Güney Kore merkezli Sinokor Group, Suudi Arabistan veya Irak'tan petrol yükleyerek Umman Körfezi'ne yapılacak yaklaşık bir aylık gidiş-dönüş seferini kabul eden denizcilere altı aylık ek maaş teklif etti.

Sektörde faaliyet gösteren bazı diğer şirketler ise yalnızca 30 günlük görev karşılığında 60 günlük ilave maaş ödemesi yapıyor.

Yüksek maaşlar bile yeterli olmuyor

Ticari gemilerde görev yapan kaptanların aylık ücretleri 15 bin dolara kadar çıkarken, alt kademe mürettebatın maaşı yaklaşık 1.500 dolar seviyesinde bulunuyor.

Buna rağmen birçok denizci, can güvenliği endişesi nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan geçmeyi kabul etmiyor. Denizcilik kurallarına göre mürettebat, tehlikeli bölgeye gitmek istememesi halinde gemiden ayrılmayı ve yerine başka personel atanmasını talep edebiliyor.

Saldırılar endişeyi büyüttü

Birleşmiş Milletler'in denizcilik kuruluşunun verilerine göre, savaşın şubat ayı sonunda başlamasından bu yana Basra Körfezi ve çevresinde en az 59 ticari gemi saldırıya uğradı. Bu saldırılarda 17 denizci hayatını kaybetti.

Geçen hafta düzenlenen saldırılarda iki denizcinin daha yaşamını yitirmesi ve bir ticari geminin pazartesi günü mürettebat tarafından terk edilmesi, bölgedeki güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

Hürmüz geçişleri yavaşlıyor

Dünyanın en büyük süpertanker filolarından birine sahip olan Sinokor Group, başta Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Suudi Arabistan ve Irak'ın petrol ihracatında önemli rol oynuyor.

Gemi sahipleri Hürmüz Boğazı'ndan yapılan seferlerden milyonlarca dolar gelir elde ederken, savaş riskinin artmasıyla sigorta şirketleri de boğazdan geçişler için çok daha yüksek primler talep ediyor.

Son günlerde Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinde belirgin bir yavaşlama gözlenirken, bazı gemilerin güvenlik gerekçesiyle uydu takip sistemlerini kapatarak seyretmesi nedeniyle gerçek geçiş sayısına ilişkin belirsizlik devam ediyor.

GN Group Corporation’dan Natig Hasanov moderatörlüğünde gerçekleştirilen panele, Dünya Denizcilik Üniversitesi (WMU) öğretim üyeleri Prof. Dr. Dimitrios Dalaklis ve Prof. Dr. Aykut I. Ölcer ile Türk Loydu Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Oral Erdoğan konuşmacı olarak katıldı.

Panelde, denizciliğin önümüzdeki yıllarda yalnızca yeni teknolojilerle değil, güvenlik, sürdürülebilirlik ve insan faktörünü merkeze alan bütüncül bir dönüşüm sürecinden geçeceği vurgulandı.

Prof. Dr. Aykut I. Ölcer: “Karbonsuzlaşma için henüz sihirli bir teknoloji yok”

Dünya Denizcilik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Aykut I. Ölcer, uluslararası deniz taşımacılığının karbonsuzlaşmasının sektörün en büyük meydan okumalarından biri olduğunu söyledi.

Denizcilik sektöründe bugün kullanılan batarya sistemleri, yakıt hücreleri ve mevcut motor teknolojilerinin tek başına uluslararası taşımacılığı sıfır emisyona ulaştıracak seviyede olmadığını belirten Ölcer, “Bugün elimizde uluslararası deniz taşımacılığını tamamen karbonsuzlaştıracak ‘sihirli bir teknoloji’ bulunmuyor” dedi.

Bu nedenle sektörün önümüzdeki yıllarda enerji verimliliğine odaklanmaya devam edeceğini ifade eden Ölcer, alternatif yakıtlar konusunda ise altyapı, maliyet ve güvenlik başta olmak üzere önemli belirsizliklerin sürdüğünü söyledi.

IMO’nun 2030, 2040 ve 2050 hedeflerinin oldukça iddialı olduğunu belirten Ölcer, özellikle mevcut filonun dönüşümünün sektör açısından en büyük zorluklardan biri olacağını kaydetti.

Prof. Dr. Dimitrios Dalaklis: “Dijitalleşme insanı devre dışı bırakmayacak”

Prof. Dr. Dimitrios Dalaklis ise dijitalleşmenin denizcilikte bir amaç değil, daha güvenli ve verimli operasyonlar sağlayan önemli bir araç olduğunu söyledi.

Enerji verimliliğini kilo vermeye, karbonsuzlaşmayı ise sağlıklı bir yaşam için spor yapmaya benzeten Dalaklis, sektörün henüz aradığı “oyun değiştirici” teknolojiyi bulamadığını ifade etti.

Yapay zekâ ve dijital sistemlerin hızla geliştiğini ancak insan faktörünün önemini koruyacağını belirten Dalaklis, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Ben yapay zekânın ne kadar akıllı olacağından çok, kullanıcıların ne kadar pasif hale gelebileceği konusunda endişeliyim.”

Elektronik seyir sistemlerinin büyük kolaylık sağladığını ancak temel denizcilik bilgi ve becerilerinin hiçbir zaman göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Dalaklis, teknolojinin denizcilerin karar verme yeteneğinin yerine geçmemesi gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. Oral Erdoğan: “Denizcilikte riskler gerçek zamanlı yönetilmeli”

Türk Loydu Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Oral Erdoğan ise klas kuruluşlarının gelecekte üstleneceği rolün yalnızca teknik uygunluk denetimiyle sınırlı kalmayacağını belirtti.

Bankacılık sektörünün yıllar içerisinde geliştirdiği gerçek zamanlı risk yönetimi yaklaşımının denizcilik için de örnek oluşturduğunu ifade eden Erdoğan, gemilerdeki tüm risklerin sürekli izlenebilir ve ölçülebilir hale getirilmesi gerektiğini söyledi.

“Deniz emniyeti tek bir kurumun sorumluluğu değildir.” diyen Erdoğan, armatörler, işletmeciler, tersaneler, klas kuruluşları ve sigorta şirketlerinin ortak veri tabanlı bir risk yönetim sistemi oluşturmasının önemine dikkat çekti.

Önümüzdeki beş yılda klas kuruluşlarının en büyük sınavının hızla gelişen teknolojilere güvenlikten taviz vermeden uyum sağlamak olacağını belirten Erdoğan, amonyak, hidrojen, metanol ve karbon yakalama sistemleri gibi alternatif teknolojilerin güvenli şekilde sertifikalandırılmasının sektör açısından kritik önem taşıdığını ifade etti.

Denizciliğin geleceği teknoloji ve insanın ortak başarısıyla şekillenecek

Panelde yapılan değerlendirmelerde, dijitalleşme, yapay zekâ, alternatif yakıtlar ve otonom sistemlerin denizciliğin geleceğini şekillendireceği konusunda görüş birliği oluşurken, bu dönüşümün başarılı olabilmesi için güvenlik kültürü, uluslararası standartlar ve insan unsurunun ihmal edilmemesi gerektiği vurgulandı.

Konuşmacılar, IMO’nun net sıfır emisyon hedeflerine ulaşabilmek için yalnızca yeni teknolojilerin değil, enerji verimliliği, etkin risk yönetimi, uluslararası iş birliği ve nitelikli insan kaynağının da sürecin ayrılmaz parçaları olduğunu ifade etti.

Forumun ikinci günü ise Hazar Denizi kıyısındaki Nar & Sharab Restaurant’ta düzenlenecek gala yemeğiyle devam edecek. Denizcilik sektörünün önde gelen temsilcilerini bir araya getirecek organizasyonda katılımcılar, Azerbaycan mutfağının seçkin lezzetleri eşliğinde sektör profesyonelleriyle bir araya gelerek iş birliği ve networking fırsatı bulacak. SAFEPASSAGE Forum 2026, gala yemeğinin ardından sona erecek.

7DENİZ

Romanya Cumhurbaşkanı açıklamasında, "Devlet kurumları alarma geçirilmiş durumda ve bu ciddi olayın nasıl gerçekleştiğini, nedenlerini ve sorumlularını açığa çıkaracaklardır. Bu olay büyük ihtimalle Rusya Federasyonu'nun Ukrayna'ya karşı yürüttüğü yasa dışı saldırı savaşının bir parçasıdır" dedi.

Denizcilik sektöründe PSC denetimlerinin yalnızca bir kontrol mekanizması değil, şirketlerin güvenlik yönetim sistemlerinin etkinliğini ortaya koyan önemli bir gösterge olduğunu belirten Aliyev, uluslararası kurallara sürekli uyumun şirketlerin itibarı ve ticari sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.

“Hazırlık sürekli olmalı”

Başarılı bir denetimin yeni bir gemiye sahip olmak ya da deneyimli bir mürettebat bulundurmakla açıklanamayacağını ifade eden Aliyev, asıl başarının sürekli hazır olmaktan geçtiğini söyledi.

“Gemiler, ekipmanlar ve mürettebat denetime her an hazır olmalıdır. Denetim başarısı tesadüf değil, sürekli uygulanan bakım, eğitim ve yönetim sistemlerinin doğal sonucudur” dedi.

Aliyev’e göre etkin bir PSC hazırlığında; Gemi ekipmanlarının sürekli çalışır durumda olması, bakım faaliyetlerinin planlı şekilde yürütülmesi, belgelerin güncel tutulması, kayıtların geminin gerçek durumunu yansıtması, mürettebatın görev ve sorumluluklarını eksiksiz bilmesi en önemli unsurlar arasında yer alıyor.

PSC’nin odak noktası geminin mevcut durumu

Aliyev, Liman Devleti Kontrolü’nün (PSC) temel amacının geminin o andaki operasyonel durumunu değerlendirmek olduğunu belirtti.

