Tatbikat kapsamında Deniz Kuvvetleri’ne bağlı birliklerin harekât yönetimi ve sevk-idare becerileri test edilirken, sahadaki unsurların operasyonel hazırlık seviyesinin artırılması hedefleniyor. Aynı zamanda çok tehditli senaryolar üzerinden personelin analiz yapma, öngörü geliştirme ve hızlı karar alma yeteneklerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Çalışmalar çerçevesinde farklı kuvvet komutanlıkları arasında müşterek görev yapabilme kabiliyeti de sınanıyor. Bu sayede kara, deniz ve hava unsurlarının birlikte hareket etme yeteneği geliştirilirken, ekipman ve personel uyumu da detaylı şekilde test ediliyor.

Tatbikata Deniz, Kara ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarının yanı sıra Sahil Güvenlik unsurları da katılıyor. Toplamda 120 gemi, 50 hava aracı ve 15 bin personelin görev aldığı organizasyon, Türkiye’nin denizlerdeki hak ve menfaatlerini koruma kararlılığını da ortaya koyuyor.

Mavi Vatan-26 Tatbikatı, ülkenin deniz yetki alanlarındaki etkinliğini artırmayı ve askeri kapasitesini daha ileri seviyeye taşımayı hedefliyor.

Konuşmasını yatırımların hayırlı olması temennisiyle bitiren Bakan Bayraktar, 3 Nisan tarihinin 'Türkiye Milli Sanayi Günü' ilan edilmesi yönündeki teklifini de yineledi ve Kardemir'in 90. kuruluş yılı için uluslararası bir konferans düzenlenmesi önerisinde bulundu. Törenin ardından yaklaşık 75 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirilen 2 No'lu Sürekli Döküm Merkezi'nin devreye alınması gerçekleştirildi.

Eski Trabzonspor Başkanı Sadri Şener'e ait olduğu belirtilen motoryatta büyük çapta hasar oluştu. Yangının çıkış nedeni araştırılırken, soruşturma başlatıldı.

Boğaz'daki trafik yüzde 95 azaldı

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD) verilerine göre, 1-27 Şubat arasında Hürmüz Boğazı'ndan günde ortalama 129 gemi geçiyordu. MarineTraffic verilerinden yapılan hesaplamaya göre, bu rakam 1-31 Mart arasında günlük ortalama 9'a kadar geriledi ve Boğaz'daki trafik yüzde 95 azaldı.

Gemiler, 15 Mart'tan itibaren ise Hürmüz Boğazı'nı ağırlıklı olarak İran kara sularında oluşturulan bir "koridoru" takip ederek geçiyor. Böylece İran'ın geçmesine izin verdiği ticari gemilere yönelik kontrollerini daha kolay sağladığı ifade ediliyor.

Geçişlerde ücret ödeniyor

İran, Boğaz'dan geçişine izin verdiği gemilerden Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) numarası, geminin sahiplik bilgileri, detaylı yük bilgisi, varış noktası ve tam mürettebat listesi dahil olmak üzere kapsamlı bir belge listesi talep ediyor. Ayrıca, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun yaptırım taraması, öncelik petrol olmak üzere yük uyumluluğu kontrolü ve "jeopolitik inceleme" yaptığı ifade ediliyor.

Hareket etmeden önce gemi işletmecilerinden İran Devrim Muhafızları Ordusu bağlantılı onaylı aracılarla iletişime geçmelerinin istendiği bir sistem üzerinden süreç yürütülüyor.

Bu noktada ülkelerin Tahran ile yürüttüğü diplomatik müzakerelerin sonucu olarak Boğaz'dan geçişine izin verilirken, bazı tanker ve konteyner işletmecilerinin yuan cinsinden ödeme yaptığı belirtiliyor.

Çin, Pakistan, Türkiye, Hindistan ve Tayland başta olmak üzere bazı ülkeler, diplomatik müzakerelerle Boğaz'dan gemilerini geçirdi. İran'ın günde 2 tane olmak üzere Pakistan bayraklı 20 geminin geçişine izin verdiği biliniyor.

Boğaz'dan geçen gemilerin dörtte biri iran bağlantılı

Londra merkezli Lloyd's List Intelligence verileri, mart ayı boyunca Hürmüz Boğazı'ndan geçen 212 geminin yüzde 24'ünün İran, yüzde 16'sının Yunanistan ve yüzde 10'unun Çin bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Yunanistan merkezli bir şirkete kayıtlı yük gemileri Bern ve Andermatt, son haftada Hürmüz Boğazı'nı geçerek BAE'nin Umman Körfezi'ndeki Horfakkan Limanı'na hareket eden gemiler oldu.

Boğaz'ı geçen gemilerin önemli bir kısmını "gölge filo" olarak ifade edilen yaptırım listesindeki ticari gemiler oluştururken, bu gemiler ağırlıklı olarak İran petrolünü Asya'ya taşıyor.

Öte yandan, birçok geminin Boğaz'dan otomatik tanımlama sisteminde güvenli geçiş ve varış destinasyonlarını belli etmek amacıyla "İran'a gıda", "Çin sahipli gemi" veya "sipariş bekliyor" gibi farklı kodlar yayınladığı görülüyor.

