St. Petersburg Valisi Alexander Beglov, yaklaşık 6 milyon nüfuslu kentin "büyük ölçekli" bir İHA saldırısına maruz kaldığını belirterek, kentte bulunan petrol terminalinin isabet aldığını açıkladı.

Beglov, saldırıda can kaybı yaşanmadığını ve olayın ardından gerekli müdahalenin gerçekleştirildiğini ifade etti.

Leningrad Bölgesi Valisi Alexander Drozdenko ise insansız hava araçlarının, Vysotsk kentindeki limanı vurduğunu bildirdi. Vısotsk Limanı, petrol, tahıl, kömür ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatında kullanılan önemli bir lojistik merkez olarak biliniyor.

Drozdenko, hava savunma sistemlerinin Leningrad bölgesi üzerinde toplam 72 insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı.

St. Petersburg'un güneyindeki Pskov Oblastı'nın Valisi de gece boyunca 30'dan fazla İHA'nın etkisiz hale getirildiğini duyurdu. Vali, saldırılarda Velikiye Luki kentindeki bir fabrikanın da aralarında bulunduğu bazı noktalarda hafif hasar meydana geldiğini ve yaralananların bulunduğunu açıkladı.

Ukrayna, bu yıl Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını artırırken, söz konusu saldırılar bazı bölgelerde yakıt tedarikinde ciddi aksamalara yol açtı.

İlk olarak serinlemek için denize giren İsa Bodur’un (42) dalgalar arasında kaybolduğu bilgisi üzerine Sahil Güvenlik Komutanlığı ekipleri Sofular Mağarası bölgesine sevk edildi. Bu sırada Akçakese köy ağzı mevkisinden de Ahmet Can Yavuz (24) ve Umut Gümüş (25) isimli iki kişinin denizde kaybolduğu ihbarı yapıldı. İhbarlar üzerine bölgeye çok sayıda arama kurtarma ekibi yönlendirilirken, Sahil Güvenlik Komutanlığı, deniz polisi ve cankurtaran ekipleri tarafından da havadan ve denizden geniş çaplı çalışma başlatıldı.

Akçakese Sahili'nde yürütülen çalışmalarda, ilk olarak saat 13.30 sıralarında Ahmet Can Yavuz'un cansız bedenine ulaşıldı. Arama çalışmalarını derinleştiren ekipler, ilerleyen saatlerde Sofular Mağarası mevkisinde kaybolan İsa Bodur'un da cansız bedenini denizden çıkardı. Sahil Güvenlik botlarıyla karaya çıkarılan cenazeler, Şile Devlet Hastanesi morguna kaldırıldı.

Ekiplerin dalgalara kapılarak kaybolan Umut Gümüş’e ulaşma çalışmaları ise aralıksız sürüyor. Sahil Güvenlik helikopterleri havadan tarama faaliyeti yürütürken, botlar ve dalgıçların ise deniz yüzeyinde ve altında arama çalışmalarına devam ettiği öğrenildi. Gümüş'ün yakınlarının ise sahildeki endişeli bekleyişinin sürdüğü görüldü.

Olayla ilgili geniş çaplı tahkikat sürüyor.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.37 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,13 artarak 72,22 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 68,86 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, Orta Doğu'da petrol arzının kademeli olarak toparlanmasına rağmen Hürmüz Boğazı'na ilişkin jeopolitik belirsizliklerin sürmesiyle yükseliş eğilimi gösterdi.

Körfez ülkelerinden petrol ihracatının yeniden artması ve Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ile OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun üretim artışı kararları arzın güçleneceğine işaret ederken ABD ile İran'dan Hürmüz Boğazı'nın geleceğine ilişkin gelen farklı mesajlar petrol piyasasında risk primini yüksek tutuyor.

OPEC+ grubu, pazar günü gerçekleştirdiği toplantıda ağustostan itibaren günlük üretim hedefini 188 bin varil artırma kararı aldı. İran'la yaşanan çatışmaların ardından Körfez ülkeleri kesintiye uğrayan petrol arzını yeniden devreye alırken ihracatlarını da artırdı. Haziranda OPEC üretimiyle Körfez ülkelerinin petrol ihracatı önceki aya göre yükselse de ihracat hacmi savaş öncesi seviyelerin altında kalmayı sürdürdü.