Denetimlerde özellikle; Ekipmanların çalışır durumda olup olmadığı, geminin uluslararası kurallara uygunluğu, mürettebatın acil durum prosedürlerine hâkimiyeti, kayıtlarla fiili durumun uyumu incelendiğini söyledi.

Buna karşılık klas kuruluşları, bayrak devleti ve ISM denetimlerinde ise eksikliklerin nedenleri, düzeltici faaliyetler ve sistem performansının daha kapsamlı değerlendirildiğini ifade etti.

Risk profili denetim sıklığını belirliyor

PSC denetimlerinin rastgele yapılmadığını vurgulayan Aliyev gemilerin; yaşı, tipi, bayrağı, klas kuruluşunun performansı, şirket geçmişi ve önceki denetim sonuçlarına göre risk profiline tabi tutulduğunu söyledi.

Paris MoU verilerine göre en sık karşılaşılan eksikliklerin ise yangın emniyeti, can kurtarma ekipmanları, yapısal sorunlar, elektrik sistemleri, MLC kapsamındaki mürettebat refahı ve ISM uygulamaları olduğunu aktardı.

“Denetim başarısı şirket kültürünün yansımasıdır”

Aliyev, başarılı denetimlerin arkasında yalnızca gemi personelinin değil, kara organizasyonu ile gemi arasındaki koordinasyonun da bulunduğunu belirtti.

Şirket yönetimi, teknik departman, bakım sistemi, satın alma süreçleri, eğitim faaliyetleri ve raporlama mekanizmalarının bir bütün olarak çalışması gerektiğini ifade eden Aliyev, sistemin herhangi bir halkasında yaşanacak aksaklığın PSC bulgularına ve hatta geminin tutulmasına kadar uzanabilecek sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

“Emniyet kültürü her gün yaşatılmalı”

Konuşmasının sonunda şirketlerin denetim odaklı değil, emniyet odaklı bir yönetim anlayışı benimsemesi gerektiğini belirten Aliyev, şu değerlendirmede bulundu:

“Emniyet kültürü yalnızca denetim günü uygulanacak bir süreç değildir. Her gün sürdürülen disiplinli bakım, doğru kayıt yönetimi, etkin eğitim ve açık iletişim kültürü; hem denetim başarısının hem de güvenli denizciliğin temelini oluşturur.”

SAFEPASSAGE Forum 2026 kapsamında gerçekleştirilen sunum, uluslararası denizcilikte PSC denetimlerine hazırlık süreçleri ve güvenlik kültürünün şirket performansına etkisi konusunda sektör temsilcilerinden yoğun ilgi gördü.

7DENİZ

Dünya Denizcilik Üniversitesi (WMU) mezunu olan Hasanov, deniz sigortalarının yalnızca prim tahsil eden bir sistem olmadığını, gemi sahiplerinden yük sahiplerine, limanlardan çevreye ve gemi insanlarına kadar deniz taşımacılığının tüm paydaşlarını koruyan vazgeçilmez bir güvence mekanizması olduğunu söyledi.

“Deniz sigortası olmadan deniz ticareti sürdürülemez”

Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 90’ının deniz yoluyla gerçekleştirildiğini hatırlatan Hasanov, bu nedenle deniz sigortalarının küresel lojistik zincirinin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.

Son yıllarda artan jeopolitik risklerin sigortacılığın önemini daha da artırdığını ifade eden Hasanov, Rusya-Ukrayna savaşı sürecinde bugüne kadar 105 ticaret gemisinin saldırıya uğradığını belirterek, savaş risklerinin deniz sigortalarının önemini bir kez daha ortaya koyduğunu dile getirdi.

Küresel deniz sigortası pazarı 40 milyar dolara ulaştı

Uluslararası Deniz Sigortaları Birliği (IUMI) verilerini paylaşan Hasanov, 2024 yılında küresel deniz sigortası prim üretiminin 40 milyar dolara ulaştığını söyledi.

Toplam prim üretiminde en büyük payı yük sigortalarının oluşturduğunu belirten Hasanov, gövde ve makine, offshore ve P&I sigortalarının da son yıllarda istikrarlı şekilde büyüdüğünü ifade etti.

Küresel pazarda Asya’nın lider konumda bulunduğunu belirten Hasanov, özellikle Çin’in deniz taşımacılığındaki büyüklüğünün sigorta sektörüne de doğrudan yansıdığını kaydetti.

P&I sigortası denizciliğin temel güvencesi

Sunumunda Koruma ve Tazmin (Protection & Indemnity - P&I) sigortalarına da geniş yer veren Hasanov, P&I kulüplerinin üçüncü şahıslara karşı doğabilecek sorumlulukları teminat altına aldığını söyledi.

P&I sigortalarının; Gemi adamlarının yaralanma ve ölüm tazminatları, çevre kirliliği, çatışma hasarları, batık kaldırma operasyonları, kargo hasarları, kaçak yolcu vakaları, liman ve kıyı tesislerine verilen zararlar, para cezaları, genel avarya, kurtarma operasyonları gibi çok geniş bir sorumluluk alanını kapsadığını belirten Hasanov, liman devleti kontrolleri (PSC) ile bayrak devletlerinin geçerli P&I sertifikasını zorunlu tuttuğunu ifade etti.

Uluslararası P&I kulüpleri 8,5 milyar dolara kadar teminat sağlıyor

Dünya deniz ticaretinin büyük bölümünün Uluslararası P&I Kulüpleri Grubu (International Group of P&I Clubs) tarafından sigortalandığını belirten Hasanov, sistemin karşılıklı üyelik modeli sayesinde milyarlarca dolarlık riskleri karşılayabildiğini söyledi.

Karşılıklı P&I sisteminde teminat limitlerinin 3,35 milyar dolardan gerektiğinde 8,5 milyar dolara kadar yükseltilebildiğini ifade eden Hasanov, bu yapının sektörün en büyük hasarlarını dahi karşılayabilecek finansal güce sahip olduğunu vurguladı.

Dali kazası sistemin dayanıklılığını gösterdi

Hasanov, 2024 yılında ABD’nin Baltimore Limanı’nda köprüye çarparak dünya gündemine oturan Dali gemisi kazasının, uluslararası P&I sisteminin finansal kapasitesini gösteren en önemli örneklerden biri olduğunu söyledi.

LOU ve küresel muhabir ağı operasyonların devamını sağlıyor

Sunumunda Letter of Undertaking (LOU) sistemine de değinen Hasanov, herhangi bir limanda meydana gelen hasar veya alacak ihtilaflarında P&I kulüplerinin verdiği teminat mektupları sayesinde gemilerin ticari faaliyetlerini kesintiye uğratmadan seferlerine devam edebildiğini anlattı.

P&I kulüplerinin dünyanın dört bir yanındaki muhabir ağı sayesinde hasar incelemeleri, yük surveyleri, gemi adamlarının tedavi ve repatriasyon süreçleri ile acil müdahalelerin hızlı şekilde yürütüldüğünü belirten Hasanov, bu sistemin küresel deniz taşımacılığının kesintisiz işlemesinde kritik rol oynadığını ifade etti.

Konuşmasının sonunda Hasanov, deniz sigortalarının yalnızca finansal bir güvence mekanizması olmadığını, aynı zamanda uluslararası deniz ticaretinin güvenli, sürdürülebilir ve kesintisiz şekilde devam edebilmesinin temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.

7DENİZ

Deniz mimarı ve makine mühendisi olan Prof. Dr. Ölçer, Dünya Denizcilik Üniversitesi’nin 43 yıldır gelişmekte olan ülkelerden gelen denizcilik profesyonellerini yetiştirerek sektörün geleceğine yön veren liderler kazandırdığını belirtti.

“Yeşil dönüşüm sadece karbon emisyonlarını azaltmak değildir”

Konuşmasının ilk bölümünde yeşil dönüşüm kavramına açıklık getiren Ölçer, denizcilikte çevresel dönüşümün yalnızca karbon emisyonlarını azaltmaktan ibaret olmadığını söyledi.

Balast sularından kaynaklanan çevresel etkiler, deniz kirliliği, su altı gürültüsü, kimyasal salımlar ve hava emisyonlarının da yeşil dönüşümün önemli bileşenleri olduğunu belirten Ölçer, bu alanların büyük bölümünün Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından düzenlendiğini ifade etti.

Su altı gürültüsüne ilişkin düzenlemelerin de önümüzdeki 5-7 yıl içinde zorunlu hale gelmesinin beklendiğini söyledi.

Uluslararası denizcilik küresel emisyonların yüzde 3’ünü oluşturuyor

Prof. Dr. Ölçer, bugün uluslararası deniz taşımacılığının küresel karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 3’ünden sorumlu olduğunu belirterek, bu oranın bugün düşük görünmesine rağmen gerekli adımlar atılmazsa gelecekte yüzde 10-20 seviyelerine çıkabileceği uyarısında bulundu.

En yüksek sera gazı emisyonlarının ise tankerler, dökme yük gemileri ve konteyner gemilerinden kaynaklandığını belirten Ölçer, yeşil dönüşüm çalışmalarının öncelikle bu gemi tiplerinde yoğunlaşacağını ifade etti.

IMO’nun hedefi 2050’de net sıfır emisyon

Prof. Dr. Ölçer, denizcilikte sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik uluslararası çerçevenin MARPOL Ek VI kapsamında oluşturulduğunu belirterek, özellikle sera gazlarını kapsayan düzenlemelerin son yıllarda hızla geliştiğini söyledi.

IMO’nun 2023 yılında güncellediği sera gazı stratejisine göre;

- 2030 yılına kadar karbon yoğunluğunun yüzde 30 azaltılması,

- 2040 yılına kadar yüzde 80 azaltılması,

- 2050 yılına kadar ise net sıfır emisyona ulaşılması

hedefleniyor.