İran ve Latin Amerika arasında "gıda hattı"

Hürmüz Boğazı'ndan 28 Mart-2 Nisan (Türkiye saatiyle 17.00) 46 ticari gemi geçiş yaptı. 28 Mart, 15 gemiyle Boğaz'ın bu tarihler arasındaki en yoğun günü oldu.

Boğaz'dan geçiş batı-doğu ve doğu-batı yönlü olduğundan, bazı gemiler yüklü olarak Hürmüz Boğazı'ndan çıkış yaparken bazıları boş şekilde sipariş almak üzere Basra Körfezi'ne giriyor. Ayrıca, Boğaz'dan geçişlerin bir kısmını Körfez bölgesi içindeki gemi trafiği de oluşturuyor.

İran'ın Bender İmam Humeyni Limanı, savaşın başından beri Orta Doğu'daki en yoğun liman olarak öne çıkıyor. Limana ağırlıklı olarak Brezilya ve Arjantin'den İran'a gıda taşıyan yük gemileri ulaşırken, bazı yük gemileri de buradan yüksüz şekilde ayrılarak sipariş noktalarına ilerliyor.

Panama bayraklı LB Energy yük gemisi Brezilya'nın Rio Grande Limanı'ndan ve Marshall Adaları bayraklı Ceci yük gemisi de Arjantin'in San Lorenzo Limanı'ndan İmam Humeyni demirleme sahasına giden gemiler arasında bulunuyor. Her iki geminin de tanımlama sisteminde varış noktalarını "İran için gıda" şeklinde bildirdiği görülüyor.

Malta bayraklı yük gemisi AYA, Bender İmam Humeyni Limanı'ndan Brezilya'nın Santos Limanı'na doğru yüksüz şekilde seyir halinde bulunuyor. Geminin nisan sonunda varış noktasına ulaşması bekleniyor.

İran bayraklı yük gemisi Andia dolu halde İran'ın Basra Körfezi'ndeki Bender Abbas Limanı'ndan yola çıktı ve Boğaz'ı geçti. Geminin liman adı belirtmeden "Çin" olarak güncellediği varış noktasına 18 Nisan'da ulaşacağı tahmin ediliyor. Gemi halihazırda Hint Okyanusu'nun Arap Denizi kıyısında seyir halinde bulunuyor.

Enerji ticaretinde ham petrol Çin, LPG Hindistan limanlarına gidiyor

İran'ın İmam Humeyni, Bender Abbas ve Rajaei limanları, BAE'nin Füceyre ve Horfakkan limanları, Katar'ın Ras Laffan Terminali, Suudi Arabistan'ın Ras Tanura, Irak'ın çok amaçlı terminali Umm Kasr, Çin başta olmak üzere Hindistan, Pakistan, Malezya ve Singapur'da farklı limanlara giden ham petrol, petrol ürünleri ve LPG tankerlerinin hareket noktası olarak öne çıkıyor.

Çin'e giden ham petrol tankerlerinin neredeyse tamamında İran petrolü taşınırken, bu gemilerin varış noktalarında belirli bir liman ismi belirtmek yerine "Çin" ibaresini kullandığı görülüyor. Ham petrol tankerleri yüklü şekilde Çin'e doğru ilerliyor. Bunlardan biri Cook Adaları bayraklı KYLO ham petrol tankeri. Boğaz'ı geçtikten sonra Umman Körfezi'ne ulaşan tankerin varış destinasyonunda "Çin" yazıyor.

Ancak Çin'den Orta Doğu'ya hareket eden çoğu tanker sipariş almak üzere boş halde seyahat ediyor.

Öte yandan, Çin başta olmak üzere Asya ve Orta Doğu limanları arasında yük gemileri açısından da sınırlı şekilde trafik sürüyor. Hindistan merkezli BW LPG şirketine ait LPG tankeri BW Elm martın ilk haftasında Katar'daki Ras Laffan Terminali'nden yükleme yapmasının ardından Hürmüz Boğazı'nı 28 Mart'ta geçti ve Hindistan'ın doğusunda Bengal Körfezi'nde yer alan Ennore Limanı'na 4 Nisan'da varacağı tahmin ediliyor. Aynı şirkete ait LPG tankeri Bw Tyr de yüklü halde Hindistan'a ulaştı.

Şirketten yapılan açıklamada, Hindistan bayraklı iki tankerin de Boğaz'ı geçerek Hindistan'a LPG taşıdığı teyit edildi.

Hürmüz Boğazı'nı 28 Mart'ta geçen ham petrol tankeri P. Aliki'nin Pakistan'da yük boşalttığı tahmin ediliyor. Söz konusu tanker halihazırda Pakistan'ın Karaçi Limanı'ndan tekrar yola çıktı ve 4 Nisan'da BAE'nin Füceyre Limanı'na ulaşması bekleniyor.

Savaş sonrası ilk LNG tankeri geçişi

Hürmüz Boğazı'ndan 2 Nisan'da, 28 Şubat'tan sonra ilk kez sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin geçtiği görüldü.

