tabirle 'teknik müdür' dediğimiz ama aslında teknik müdür değil, armatörün ta kendisi olan ben cevap verince kendilerini bir başka güvende, emniyette hissettiler. Çünkü o 12 sene Batı Afrika'da hiç Türkiye gelmeden personel istihdam edebilmek... Yani öyle uzaktan kumandayla, masa başında oturularak yapılacak bir iş değil. Kimse kusura bakmasın. Ha, onları yalnız mı bıraktım? Asla. Ben devamlı hep yanlarında oldum, bunu hissettirdim ve orada bütün ihtiyaçlarını, yeri geldi ben jeneratörü uçağa koyup Senegal'e indirdim, onlar orada mahsur kalmasınlar diye. Bunlar bazen külfetli oldu mu? Oldu. Ama başardık mı? Çok şükür hepsini başardık. Önemli olan sorun çözmek."

Stresi dağıtan liman: Sanat ve meşk

Hüseyin Kocabaş’ın hayata bakışındaki o renkli ve sanatsal yönün kökleri ise çocukluk yıllarına, aile genlerine kadar uzanıyor:

"Bizim aslında aileden gelen, genlerden mi geliyor bilmiyorum, rahmetli amcam –yani babamın değil de amca çocukları olan amcam, doktor olan amcam– saz çalardı, çok da iyi saz çalardı. Biz bunu çocukluğumuzdan hep biliriz. Benim de kulağım hep melodiye yakın. İlkokuldayken öğretmenim sesim iyi diye bana hep türkü söylettirirdi.

Yani oradan gelen müzikal bir yatkınlık, bir kulağım var. Stresli iş yapıyoruz, hakikaten stres var. O stresi dağıtabilmek için de insan bazı kendine ayırdığı zamanlarda ben müziği ve spor olarakta bilardoyu seçtim. Grubumuz da var. Armatör arkadaşım kankam var işin içerisinde; Mahmut Turan, kulakları çınlasın çok severim kendisini. O saz çalıyor. Aslında başta ben de sazla başladım ama sonra Türk Sanat Müziği ağır bastı, uda döndüm. Bir de hocamız var büyüğümüz, sağ olsun onun sayesinde grupla beraber meşk ediyoruz; çalıyoruz, söylüyoruz." Deniz Ticaret Odası seçimleri ve sektörel birlik

Bodrum Güllük'ün bu huzurlu atmosferinden İstanbul'daki yoğun sektörel gündemi ve Deniz Ticaret Odası seçim sürecini de yakından izleyen deneyimli isim, odanın geçmişindeki tarihi dönüm noktalarına da değiniyor:

"İlk olarak, 1999 senesinde biz oda seçimlerinde yine bir ilk, bak, altını çiziyorum. O zaman arkadaşım Hakan Kalkavan aday olmuştu. Biz de onun yanındaki arkadaşları olarak ilk kez 1999'da o güne kadar hiç ikinci listenin olmadığı bir Deniz Ticaret Odası'na aday olduk o zaman. Ha, kazanamadık, ayrı mesele ama bir başlangıçtı. Ondan sonra benim için 2014, 2018 seçimleri cereyan etti. Hepsinde de bulundum, sen serüveni zaten biliyorsun. 2014'te kurucu üyesi olduğum KOSDER'i kurmamızla başlayan gelişmeleri de biliyorsun.

Ama tabi şimdi kendimi biraz geri çektim mi? Evet, çektim. İstanbul'da olsam belki biraz daha aktif olarak yine işin içerisinde olabil, seçim ofisindeki çalışmalara fiilen katılırdım ama gönlüm hep bir yandan hem destekliyor hem olup biteni izliyorum. Güzel şeyler de oluyor. Bu sektör, bizim sektörümüz. Sonuçta burada hep yüz yüze bakıyoruz. Tatlı bir rekabet olsa dahi yine de kol kola girip yürümemiz gereken bir sektörün içerisindeyiz. Tırnak içinde söylüyorum; istenmeyen olaylar olsa dahi bile günün sonunda hepimiz aynı amaç için orada varız.

İki tane çok güçlü aday var. Güzel bir seçim olsun. Şu anki iki aday da aynı safta ilk olarak 'hepimizin odası' diye başladık 2018'de. Güzel de olmuştu ama ondan sonrasında biraz ayrışmalar oldu, olabilir. Bunlar yaşanan şeyler. Ama gönül olarak baktığın zaman ben şunu söylerim: Tamer Bey’in hakikaten gelirken vermiş olduğu bir söz vardı, 'Ben iki dönem için geliyorum' demişti. Ben şahidim buna çünkü çok yakın çalışma ortamı içerisindeydim o zaman. 'İki dönemliğine geliyorum' demişti ve dediği gibi de yaptı. Onu hem o husustan takdir ediyorum hem de bu 8 yıl içerisinde de Deniz Ticaret Odası'na kazandırdıkları ivmelerden dolayı, verdiği emeklerden dolayı bir denizci meslektaş olarak teşekkür ediyorum.

Ve bundan sonrası için yine güzel bir yarış olsun, kimsenin gönlü kırılmasın, dostluklar hiçbir zaman örselenmesin. Kol kırılsın, yen içinde kalsın ama hakikaten hak eden, layık olan, liyakatli, Deniz Ticaret Odası'nın başına, bu işi hakikaten bütün sektöre aynı mesafede yayabilecek, bütün paydaşlarla beraber bunu kucaklayabilecek bir başkan gelsin. İnşallah gönlümde olan başkan seçilir.

Genç armatörlere ve yatırımcılara altın tavsiyeler

Sıfırdan denizcilik sektörüne girip yatırım yapmak isteyen genç armatör adayları için çok fazla parametre olduğunu belirten Hüseyin Kocabaş, bu zorlu yolda şu rehber ilkelerin altını çiziyor:

"Sıfırdan gelecek olan bir armatör adayı diye bakacak olursak, çok parametre var. Yani öncelikle bu işi yapmaya kararlılığı çok önemli. Denizi ve gemiyi –yine söylüyorum altını çiziyorum– önce tanımasını, yapacak olduğu uluslararası ticaretin nevini, şeklini nasıl cereyan ettiği hususunda kendini yetiştirmesini, uluslararası ilişkilerdeki ve deniz, gemi bağlama işletme hususunda muhakkak ve muhakkak bilgili, bu hususta tecrübeli insanlarla beraber bir arada olmasını, gemiyi tanıması noktasında kendini geliştirmesi gerekir.

Çünkü 24 saat gemi size, siz gemiye ihtiyaçlısınız. Dolayısıyla bu entegrasyonu muhakkak sağlayabilmeniz için kendinizi bir gemi insanının sizden talep ettiğinde ona o anda pratik cevap verebilecek donanıma erdirmelisiniz. Bunu yaparsanız öyle anlar gelecek ki saniyeler içerisinde karar vermeniz gerektiren pozisyonlar yaşayabilirsiniz. O pozisyonlarda çok hızlı hareket edecek ve aldığınız karardan dönmeden, belki yanlış olacak ama tecrübe, yaşanmışlıklar sizi o kararı çok çok daha doğru verebilmeye yönlendirecektir. Bunun için de zamana ihtiyaç muhakkak vardır. Yaşandıkça olacaktır ama bu yaşanmışlıkları pekiştirmenin tek yolu, doğru bilgileri doğru zamanda doğru kişilerden alarak güzel donanımlı bir hale gelmek. Bunun eğitimini yaparak başlamakta fayda var. Kulaktan dolma şeylerle olmaz bu iş.