Kasım ayında gerçekleştirilecek IMO Deniz Çevresini Koruma Komitesi (MEPC) toplantısında ise emisyon sınırlarıyla birlikte karbon fiyatlandırmasını da içeren IMO Net Sıfır Çerçevesi düzenlemesinin görüşüleceğini belirten Ölçer, bunun uluslararası denizcilik açısından önemli bir dönüm noktası olacağını ifade etti.

Yakın geleceğin çözümü hibrit tahrik sistemleri

Uluslararası deniz taşımacılığında kısa vadede tamamen sıfır emisyonlu gemilere geçişin mümkün görünmediğini belirten Prof. Dr. Ölçer, sektörün önümüzdeki dönemde hibrit tahrik sistemlerine yöneleceğini söyledi.

Hibrit sistemlerde fosil yakıt kullanımının tamamen ortadan kalkmayacağını ancak elektrik, rüzgâr destekli tahrik sistemleri, LNG, yakıt hücreleri ve diğer temiz enerji teknolojileriyle destekleneceğini ifade eden Ölçer, dünya denizlerinde halen faaliyet gösteren 50 ila 70 bin ticaret gemisinin dönüşümünün uzun yıllar alacağını vurguladı.

Küçük ölçekli ve iç sularda çalışan gemilerde elektrifikasyonun daha hızlı ilerleyebileceğini belirten Ölçer, okyanus aşırı çalışan büyük ticaret gemilerinde ise geçiş sürecinin daha uzun olacağını söyledi.

Teknoloji tek başına yeterli olmayacak

Karbonsuzlaşmanın yalnızca yeni teknolojilerle sağlanamayacağını ifade eden Ölçer, başarılı bir dönüşüm için düzenleyici çerçeve, ekonomik mekanizmalar, inovasyon, kapasite geliştirme ve insan unsurunun birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

Denizcilikte artık çok disiplinli değil, “transdisipliner” bir yaklaşımın gerekli olduğunu belirten Ölçer, sektörün tüm paydaşlarının ortak hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

“Zihniyet değişimi olmadan dönüşüm mümkün değil”

Konuşmasının sonunda yeşil dönüşümün yalnızca yeni gemiler veya yeni yakıtlarla gerçekleşmeyeceğini ifade eden Prof. Dr. Ölçer, en önemli değişimin insanların düşünce yapısında başlaması gerektiğini söyledi.

Denizcilikte tasarım anlayışından operasyonlara, enerji kullanımından ulaştırma tercihlerine kadar her alanda yeni bir bakış açısına ihtiyaç olduğunu belirten Ölçer, “Bu dönüşüm hepimizin birlikte yürüyeceği uzun bir yolculuktur. Başarının anahtarı teknoloji kadar uluslararası iş birliği, ortak sorumluluk anlayışı ve zihniyet değişimidir” değerlendirmesinde bulundu.

7DENİZ

Abbasov, denizcilikte etkin risk yönetiminin bir kaza meydana geldikten sonra değil, önleyici tedbirler, hazırlık, eğitim ve sürekli gelişim anlayışıyla başlaması gerektiğini belirtti. Sigorta ve reasürans sistemlerinin finansal güvence sağladığını ifade eden Abbasov, sektörün gerçek dayanıklılığının ise güçlü bir emniyet kültürü ve paydaşlar arasındaki iş birliğinden geçtiğini söyledi.

Forumun; armatörler, sigortacılar, brokerler, kamu otoriteleri, eğitim kurumları ve denizcilik profesyonelleri arasında bilgi paylaşımını artırmayı hedeflediğini kaydeden Abbasov, gün boyunca deniz emniyeti, sigorta, risk yönetimi, eğitim, inovasyon, sürdürülebilirlik ve operasyonel mükemmeliyet gibi başlıkların ele alınacağını ifade etti.

Azerbaycan IMO standartlarına bağlılığını vurguladı

Forumun ikinci konuşmasını gerçekleştiren Azerbaycan Devlet Denizcilik ve Liman Ajansı Gemiadamı Belgeleri Dairesi Başkanı Sabuhi Orujov, Azerbaycan’ın uluslararası denizcilik kurallarına tam uyum sağlama konusundaki çalışmalarını anlattı.

Orujov, Azerbaycan’ın 1995 yılından bu yana Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) üyesi olduğunu ve bugüne kadar 20’den fazla IMO sözleşmesi ile protokolünü onayladığını belirtti.

Konuşmasında özellikle denizciliğin üç temel uluslararası sözleşmesine dikkat çeken Orujov şunları vurguladı:

- SOLAS (Denizde Can Emniyeti Sözleşmesi)

- MARPOL (Gemilerden Kaynaklanan Deniz Kirliliğinin Önlenmesi Sözleşmesi)

- STCW (Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Sözleşmesi)

Azerbaycan’ın IMO Üye Devlet Denetim Programı’nı başarıyla tamamladığını ifade eden Orujov, ülkenin STCW hükümlerini eksiksiz uygulaması sayesinde IMO’nun “Beyaz Liste”sinde yer almaya devam ettiğini söyledi. Bunun, Azerbaycan’ın gemiadamı eğitimi ve belgelendirmesinde uluslararası standartlara uygunluğunu teyit ettiğini dile getirdi.

Güvenli denizcilik için ortak hareket çağrısı

Forumun açılış oturumunda verilen ortak mesaj ise, denizcilik sektörünün geleceğinin yalnızca teknolojik gelişmelerle değil; uluslararası iş birliği, güçlü yönetişim, eğitim, risk yönetimi ve sürdürülebilirlik anlayışıyla şekilleneceği oldu.

Panama Denizcilik Otoritesi: Sürdürülebilirlik ve hizmet kalitesiyle filomuzu geleceğe taşıyoruz

SafePassage Forum 2026’da konuşan Panama Denizcilik Otoritesi (Panama Maritime Authority) Segumar İstanbul Teknik Müdürü Ricaurte Chacón Torres, Panama bayrağının küresel denizcilikteki konumunu, sürdürülebilirlik hedeflerini ve Türkiye ile iş birliğini değerlendirdi.

Torres, Panama’nın dünyanın en büyük gemi siciline sahip ülkelerinden biri olduğunu belirterek, 8 bini aşkın gemi ve yaklaşık dünya filosunun yüzde 30’unu temsil eden kayıtlı tonajıyla küresel denizcilikte lider konumunu sürdürdüğünü ifade etti.

Panama Denizcilik Otoritesi’nin son yıllarda mevzuatını sürekli güncellediğini belirten Torres, özellikle dolandırıcılığın önlenmesi, dijitalleşme, kayıt süreçlerinin hızlandırılması ve IMO düzenlemelerine tam uyum konularında önemli reformlar gerçekleştirdiklerini söyledi.

Küresel teknik hizmet ağı büyüyor

Panama’nın gemi sahiplerine daha hızlı hizmet verebilmek amacıyla dünyanın farklı bölgelerinde Segumar teknik ofisleri açtığını belirten Torres, New York’tan başlayan yapılanmanın bugün Türkiye, Singapur, Japonya, Güney Kore, Dubai, Şanghay, Hong Kong ve Filipinler gibi önemli denizcilik merkezlerine yayıldığını kaydetti.

İstanbul’daki Segumar Ofisi’nin geçen yıl faaliyete geçtiğini hatırlatan Torres, Türk armatörlerinden gelen talepler doğrultusunda konsolosluğun Avrupa Yakası’ndan Anadolu Yakası’na taşındığını, ayrıca bölgesel gemiadamı hizmet ofisinin de hizmet vermeye başladığını açıkladı.

“Türkiye stratejik ortaklarımızdan biri”

Türkiye’nin Panama bayrağı açısından stratejik öneme sahip ülkelerden biri olduğunu vurgulayan Torres, Türk sahipli yaklaşık 405 geminin Panama bayrağı taşıdığını, Türk denizcilik sektörünün Panama filosunda önemli bir paya sahip olduğunu söyledi.

IMO denetiminden tam not

Konuşmasında Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) üye devletlere yönelik denetim programına da değinen Torres, Panama’nın Ağustos 2025’te gerçekleştirilen IMO denetimini başarıyla geçtiğini belirtti.

Denetimin; bayrak devleti uygulamaları, liman devleti kontrolleri (PSC) ve uluslararası denizcilik kurallarının uygulanması gibi kritik alanları kapsadığını ifade eden Torres, elde edilen sonucun Panama bayrağının uluslararası güvenilirliğini daha da güçlendirdiğini söyledi.

Torres, Panama Denizcilik Otoritesi’nin önümüzdeki dönemde de sürdürülebilirlik, operasyonel verimlilik, dijitalleşme ve müşteri odaklı hizmet anlayışıyla küresel hizmet ağını genişletmeye devam edeceğini sözlerine ekledi.

Prof. Dimitrios Dalaklis: Denizciliğin geleceğinde yapay zekâ insan faktörünün yerini alamaz

Dünya Denizcilik Üniversitesi (World Maritime University) Deniz Emniyeti ve Çevresel Yönetim Bölüm Başkanı Prof. Dr. Dimitrios Dalaklis SAFEPASSAGE FORUM 2026’da bir konuşma gerçekleştirdi. Dalaklis, dijitalleşme çağında denizcilik sektörünün karşı karşıya olduğu dönüşümü, yapay zekânın gelişimini ve otonom gemilerin geleceğini değerlendirdi.

Konuşmasında teknolojinin tarih boyunca insanlıkla birlikte geliştiğini belirten Dalaklis, günümüzde yaşanan dördüncü sanayi devriminin merkezinde dijitalleşme ve yapay zekânın bulunduğunu ifade etti.