Hürmüz Boğazı üzerinden ham petrol sevkiyatında son haftalarda toparlanma görülürken Suudi Arabistan'ın ihracatını çatışma öncesi seviyelere yaklaştırması ve diğer Körfez üreticilerinin üretimlerini artırması küresel petrol arzının normalleşeceğine yönelik beklentileri güçlendirdi. Ancak fiziki arzın toparlanmasına karşın Hürmüz Boğazı'nın güvenliğine ilişkin belirsizlikler piyasaların odağında kalmaya devam ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın "ihtiyaç duyulan hemen her konuda anlaşmayı kabul ettiğini" ifade ederek, İranlı yetkililer Tahran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisinden vazgeçmeyeceğini ve deniz taşımacılığına ilişkin şartları kabul etmeyeceğini belirtti. Taraflardan gelen çelişkili açıklamalar, petrol piyasasındaki belirsizliği artırırken fiyatlardaki aşağı yönlü hareketi de sınırlıyor.

Geçen hafta ABD'de açıklanan istihdam verilerinin ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artıracağına yönelik beklentileri zayıflatması ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin hafiflemesi küresel pay piyasalarını desteklemişti.

Öte yandan, piyasalarda yılın ikinci yarısında küresel petrol arzının talebi aşabileceğine yönelik beklentiler de güçleniyor. Çin'in ham petrol ithalatındaki zayıflama, büyük üretici ülkelerin ihracatındaki artış ve OPEC+'nın üretim artışlarını sürdürmesi arz fazlası beklentilerini desteklerken bu görünüm petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlayan başlıca unsur olarak öne çıkıyor.

Brent petrolde teknik olarak 72,15 doların destek, 71,78 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Bu süreçte Rektörümüz Prof. Dr. Nuh Zafer Cantürk, dönemin Karamürsel şimdinin Gemlik Kaymakamı Osman Aslan Canbaba, İMEAK DTO Kocaeli Şubesi Başkanı Vedat Doğusel ve Yönetim Kurulu ile fakültemizin tüm personelinin değerli katkılarıyla bu amaca odaklandık. İMEAK DTO Başkanımız Sayın Tamer Kıran ve Yönetim Kurulu'nun sunduğu kıymetli maddi ve manevi desteklerle ülkemizin 7. Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği bölümü başarıyla açıldı.

Bundan sonraki süreçte, Dekanımız Prof. Dr. Nalan Işık Tekin önderliğinde KOU Denizcilik Fakültesi çok daha iyi noktalara gelecek ve yine efsanevi "Karamürsel’li Zabit Denizciler" yetiştirecektir.

Bu süreçte emeği geçen herkese teşekkür eder, fakültemizin yolunun ve bahtının açık olmasını dilerim.

Prof. Dr. Soner Esmer

Geçtiğimiz günlerde Umman kıyılarına yakın seyir koridorunu kullanan bazı tankerler güvenlik endişeleri nedeniyle geri dönüş kararı almıştı. Daha sonra bu gemilerin bir kısmı alternatif rotaları kullanarak Basra Körfezi'nden çıkışını tamamlarken, pazar günü hem petrol hem de LNG tankerlerinin boğazdan geçiş sayısında artış kaydedildi.

Bölgede faaliyet gösteren armatörler ve enerji şirketleri operasyonlarını günlük güvenlik değerlendirmelerine göre yürütmeye devam ediyor. Bazı gemiler alternatif seyir koridorlarını tercih ederken, bazıları ise otomatik tanımlama sistemlerini (AIS) geçici olarak kapatarak boğazdan geçiş gerçekleştiriyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinde toparlanma işaretleri görülmesine rağmen güvenlik riski tamamen ortadan kalkmış değil. Bu nedenle tanker geçişleri yakından takip edilirken, enerji piyasaları da küresel petrol ve LNG arzını etkileyebilecek gelişmeleri izlemeyi sürdürüyor. Bölgedeki güvenlik durumunun, önümüzdeki dönemde tanker trafiğinin seyri üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Yalova'nın son 6 yıldaki ihracat rakamları ise şöyle gerçekleşti:
2020'de 524 milyon dolar, 2021'de 855 milyon dolar, 2022'de 503 milyon dolar, 2023'te 819 milyon dolar, 2024'te 578 milyon dolar, 2025'te 805 milyon dolar.

Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Rodolphe Saade, saldırıda bazı mürettebatın yaralandığını, geminin ise haftalarca Hürmüz Boğazı'nda mahsur kaldıktan sonra güvenli bir bölgeye ulaştırıldığını söyledi.