Boğaz'da ticari gemi geçişlerinin büyük ölçüde durması ve bölgedeki LNG tesislerine yapılan saldırıların ardından, LNG ticaretinde hareketlilik yaşanmamıştı. Boğaz'dan son LNG gemisi 28 Şubat'ta geçiş yapmıştı.

BAE'nin Basra Körfezi kıyısında yer alan Fateh Petrol Sahası'ndan "yarı yüklü" halde yola çıkan Panama bayraklı SOHAR LNG tankeri Hürmüz Boğazı'nı geçerek Umman Körfezi'ndeki Kalhat terminaline doğru seyrediyor.

Ayrıca dün, Marshall Adaları bayraklı ham petrol tankerleri Dhalkut da BAE'nin Jebel Ali Limanı ve Zirku Petrol Terminali'nden hareket etti. Varış destinasyonunda "Umman gemisi" yazan tankerlerin 2'şer milyon varil ham petrol taşıdığı tahmin ediliyor.

Geçen yılın aynı dönemine göre ihracatta yüzde 4,49 oranında bir artış gerçekleştirildiğini dile getiren Çavuşoğlu, dünya genelinde yaşanan savaş ortamına rağmen bu rakamın sevindirici olduğunu ifade etti.

Birlik üyesi 1525 firmadan 152 ülke ve bölgeye satış yapıldığını aktaran Çavuşoğlu, şunları söyledi:

"Ülkelere baktığımızda Almanya ilk sırada, takiben Romanya ve Çin geliyor. İlk kez Rusya ilk üçün altına düştü. Dikkat çekici ülke Romanya oldu, orada ciddi bir atak yaptık. Ama Rusya'da geri kalmak da çok hoşumuza gitmiyor. Bundan sonra da daha iyi artışlar sağlamalıyız. Amerika Birleşik Devletleri konumunu koruyor, burada ihracatı artırmamız gerekiyor."

Çavuşoğlu, 1 milyon doların üzerinde ihracat yapılan ülke sayısının 69'a, 5 milyon doların üzerinde ihracat yapılan ülke sayısının 36'ya, 10 milyon doların üzerinde ihracat yapılan ülke sayısının ise 19'a çıktığını bildirdi.

İhracat şampiyonu "biber" oldu

Sektörel bazda ise en fazla yurt dışı satışının yaş meyve ve sebzede gerçekleştirildiğini anlatan Çavuşoğlu, "Yaş meyve ve sebzenin devamında maden, arkasından ağaç ve orman ürünleri geliyor. Bölge ihracatının yaklaşık yüzde 50'sini yaş meyve-sebze ve maden sektörleri oluşturuyordu. Ancak son bir yıldır diğer sektörlerde de artış gözleniyor. Bu aslında sevindirici, bütün sektörlerde mücadele ediyoruz." diye konuştu.

Başkan Çavuşoğlu, yaş meyve ve sebzede 290 milyon 400 bin dolarlık yurt dışı satışı gerçekleştirildiğini kaydetti.

Yaş meyve ve sebze sektöründe ise ihracat şampiyonunun biber olduğunu belirten Çavuşoğlu, yılın ilk üç ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 41,50 artışla 114 milyon 298 bin 264 dolarlık biber ihracatı gerçekleştirildiğini vurguladı.

Maden ve metaller sektöründe de 110 milyon dolarlık ihracat yapıldığını dile getiren Çavuşoğlu, bu rakamın 80,9 milyon dolarını da doğal taşın oluşturduğunu ifade etti.

Limanlar ve Deniz Ulaştırma Bakanlığı, Güney adlı geminin gerekli tüm yasal ve düzenleyici prosedürlerin tamamlanmasının ardından Somali bayrağı altında resmi olarak tescil edildiğini duyurdu. Somali bayraklı bir geminin uluslararası kabul görmüş prosedürler uyarınca Mogadişu'dan resmi olarak ayrılması, otuz yılı aşkın bir süredir ilk kez gerçekleşiyor.

Kayıt işlemi, bakanlık ile özel kuruluş Somali Ship Register Limited arasında imzalanan mutabakat zaptının ardından gerçekleşti. Anlaşmayı, Somali Liman ve Deniz Ulaştırma Bakanı Abdulqadir Mohamed Nur ile birlikte Somali Ship Register Limited Genel Müdürü Çağdaş Oykun Saltaş imzaladı.

İran, Hürmüz Boğazı geçişlerinde kripto para ve yuan üzerinden ücret tahsilatına başladı. Sektörel verilere göre, tankerler için varil başına 1 dolardan başlayan pazarlıklar, dev bir petrol gemisi (VLCC) için geçiş başına yaklaşık 2 milyon dolarlık bir maliyet oluşturuyor. Operatörlerin geçiş izni için Devrim Muhafızları (IRGC) bağlantılı kurumlarla belge paylaşması zorunlu tutuluyor.