Prof. Dalaklis, yapay zekânın bugün birçok alanda insanlara destek sağladığını ancak karar alma süreçlerinde insan faktörünün hâlâ vazgeçilmez olduğunu vurgulayarak, “Bugün yapay zekâyı değerlendiren ve denetleyen yine insandır. Bu nedenle mevcut durumda insan, yapay zekâdan daha üst konumdadır.” dedi.

“Gelecekte insan ve makineler birlikte çalışacak”

Yapay zekânın en büyük avantajının yüksek işlem kapasitesi olduğunu belirten Dalaklis, teknolojinin gelişim hızının her geçen yıl arttığını söyledi. Yakın gelecekte denizcilik sektöründe insanların ve akıllı sistemlerin birlikte çalışacağı yeni bir döneme girileceğini ifade eden Dalaklis, dijital dönüşümün yalnızca yazılımlardan ibaret olmadığını belirtti.

Akıllı sensörler, büyük veri analitiği, giyilebilir teknolojiler ve bağlantılı sistemlerin artık denizcilik operasyonlarının ayrılmaz bir parçası haline geldiğini kaydeden Dalaklis, bu teknolojilerin operasyonel güvenliği artırırken aynı zamanda yeni riskleri de beraberinde getirdiğine dikkat çekti.

“Unmanned” değil, “Uncrewed” gemiler dönemi

Konuşmasının devamında otonom gemi teknolojilerine de değinen Dalaklis, denizcilik sektöründe kullanılan terminolojinin de değiştiğini söyledi. Artık “unmanned ship” (insansız gemi) yerine “uncrewed ship” (mürettebatsız gemi) ifadesinin kullanıldığını belirten Dalaklis, bunun gemide mürettebat bulunmaması anlamına geldiğini, ancak insan kontrolünün tamamen ortadan kalktığı şeklinde yorumlanmaması gerektiğini ifade etti.

Dalaklis, mürettebatsız gemilerin kıyıdaki operasyon merkezlerinden uzaktan izlenebileceğini ve yönetilebileceğini, herhangi bir sorun yaşanması halinde ise uzaktan müdahale veya servis robotlarıyla destek sağlanabileceğini anlattı.

Tam otonom gemilerin ise yapay zekâ destekli sistemler sayesinde rota planlama, seyir emniyeti ve çatışmadan kaçınma gibi kritik kararları insan müdahalesi olmadan verebilecek kapasiteye doğru ilerlediğini belirten Dalaklis, gelecekte tek bir kontrol merkezinden birden fazla geminin yönetilebildiği operasyon modellerinin yaygınlaşacağını söyledi.

IMO yeni nesil gemiler için çalışmalarını sürdürüyor

Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) da otonom gemilere ilişkin resmi tanımlar ve düzenlemeler üzerinde çalışmalarını sürdürdüğünü ifade eden Dalaklis, dijital dönüşümün yalnızca teknolojiyi değil, denizcilik operasyonlarının yönetim anlayışını da köklü şekilde değiştireceğini dile getirdi.

Dijitalleşme kadar insan kaynağı da önemli

World Maritime University’nin temel misyonunun geleceğin denizcilik liderlerini yetiştirmek olduğunu vurgulayan Dalaklis, dijital dönüşüm sürecinde teknik yatırımlar kadar eğitimli insan kaynağının da kritik öneme sahip olduğunu söyledi.

Denizcilik sektörünün sürdürülebilir büyümesi için teknoloji ile insan faktörünün birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Dalaklis, dijitalleşmenin başarılı olabilmesi için sektör çalışanlarının yeni teknolojilere uyum sağlayacak bilgi ve becerilerle donatılması gerektiğini ifade etti.

Konuşmasının sonunda yapay zekâ ve robot teknolojilerindeki hızlı gelişime de değinen Dalaklis, özellikle küresel teknoloji şirketlerinin insan ve makinenin birlikte çalışacağı yeni sistemlere büyük yatırımlar yaptığını belirterek, denizcilik sektörünün bu dönüşüme bugünden hazırlanmasının büyük önem taşıdığını söyledi. Denizciliğin geleceğinde teknolojinin belirleyici olacağını ifade eden Dalaklis, insan unsurunun ise her zaman güvenliğin, karar alma süreçlerinin ve etkin risk yönetiminin merkezinde yer almaya devam edeceğinin altını çizdi.

Ahmet Çağrı Kesik: Kaptanın vereceği her kararın ticari bir bedeli vardır

GN Group Corporation Gemi Brokeri Ahmet Çağrı Kesik de SAFEPASSAGE FORUM 2026’da yaptığı konuşmada deniz taşımacılığında güvenli ve kârlı seferlerin yalnızca iyi bir sözleşmeyle değil, gemide alınan doğru operasyonel kararlarla mümkün olduğunu söyledi.

İstanbul Teknik Üniversitesi Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği mezunu olan ve yaklaşık 10 yıldır gemi brokeri olarak görev yapan Kesik, sunumunda karmaşık charter party hükümlerinden ziyade, brokerlerin bir sefere nasıl baktığını ve kaptanların hangi kararlarla seferin ticari başarısını doğrudan etkilediğini anlattı.

“Kaptan yalnızca gemiyi değil, şirketin kârlılığını da yönetiyor”

Kesik, bir kaptanın sadece geminin seyrinden sorumlu olmadığını, gemide alınan her kararın aynı zamanda finansal ve hukuki sonuçlar doğurduğunu belirtti.

“Kaptanın attığı tek bir imza armatöre on binlerce dolar kazandırabileceği gibi aynı miktarda zarar da ettirebilir.” diyen Kesik, brokerin ticari sözleşmeyi oluşturan taraf olduğunu, kaptanın ise bu sözleşmeyi sahada başarıyla uygulayan kişi olduğunu ifade etti.

Time Charter ve Voyage Charter farkına dikkat çekti

Sunumunda zaman esaslı (Time Charter) ve sefer esaslı (Voyage Charter) kiralamalar arasındaki ticari farklılıklara değinen Kesik, Time Charter sözleşmelerinde geminin taahhüt edilen hız ve yakıt tüketim değerlerinin büyük önem taşıdığını söyledi.

Taahhüt edilen performansın sağlanamaması halinde armatörün çeşitli tazminat talepleriyle karşılaşabileceğini belirten Kesik, Voyage Charter’da ise hem deniz geçiş süresinin hem de liman operasyonlarının hızının doğrudan kârlılığı etkilediğini ifade etti.

Off-hire her zaman gelir kaybı demektir

Makine arızaları, vinç arızaları veya ambar kapaklarında yaşanan sorunlar nedeniyle geminin off-hire durumuna düşmesinin armatör açısından doğrudan gelir kaybı anlamına geldiğini söyleyen Kesik, özellikle bunker survey işlemlerinde kaptanların gemideki yakıt miktarını doğru şekilde ölçmesi ve eksper kayıtlarını dikkatle kontrol etmesi gerektiğini vurguladı.

İki dakikalık gecikme 37 bin dolar kaybettirebilir

Kesik, deniz ticaretinin en kritik belgelerinden biri olan Notice of Readiness (NOR) belgesinin önemine de dikkat çekti.

NOR’un yalnızca geminin resmi liman sınırına ulaşması, ambarların temiz olması, yük ekipmanlarının çalışır durumda bulunması ve yüklemeye tamamen hazır olunması halinde geçerli olduğunu belirten Kesik, zamanlamadaki çok küçük hataların bile büyük maliyetler doğurabileceğini söyledi.

Örnek veren Kesik, günlük 50 bin dolar demuraj üzerinden hesaplandığında, NOR’un saat 11.59 yerine 12.01’de verilmesinin laytime başlangıcını bir sonraki güne bırakabileceğini ve bunun armatöre yaklaşık 37 bin 500 dolarlık kayıp oluşturabileceğini ifade etti.

Konşimento imzalanmadan önce mutlaka kontrol edilmeli

Sunumunun son bölümünde Bill of Lading (Konşimento) konusuna değinen Kesik, bu belgenin yalnızca bir taşıma evrakı değil, aynı zamanda yükün mülkiyetini temsil eden en önemli hukuki belge olduğunu söyledi.

Kaptanların konşimentoyu imzalamadan önce mutlaka armatör ofisiyle koordinasyon sağlaması gerektiğini belirten Kesik, belge üzerindeki yük tanımı, tarih, yükleme bilgileri ve charter party hükümleriyle uyumun dikkatle kontrol edilmesinin ileride doğabilecek ciddi hukuki ve ticari ihtilafların önüne geçeceğini ifade etti.

Konuşmasını, “Başarılı bir sefer; doğru sözleşme, güçlü iletişim ve ticari farkındalığa sahip bir kaptanla mümkündür” mesajıyla tamamlayan Kesik, denizcilikte operasyonel başarı ile ticari başarının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı.

7DENİZ

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, ABD donanmasına ait "USS Boxer (LHD 4)" amfibi hücum gemisinin Arap Denizi'nde gece ve gündüz uçuş operasyonlarına destek verdiği belirtildi.

İran'a yönelik deniz ablukasının sürdüğü vurgulanan açıklamada, "20 Temmuz itibarıyla ABD ordusu 7 ticari gemiyi yeniden yönlendirdi ve 1 gemiyi de İran limanlarından çıkışlarını veya girişlerini engellemek için etkisiz hale getirdi" ifadelerine yer verildi.