Globalleşerek gelişen yapay zeka ile kendine yeni ufuklar açan dünya ticaretinin önemli oyuncusu olan deniz ticaretinde ülkemizin de layıkıyla yerini alması, her daim başa güreşecek altyapı donanım ve iş gücünü istihdam etmekle birlikte dünya denizlerinde yeni rotalar oluşturmak mecburiyetindedir. Mevcudu korumakla değil hep yeniyi aramakla geliştirmekle be bunu ortak akılla yapması çok önem arz etmektedir. Rakipler çok güçlü direncimizi buna göre oluşturmalıyız.”

Güllük'te kurulan cennet yaşamı

Peki, bu güzelliği, doğayı bırakıp İstanbul’da armatörlük koşturmacasına dönmek zor değil mi? Güllük’teki bu cennet köşeye ne zaman ve nasıl yerleştiğini ise samimi bir dille aktarıyor duayen denizci:

"Ben buraya Mayıs ayında geliyorum, Aralık’a kadar Güllük'teyim. Çünkü burada kendimi buluyorum. Hakikaten İstanbul'un o keşmekeşliğinden, o kalabalığından falan tamamen sıyrıldım. Şimdi artık globalleşen ortamda artık Zoom denen bir olay var. Ben buradan ayrılmak istemem. Ömrüm vefa ettikçe buradan da işimi yürütebilirim. Havaalanı buradan 10 dakika mesafede. Hemen ilk uçakta İstanbul'a gitmem bir buçuk saat. Buraya 2023'te öyle bir tesadüf eseri geçerken denk geldik. Ya deniz kenarı olsun, şu olsun bu olsun, kalabalık olmasın, Bodrum'un kalabalığı olmasın, dışarıda da olsun istiyordum. Hep kafamda Gümüşlük falan vardı ama son zamanlarda çok değişti oralar. Yani öyle sessiz sakin doğanın içerisinde bir yer derken, hem de deniz kenarında, burası denk geldi. Kendimize bir yaşam alanı yapmaya çalıştık; eksiğiyle, gediğiyle oylanıp gidiyorum.

Somali yaklaşık 35 yıl aradan sonra yeniden ulusal gemi sicil sistemini kurma kararı aldı. Bu girişimin Somali’ye olası katkılarını nasıl görüyor ve değerlendiriyorsunuz?

Somali'nin ulusal gemi sicilini yeniden hayata geçirme kararı, ülkenin denizcilik alanındaki egemenlik haklarını yeniden etkin şekilde kullanma iradesinin bir sonucudur. SSRL olarak biz, bu sürecin uygulama ortağı olarak görevlendirildik. Amacımız yalnızca gemi tescili yapmak değil; uluslararası standartlara uygun, şeffaf, güvenilir ve sürdürülebilir bir gemi sicil sistemi oluşturmaktır. Bu girişimin Somali'nin uluslararası denizcilik camiasındaki yerini güçlendireceğine inanıyoruz.

Bildiğiniz üzere, Somali'nin Münhasır Ekonomik Bölgesi, uzun yıllar boyunca yabancı balıkçı gemilerinin yasa dışı avcılık faaliyetlerine maruz kalmıştır. Bu durum, ülkenin deniz kaynaklarının kontrolsüz şekilde kullanılmasına yol açarken, deniz güvenliğinin zayıflamasına ve bölgede korsanlık gibi olumsuz gelişmelerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayan unsurlardan biri olmuştur. Somali Devleti, deniz yetki alanları üzerindeki egemenlik haklarını daha etkin şekilde kullanmak ve denizcilik sektörünü yeniden yapılandırmak amacıyla yaklaşık 35 yıl aradan sonra ulusal gemi sicil sistemini yeniden kurma kararı almıştır. Bu kararın temel amaçlarından biri, Somali tarafından ruhsatlandırılan ve karasular ile Münhasır Ekonomik Bölgede faaliyet gösteren balıkçı gemilerinin Somali bayrağı altında faaliyet göstermesini teşvik ederek etkin denetim ve kontrol sağlamaktır. Bununla birlikte, yalnızca balıkçılık filosuna odaklanan bir yapı yerine uluslararası denizcilik standartlarına uygun, rekabetçi bir açık gemi sicili (Open Registry) modeli benimsenmiştir. Böylece dünya ticaret filosunda faaliyet gösteren ticari gemilerin de Somali bayrağını tercih etmesi hedeflenmektedir. Bu yaklaşım hem Somali'nin denizcilik gelirlerini artıracak hem de ülkenin uluslararası denizcilik camiasındaki görünürlüğünü ve itibarını güçlendirecektir. Somali Ship Register Limited olarak bu projedeki sorumluluğunuz tam olarak neleri kapsıyor?

Somali Ship Register Limited (SSRL), Somali Limanlar ve Deniz Ulaştırma Bakanlığı ile imzalanan Mutabakat Zaptı ve Yetkilendirme Anlaşması kapsamında gemi sicili hizmetlerini yürütmek üzere yetkilendirilmiş bağımsız bir kuruluştur. Ancak burada özellikle vurgulamak isterim ki, gemi siciline ilişkin nihai egemenlik ve düzenleyici otorite tamamen Somali Limanlar ve Deniz Ulaştırma Bakanlığı'na aittir. Bakanlık, bayrak devleti adına hareket eden tek sovereign authority olup, SSRL ise bu yetkinin uygulanmasına yönelik teknik ve idari hizmetleri sağlayan yetkilendirilmiş operatördür.

Bu kapsamda gemi tescil işlemlerinin yürütülmesi, teknik ve idari incelemelerin yapılması, yaptırım ve uygunluk kontrollerinin gerçekleştirilmesi, dijital gemi sicil altyapısının işletilmesi ve uluslararası kuruluşlarla teknik koordinasyon görevlerini üstleniyoruz. Bunun yanında, IMO'nun son yayımladığı yasa dışı gemicilik faaliyetleri ve bayrak devletlerinin sorumluluklarına ilişkin rehber ve sirkülerler doğrultusunda, Somali bayrağının uluslararası eksiksiz yerine getirebilmesi için gerekli idari ve teknik altyapıyı oluşturuyoruz. Bu kapsamda Recognized Organization, Deputy Registrar,Flag State Inspector atamalarını gerçekleştiriyor, bu kuruluşların faaliyetlerini denetliyor ve Bakanlığa uluslararası sözleşmeler, IMO kuralları ve en iyi uygulamalar çerçevesinde teknik tavsiyelerde bulunuyoruz. Hedefimiz; uluslararası mevzuata tam uyumlu, şeffaf, güvenilir ve dijital bir bayrak devleti idaresi oluşturarak Somali'nin uluslararası denizcilik camiasında saygın ve güvenilir bir konuma ulaşmasına katkı sağlamaktır.