Sistemde, ülkelerin siyasi yakınlığına göre şekillenen "kademeli bir tarife" uygulanıyor. 'Dost' olarak görülen ülkelere kolaylık sağlanırken, 'düşman' görülenler yüksek maliyet ve müdahale tehdidiyle karşılaşıyor. Uzmanlar, uluslararası su yolunda bu tür bir tahsilatın deniz hukukuna aykırı olduğunu ve yaptırım altındaki kurumlarla finansal ilişkiye girmenin gemi sahipleri için ağır yasal riskler taşıdığını vurguluyor. Bu hamle, İran’ın bölgedeki hakimiyetini gelire dönüştürme ve küresel ticarette dolar egemenliğini devre dışı bırakma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Karara göre, İzmir'in Konak ilçesi Konak Mahallesi'nde yer alan tarihi Konak İskelesi için "Yolcu iskelesi kullanım kararı" getirilmesine yönelik hazırlanan koruma amaçlı uygulama imar planı değişikliği uygun bulundu. Bu kararla birlikte, iskelenin mevcut tarihi dokusunun korunarak yolcu taşımacılığı odaklı kullanımının yasal çerçevesi netleştirildi.

Aynı karar kapsamında, Karşıyaka ilçesi Tuna Mahallesi sınırları içerisinde bulunan Karşıyaka İskelesi’ne yönelik imar planlarında da değişikliğe gidildi. İskele için hazırlanan nazım ve uygulama imar planı değişiklikleri ile söz konusu alan "İskele alanı kullanım kararı" kapsamına alındı.

Lloyd’s List’in haberine göre, dev konteyner gemisinin Hürmüz Boğazı geçişi sırasında İran’ın Larak Adası’nı da kapsayan ve "İran onaylı" olarak tanımlanan özel koridoru kullanması bekleniyor.

Söz konusu koridor, bölgedeki askeri hareketlilik ve güvenlik risklerine karşı bir geçiş yolu olarak oluşturulsa da kullanımı operatörlere göre farklılık gösteriyor. Bölgedeki bazı Umman bandıralı gemiler bu rotadan kaçınırken, Fransız taşımacılık devi CMA CGM’in koridoru kullanmayı tercih etmesi dikkat çekiyor.

2014 yapımı olan geminin; Hindistan, Orta Doğu ve Afrika’yı birbirine bağlayan düzenli hat kapsamında yol aldığı bildirildi. Mevcut rotanın, gemiyi nihai varış noktası olan Kongo Cumhuriyeti’ndeki Pointe Noire Limanı’na ulaştırması bekleniyor.

Garibabadi, hazırlanan düzenlemenin herhangi bir kısıtlama getirmediğini vurgulayarak, "Doğal olarak bu gereklilikler kısıtlama teşkil etmez, aksine bu güzergâhı kullanan gemiler için geçişi kolaylaştırmayı, güvenli geçişi sağlamayı ve daha iyi hizmet sunmayı amaçlamaktadır" ifadelerini kullandı.

İran’ın çatışmaya dahil olmayan ülkelere yönelik eylemlerinin yalnızca enerji fiyatlarını ve yaşam maliyetini değil, küresel ekonomik güvenliği de etkilediğini vurgulayan Cooper, Dünya Bankası tahminlerine göre, boğazın kapalı kalması halinde dünya genelinde 9 milyon kişinin gıda güvensizliği riskiyle karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekerek, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının "acil bir ihtiyaç" olduğunu vurguladı.

Son 24 saatte 25 geminin boğazı geçtiğini belirten Cooper, normalde bu sayının 150 olduğunu ancak İran'ın bu önemli rotayı fiilen abluka altına almasının etkisiyle sayının düştüğünü aktardı. Cooper, boğazın neredeyse tamamen kapatılması nedeniyle yaklaşık 2 bin geminin mahsur kaldığını ve bölgede yaklaşık 20 bin denizcinin bulunduğu açıkladı.
İngiltere’nin ayrıca önümüzdeki hafta askeri planlamacılar toplantısına da ev sahipliği yapacağını açıklayan Cooper, 7 Nisan’da yapılacak toplantıda askeri planlamacıların "kolektif savunma kapasitesinin nasıl harekete geçirileceğini" ele alacağını belirtti. Cooper, özellikle İran tarafından yerleştirilmiş olabileceği değerlendirilen mayınların temizlenmesi gibi konuların gündemde olacağını ifade etti.

Toplantının, İngiltere’nin denizaşırı askeri operasyonlarının planlandığı Northwood’daki Daimi Müşterek Karargah tarafından organize edileceği, bazı uluslararası temsilcilerin ise toplantıya çevrimiçi katılmasının beklendiği bildirildi.

İran ile koordinasyon sağlanmadan güvenlik garantilerinin mümkün değil
Fransa Silahlı Kuvvetler Sözcüsü Guillaume Vernet, boğaz hakkında yaptığı açıklamada, sürecin çok aşamalı olacağını ve düşmanlıklar yatışmadan veya sona ermeden güvenli bir çözümün sağlanamayacağını söyledi. Vernet, toplantıların temel amacının gemi sahiplerine bölgeden geçmenin güvenli olduğunu inandırmak ve sigorta primlerini düşürmek olduğunu aktardı. Vernet, İran ile koordinasyon sağlanmadan güvenlik garantilerinin mümkün olmadığını belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Güney Kore’de yaptığı açıklamada, boğazın askeri güçle ele geçirilmesinin gerçekçi olmadığını belirterek, bu yöntemin belirsiz bir süre alacağını ifade etmişti.