100 milyon dolarlık yatırım hedefleniyor

Ekonomim'den Fikri Cinokur'un haberine göre; Liman Master Planının uygulamaya geçmesiyle birlikte önümüzdeki 2,5 yıllık süreçte 100 milyon dolarlık yatırım hedeflendiğini anlatan Sipahioğlu, ‘’Antalya iş dünyası ve Antalyalılar arasında liman hakkında olumsuz görüşler hakim. Bu olumsuzluğu kırmak istiyoruz. Antalya limanını bölge iş dünyası ve şehre yatırımlarımızla şehirle bütünleşmek istiyoruz’’ dedi. Dünyada liman ve şehrin birbirini büyüten bir ekosistem olduğunu, bulunduğu kente ilham veren birçok liman bulunduğunu örneklerle anlatan Sipahioğlu, şunları kaydetti:

"Bir liman, yalnızca gemilerin yanaştığı bir rıhtım değildir, bir şehir de yalnızca limanına ev sahipliği yapan bir yerleşim değildir. Liman şehri besler, şehir limanı büyütür. Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 80'inden fazlası deniz yoluyla taşınıyor. Bir limanın yarattığı ekonomik değer, rıhtımda başlayıp rıhtımda bitmez. Lojistik firmalarından gümrük müşavirlerine, nakliyecilerden sigortacılara, otellerden restoranlara kadar bir istihdam ve gelir oluşturur. İhracatçı için liman, ürününü dünyaya ulaştıran kapıdır, şehir için ise vergi geliri, istihdam ve uluslararası görünürlük demektir."

Anadolu’nun, ‘liman şehri’ kültürünün en köklü coğrafyalarından biri olduğunu vurgulayan Sipahioğlu, İzmir’in, binlerce yıldır Ege'nin ticaret kapısı olma kimliğini bugün Alsancak Limanı ve gelişen kruvaziyer trafiğiyle sürdürdüğünü, Mersin’in ise Türkiye'nin en büyük konteyner limanlarından birine ev sahipliği yaparak Doğu Akdeniz'in lojistik üssü hâline geldiğine dikkat çekti. İstanbul Galataport projesinin, tarihi Karaköy rıhtımını kruvaziyer terminali, müzeler ve yaşam alanlarıyla birleştirerek liman ile kentin nasıl iç içe geçebileceğinin güncel bir örneğini sunduğunu ifade eden Sipahioğlu, şöyle devam etti:

"Kocaeli ve Tekirdağ gibi sanayi kentlerinde ise limanlar, üretim ile dış pazarlar arasındaki en kısa köprü olarak bölgesel kalkınmanın taşıyıcısı oldu. Limanına yatırım yapan şehir büyür, şehriyle bütünleşen liman güçlenir. Modern liman-şehir ekosisteminin en kritik ayağı çevredir. Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) karbon azaltım hedefleri, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve EcoPorts gibi çevre sertifikasyon sistemleri, limanları yeşil dönüşümün öncüsü olmaya yönlendiriyor. Gemilere kıyıdan elektrik sağlanması, elektrikli ve düşük emisyonlu liman ekipmanları, atık yönetimi, deniz suyu kalitesinin korunması ve enerji verimliliği artık bir tercih değil, rekabetin ön koşulu hâline gelmiştir. Bu dönüşümün kazananı yalnızca çevre değil, bizzat şehrin kendisidir."

Antalya, Batı Akdeniz'in dış ticarete açılan kapısı

Turizm kenti Antalya'nın aynı zamanda Batı Akdeniz'in dış ticarete açılan kapısı olduğunu ifade eden Sipahioğlu, şöyle konuştu:

"Antalya Limanı, bu iki kimliği aynı çatı altında buluşturan ender örneklerden biridir. Bir yanda bölgenin mermerini, tarım ürünlerini ve sanayi mallarını dünya pazarlarına taşıyan bir ticaret limanı, diğer yanda kente uluslararası ziyaretçi kazandıran bir kruvaziyer destinasyonu. Antalya Limanı, 2026'nın ilk yarısında genel kargo ihracatında son 11 yılın, konteyner trafiğinde son 4 yılın en güçlü ilk altı aylık sonuçlarına ulaştı. Bölgenin simge ihraç ürünü olan blok mermerde yakalanan rekor seviyeler, limanın Antalya ve hinterlandındaki üreticiye sunduğu lojistik avantajın somut kanıtıdır. Kruvaziyer de ise kent tarihinin en büyük yolcu gemisi olan 335 mt'lik Aroya’nın ağırlanması ve yolcu sayısının bir yılda 7 binden 20 binin üzerine çıkması, Antalya'nın deniz turizmindeki potansiyelini gözler önüne serdi. Gemiden inen her ziyaretçi; Kaleiçi'nin sokaklarında, kentin müzelerinde ve esnafının tezgâhında bu ekosistemin şehre dönen yüzünü temsil ediyor."

EcoPorts standartları öncelikli

QTerminals Antalya'nın yaklaşımının, liman-şehir birlikteliğinin çağdaş bir nitelik olduğunu vurgulayan Hüseyin Sipahioğlu sözlerini şöyle tamamladı:

"12 milyon doları aşan ekipman yatırımıyla kapasitesini güçlendiren liman, engelli erişimine uygun yolcu terminali yenilemesi ve Türkiye'de ilk kez uygulanan yüz tanımalı geçiş sistemiyle ziyaretçi deneyimini iyileştiriyor. Kapasite artışına yönelik master plan çalışmalarında ise çevre duyarlılığı ve yeşil enerji kullanımıyla EcoPorts standartları öncelik hale geliyor. Liman ve şehir, birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Hamburg'un kültürle, Barselona'nın turizmle, Rotterdam'ın yeşil enerjiyle, Kopenhag'ın yaşam kalitesiyle kanıtladığı gerçek, İzmir'den Mersin'e Türkiye'nin liman kentlerinde de karşılık buluyor. Antalya ise turizm gücünü ticaret ve denizcilikle harmanlayarak bu ekosistemin Akdeniz'deki en umut verici örneklerinden birini inşa ediyor."

Ablukanın hiçbir hukuki veya insani dayanağının bulunmadığı, gayrimeşru olduğu ve Yemen halkı açısından ağır insani sonuçlar doğurduğunu dile getiren Seri, Suudi Arabistan'ın saldırılarının Sana Uluslararası Havalimanı'nı hedef almasıyla başladığını savunarak, Yemen halkının bu kuşatma ve saldırılar karşısında "sessiz kalmayacağını" ifade etti.

Halkın kitlesel gösterilerde dile getirdiği talepler doğrultusunda Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukasını devreye soktuklarını" belirten Seri, kararın, bildirinin ilan edildiği andan itibaren yürürlüğe gireceğini kaydetti.

Yemen halkının "Suudi Arabistan'ın ablukasına ve gerilimi tırmandırmasına aynı şekilde karşılık verme hakkı olduğunu" savunan Seri, tüm seçeneklere tam anlamıyla hazır olduklarını belirterek, "Suudi Arabistan'ın kapsamlı bir tırmanışa yol açacak herhangi bir adım atması halinde buna, kapsamlı ve sert bir tırmanışla karşılık vereceklerini" aktardı.

Husilerin Sözcüsü Seri, Yemen halkını "genel seferberliği sürdürmeye, tüm senaryo ve gelişmelere karşı tam hazırlıklı olmaya ve cepheleri savaşçılarla desteklemeye" çağırdı.

İş birliği güçlenerek devam ediyor

Türkiye’nin en büyük konteyner limanlarından biri olan Marport ile Türk konteyner taşımacılığının köklü firmalarından Turkon Line arasında hayata geçirilen stratejik iş birliği kapsamında gerçekleşen bu ilk uğrak, iki kuruluş arasındaki güçlü iş ortaklığını pekiştirmeye devam ediyor. Marport’un güçlü altyapısı, yüksek operasyonel kapasitesi ve verimlilik odaklı hizmet anlayışıyla desteklenen iş birliği, Turkon Line’ın yeni nesil gemilerine etkin ve güvenilir liman hizmeti sunarken, iki kuruluş arasındaki uzun vadeli iş ortaklığını da ileri taşıyor.

7DENİZ

Bir başka açıklamada ise 2 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip büyük bir ham petrol tankeri olan Liberya bayraklı Acheloos’a da mühimmat isabet ettiği duyuruldu. Şirketin açıklamasında her iki geminin mürettebatının güvende olduğu belirtildi.

Yunan deniz güvenliği şirketi Marisks, Acheloos ve Kamomaleas'ın aynı anda vurulduğunu ve her ikisinin de boğazı ABD desteğiyle oluşturulan güney koridorunu kullanarak geçmekte olduğunu bildirdi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu: "İki gemi infilak etti"
İran resmi haber ajansı IRNA ise, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun bu sabah erken saatlerde yaptığı açıklamada Umman kara sularından geçmeye çalışan iki petrol tankerinin Hürmüz Boğazı’nın güneyinde "infilak ettiğini" açıklamıştı.

Devrim Muhafızları, gemilerin su yolundaki mayınlara çarptığını ileri sürmüş ve ABD’nin saldırıları devam ettiği sürece bölgenin güvenli olmayacağı ve gübre, petrol veya doğal gaz taşıyan tüm gemilerin tehdit altında olacağı uyarısında bulunmuştu. Devrim Muhafızları Ordusu, "ABD’nin zorlaması ve tahrik etmesi" ile hareket eden ve "ihlalde bulunan iki tankerin", boğazın güneyinde "güvensiz ve kazaya açık bir güzergah" olarak nitelendirilen rotadan giriş ve çıkış yapmaya çalıştığını ve ardından "infilak ederek durmak zorunda kaldıklarını" ifade etti.

İMEAK Deniz Ticaret Odası Aliağa Şubesi’nin Temmuz ayı olağan meclis toplantısı, Meclis Başkanı İsmail Önal’ın başkanlığında, Şube Yönetim Kurulu Başkanı Adem Şimşek, yönetim kurulu ve meclis üyelerinin katılımıyla gerçekleştirildi.

Toplantıda oda faaliyetleri, liman istatistikleri ve denizcilik sektöründeki son gelişmeler ele alındı. Bir önceki toplantıya ait tutanaklar ile Mayıs ayı mizanı oy birliğiyle kabul edilirken, Temmuz ayı faaliyet raporu da meclis üyelerinin bilgisine sunuldu. Gündem maddelerinin ardından Şube Yönetim Kurulu Başkanı Adem Şimşek değerlendirmelerde bulundu.