Somali bayrağının uluslararası arenada saygın bir konuma ulaşması adına nasıl bir yol haritası izleyeceksiniz?

Günümüzde güvenilir bir gemi sicili yalnızca gemi tescil eden ve belge düzenleyen bir yapı değildir. Güçlü bir bayrak devleti idaresi; uluslararası sözleşmelere uyum sağlayan, etkin denetim mekanizmaları kuran ve dijital altyapısını sürekli geliştiren bir sistem olmak zorundadır. Bizim önceliğimiz, IMO sözleşmeleri ve uluslararası denizcilik standartlarına tam uyumlu bir bayrak devleti yönetimi oluşturmaktır. Bu kapsamda GISIS üzerindeki tüm kayıt ve bildirimlerin eksiksiz tutulması, LRIT sisteminin IMSO gözetiminde etkin şekilde işletilmesi ve IMSAS kapsamında beklenen idari ve teknik altyapının oluşturulması temel hedeflerimiz arasında yer almaktadır.

İlk yıllarda kontrollü ancak ticari açıdan rekabetçi bir büyüme stratejisi izleyeceğiz. Filomuzu nitelikli ve sürdürülebilir şekilde büyütmeyi hedeflerken, sistemimiz olgunlaştıkça kabul kriterlerimizi ve teknik gerekliliklerimizi daha da sıkılaştıracağız. Nihai hedefimiz; sadece gemi sayısıyla öne çıkan bir sicil olmak değil, uluslararası denizcilik camiasında güvenilirliği, şeffaflığı ve IMO standartlarına uyumuyla örnek gösterilen bir bayrak devleti haline gelmektir.Somali hükümeti bu girişimin; yatırım, istihdam ve ekonomik büyümeye katkı sağlayacağını vurguluyor. Sizce güçlü bir gemi sicil sistemi, ülkenin denizcilik ekonomisini ve yabancı yatırımcıların ilgisini nasıl etkileyecek?

Modern bir gemi sicili yalnızca kayıt ücreti elde eden bir yapı değildir. Doğru kurgulandığında, bir ülkenin denizcilik ekosisteminin gelişimini destekleyen stratejik bir altyapıdır. Bizim hedefimiz; güçlü KYC ve due diligence süreçleriyle desteklenen, uluslararası yaptırım kontrollerini etkin şekilde uygulayan, tamamen dijital altyapıya sahip, şeffaf yönetim anlayışıyla çalışan, yetkilendirilmiş klas kuruluşları ile yakın iş birliği içinde olan ve etkin bir bayrak devleti denetim sistemiyle desteklenen güvenilir bir gemi sicili oluşturmaktır.

Böyle bir sistem, uluslararası armatörler ve yatırımcılar açısından güven ortamı oluşturacaktır. Güvenilir ve uluslararası standartlara uygun bir gemi sicili; yabancı yatırımların artmasına, denizcilik sektöründe yeni istihdam alanlarının oluşmasına, yerel teknik uzmanlığın gelişmesine ve Somali'nin küresel denizcilik sektörüne daha güçlü şekilde entegre olmasına katkı sağlayacaktır. Bunun yanında gemi yönetimi, klas, denetim, eğitim, liman hizmetleri, sigorta ve denizcilik teknolojileri gibi birçok yan sektörde de ekonomik hareketlilik yaratacaktır. SSRL olarak biz, bu dönüşümün teknik altyapısını kurmaya ve Somali'nin uluslararası standartlarda, güvenilir ve saygın bir bayrak devleti haline gelmesine katkı sağlamaya odaklanıyoruz. Somali'nin denizcilik ekonomisinin sürdürülebilir büyümesini destekleyecek güçlü ve güvenilir bir sistem inşa etmekteyiz.

Somali ile Türkiye arasında son yıllarda savunma, limancılık, deniz güvenliği ve denizcilik alanlarında dikkat çeken bir iş birliği bulunuyor. Bu gemi sicil projesi, iki ülke arasındaki denizcilik ilişkilerine nasıl bir ivme kazandırabilir?

Türkiye ile Somali arasındaki ilişkiler son on yılda örnek gösterilen stratejik ortaklıklardan biri haline gelmiştir. Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın 2011 yılında Somali'ye gerçekleştirdiği tarihi ziyaretin ardından iki ülke arasındaki ilişkiler yeni bir ivme kazanmış; insani yardımın ötesine geçerek kurumsal ve stratejik bir ortaklığa dönüşmüştür. Bugün sağlık, eğitim, altyapı, ulaştırma, savunma, güvenlik, ekonomik kalkınma ve kurumsal kapasite geliştirme gibi birçok alanda somut projeler başarıyla yürütülmektedir.

Özellikle son dönemde denizcilik alanında atılan adımlar bu ortaklığın en stratejik boyutlarından biri haline gelmiştir. Deniz güvenliğinin güçlendirilmesi, Somali deniz kuvvetleri ve sahil güvenlik kapasitesinin geliştirilmesi, deniz yetki alanlarının korunmasına yönelik iş birlikleri, petrol ve doğal gaz arama faaliyetleri ile mavi ekonomi vizyonu doğrultusunda yürütülen çalışmalar, iki ülke arasındaki güvene dayalı stratejik ortaklığın en somut göstergeleridir. Bunun yanında altyapı yatırımları, ekonomik kalkınma projeleri ve ileri teknoloji alanlarında geliştirilen iş birlikleri de ilişkilerin her geçen gün daha kapsamlı bir nitelik kazandığını göstermektedir.

Bu süreçte özellikle Somali Limanlar ve Deniz Ulaştırma Bakanı Sayın Abdulkadir Mohamed Nur'un ortaya koyduğu vizyon ve güçlü siyasi irade, Somali'nin denizcilik sektörünün yeniden yapılandırılması açısından önemli bir itici güç olmuştur. Bakanlığın öncülüğünde yürütülen reformlar; denizcilik idaresinin güçlendirilmesi, deniz güvenliğinin artırılması ve uluslararası standartlara uygun kurumsal yapının oluşturulması bakımından Somali için yeni bir dönemin başlangıcını temsil etmektedir.

Aynı şekilde T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın bu süreçte sağladığı bilgi birikimi, teknik tecrübe ve kurumsal destek büyük önem taşımaktadır. Türkiye'nin bayrak devleti yönetimi, liman devleti kontrolü, deniz emniyeti, limancılık, VTS, hidrografi ve uluslararası denizcilik uygulamalarındaki güçlü deneyiminin Somali'ye aktarılması, kurumsal kapasitenin sürdürülebilir şekilde geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacaktır. Bu desteğin önümüzdeki dönemde daha da güçlenerek devam edeceğine inanıyoruz.