Trump, boğazı kullanan ülkelere topu atmıştı
İran, ABD ve İsrail’in saldırıları sonucu boğazı kapatmış, ABD Başkanı Donald Trump ise, "Boğazın doğal olarak açılabileceğini ve su yoluna bağımlı ülkelerin bunu sağlamakla sorumlu olduğunu, Hürmüz Boğazı’nı kullanan diğer ülkelerin biraz gecikmiş cesaret göstermesini ve su yolunu kendi kontrollerine alması gerektiğini" ifade etmişti.

Dünyanın en kritik deniz geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın Afrika'da tarımı desteklemek için acil ihtiyaç duyulan gübreler başta olmak üzere hayati ürünlerin taşınmasında kullanıldığına dikkat çekilen açıklamada, "Aynı zamanda küresel enerji ihracatının ana güzergahlarından biri olan boğaz, petrol, petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış doğal gazın dünya genelinde ülkelere ulaştırılmasını sağlıyor" denildi.

Boğazdaki deniz taşımacılığının aksamasının küresel arz, fiyatlar ve ekonomik istikrar üzerinde anında ve geniş kapsamlı etkiler oluşturduğu vurgulanan açıklamada, boğazın kapalı olmasının dünya genelinde ciddi insani sonuçlara neden olduğuna dikkat çekildi.

İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden küresel ekonomiyi "rehin almaya çalıştığı" ifade edilen açıklamada, "Bunun kabul edilemez olduğu vurgulandı. Katılımcılar, boğazın derhal ve şartsız şekilde yeniden açılması ve seyrüsefer özgürlüğü ile deniz hukuku ilkelerine saygı gösterilmesi çağrısında bulundu" denildi.

Toplantıda ele alınan konulara değinilen açıklamada, bunların Birleşmiş Milletler dahil uluslararası platformlar üzerinden İran'a yönelik diplomatik baskının artırılması, boğazdan kesintisiz geçişin sağlanması yönünde net mesajlar verilmesi, geçiş yapan gemilerden ücret alınmasının reddedilmesi, boğazın kapalı kalmaya devam etmesi halinde İran'a karşı yaptırımlar dahil koordineli ekonomik ve siyasi önlemlerin değerlendirilmesi, Uluslararası Denizcilik Örgütü ile iş birliği içinde boğazda mahsur kalan binlerce gemi ve denizcinin serbest bırakılması, deniz trafiğinin yeniden başlatılması ve denizcilik sektörüyle koordinasyon içinde piyasa ve operasyonel güvenin artırılmasına yönelik ortak düzenlemeler olduğu ifade edildi.

Açıklamada, katılımcı ülkelerin, seyrüsefer özgürlüğünün sağlanması amacıyla teknik uzmanlar ve yetkililer düzeyinde görüşmelerin sürdürülmesi konusunda mutabakata vardığı ifade edilerek, uluslararası hukuka uyulmasının zorunlu olduğunu ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen yeniden açması gerektiğini vurguladıkları aktarıldı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonları hakkında değerlendirmelerde bulunan Hazreti, Washington’ın temel amacının petrol kaynakları üzerinde denetim kurmak ve ülkede rejim değişikliği gerçekleştirmek olduğunu ifade etti.

ABD’nin kendi bakış açısına göre neden sonuç alamadığına değinen Hazreti, bu noktada toplumsal konsolidasyona işaret etti. Hazreti, “Ulusal kenetlenme ve halkın birliği, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hedefe ulaşamamasının temel nedenlerinden biriydi” şeklinde konuştu.

ABD ve İsrail operasyonunun başlamasının ardından İran, bölgedeki kritik deniz koridoru olan Hürmüz Boğazı’ndaki ticari faaliyetleri durdurduğunu ilan etmiş ve buradaki seyrüseferi fiilen kısıtlamıştı.

Gerilimin tırmanmasından önce, dünyadaki petrol, kondensat ve petrol ürünlerinin yüzde 15 ila 20’si ile sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatının yüzde 30’undan fazlası bu boğaz üzerinden gerçekleştiriliyordu. Uygulanan kısıtlamaların etkisiyle petrol fiyatlarında sert yükselişler kaydedildi.

Trump yönetimi stratejik rotada İran kontrolüne yeşil ışık yakabilir

The Wall Street Journal’ın ABD yönetiminden yetkililere dayandırdığı haberine göre Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer kısıtlamalarının ve İran’ın “önemli ölçüde kontrolünün” sürmesi kaydıyla Ortadoğu’daki çatışmanın sona ermesine izin verebileceğini değerlendiriyor.

Haberde, rotanın güç kullanarak açılması girişiminin savaşı planlanan dört ila altı haftalık sürenin ötesine taşıyabileceği riski vurgulanıyor. Politico ise daha önce yayımladığı haberde, Trump’ın bu sorunun çözüm sorumluluğunu NATO müttefiklerine devredebileceğini aktarmıştı.