Saade, mevcut güvenlik koşulları nedeniyle CMA CGM'nin şimdilik Körfez'e yeni gemi göndermeyi planlamadığını belirtti. Şirketin, İran savaşının başladığı dönemde Körfez'de bulunan 14 gemisinden bazıları bölgeden ayrılırken, kalan gemilerin de güvenli şekilde çıkartılması hedefleniyor.

Dünyanın en büyük konteyner taşımacılığı şirketlerinden biri olan CMA CGM, Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin yakından takip edildiğini ve bölgedeki operasyonların mevcut koşullara göre sürdürüleceğini bildirdi.

Planlanan artış, son aylarda uygulanan kademeli üretim artışı politikasının devamı olarak görülüyor. Grup, daha önce gönüllü olarak uygulamaya koyduğu üretim kesintilerini aşamalı şekilde geri çekerken küresel petrol arzını dengede tutmayı ve piyasanın ihtiyaçlarını karşılamayı hedefliyor.

Orta Doğu'da jeopolitik risklerin azalması ve Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatının normale dönmesi, üretim artışı beklentilerini güçlendiren gelişmeler arasında yer alıyor. OPEC+ ülkeleri, küresel petrol piyasasındaki paylarını korurken artan talebi karşılamaya yönelik adımlar atmayı sürdürüyor.

Üretimde beklenen artışın petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor. Küresel talebin seyri, ekonomik büyüme görünümü ve OPEC+'ın önümüzdeki dönemde alacağı kararların, yılın ikinci yarısında petrol piyasasının yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Denizcilik sektörüne göre mayın riski, elektronik karıştırma faaliyetleri, yüksek savaş sigortası maliyetleri ve güvenli seyir koridorlarına ilişkin belirsizlikler nedeniyle armatörler sefer planlarını günlük risk analizlerine göre oluşturmaya devam ediyor. Uzmanlar, tanker trafiğindeki artışın boğazdaki normalleşme açısından olumlu bir gösterge olduğunu ancak güvenlik riskleri nedeniyle deniz taşımacılığının henüz savaş öncesindeki rutinine dönmediğini değerlendiriyor.
İran yeni geçiş düzeni üzerinde çalışıyor

Boğazdaki güvenlik düzenlemeleri de diplomatik temasların merkezinde yer alıyor. İran ile Umman arasında deniz trafiğinin koordinasyonu, güvenli seyir koridorlarının belirlenmesi, seyir güvenliği ve denizcilik hizmetlerine ilişkin teknik görüşmeler sürüyor.

İranlı kaynaklara göre, Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin yönetiminde daha etkin rol üstlenmeyi hedefliyor. Bu kapsamda seyir güvenliği, trafik yönetimi ve denizcilik hizmetlerinin koordinasyonuna ilişkin yeni mekanizmalar üzerinde çalışılırken, bu hizmetlerin finansmanına yönelik farklı modeller de teknik görüşmelerde değerlendiriliyor.

İran, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na herhangi bir şekilde müdahale etmesine izin vermeyecek
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf da Çin Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi Başkan Yardımcısı He Wei ile Tahran’da gerçekleştirdiği görüşmede, Hürmüz Boğazı’na ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Galibaf, savaş sürecinde Çin’e ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerinde yaşanan sorunların giderildiğini belirterek, "Zor günlerde yanımızda olan Çin’e ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerinde yaşanan sorunları çözdük" dedi.

ABD’nin boğaza yönelik muhtemel müdahalelerine de tepki gösteren Galibaf, "Açıkça söylüyorum, İran, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na herhangi bir şekilde müdahale etmesine izin vermeyecektir" ifadelerini kullandı.

Galibaf, birkaç gün önce Umman’a gerçekleştirdiği ziyarette mutabakat zaptının 5’inci maddesi çerçevesinde Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin düzenlenmesine ilişkin Umman ile anlaşmaya vardıklarını belirtmiş, "Geçişlerin nasıl düzenleneceği konusunda anlaşmaya vardık. Bu konuda kararlıyız ve Körfez’e kıyısı bulunan ülkelerle de istişarelerde bulunacağız" demişti.