Somali Uluslararası Gemi Sicili projesini de bu geniş stratejik vizyonun önemli bir parçası olarak görüyoruz. Gemi sicili yalnızca teknik bir kayıt sistemi değil; bilgi transferini, kurumsal kapasite gelişimini, dijital dönüşümü ve uluslararası entegrasyonu destekleyen stratejik bir projedir.

Somali, STCW Kural I/10 kapsamında ilgili denizcilik idareleriyle karşılıklı tanıma protokolleri imzalamayı hedeflemektedir. Bu süreçte Türkiye Cumhuriyeti’nin, iki ülke arasındaki yakın iş birliği ve karşılıklı güven çerçevesinde ilk destek veren ülkelerden biri olmasını temenni ediyoruz.

Bunun yanında, VTS ve hidrografi alanlarındaki projelerimizi de olgunlaştırıyoruz. Deniz trafik yönetimi, seyir emniyeti ve hidrografik kapasitemizi geliştirerek Somali'nin karasuları ve Münhasır Ekonomik Bölgesi üzerinde daha etkin bir denizcilik yönetimi ve kontrol sistemi oluşturmayı hedefliyoruz. Bugün itibarıyla Türkiye ile Somali arasında doğrudan konteyner hattı kurulmuş olup, Türk sahipli gemilerle düzenli seferler gerçekleştirilmekte ve iki ülke arasındaki ticaret hacmi her seferde artmaktadır. Bunun yanında, Çağrı Bey sondaj gemisi ve ona destek veren üç PSV gemisi Somali açıklarında faaliyetlerini sürdürmektedir. Ayrıca, Türkiye'deki balıkçılık sezonunun sona ermesiyle birlikte Türk balıkçı gemileri Somali sularında avlanmak üzere lisanslandırılmış, bu süreçte yalnızca ekonomik faaliyet yürütmeleri değil, aynı zamanda bilgi ve tecrübelerini Somalili balıkçılara aktararak yerel kapasitenin gelişimine katkı sağlamaları da hedeflenmiştir.

Eğitim alanında ise, Piri Reis Üniversitesi ile planlanan iş birliği kapsamında Somali'deki insan kaynağının uluslararası standartlarda denizcilik eğitimi alarak sektöre kazandırılması hedeflenmektedir. Bu sayede Somali'de nitelikli denizci yetiştirilirken, Türk armatörleri için de gelecekte eğitimli ve uluslararası standartlara uygun gemi adamı istihdamına yönelik önemli bir insan kaynağı oluşturulacaktır. Bu modelin, iki ülke arasında sürdürülebilir ve karşılıklı fayda sağlayan bir denizcilik iş birliğinin temel taşlarından biri olacağına inanıyoruz.

Somali Gemi Sicili'nin uluslararası standartlarda faaliyet göstermesi, bu iş birliklerini daha da güçlendirecektir. Türk armatörleri, klas kuruluşları, denizcilik eğitim kurumları, teknik hizmet sağlayıcıları ve denizcilik danışmanlık şirketleri için yeni iş ve yatırım fırsatları doğacaktır. Aynı zamanda STCW, liman devleti denetimleri, gemi kayıt işlemleri ve teknik iş birlikleri gibi alanlarda iki ülke arasında daha güçlü bir kurumsal bağ kurulmasına katkı sağlayacaktır.

1991 yılından sonra Somali bayrağı altında tescil edilen ilk gemi olan ‘Guney’, sembolik açıdan önemli bir başlangıç oldu. Önümüzdeki 5 yıl içinde Somali gemi sicilini dünya denizcilik haritasında hangi noktaya taşımayı amaçlıyorsunuz?

"Guney" gemisinin tescili, yalnızca ilk geminin Somali bayrağına geçmesi değil, aynı zamanda yaklaşık 35 yıl sonra Somali ulusal gemi sicilinin yeniden faaliyete geçtiğinin somut göstergesi olmuştur. Bugün itibarıyla Somali Uluslararası Gemi Sicili'ne 10 gemi başarıyla tescil edilmiş olup, buna yakın sayıda geminin başvurusu da teknik ve hukuki değerlendirme süreçlerinden geçmektedir. Bu ilgi, uluslararası armatörlerin yeni kurulan sicile duyduğu güvenin önemli bir göstergesidir.

Bugüne kadar tescil ettiğimiz gemilerin yaşları da dikkate alındığında, Paris MoU ve Mediterranean MoU kapsamındaki ilk Liman Devleti Kontrolü denetimlerinden herhangi bir tutuklama yaşamadan başarıyla geçmeleri bizim için son derece önemli bir göstergedir. Bu sonuç, uyguladığımız teknik inceleme, uygunluk değerlendirmesi ve bayrak devleti denetimlerinin doğru yönde ilerlediğini göstermektedir.

Yeni kurulmuş bir gemi sicili olmamız nedeniyle bugün henüz Paris MoU Performans Listesi'nde siyah, gri veya beyaz bayrak olarak sınıflandırılmış değiliz. Ancak göstereceğimiz operasyonel performans, PSC sonuçlarımız ve uluslararası yükümlülüklere tam uyum sayesinde, önümüzdeki üç yıl içerisinde beyaz listeye giren güvenilir bir bayrak devleti olmayı hedefliyoruz.

IMO Deniz Emniyeti Komitesi'nin (MSC 111) son toplantısında alınan önemli kararlardan biri de LRIT sisteminin finansal yapısının yeniden düzenlenmesi olmuştur. Bu kapsamda, kıyı devletlerinin kendi kıyılarından itibaren 1.000 deniz mili içerisindeki deniz alanında seyreden gemilere ait standart LRIT konum bilgilerinin ücretsiz olarak sağlanması prensipte kabul edilmiştir. Bu karar, özellikle gelişmekte olan kıyı devletlerinin deniz emniyeti, deniz güvenliği ve deniz alanı farkındalığını güçlendirmesi açısından son derece önemli bir gelişmedir. Somali, Afrika'nın en uzun kıyı şeritlerinden birine sahip ülkesidir. Bu nedenle söz konusu düzenleme sayesinde çok geniş bir deniz alanında seyreden gemilere ilişkin LRIT verilerine ilave bir mali yük oluşturmadan erişebilme imkânı doğacaktır. Bu durum; deniz trafiğinin daha etkin izlenmesine, yasa dışı faaliyetlerle mücadeleye, arama-kurtarma kapasitesinin geliştirilmesine ve Somali karasuları ile açık denizlerde deniz emniyeti ve güvenliğinin önemli ölçüde artırılmasına katkı sağlayacaktır.

Somali olarak biz de LRIT sistemine tam uyum sağlamayı stratejik önceliklerimiz arasında görüyoruz. ASP ve Data Centre altyapımızı oluşturarak uluslararası LRIT sistemine entegre oluyor, ilerleyen dönemde kendi National Data Centre'mızı kurarak yalnızca ulusal kapasitemizi güçlendirmeyi değil, aynı zamanda Doğu Afrika ve Hint Okyanusu bölgesinde LRIT hizmeti sunabilen bölgesel bir merkez haline gelmeyi hedefliyoruz.