Mart ayı ortasında ise aralarında Birleşik Krallık, Fransa ve Japonya’nın da bulunduğu 30’u aşkın ülke, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin sağlanması sürecine katılmaya hazır olduklarını beyan etmişti.

Kaynak: Harici

“Basra'dan veya Hürmüz geçişli herhangi bir LNG alışımız yok” diyen Bakan Bayraktar, “Bu anlamda Türkiye olarak güvendeyiz. Türkiye'nin yaklaşık yüzde 10'luk petrol ve petrol ürünü ithalatı bu bölgeden geliyor. Yüzde 10, bizim yönetebileceğimiz, tolere edebileceğimiz bir büyüklük. İşin arz güvenliği noktasında bir sıkıntı görünmüyor” ifadelerini kullandı.

“2016 yılında Türkiye'nin gazlaştırma tesisi kapasitesi, 30 milyon metreküptü. Bugün itibariyle 160 milyon metreküp” diyen Bayraktar sözlerini şöyle sürdürdü: “Yani, neredeyse 5 katından daha fazla artmış durumda. Şimdi 200 milyon metreküpe çıkaracağız. Dörtyol’a ve belki Antalya Körfezi'ne bir FSRU yaparak kapasitemizi daha da güçlü hale getireceğiz.”

Karadeniz’de doğal gaz üretimi konusunda 2026 yılının çok önemli bir dönüm noktası olacağını vurgulayan Bayraktar, üretimin iki katına çıkacağını söyledi.

Üretimin 2028 yılında 4 katına çıkacağını belirten Bayraktar, “2028 sonuna kadar program belli. Bu takvimde Türkiye'nin konutlarda kullandığı gazın yaklaşık yüzde 80-85'ini karşılar hale geliyoruz. Bir anlamda, konutlarımızın ihtiyaç duyduğu doğal gazın dışa bağımlılığını neredeyse bitirmiş olacağız” dedi.

“Hedefimiz Türkiye'nin gaz kaynaklarını ve ülkelerini çeşitlendirmek” Enerji Bakanı şöyle konuştu: “Türkiye'nin 10’un üzerinde farklı ülkeden doğal gaz tedariki var. Elbette ki bu bize muazzam bir esneklik getiriyor. Bu bize aynı zamanda rekabetçi fiyatlardan doğal gazı alma şansı getiriyor. Bu bize bollaşan doğal gazı ihraç etme fırsatı da veriyor. Türkiye'nin doğal gaz haritasını tamamen değiştirdik. Trakya'nın ve İstanbul'un doğal gaz ihtiyacını biz Rusya'dan transit yolla alırken bugün TürkAkım'la direkt alıyoruz. Kuzeyden güneye doğru akan boru hattında artık Türkiye, Bulgaristan üzerinden güney-kuzey doğrultusunda gaz ihraç eden ülke haline geldi.”

Türkiye'nin yeraltı depolama kabiliyetlerinin önemli miktar arttığını kaydeden Bayraktar, “Gerek Silivri'deki kapasite artışı gerek Tuz Gölü projelerimiz ve bunların yeni fazlarıyla Türkiye, 12 milyar metreküp hatta 15 milyar metreküpe kadar depolama yapabilecek bir kabiliyeti geliştiriyor. Bu kışı iyi geçirdik. Şu anda Türkiye'nin depoları yüzde 71-72 dolulukla bu mevsime giriyor; Avrupa'da bunun tam tersi yüzde 72 boş giriyor, biz çok şükür daha dolu giriyoruz ve bunları yüzde 100'e çıkaracağız. Önümüzdeki kışa daha hazır hale geleceğiz” şeklinde konuştu.

Kerkük-Ceyhan boru hattına ilişkin de konuşan Bayraktar şunları söyledi:

“Türkiye'ye gelen bu boru hattının bırakın sadece mevcut halini, Basra'ya kadar uzamasını ve bu hattın gerçek kapasitesi olan 1,5 milyon varilin akmasını istiyoruz. Bu boru hattından şu anda yaklaşık günde 80 ila 100 bin varillik bir petrol, bizim petrolümüz akıyor, Şırnak'tan geliyor diğerleriyle beraber; yaklaşık 100 bin varil Ceyhan'a geliyor. Keza şu anda Irak'tan gelen petrol var ama geride 1 milyon varilin üzerinde bir boş kapasite var. Bunun önümüzdeki dönemde dolacağı şekilde bir süreci işletmek istiyoruz.”

Edinilen bilgilere göre, ihaleye sunulan teklifler kapsamında Ditaş yüksek bir teklif ile sürece dahil olurken, MarinTug & Med Marine ortak girişimi bu teklifin üzerine çıkarak yüzde 73 oranı ile ihalede öne çıkmış ve kazanan taraf oldu.