15 Temmuz'u unutmayacağız

Konuşmasına 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü'ne değinerek başlayan Adem Şimşek, hain darbe girişiminin milletin birlik ve beraberliği sayesinde bertaraf edildiğini söyledi.

Şimşek, "Devletimizin ve milletimizin geleceğini hedef alan hain darbe girişimini unutmadık, unutturmayacağız. 15 Temmuz'un 10. yıl dönümünde, vatanı uğruna hayatını kaybeden tüm şehitlerimizi rahmetle anıyor, gazilerimize minnetlerimizi sunuyoruz. Ülkemizin bir daha benzer ihanetlerle karşı karşıya kalmamasını temenni ediyorum." ifadelerini kullandı.

Kabotaj Kanunu'nun 100. yılı kutlandı

Kabotaj Kanunu'nun yürürlüğe girişinin 100. yılı dolayısıyla düzenlenen etkinliklere de değinen Şimşek, 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramı'nın Aliağa başta olmak üzere tüm bölgede büyük coşkuyla kutlandığını belirtti.

Şimşek, "Cumhuriyetimizin denizlerdeki bağımsızlığının simgesi olan Kabotaj Kanunu'nun 100. yılını büyük bir gururla kutladık. Denizciliğin ülkemiz için taşıdığı stratejik önemin bir kez daha hatırlandığı etkinliklerde, denizcilik camiası ve vatandaşlarımız yoğun ilgi gösterdi. Kutlamalara katkı sağlayan tüm kurum ve paydaşlara teşekkür ediyorum." dedi.

Denizcilik Zirvesi sektöre ışık tuttu

Başkan Şimşek, 2-3 Temmuz tarihlerinde Tersane İstanbul'da düzenlenen 5. Türkiye Denizcilik Zirvesi'nin sektör açısından önemli çıktılar ortaya koyduğunu ifade etti.

Şimşek, zirvenin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı himayesinde, Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından ve İMEAK Deniz Ticaret Odası'nın desteğiyle gerçekleştirildiğini hatırlatarak, "Kabotaj Kanunu'nun 100. yılına denk gelen zirve, sektörün geleceğine ilişkin vizyonun şekillenmesine katkı sundu. Organizasyonda emeği geçen tüm kurum ve yetkililere teşekkür ediyorum." diye konuştu.

Aliağa-Midilli hattı ilişkileri güçlendiriyor

Aliağa ile Midilli Adası arasında başlatılan düzenli feribot seferlerinin kısa sürede yoğun ilgi gördüğünü belirten Şimşek, bunun ardından gerçekleştirilen resmi ziyaretlerin iki bölge arasındaki iş birliğini daha da geliştireceğini söyledi.

Şimşek, Aliağa Kaymakamı Zekeriya Güney, Aliağa Belediye Başkanı Serkan Acar ve ilgili kurum temsilcilerinden oluşan heyetle Midilli'ye resmi ziyaret gerçekleştirdiklerini belirterek, Yunanistan Kuzey Ege Bölge Valisi Konstantinos Moutzouris ve Midilli Belediye Başkanı Panagiotis Christofas ile yapılan görüşmelerde deniz ulaşımı, ticaret, turizm ve ekonomik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik değerlendirmelerde bulunulduğunu aktardı.

Düzenli feribot seferlerinin Aliağa ile Midilli arasındaki ticari, turistik ve kültürel ilişkileri güçlendireceğini ifade eden Şimşek, bunun iki bölgenin ekonomik ve sosyal gelişimine de katkı sağlayacağını dile getirdi.

Aliağa net yükte liderliğini sürdürdü

2026 yılının ilk altı ayına ilişkin liman verilerini paylaşan Şimşek, Aliağa limanlarında Ocak-Haziran döneminde toplam 44 milyon 897 bin 2 ton net yük elleçlendiğini belirtti.

Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,88 oranında düşüş yaşanmasına rağmen Aliağa'nın net ton bazında Türkiye'nin en büyük limanı olmayı sürdürdüğünü vurgulayan Şimşek, bunun bölgenin güçlü altyapısını ve stratejik önemini ortaya koyduğunu söyledi.

Yükleme ve boşaltmada ikinci sırada

Şimşek, aynı dönemde limanlarda 17 milyon 13 bin 632 ton yükleme, 26 milyon 591 bin 74 ton boşaltma gerçekleştirildiğini ifade etti.

Yüklemede yüzde 6,06, boşaltmada ise yüzde 0,72 oranında gerileme yaşanmasına rağmen Aliağa'nın her iki kategoride de Türkiye genelinde ikinci sıradaki yerini koruduğunu kaydetti.

Gross ton ve gemi trafiğinde güçlü performans

Aliağa limanlarında ilk altı ayda toplam 55 milyon 919 bin 75 ton gross yük elleçlendiğini belirten Şimşek, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,74 düşüş yaşansa da Aliağa'nın gross ton bazında Türkiye ikincisi olduğunu söyledi.

Aynı dönemde limanlara 2 bin 944 geminin uğrak yaptığını aktaran Şimşek, gemi trafiğinde yüzde 4,26 azalma görülmesine rağmen Aliağa'nın bu alanda da ikinci sıradaki konumunu koruduğunu ifade etti.

Konteyner elleçlemesinde beşinci sırada

Konteyner trafiğine ilişkin verileri de paylaşan Şimşek, yılın ilk altı ayında Aliağa limanlarında 767 bin 126 TEU konteyner elleçlendiğini söyledi.

Geçen yılın aynı döneminde bu rakamın 896 bin 786 TEU olduğunu hatırlatan Şimşek, yüzde 14,45 oranındaki gerilemeye rağmen Aliağa'nın konteyner trafiğinde Türkiye genelindeki beşinci sıradaki yerini koruduğunu belirtti.

Aliağa güçlü konumunu koruyor

Konuşmasının sonunda küresel ekonomideki dalgalanmalar, bölgesel çatışmalar ve jeopolitik gelişmelerin deniz ticaretini etkilediğini ifade eden Şimşek, tüm bu zorluklara rağmen Aliağa limanlarının güçlü altyapısı ve yüksek operasyonel kapasitesi sayesinde Türkiye deniz ticaretindeki stratejik konumunu koruduğunu söyledi.

Şimşek, kamu kurumları, liman işletmeleri ve sektör temsilcileriyle yürütülen iş birliğinin önümüzdeki dönemde de sürdürülebilir büyümeye katkı sağlayacağını vurguladı.

Bakanlık olarak denizlerde seyir, can, mal ve çevre emniyetine de büyük önem verdiklerini vurgulayan Uraloğlu, "Bizler için denizlerimiz 'mavi vatan'ımızdır. Atalarımız denizlere hakim olarak bir cihan imparatorluğu kurdular; bizler de aynı bilinçle Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde mavi vatanımıza sahip çıkıyoruz. Kabotaj Kanunu'nun 100'üncü yılını da kutladığımız bu özel senede her zaman belirttiğimiz üzere bir karış toprağımız ne ifade ediyorsa denizlerimizin bir damla suyunun da bizler için aynı anlam ve önemi taşıdığını bir kez daha vurgulamak istiyorum" diye konuştu.

Bakan Uraloğlu, denizleri COSPAS-SARSAT uydu yardımlı arama kurtarma sistemi ve gelişmiş haberleşme sistemleri ile dinlediklerini, Otomatik Tanımlama Sistemleri ile izlediklerini ve Gemi Trafik Hizmetleri Merkezleri ile yönettiklerini açıkladı. Türkiye’nin 2003 yılında Karadeniz ülkelerinin boğazlardan geçişini yönetmek için Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi'ni kurduklarını aktaran Uraloğlu, "2020 yılında HAVELSAN'ımıza modernize ettirdik. Artık boğazlarımızdan geçen 80 bin gemiyi anbean izliyor, yönlendiriyor ve geçmişteki büyük kazaların, çevre felaketlerinin önüne geçiyoruz. Ülkemizin İzmit, İzmir ve İskenderun gibi en yoğun trafiğe sahip körfezlerinde de aynı sistemi devreye alarak Gemi Trafik Hizmetleri Merkezleri kurduk. Ankara'da da bu Gemi Trafik Hizmetleri Merkezlerinden elde edilen verilerle tüm kapsama alanlarını gösterir Gemi Trafik Yönetim Merkezi'ni hayata geçirdik. Ulusal Otomatik Tanımlama Sistemimizi de 2007'de kurduk, 2023'te güncelledik ve 2025'te tarihi iz ve mobil uygulama özellikleriyle güçlendirdik. 2'si KKTC'de olmak üzere 27 baz istasyonuyla Ege'den kuzeyde Azak Denizi'ne, güneyde ise Süveyş Kanalı'na kadar geniş bir alanda hizmet veriyoruz" dedi.

Uraloğlu, uzak mesafeden gemilerin tanımlanması ve izlenmesi ile de Türk bayraklı gemileri dünyanın her yerinde, tüm gemileri ise kıyılardan bin deniz mili mesafeye kadar izlediklerini aktardı. Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri sisteminin Türkiye’nin mavi vatanda çıkarlarını koruyacaklarını ve Türkiye ile KKTC arasındaki deniz alanında gemi trafiğinin kesintisiz izleneceğini ifade eden Uraloğlu, "Proje kapsamında Gazimağusa'da Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi'ni kurduk. Dipkarpaz, Sadrazamköy ve Çayırova'daki insansız trafik gözetleme istasyonlarımızı tamamladık. Selvitepe'de bulunan Otomatik Tanımlama Sistemi verileri ile Kantara'daki OTS ve radar verilerinin entegrasyonunu sağladık" dedi.