Nihai hedefimiz, yalnızca gemi sayısıyla büyüyen bir sicil olmak değil; teknik kapasitesi güçlü, IMO standartlarına tam uyumlu, PSC performansıyla örnek gösterilen, beyaz listede yer alan ve uluslararası denizcilik camiasında güven duyulan bir bayrak devleti oluşturmaktır. Bu vizyon doğrultusunda önümüzdeki beş yılın, Somali denizciliği açısından yeniden yapılanma ve uluslararası entegrasyon dönemi olacağına inanıyoruz.

Kim, burada yaptığı konuşmada, yeni savaş gemisinin ülkenin nükleer karşı saldırı yeteneklerinin bir parçası olduğunu belirterek, "Bu yeni nesil muhrip, gerektiğinde düşmanlara ölümcül bir misilleme darbesi indirmelidir" dedi.

Güçlü bir nükleer savaş caydırıcılığının bölgenin stratejik istikrarını korumak için gerekli olduğunu vurgulayan Kim Jong-un, "Daha önce de kanıtlandığı gibi, güç dengesini sağlamak dışında barışı korumanın başka hiçbir yolu yoktur" şeklinde konuştu.
Savaş caydırıcılığını güçlendirmeye yönelik politikaları sürdüreceklerini ifade eden Kim, "Duruşumuz açıktır. Düşmanları korkutmalıyız. Korkmalılar ki; bize saldırmayı düşünemesinler bile. Mevcut ve gelecekteki tehditlere kararlılıkla yanıt verebilmek için ezici askeri gücümüzü sürekli olarak büyütmeye devam etmeliyiz" ifadelerini kullandı.

Kim donanmayı güçlendirme planı için süre verdi

Kuzeydoğu Asya'nın güvenlik ortamını ve dünya barışını koruma konusunda ilkeli ve sorumlu bir irade göstereceklerini kaydeden Kim, "Bu amaçlara hizmet edecek farklı tiplerde savaş gemilerinin inşası ve hizmete alınması, tersanelerin modernizasyonu ve altyapı inşası, deniz kuvvetlerinin yeniden yapılandırılması ve yeni birliklerin kurulmasını kapsayan devasa planlar, çağımızın başarılması gereken büyük görevleridir" diye konuştu.

Ülke donanmasını güçlendirmeye yönelik bir planın şu anda yürürlükte olduğunu aktaran Kuzey Kore lideri, "Bunu 8 ay sonra dünyaya kanıtlayacağım" diye konuştu. Sekiz aylık hedefin ne olduğu konusunda detay vermeyen Kim'in, ülkenin nükleer denizaltı geliştirme çalışmalarına atıfta bulunmuş olabileceği yorumları yapıldı.

Zamanlaması dikkat çekti

"Kang Kong" savaş gemisinin, Kuzey Kore'nin 9 Eylül'deki 78. kuruluş yıldönümünden hemen önce hizmete alınması dikkat çekti. Düzenlenen törenin Güney Kore, ABD ve Japonya'nın Güney Kore'nin Jeju Adası açıklarında yaptığı 5 günlük "Freedom Edge" adlı ortak askeri tatbikatın başladığı gün kamuoyuna duyurulması ise Kuzey Kore'den düşmanlarına gözdağı olarak yorumlandı.

Geminin saldırı sonrasında adeta savaş alanına dönen iç bölümlerine giren içerik üreticileri Mustafa Kurt ile İbrahim Koyuncu, yanmış kaptan köşkü, parçalanmış ekipmanlar ve ağır hasarı görüntülerken, gemide hala barut kokusu olduğunu ifade etti.

Daha önce yalnızca dışarıdan ve havadan görüntülenen geminin içindeki hasarın boyutu, yeni görüntülerle ortaya çıktı. Görüntülerde geminin kaptan köşkünün tamamen yanarak kullanılamaz hale geldiği, kumanda panelinin parçalandığı, camların kırıldığı ve iç bölümde çok sayıda ekipmanın yüksek ısı nedeniyle zarar gördüğü görülüyor. Geminin bazı bölümlerinde ise büyük açıklıklar ve parçalanmış metal aksam dikkat çekiyor.

Geminin içine girdiler, saldırının izlerini görüntülediler

Yaklaşık 108 metre uzunluğundaki gemiyi karadan fark eden Mustafa Kurt ve İbrahim Koyuncu, merak ederek yüzerek gemiye çıktı. Geminin kıyıdan göründüğünden çok daha uzakta olduğunu belirten Kurt, gemiye girdikten sonra içeride yaklaşık 15 dakika kaldıklarını söyledi. Geminin içerisine girdiklerinde karşılaştıkları manzaranın kendilerini şaşırttığını anlatan Kurt, "İçerisi gerçekten çok korkunçtu. Her yer yanmış ve parçalanmıştı" ifadelerini kullandı.

Görüntülerde özellikle kaptan köşkü ve geminin yaşam alanlarında yangının etkisi açık şekilde görülürken, bazı bölümlerde metal parçaların dahi yüksek sıcaklıktan zarar gördüğü görülüyor.

"İçeride barut kokusu vardı"

Mustafa Kurt, geminin içerisinde saldırıyla bağlantılı olduğunu düşündükleri bazı parçalar gördüklerini, ancak o anda bunların ne olduğunu anlayamadıklarını belirtti. Kurt, daha sonra bunların saldırıda kullanılan mühimmat ya da insansız hava aracı parçaları olabileceğini düşündüklerini ifade etti. Kurt ayrıca geminin içerisinde hala barut kokusu bulunduğunu söyledi.

Saldırının izi geminin gövdesindeki büyük açıklıkta

Görüntülerde geminin üst yapısında ve hasar alan bölümünde dikkat çeken büyük açıklık da görülüyor. Geminin saldırıdan en fazla etkilenen bölümünde adeta büyük bir boşluk oluştuğu görülürken, geminin diğer bölümlerinin ise görece daha sağlam kaldığı dikkat çekiyor. Kurt, saldırının gerçekleştiğini düşündükleri noktaya ilişkin görüntülerde görülen hasarın boyutuna dikkat çekerek, geminin özellikle bu bölümünün ağır darbe aldığını ifade etti. Dışarıdan bakıldığında geminin gövdesinin önemli bölümünün hâlâ ayakta olduğu görülürken, üst yapıda ise yangın ve parçalanmanın izleri belirgin şekilde görülüyor.

Mürettabat gemiyi terk etti, gemi haftalarca sürüklendi

Rusya bayraklı OMSKIY-107'nin Novorossiysk açıklarında saldırıya uğradığı, ardından mürettebatın cankurtaran botlarıyla gemiyi terk ettiği ve geminin kontrolsüz şekilde sürüklenerek Şile Alacalı Sahili'ne ulaştığı bildirilmişti.