Sektör kaynakları, söz konusu ihalenin Aliağa bölgesindeki yoğun deniz trafiği ve liman operasyonlarının stratejik önemi nedeniyle kritik bir değer taşıdığına dikkat çekti. Ancak geçmiş ihalelerde kazanım oranlarının genellikle yüzde 25-30 bandında gerçekleştiği göz önüne alındığında, bu ihalede oranın yüzde 73 seviyelerine çıkması; kamu payı, mali sürdürülebilirlik ve hizmet dengesi açısından, pilotaj ihalelerinde de benzer şekilde görüldüğü üzere, önemli tartışmaları beraberinde getirdi.

İhalenin sonuçlarının, bölgedeki römorkör hizmetleri rekabetini yeniden şekillendirmesi ve sektördeki iş birlikleri açısından önemli bir referans oluşturması bekleniyor.

7DENİZ

Tesnim Haber Ajansı'na göre, Hürmüzgan Vali Yardımcısı Ahmed Nefisi konuya ilişkin bilgi verdi.

Nefisi, "ABD ve İsrail'e ait savaş uçakları, Keşm Adası'ndaki Doha balıkçı iskelesini ve Bender Çarek'teki balıkçı ve ticari iskeleyi hedef aldı" dedi.

İlk belirlemelere göre, Keşm Adası'nda 2, Bender Çarek'te ise 3 kişinin yaralandığını belirten İranlı yetkili, ABD ve İsrail'e ait hava unsurlarının Keşm Adası ile Bender Çarek'teki iskelelere saldırı düzenlediğini, olay yerine sevk edilen arama kurtarma ekiplerinin çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.

Hürmüzgan Vali Yardımcısı Nefisi, 31 Mart'taki açıklamasında, Keşm Adası'ndaki Behmen İskelesi'nin vurulduğunu ve savaşın ilk günlerinde Keşm tuz arıtma tesislerine yönelik bir saldırı düzenlendiğini hatırlatmıştı.

İranlı yetkili, dünkü açıklamasında, Bender Abbas kentindeki Şehit Hakkani Limanı'na da saldırı düzenlendiğini kaydetmişti.

Birol, Norveç Varlık Fonu Başkanı Nicolai Tangen ile yaptığı bir podcast yayınında, "Nisan ayında yaşanacak petrol darboğazı, mart ayındakinin iki katı olacak. Buna sıvılaştırılmış doğalgazdaki (LNG) darboğaz da eklenecek" dedi.

En büyük sorunun jet yakıtı ve dizel tarafında yaşandığını söyleyen Birol, "Şu anda bunu Asya'da görüyoruz. Fakat nisan ya da mayıs aylarında bu sorunun Avrupa'ya da sirayet edeceğini düşünüyorum" dedi.

T&E'nin verilerine göre, denizcilik sektörü, 28 Şubat'ta çatışmaların başlamasından önceye kıyasla günlük 395 milyon dolar daha fazla yakıt harcaması yapıyor. Bu, savaşın başlangıcından bu yana sektörün geleneksel yakıtlara 5,34 milyar dolar daha fazla para harcadığı anlamına geliyor.

Sivil toplum kuruluşuna göre, alternatif yakıtlar ve enerji kaynakları geliştirerek Avrupa, “dayanıklı ve rekabetçi” bir denizcilik sektörünü sürdürürken, yeşil enerjiye yönelik hedefli destek yoluyla bir Avrupa e-yakıt endüstrisi de geliştirebilir.

Şu anda gemilerin %99'u fosil yakıtlarla çalışıyor ve günlük maliyetler, dünyanın istikrarsız bir bölgesindeki başka bir çatışmadan kaynaklanıyor; bu da sektörü yakıt tedarik fiyatlarındaki dalgalanmalara maruz bırakıyor.

Daha yüksek verimlilik ve elektrifikasyon ve e-yakıtlar gibi yerel olarak üretilen enerji kaynakları, denizcilik sektörünün Ukrayna ve diğer çatışmalarda görülen bu tür dalgalanmalara maruz kalmasını sınırlayacak.

T&E'nin denizcilik politikası sorumlusu Eloi Nordé, “Bu kriz, gelecekte fosil yakıt şoklarını önlemek için Avrupa e-yakıtlarına daha fazla yatırım yapılmasının ve enerji verimliliği önlemlerinin daha fazla benimsenmesinin katalizörü olmalıdır” dedi.

Nordé, “Bazı hükümetler ve sektörün bazı kesimleri, geçtiğimiz yılı yeşil denizcilik önlemlerini çok pahalı oldukları gerekçesiyle eleştirerek geçirdiler; ancak bu maliyetler, bu devasa sarsıntıyla karşılaştırıldığında önemsiz kalıyor” diye ekledi.

VLSFO'nun şu anki fiyat farkı, Los Angeles'ta ton başına 1.164 dolar ile Rotterdam'da ton başına 750 dolar arasında olup, Singapur'da ise ton başına 868 dolar seviyesindedir. Aynı üç liman bölgesinde MGO'nun maliyeti sırasıyla ton başına 1.574 dolar, 1.367 dolar ve 1.867 dolar. IFO 380 ise ton başına 866 dolar, 704 dolar ve 705 dolardan satılıyor.