CPC’den yapılan açıklamada, 17 ve 19 Temmuz tarihlerinde terminalde petrol yükleyen sivil tankerlere yönelik düzenlenen İHA saldırılarının ardından petrol yükleme faaliyetlerinin durdurulduğu ve dün akşam itibarıyla yeniden başlatıldığı belirtilerek, "Terör saldırıları, Kazakistan Dışişleri Bakanlığı ile Enerji Bakanlığı tarafından şiddetle kınanmış, bakanlıkların açıklamalarında bu sivil tankerlere yönelik saldırıların Kazakistan’ın ekonomik çıkarlarına düzenlenen kabul edilemez saldırı olduğu belirtilmişti. Ancak bu açıklamaların ilgili taraflara ulaşmasına rağmen 20 Temmuz’da CPC deniz terminalinde sivil tanker yine saldırıya uğradı. Petrol yüklemekte olan NELSA adlı tankere İHA saldırısı düzenlendi. İsabet sonucunda tankerde yangın çıktı. Yangın, tankerin yükleme ekibi ile CPC acil müdahale servisi tarafından birkaç saat içerisinde söndürüldü. Uluslararası mürettebat kaptan ve birinci zabıt dışında 22 kişi CPC römorkörleriyle güvenli bir şekilde tahliye edildi. Tanker yüzebilirliğini korurken, petrol yükleme işlemleri durduruldu. Ayrıca petrol sızıntısı yaşanmadı ve tankerde bulunan petrolün alev alması önlendi" denildi.

Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, saldırıları şiddetle kınamış, "Bu saldırıları Kazakistan’ın ekonomik çıkarlarına kabul edilemez bir müdahale, ayrıca meşru uluslararası ticareti, dünya enerji piyasalarını ve küresel ulaştırma ve lojistik tedarik zincirlerinin güvenliğini istikrarsızlaştırmaya yönelik kasıtlı girişim" olarak değerlendirmişti.

Yapılan tespitlerde ticari gemide, 3 Rus liman görevlisi, 3 Yunanistan, 4 Mısır ve 14 Endonezya Cumhuriyeti vatandaşı olmak üzere toplam 24 personelin bulunduğu, geminin 4 bin 751 metrik ton buğday yüklü olduğu ve makine sistemlerinde herhangi bir arıza bulunmadığı belirlendi. Öte yandan, geminin, 16 Temmuz günü Rusya Devleti'nin Kavkaz Bölgesi açıklarında yükleme sırası beklediği, 17 Temmuz günü saat 00.30'dan itibaren çok sayıda dron saldırısına maruz kaldığı bilgisine ulaşıldı. Ayrıca, ilk dronun geminin sancak tarafına isabet ettiği, devam eden saldırılar sırasında ikinci dronun geminin bacası ile güvertesine isabet ederek sancak tarafındaki yaşam mahallinde hasara neden olduğu ortaya çıktı. Öte yandan, üçüncü dronun ise geminin 3 numaralı vincine isabet ettiği, akabinde Kavkaz Trafik Kontrol Merkezi'nin yönlendirmesi doğrultusunda geminin güneye doğru seyre devam ettiği de belirlendi. Konuya ilişkin gemide Cumhuriyet Savcısının inceleme çalışmaları ve başsavcılık tarafından yürütülen soruşturma sürüyor.

Ekiplerin yoğun müdahalesine rağmen alevler kısa sürede tüm tekneyi sardı. Yapılan çalışmalar sonucunda "Prenses Alize" isimli tekne tamamen yanarak kullanılamaz hale geldi.

Yangında herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığı öğrenilirken, yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

5.160 DWT yük taşıma kapasitesine sahip olan Yıldızlar 5, 87 metre tam boy (LOA) uzunluğu ve 1.620 kW gücündeki Yanmar ana makinesiyle kısa mesafe deniz taşımacılığı operasyonlarında etkin görev yapacak.

Yeni yatırımın, şirketin yük taşıma kapasitesini artırmasının yanı sıra operasyonel verimliliğe ve hizmet kalitesine de önemli katkı sağlaması hedefleniyor.

Yıldızlar Deniz İşletmeciliği A.Ş.‘den yapılan açıklamada, filonun sürekli yenilenmesi ve güçlendirilmesi vizyonu doğrultusunda yatırımların devam ettiği belirtilerek, “Filomuzun yeni gücü Yıldızlar 5’in hizmete başlamasından büyük memnuniyet duyuyoruz. Bu yatırım, müşterilerimize daha güçlü, güvenilir ve etkin hizmet sunma hedefimizin önemli bir parçasıdır” ifadelerine yer verildi.

Denizcilik sektöründe faaliyetlerini büyüterek sürdüren Yıldızlar Deniz İşletmeciliği A.Ş., gerçekleştirdiği filo yatırımlarıyla hem operasyonel kabiliyetini artırmayı hem de Türk denizciliğine katkı sunmayı hedefliyor.

Yıldızlar 5'in Teknik Özellikleri

- Taşıma Kapasitesi: 5.160 DWT

- Tam Boy (LOA): 87 metre

- Ana Makine: 1.620 kW Yanmar

- Gemi Adı: Yıldızlar 5

Bu yeni yatırım, Yıldızlar Deniz İşletmeciliği’nin sürdürülebilir büyüme vizyonunu desteklerken, şirketin bölgesel ve uluslararası deniz taşımacılığındaki rekabet gücünü de daha ileriye taşımayı amaçlıyor.

7DENİZ

Nisan ayı sonunda Hırvatistan’ın Dubrovnik kentinde düzenlenen ve Doğu ve Güneydoğu Avrupa’daki 13 AB üye devletinden oluşan 3SI zirvesinde, bölgedeki çeşitli hükümetler ile Trump yönetiminin temsilcileri, enerji tedariki, boru hatları, yapay zeka (AI) ve dijital altyapı alanlarında yeni projeler üzerinde mutabık kaldı.

Odak noktası, Güneydoğu Avrupa için yeni doğal gaz bağlantıları ve yaklaşık 50 milyar avroluk yatırım hacmine sahip Hırvatistan’daki büyük bir yapay zeka projesiydi.

Başlangıçta Baltık Denizi, Adriyatik Denizi ve Karadeniz arasındaki altyapıyı genişletmek amacıyla kurulan girişim, giderek Doğu ve Güneydoğu Avrupa’da ABD’nin güç projeksiyonunun bir aracı haline geliyor.

Enerji politikası kilit bir rol oynuyor: Trump yönetimi ABD’den LNG tedarik etmek isterken, AB ise yenilenebilir enerjiye yönelme eğiliminde. Dubrovnik’te yenilenebilir enerjiye yönelik yatırımlar da onaylandı.

Üç Deniz Girişimi’nin kısa tarihi

Üç Deniz Girişimi (3SI), 2015 yılında Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda ve Hırvatistan Cumhurbaşkanı Kolinda Grabar-Kitarović tarafından duyuruldu.

İlk zirve, Ağustos 2016’da Hırvatistan’ın Dubrovnik kentinde gerçekleştirildi. 3SI, Baltık ülkeleri (Estonya, Letonya, Litvanya) ile Vişegrád Grubu ülkeleri (Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Slovakya) ve Avusturya’dan Hırvatistan, Romanya, Bulgaristan ve Yunanistan’a kadar uzanan 13 AB üye devletinden oluşan bir platform.

Arnavutluk, Karadağ, Ukrayna ve Moldova da daha sonra bu platforma katıldı.

Girişim adını, üye ülkeler aracılığıyla Baltık Denizi, Adriyatik Denizi ve Karadeniz olmak üzere üç denizi birbirine bağlamasından alıyor.

Girişimin kurulması büyük ölçüde ABD’nin öncülüğünde gerçekleşmişti. ABD’li stratejistler, iki savaş arası dönem Polonya’sına ait eski bir dış politika kavramından esinlendiler: Ülkenin kurucusu Józef Piłsudski’nin, Baltık ülkelerinden Yugoslavya ve Romanya’ya kadar uzanan Doğu Avrupa ülkelerini, anti-Sovyet bir devletler kuşağı altında birleştirme planları.

2014 yılının sonlarında, ABD’li düşünce kuruluşu Atlantic Council, Polonya, Litvanya ve Romanya’daki enerji şirketlerini temsil eden bir lobi örgütü olan Central Europe Energy Partners (CEEP) ile işbirliği içinde, “Baltık Denizi’nden Adriyatik ve Karadeniz’e uzanan bir kuzey-güney koridorunun” geliştirilmesine odaklanan bir analiz yayınladı.

Üç Deniz Girişimi’nin kurucu belgelerinde de bu ABD strateji belgesine atıfta bulunuluyor.

ABD, on iki üye ülke üzerindeki etkisini genişletmek için yıllardır 3SI’yı kullanıyor.

Bunun merkezinde, Rus doğal gaz tedarikini ABD’den ithal edilen sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ile değiştirmeyi hedefleyen enerji politikası yer alıyor.

Doğu-Batı Yerine Kuzey-Güney koridoru

Bunu başarmak için Üç Deniz Girişimi, ağırlıklı olarak doğu-batı yönünde uzanan, 1990’dan beri yenileme veya yeni inşaat için öncelik verilen ve AB’nin merkezindeki Almanya’ya yönelik olan Doğu ve Güneydoğu Avrupa altyapısını, kuzey-güney bileşenleri ekleyerek genişletmeyi amaçlıyor.

Bu, sadece Akdeniz ve Baltık Denizi’ndeki limanlar üzerinden ABD’den sıvılaştırılmış doğalgaz tedarikini mümkün kılmakla kalmayacak, aynı zamanda daha genel olarak, karayolu ve demiryolu ağlarının Almanya’ya yönelmiş olmasından daha az bağımlı, bölgenin daha özerk bir şekilde gelişmesini de kolaylaştıracak. Berlin için bu, önemli bir etki kaybı anlamına geliyor.