"Çok tehlikeli bir deneyimdi, kimse denemesin"

Gemiyi görüntüleyen Mustafa Kurt ise yaşadıkları olayın tehlikesine özellikle dikkat çekti. Yaklaşık 10 yıldır rooftop alanında spor yaptığını ve keşif ruhuna sahip olduğunu belirten Kurt, buna rağmen geminin içerisinde ve sonrasında ciddi şekilde zorlandığını söyledi. Kurt, gemiden indikten sonra bu kez denizde rip akıntısına yakalandıklarını ve kıyıya ulaşmalarının uzun sürdüğünü ifade ederek, yaşadıkları deneyimin son derece tehlikeli olduğunu vurguladı. Kurt, "Ben tecrübeli olmama rağmen zorlandım. Sakın kimse bunu denemesin" diye konuştu. Daha önce havadan görüntülenen geminin yalnızca yanmış kaptan köşkü dikkat çekerken, bu özel görüntülerle birlikte OMSKİY-107'nin içindeki ağır tahribat ilk kez bu kadar ayrıntılı şekilde görüntülenmiş oldu.

Piyasadaki hesaplamalara göre üçüncü çeyrekte gemi yakıtı ve enerji santrallerinde kullanılan fuel oil piyasasında günlük 218 bin varillik açık oluşması bekleniyor. Geçen yılın aynı döneminde açık yalnızca 6 bin varil düzeyindeydi. Bu fark, arz dengesindeki bozulmanın ne kadar hızlandığını ortaya koyuyor.

Küresel ticaret açısından riskin büyüklüğü de dikkat çekiyor. Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 80’i deniz yoluyla yapılıyor. Bu nedenle gemi yakıtındaki her sert fiyat hareketi, yalnızca armatörleri değil, konteyner taşımacılığından sanayi girdilerine kadar geniş bir alanı etkiliyor.

Rafineriler daha kârlı ürünlere kaydı

Mevcut sıkışmanın arkasında yalnızca jeopolitik gerilim bulunmuyor. Rafineriler son aylarda marjı daha yüksek olan dizel, jet yakıtı ve benzin üretimine ağırlık verirken, gemi yakıtı üretimi ikinci plana itildi.

Bu eğilim, zaten savaş nedeniyle daralan arzı daha da baskılıyor. Orta Doğu’daki çatışmalar tanker trafiğini zorlaştırırken, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları da küresel işleme kapasitesi üzerinde ek baskı yarattı. Böylece hem ham petrolün işlenmesi hem de işlenen ürünlerin piyasaya akışı aynı anda zorlanmış oldu.

Enerji piyasasında çoğu zaman gözler ham petrol fiyatına çevrilse de, taşımacılık şirketleri açısından asıl belirleyici kalemlerden biri gemi yakıtı fiyatı oluyor. Çünkü navlun sözleşmelerinde yakıt maliyeti, toplam operasyon giderinin en oynak kalemlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Fiyat artışı petrolü geride bıraktı

Sıkışmanın fiyatlara yansıması da sert oldu. Singapur’da çok düşük kükürtlü gemi yakıtı fiyatı, İran savaşı başladığından bu yana yüzde 70’in üzerinde arttı. Aynı dönemde Brent petroldeki yükselişin yaklaşık yüzde 40 düzeyinde kalması, gemi yakıtındaki maliyet baskısının ham petrolden daha hızlı büyüdüğünü gösteriyor.

Bu ayrışma önemli. Çünkü taşıma şirketleri yalnızca petrol fiyatına bakarak maliyet hesabı yapmıyor. Gemilerin fiilen kullandığı yakıtın pahalanması, navlunda yeni ayarlamaları gündeme getiriyor. Bu da ithalatçı şirketlerin ve nihayetinde perakende zincirlerinin maliyetini yükseltebiliyor.

Özellikle konteyner hatlarında yakıt maliyeti artışının “bunker adjustment factor” benzeri ek ücretlerle müşterilere yansıtılması olağan bir uygulama. Bu nedenle gemi yakıtındaki sert yükseliş, küresel mal ticaretinde yeniden zam baskısı yaratabilir.

Depolardaki düşüş tedirginliği artırıyor

Piyasanın dikkatini çeken bir başka başlık da stoklar. Singapur, Amsterdam-Rotterdam-Anvers hattı ve Fujairah gibi önemli merkezlerde fuel oil stoklarının mevsim normallerinin yaklaşık yüzde 30 altında olduğu belirtiliyor.

Stokların zayıflaması, fiyat artışının geçici bir hareket olmaktan çıkıp daha kalıcı bir baskıya dönüşme riskini güçlendiriyor. Piyasa oyuncuları arz tarafında beklenmedik yeni bir aksama yaşanması halinde, fiyatların çok daha sert tepki verebileceğini değerlendiriyor.

Özellikle Singapur’un dünyanın en büyük bunker yakıt merkezi olması nedeniyle buradaki gelişmeler küresel navlun piyasası açısından kritik önem taşıyor. Singapur’daki daralma, Asya hatlarında faaliyet gösteren taşıyıcıların maliyet hesabını doğrudan etkiliyor.

Asya en kırılgan bölge olarak öne çıkıyor

Gemi yakıtı krizinden en çok etkilenmesi beklenen bölge Asya olarak öne çıkıyor. Bunun temel nedeni, Asya ekonomilerinin Körfez kaynaklı akışlara daha fazla bağımlı olması ve bölgenin dünya üretim-tüketim zincirinin merkezinde yer alması.

Çin, Hindistan, Güney Kore, Japonya ve Güneydoğu Asya ülkeleri hem enerji ithalatı hem de ihracata dayalı üretim yapıları nedeniyle navlundaki artışa karşı daha hassas durumda bulunuyor. Gemi yakıtı maliyetindeki yükseliş, yalnızca deniz taşımacılığı şirketlerini değil, bu ülkelerden çıkan nihai ürünlerin fiyatlamasını da etkileyebilir.

Bu tablo Türkiye açısından da önem taşıyor. Türkiye’nin ithalat ve ihracat akışında deniz yolu kritik pay taşıyor. Özellikle Uzak Doğu bağlantılı ara malı, elektronik, makine ve tüketim ürünlerinde navlun maliyetindeki artış, şirketlerin maliyet tablolarına gecikmeli de olsa yansıyabilir.

Körfez arzındaki düşüş piyasayı sıkıştırdı

Körfez bölgesi, gemi yakıtı ve fuel oil arzı açısından kilit merkezlerden biri olmayı sürdürüyor. Ancak savaşla birlikte bu bölgeden çıkan akışlarda belirgin bir zayıflama yaşandı.

Mart-ağustos döneminde Orta Doğu kaynaklı fuel oil ihracatının yaklaşık yüzde 45 düştüğü hesaplanıyor. Özellikle Kuveyt gibi önemli tedarikçilerde yaşanan düşüş, piyasadaki açığın büyümesinde etkili oldu. Aynı dönemde tanker trafiğinin daha kırılgan hale gelmesi, arzın yeniden toparlanmasını da zorlaştırdı.

Bu nedenle piyasa, yalnızca üretim tarafını değil, aynı zamanda lojistik güvenliğini de fiyatlıyor. Yani gemi yakıtı krizinin nedeni yalnızca daha az üretim değil; mevcut ürünün güvenli ve kesintisiz biçimde taşınamaması da önemli bir unsur.