Yakıt maliyetlerinin yüksek olması, yeşil enerji ile fosil yakıtlar arasındaki maliyet farkını daraltarak alternatif yakıtları daha rekabetçi hale getiriyor. T&E araştırmasına göre, Rotterdam, Füceyre, Houston ve Singapur'daki MGO fiyatlarıyla karşılaştırıldığında, MGO ile e-yakıt arasındaki fark sadece %5'e kadar düştü.

T&E, “Bu eğilim geçici olabilir, ancak fosil yakıt piyasalarındaki dalgalanmanın, temiz yakıtların yapısal maliyet dezavantajının büyük bir kısmını telafi ettiğini gösteriyor” dedi.

E-yakıtların yaygınlaştırılması, ticaret için kritik öneme sahip deniz taşımacılığının enerji güvenliğini artıracak ve aynı zamanda Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut olaylar gibi enerji şoklarının etkisini azaltacak.

Nordé, “Kısa mesafeli kargo gemileri ve feribotlar gibi elektrikle çalıştırılabilen gemiler, yakıt piyasası üzerindeki baskıyı azaltacak en kolay çözümdür. Aynı zamanda, yavaş seyir ve rüzgar yardımı gibi okyanus gemileri için verimlilik önlemleri de büyük yakıt tasarrufu sağlayabilir” dedi.

Buna ek olarak, modern yelkenler, hava koşullarına göre rota belirleme ve diğer verimlilik artışları gibi enerji tasarrufu önlemlerinin uygulanması, geminin türü, operasyonel profili ile gövde ve makine tasarımına bağlı olarak yakıt tüketimini önemli ölçüde azaltabilir.

Nordé sözlerini şöyle tamamladı: “Hürmüz Boğazı’ndaki kaos, küresel deniz ticaretini gündeme getiriyor. Ancak bunun etkisi en çok petrol piyasalarında hissedilecek. Savaş, sektöre her gün milyonlarca dolarlık zarara mal oluyor.”

Kaynak: seatrade-maritime.com

64.000 dwt kapasiteli gemilerin her birinin fiyatı yaklaşık 34 milyon dolar olmak üzere, anlaşmanın toplam değeri yaklaşık 204 milyon dolar olarak belirlendi. Teslimatların 2028’in dördüncü çeyreği ile 2029’un başları arasında gruplar halinde gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Söz konusu sipariş, Vasileios Papakalodoukas liderliğindeki grubun denizcilik kolu aracılığıyla verildi. Bu hamle, Ciner'in halihazırda birçok ultramax sözleşmesi imzaladığı SUMEC kontrolündeki tersane ile olan uzun soluklu iş birliğinin devamı niteliğini taşıyor.

Piyasa kaynakları, son anlaşma ile Ciner'in New Dayang'daki ultramax sayısının en az 14'e çıktığını belirtiyor.

Ciner, son yıllarda tersane piyasasında en aktif dökme yük gemisi sahiplerinden biri oldu. Farklı segmentlerde, dört yıldan kısa bir sürede 40 gemiye kadar sipariş verdi ve önemli bir ileriye dönük sipariş portföyü oluşturdu.

Ultramax programının yanı sıra, Ciner siparişlerini de çeşitlendirdi. Şirketin sipariş listesinde konteyner gemileri yer alıyor. Bunların arasında 2025 sonlarında teslim edilecek 3.100 TEU'luk gemiler de bulunuyor. Ayrıca, Dalian'daki Hengli Shipbuilding tersanesinde inşaatı devam eden daha büyük dökme yük gemileri de var. Bu gemilerin 82.000 DWT'lik olanları Mart 2027'den itibaren teslim edilmeye başlayacak.

Kaynak: splash247.com

Avrupa gaz fiyatlarındaki yükseliş, Trump'ın İran ile savaşı 2-3 hafta bitirecekleri yönündeki açıklamasının ardından geldi.

Trump, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, "Amerika'nın (İran'daki) tüm askeri hedeflerini çok kısa bir süre içinde tamamlama yolundayız ancak önümüzdeki 2-3 hafta içinde onlara çok sert bir darbe indireceğiz" ifadesini kullandı.

ABD olarak İran'a yönelik "Destansı Öfke Operasyonu"nu başlattıklarında koydukları hedeflerin çoğuna ulaştıklarını vurgulayan Trump, yakın bir zamanda saldırılarını tamamlayacakları mesajını verdi.

Üretime ara verilmişti

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri sonrası Körfez ülkelerinden Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gaz üretimine ara vermişti.

Katar, yıllık 80 milyon ton sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) üretimiyle, küresel LNG piyasasının önemli oyuncuları ve Avrupa'nın da önemli tedarikçileri arasında bulunuyor.

Avrupa'da doğal gaz depolarının doluluk seviyesi yüzde 27 seviyelerine gerilerken piyasa gaz tedarikine yönelik olası kesintilere karşı hassasiyetini koruyor.

TTF'de gaz fiyatları 28 Şubat'ı takip eden süreçte saldırıdan önceki seviyeye göre yüzde 100 yükselmiş megavatsaat başına 65 euroyu görmüştü.

Kaynak: Bloomberght

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.