AB’nin 2027 yılına kadar Rus gaz ithalatını kademeli olarak sonlandırma kararı sonucunda, LNG terminallerinin ve bunlara bağlı kuzey-güney boru hatlarının önemi artmaya devam ediyor.

Bu durum, Almanya’nın kendisi için de geçerli: Federal Ekonomi Bakanlığı’na göre, 2025 yılında Kuzey Denizi ve Baltık Denizi’ndeki Alman LNG terminalleri üzerinden ithal edilen sıvılaştırılmış doğalgazın yaklaşık yüzde 96’sı ABD’den geldi.

Bu, Almanya’nın toplam gaz ithalatının yüzde 10,3’ünü oluşturuyor.

Güneydoğu Avrupa’da Alman-Amerikan anlaşmazlığı

Doğu Avrupa’daki nüfuz mücadelesi ve bu mücadelede enerji tedarikinin oynadığı rol, en son Bosna-Hersek’te ve Saraybosna’daki Alman Yüksek Temsilcisi Christian Schmidt’i çevreleyen iktidar mücadelesinde açıkça ortaya çıktı.

Schmidt’in istifası, bazı Batı Avrupa ülkeleri (özellikle Almanya) ile Bosna-Hersek’te gaz ve hammadde anlaşmaları yapmaya çalışan Trump yönetimi arasındaki iktidar mücadelelerinden kaynaklandı.

Schmidt’i istifaya zorlamayı başaran ABD, eski Yugoslav cumhuriyetindeki liderlik yarışında, Schmidt’in yerine İtalyan diplomat Antonio Zanardi Landi’yi aday olarak önerdi.

Bu, AB üye ülkeleri arasına nifak sokma girişimiydi: Almanya, Washington’un önerdiği adayı reddediyor, İtalya ise onu destekliyor. Trump, Washington’ın devre dışı bırakılması halinde Bosna’ya sağlanan finansmanı keseceğini açıkladı.

Bu, Trump yönetiminin mayıs ayında Kongre’ye sunduğu Güneydoğu Avrupa’ya yönelik yeni ABD stratejisinin bir parçası. Strateji, artık “demokrasi”ye değil, güvenliğe ve ABD şirketlerinin pazara erişimine odaklanıyor.

Bugüne kadar Bosna-Hersek’e, TürkAkım boru hattı üzerinden Rusya’dan doğalgaz tedarik ediliyordu.

ABD, burada da Rus gazını, Hırvatistan’ın Krk adasındaki bir terminal üzerinden ithal edilecek ABD menşeli LNG ile değiştirmek istiyor.

Planlar, ABD şirketleri Bechtel ve AAFS Infrastructure and Energy tarafından inşa edilecek, Bosna-Hersek’e uzanan yeni bir boru hattını öngörüyor.

Schmidt, ABD’nin bu planlarının önünde engel oluşturuyordu.

Trump yönetiminin Üç Deniz Girişimi zaferi

Nisan sonunda, 10. yıldönümünü kutlayan bu yılki 3SI zirvesi ve bir iş forumu, Hırvatistan’ın Dubrovnik kentinde yapıldı.

Foruma, 3SI üye devletlerinden yedi cumhurbaşkanı ve başbakanın yanı sıra çok sayıda bakan da dahil olmak üzere üst düzey katılımcılar katıldı. Trump yönetiminin önde gelen temsilcileri de oradaydı.

Forumda ABD, milyarlarca dolar değerindeki enerji ve teknoloji projeleri aracılığıyla Güneydoğu Avrupa’daki etkisini genişletmeyi başardı.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Dubrovnik’te yaptığı açıklamada, “ABD, Orta ve Doğu Avrupa için yeni bir işbirliği dönemini başlatıyor. Bu ortaklık, enerji genişleme gündemine yönelik karşılıklı desteğimize dayanıyor” dedi.

Bunu vurgulamak amacıyla Wright, Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenković ve Bosna-Hersek Bakanlar Kurulu Başkanı Borjana Krišto, “Trump Barış Boru Hatları Çerçevesi”ni başlatmak üzere bir mutabakat zaptı imzaladı.

Anlaşma, Bosna-Hersek’i Hırvatistan’ın doğalgaz şebekesine ve Krk adasındaki LNG terminaline bağlayan “Güney Bağlantısı” projesiyle ilgili.

Zirvede, Polonya Enerji Bakanı Miłosz Motyka da bölgenin nükleer enerjinin rolünü güçlendirmeye yönelik ilgisini vurguladı. Motyka’ya göre bu, “yeni güvenliğin temel taşı.”

Enerji girişiminin yanı sıra, ABD’li yatırımcılar Hırvatistan’da devasa bir yapay zeka ve veri merkezi kurmayı planlıyor.

Pantheon Atlas yatırım grubu ile Hırvat Končar Grubu, toplam yatırım tutarı yaklaşık 50 milyar avro olan bir yapay zeka kampüsü için bir mutabakat zaptı imzaladı.

Bu yatırım hacmi, Hırvatistan’ın gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYİH) yarısını aşıyor.

Veri merkezi için gerekli olan gigawatt kapasitesi, Zagreb gibi büyük bir şehrin elektrik talebiyle karşılaştırılabilir.

Hırvatistan, elektrik ihtiyacının büyük bir kısmını, diğer kaynakların yanı sıra Krk’taki LNG terminali üzerinden ithal ettiği doğalgaz ile karşılıyor.

Enerji dönüşümünün dış politikaya etkileri

Dubrovnik’teki zirvede, bölgesel altyapı için yeni bir fon da kuruldu. Fon, hidrojen üretimi, sınır ötesi altyapı, yenilenebilir enerji ve elektrik şebekesinin genişletilmesine yönelik ortak yatırımlara kaynak aktarmayı amaçlıyor. Bu tür projelere en az iki milyar avro yatırım yapılması planlanıyor.

Karşılaştırma amacıyla şu veriler önemli görünüyor: 2016 ile 2025 yılları arasında doğalgaz projelerine dört milyar avrodan fazla yatırım yapılmıştı.

Öte yandan yenilenebilir enerjiye doğru gerçekleşen bu geçiş en azından kısmen beraberinde yeni bir dış politika odağı da getiriyor.

Sıvılaştırılmış doğalgaz esas olarak ABD’den ithal edilirken, yenilenebilir enerjinin kullanılması için gerekli altyapı için durum böyle değil. Çoğu durumda bu altyapı Avrupa’dan geliyor.

Kaynak: Harici

Güneydeki petrol zengini Basra ve kuzeydeki Kerkük bölgelerinden Türkiye'nin Ceyhan ve Suriye'de Tartus ve Lazkiye arasında yer alan Baniyas limanlarına kadar döşenmesi planlanan boru hattının, daha sonraki bir aşamada Ürdün'ün Kızıldeniz kıyısındaki Akabe kentine kadar uzatılması planlanıyor.

Irak Petrol Bakanı Besim Muhammed Hüdeyir, ülkesinin resmî haber ajansı INA'ya yaptığı açıklamada, söz konusu boru hattının fizibilitesi üzerine bir çalışmanın sürdüğünü ve Irak petrolü için yeni ihracat yolları bulma konusunda net bir stratejiye sahip olduklarını belirtti.

Irak, petrol ticaretine son derece bağımlı bir ekonomiye sahip. Petrol ihracatı normal zamanlarda devlet gelirlerinin yüzde 90'ından fazlasını oluşturuyor. Ülkede, aralarında devlet çalışanlarının, emeklilerin ve sosyal yardım alanların bulunduğu 10 milyondan fazla insanın aylık maaşı devlet bütçesinden karşılanıyor.

Yeni ihracat yolları için acil arayış

Hürmüz Boğazı aylardır yaşanan savaş sebebiyle fiilen abluka altında. Çatışmalar nedeniyle petrol üretimi düşen Irak hükümeti acilen alternatif ihracat yolları arıyor. Ancak petrolün, Hürmüz Boğazı'nın etrafından dolanılarak ihraç edilmesi durumunda bile İran'ın bölgedeki boru hatları ve diğer petrol tesislerine saldırma tehlikesi sürüyor. Kara yoluyla petrol ihracatı ise hem deniz yolundan daha pahalı hem de daha az verimli.

Şu anda hükümet, Kuzey Irak'taki Kürt bölgelerinden Türkiye'ye geçen mevcut bir boru hattını kullanıyor. Türkiye'ye giden bir diğer boru hattı ise Kürt bölgelerinden geçmiyor ve son test aşamasının ardından önümüzdeki günlerde faaliyete geçecek.

23 yıldır işlemeyen boru hattı yeniden faaliyete geçecek

Irak ve Suriye temsilcileri, Irak Başbakanı Ali el-Zeydi'nin birkaç gün önce Washington'a yaptığı ziyaret sırasında, her iki ülkeden geçen ve şu an kullanım dışı olan petrol boru hattının yeniden faaliyete geçirilmesi için bir niyet beyanı imzaladı.

Bu hattın günde 700 bin varil (her biri 159 litre) kapasitesi bulunuyor. ABD enerji devi Chevron'un ilgili konsorsiyuma liderlik etmesi kararlaştırıldı. 2003 yılında ABD'nin Irak işgali sırasında hasar gören boru hattı, o günden bu yana faaliyette değildi.

Irak topraklarında enerji alanındaki faaliyetler, İran savaşı nedeniyle kuzeydeki özerk Kürt bölgesinde de baskı altında. Sık sık ateş altında kalan bu bölgede faaliyetlerini yürüten, ABD enerji şirketi HKN Energy ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) şirketi Dana Gas, yeniden tırmanan çatışmalar sebebiyle bölgedeki çalışmalarını geçici olarak durdurdu.

Kaynak: Ekonomim

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.