Navlunda yeni zam riski güçleniyor

Navlun piyasası son haftalarda bazı hatlarda rota normalleşmesiyle sınırlı rahatlama sinyali vermişti. Ancak gemi yakıtı cephesindeki bu yeni baskı, maliyet düşüşünün kalıcı olup olmayacağı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

Eğer gemi yakıtı fiyatları yüksek seyretmeye devam ederse, armatörler ve konteyner hatları yakıt kaynaklı ek maliyetleri müşterilere yansıtmak isteyecek. Bu da küresel tedarik zincirlerinde taşıma maliyetinin yeniden yukarı yönlü hareket etmesi anlamına geliyor.

Sonuç olarak gemi yakıtı piyasasında büyüyen açık, yalnızca enerji sektörünün değil, ticaret ve enflasyon cephesinin de yeni risk başlıklarından biri haline geliyor. Savaşın rafineri üretimini ve sevkiyatı aynı anda bozması, navlun faturasını önümüzdeki dönemde yeniden büyütebilir.

Kaynak: Dünya

Olay, dün akşam saat 20.30 sıralarında Mudanya İskelesi’nde meydana geldi. İstanbul’dan Mudanya’ya sefer yapan İstanbul Deniz Otobüsleri’ne (İDO) ait deniz otobüsü, iskeleye yanaştığı sırada henüz belirlenemeyen bir nedenle iskeleye çarptı.

Çarpmanın etkisiyle deniz otobüsünün burnunda hasar oluştu. Çarpma sırasında yolcular arasında kısa süreli panik yaşanırken, herhangi bir yaralanma meydana gelmedi.

Öte yandan, yaşanan panik anları bir vatandaşın cep telefonu kamerasıyla görüntülendi. Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Bakan Kurum, "Denizlerimizin mavisi gelecek nesillere ulaşsın diye Akdeniz’in en büyük çevre koruma seferberliğini başlatıyoruz. Fethiye’de deniz ekosistemini tehdit eden 16,2 milyon metreküp dip çamurunu temizliyoruz. Deniz çayırlarını koruyacak, çapa atmaya gerek kalmayacak, mapa-şamandıra sistemini devreye alıyoruz. Kontrolsüz tekne bağlamanın önüne geçerek deniz trafiğini düzenliyoruz" ifadelerini kullandı.

Muğla Valisi İdris Akbıyık, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un 8 Eylül’de Fethiye’de gerçekleştireceği program öncesinde Dalaman, Göcek ve Fethiye koylarında incelemelerde bulundu.

Muğla Valisi İdris Akbıyık, Fethiye Kaymakamı Fatih Akkaya ve İl Müdürü Yusuf Sarıkaya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un 8 Eylül’de Fethiye’de gerçekleştireceği program öncesinde Dalaman, Göcek ve Fethiye koylarında incelemelerde bulunmak üzere dün bir araya gelmişti. Bölgedeki saha çalışmalarını denetleyen Vali Akbıyık, Sıfır Atık Mavi Hareketi kapsamında Fethiye Körfezi'nde Türkiye'nin en kapsamlı dip çamuru temizliğinin başlayacağını ifade etmişti. Denetimlerin 4 denetim teknesi, 14 palamar botu, 1 atık alım gemisi ve 1 deniz yüzeyi temizleme teknesiyle yürütüldüğünü belirten Akbıyık, mapa-şamandıra sistemi ile deniz çayırlarının korunacağını, kontrolsüz demirlemenin önüne geçilerek sürdürülebilir deniz turizminin destekleneceğini söylemişti.

Gerçekleştirilen ziyarette, Filyos Limanı’nın Türkiye Petrolleri’nin Karadeniz’deki petrol ve doğal gaz faaliyetlerine yönelik stratejik lojistik üssü olmasının yanı sıra, bölgenin sanayi ve dış ticaret potansiyeline hizmet edecek önemli bir ticari liman haline getirilmesine yönelik çalışmalar ele alındı.

Görüşmelerde özellikle başta KARDEMİR olmak üzere Karabük, Zonguldak, Bartın ve çevre illerde faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarının hammadde tedariki ile ithalat ve ihracat yüklerinin Filyos Limanı üzerinden gerçekleştirilmesine yönelik iş birliği imkanları değerlendirildi.

Lojistik maliyetlerin azaltılması ve bölgesel rekabet gücünün artırılması açısından Filyos Limanı’nın bölge sanayisi için daha etkin kullanılmasının sağlayacağı katkılar üzerinde duruldu.

Filyos, enerji üssünden bölgesel ticaret merkezine

Ziyaret kapsamında gerçekleştirilen görüşmelerde, KARDEMİR ile Filyos Limanı arasında geliştirilebilecek iş birliklerinin yanı sıra bölge sanayisinin lojistik ihtiyaçları, limanın ticari faaliyet kapasitesinin artırılması ve Filyos’un bölgesel bir lojistik merkez haline getirilmesine yönelik fırsatlar değerlendirildi.

Türkiye Petrolleri; modern ve teknolojik altyapıya sahip, demiryolu ve karayolu bağlantılarıyla güçlü bir lojistik ağın merkezinde bulunan, yeşil dönüşüm politikalarıyla uyumlu ve dünya standartlarında hizmet sunan bir liman işletmeciliği ortaya koymayı hedefliyor.

Bu kapsamda KARDEMİR ile geliştirilecek iş birliklerinin, Filyos Limanı’nın bölgenin ana lojistik ve ticaret merkezlerinden biri haline gelmesine ve Karabük başta olmak üzere bölge sanayisinin rekabet gücünün artırılmasına önemli katkı sağlaması bekleniyor.

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, gelişmenin ardından yaptığı açıklamada, "Girne açıklarında meydana gelen deniz kazasının ardından sürdürülen arama çalışmalarında bir kayıp insanımızın daha naaşına ulaşılmıştır" dedi.

Ulaşılan naaşa ilişkin bilgi veren Üstel, "Ulaşılan naaşın erkek ve yaklaşık 55-60 yaşlarında olduğu belirlenmiş, kimlik tespit çalışmalarına başlanmıştır" ifadelerini kullandı. Üstel, son durumla ilgili, "Böylelikle kazada hayatını kaybeden insanlarımızın sayısı 14'e yükselmiş, kayıp insanlarımızın sayısı 14'e düşmüştür" açıklamasında bulundu.

Kayıp 14 kişiye ulaşılmasına yönelik çalışmalar sürüyor
Son olarak ulaşılan 6. naaşın ardından kayıp 14 kişiye ulaşılmasına yönelik arama-kurtarma faaliyetleri devam ediyor. Türk Deniz Kuvvetleri'ne bağlı gemiler ve deniz hava vasıtalarının katıldığı çalışmalarda enkaz ve çevresi taranırken, deniz yüzeyi ile kıyı şeridindeki aramalar da eş zamanlı olarak sürdürülüyor. Arama-kurtarma ekiplerinin kayıp yolculara ulaşmak amacıyla bölgedeki çalışmalarına devam ettiği bildirildi.

ürk Deniz Kuvvetleri unsurlarının bölgedeki faaliyetleri, Güney Deniz Saha Komutanlığı koordinesinde sürdürülüyor. Ana arama-kurtarma gemisi TCG Alemdar ile TCG Işın'ın da görev yaptığı çalışmalarda deniz tabanı, su altı, su üstü ve kıyı şeridinde eş zamanlı arama gerçekleştiriliyor.

Deniz tabanında yaklaşık 554 metre derinlikte bulunan enkazdaki çalışmalar, derinlik nedeniyle uzaktan kumandalı su altı araçları (ROV) ve teknik sistemler kullanılarak yürütülüyor.

ABD ve İran arasındaki askeri gerginlik sürerken, CENTCOM’dan Tahran yönetimine ait ham petrol tankerlerine yönelik saldırılarıyla ilgili yeni açıklama geldi. CENTCOM, ABD güçleri tarafından vurulan İran tankerlerinden biri olan "M/T Kylo"nun Umman Körfezi’nde battığını duyurdu. Yapılan açıklamada, "M/T Kylo, denizin dibinde olan İran donanması saflarına katıldı" ifadelerine yer verildi. Paylaşılan görüntülerde, saldırıya uğrayan geminin önce yan yattığı, ardından yavaş yavaş sulara gömüldüğü görüldü.

ABD İran tankerlerini vurmuştu
CENTCOM, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun (DMO) bölgedeki sularda devriye gezen ABD’ye ait 2 savaş gemisine balistik füze fırlattığını açıklamıştı. Saldırıda hiçbir ABD personelinin zarar görmediği ifade edilirken, CENTCOM’un misilleme olarak İran’a ait 3 ham petrol tankerini hedef aldığı bildirilmişti. Hedef alınan İran tankerlerinin DMO ve bölgesel vekillerini finanse eden milyarlarca dolarlık gizli bir ağın parçası olduğu iddia edilen açıklamada, "İran'ın bunları savunacak hiçbir imkanı yok" ifadeleri kullanılmıştı.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, 30 Ağustos'ta Girne açıklarında meydana gelen Filo Jet faciasının ardından basın mensuplarına son gelişmelere ilişkin açıklama yaptı. Yürütülen arama-kurtarma çalışmalarının sekizinci gününde de gece gündüz devam ettiğini söyleyen Üstel, çalışmaların 7/24 sürdüğünü belirterek, "Bugün arama-kurtarma çalışmalarının sekizinci günündeyiz. Şu ana kadar 5 naaşa ulaşılmıştır. Henüz daha 15 kayıp insanımızın arama-kurtarmaları devam ediyor" dedi.

"Bugün herhangi bir naaşımızı bulamadık"
Günün çalışmalarında yeni bir naaşa ulaşılamadığını açıklayan Üstel, "Bu doğrultuda bugün herhangi bir naaşımızı bulamadık. Ve o doğrultuda Alemdar gemisi ve Işın gemisi çalışmalarına devam ediyor" ifadelerini kullandı.
Üstel, arama çalışmalarını yerinde görmek amacıyla helikopterle bölgedeki gemiye gittiklerini belirterek, "Biz yaklaşık iki saat önce helikopter ile gemiye vasıl olduk. Orada, yerinde de arama çalışmalarını gördük. Ve çalışmalar kesintisiz olarak 7/24 devam edecektir" diye konuştu.

554 metredeki enkaz için yeni çalışma
Arama çalışmalarının yanı sıra 554 metre derinlikte bulunan Filo Jet enkazının denizden çıkarılmasının mümkün olup olmadığı konusunda da çalışma yürüttüklerini açıklayan Ünal Üstel, kamuoyundaki soru işaretlerini ortadan kaldırmak istediklerini söyledi. KKTC Başbakanı Üstel, "Bu doğrultuda biz bir taraftan arama çalışmaları yaparken, bir taraftan da 554 metrede bu gemi enkazını yukarıya çıkartabilir miyiz diye, soru işaretleri kalmaması adına, Türkiye'de bu konuyla ilgilenen 5-6 tane ilgili firma var. Onlarla temasa geçtik" dedi.

Türkiye'den teknik uzmanlar geldi
Temasa geçilen firmaların teknik personellerini KKTC'ye gönderdiğini belirten Üstel, uzmanların TCG Alemdar'da inceleme yaptığını açıkladı. Ünal Üstel, "Onlar bu doğrultuda bize teknik adam gönderdiler. Alemdar gemisinden bu teknik çalışmayı yaptılar ve buradan yine Türkiye Cumhuriyeti'ne döndüler" ifadelerini kullandı.

Detaylı rapor yarın akşama kadar hazırlanacak
Yapılan teknik incelemenin ardından uzmanların rapor hazırlamaya başladığını belirten Üstel, söz konusu raporla 554 metre derinlikteki gemi enkazının çıkarılmasının mümkün olup olmadığının ortaya konulacağını söyledi.
Ünal Üstel, "Yarın akşama kadar bu enkazı oradan çıkarabilir miyiz, çıkaramaz mıyız soru işaretlerini ortadan kaldıracak detaylı bir rapor çıkarıyorlar" şeklinde konuştu.

"Raporu bizzat İstanbul'a gidip alacağım"
Hazırlanacak raporu bizzat teslim alacağını açıklayan KKTC Başbakanı Ünal Üstel, "O raporu ben bizzat yarın İstanbul'a gidip alıp, oradan Ankara'ya geçeceğim" dedi.

Ankara'da üst düzey değerlendirme
İstanbul'un ardından Ankara'ya geçeceğini belirten Ünal Üstel, raporun Başbakan Yardımcısı Fikri Ataoğlu ile en üst düzeyde değerlendirileceğini ifade etti. KKTC Başbakanı, "Ankara'da Sayın Başbakan Yardımcımız Fikri Ataoğlu'yla en üst düzeyde bunu görüşüp, değerlendirip, size gelip orada bu enkazı çıkarabilir miyiz, çıkaramaz mıyız diye kafanızda oluşan soru işaretlerini de ortadan kaldırmış olacağız" diye konuştu.

TCG Alemdar VE TCG Işın personeline teşekkür
Ünal Üstel, konuşmasının sonunda Filo Jet faciasının ardından sürdürülen arama çalışmalarına katılan Türk Deniz Kuvvetleri unsurları ve personele teşekkür etti. Ünal Üstel, "Bu doğrultuda ben bir kez daha Türkiye Cumhuriyeti'nden gelen Alemdar gemisinin personeline, yine ilk günden beri bizi yalnız bırakmayan Türkiye Cumhuriyeti'nin Işın gemisinin personeline, Türkiye Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Milli Savunma Bakanı, Genelkurmay ve emeği geçen tüm kişilerimize, kurum ve kuruluşlarımıza buradan şahsım ve halkım adına teşekkür ederim" ifadelerini kullandı.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.