Hürmüz’ün güvenliği kıyıdaş ülkelerin sorumluluğunda
İran yönetimi son günlerde Hürmüz Boğazı’ndaki mayın temizliği konusunda da yabancı ülkelere yönelik uyarılarını artırdı. Tahran, boğazdaki mayın temizliği ve deniz güvenliği faaliyetlerinin yalnızca Hürmüz’e kıyısı bulunan ülkeler tarafından yürütülmesi gerektiğini savunurken, bölge dışı askeri güçlerin bu süreçte yer almasına karşı çıkıyor. İranlı yetkililer, yabancı askeri varlığın gerilimi artıracağını belirterek, boğazın güvenliğinin kıyıdaş ülkeler tarafından sağlanmasının kalıcı istikrar açısından önem taşıdığını vurguluyor. İngiltere ve Fransa’nın mayın temizliği amacıyla bölgede rol üstlenebileceğine ilişkin tartışmalar da son günlerde Tahran’ın tepkisine neden oldu.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, mayın temizliğinin yalnızca İran’ın sorumluluğunda olduğunu belirterek, yabancı ülkelerin bu sürece dahil olmasına izin verilmeyeceğini söyledi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise, haftalık basın toplantısında, Hürmüz Boğazı’ndaki mayın temizliği faaliyetlerinin İran’ın sorumluluğunda olduğunu söyleyerek, "Bu konuya başkalarının müdahale etmesine gerek yok" ifadelerini kullandı.
Tankerlere rota uyarısı

Öte yandan İran devlet televizyonunda yayımlanan İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı Hatemul Enbiya Merkez Karargahı açıklamasında, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek petrol tankerlerinin İran tarafından belirlenen güvenli seyir koridorlarını kullanması gerektiği belirtildi. Açıklamada, belirlenen rotalara uyulmaması halinde "güçlü karşılık" verileceği ifade edildi. İranlı askeri yetkililer, güvenli geçişin yalnızca ilan edilen koridorlar üzerinden sağlanabileceğini savunurken, söz konusu açıklamanın ABD ile İran arasında Katar’da yürütülen teknik temasların ardından gelmesi dikkat çekti.

Küresel enerji piyasalarının odağında
Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte biri ile sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin önemli bölümüne ev sahipliği yapıyor. Bu nedenle boğazdaki güvenlik durumu, tanker trafiği ve İran’ın yeni geçiş düzenine ilişkin çalışmaları küresel enerji piyasaları tarafından yakından izleniyor. Savaşın ardından ticari hareketlilik yeniden artış gösterse de, boğazın gelecekte nasıl yönetileceğine ilişkin diplomatik temaslar, güvenlik düzenlemeleri ve mayın temizliği konusundaki görüş ayrılıkları Hürmüz’de normalleşme sürecinin önündeki en önemli başlıklar olarak öne çıkıyor.

Çalışkan’ın verdiği bilgiye göre, gemi yaklaşık 120 gün önce Gemlik Borusan Limanı’ndan yükünü alarak Almanya’nın Nordenham Limanı’na gitmek üzere seyre çıktı. Ancak seyir sırasında Tunus açıklarında meydana gelen dümen arızası nedeniyle gemi Bizerte Limanı’na çekildi.

Yaşanan arızanın ardından gemi sahibi şirket ile Tunus makamları arasında hukuki sürecin başladığını belirten Çalışkan, bu süreçte personel değişiminin yapılmadığını ve mürettebatın gemide bekletildiğini ifade etti.

Denizciler ayrıca maaş ödemelerinde de ciddi aksaklıklar yaşandığını öne sürerken, haklarının korunması amacıyla International Transport Workers’ Federation nezdinde girişim başlatıldığını ve yaklaşık iki aydır sürecin devam ettiğini dile getirdi.

Türk mürettebat, Tunus’taki Türkiye Cumhuriyeti Başkonsolosluğu ile de iletişime geçtiklerini ancak şu ana kadar ülkelerine dönüş konusunda somut bir gelişme yaşanmadığını belirtti.

Gemide Yaşam Koşulları Her Geçen Gün Ağırlaşıyo

Recep Çalışkan, gemide şu anda üç Türk personelin bulunduğunu belirterek, yaşadıkları insani koşulları şu sözlerle anlattı:

“Bugün itibarıyla 110 gündür Tunus’un Bizerte Limanı’nda bekliyoruz. Gemide klima çalışmıyor. Kamaralarda sıcaklık gece gündüz 45 dereceye kadar çıkıyor. Uyumakta büyük zorluk çekiyoruz. Kumanyamız çok kısıtlı, sağlıklı beslenemiyoruz. Gün geçtikçe kilo kaybediyoruz ve psikolojik olarak da çok yıprandık. Tek isteğimiz ailelerimize ve ülkemize kavuşabilmek.”

Türk denizciler, yaşadıkları mağduriyetin giderilmesi ve Türkiye’ye güvenli şekilde dönebilmeleri için başta ilgili kurumlar olmak üzere tüm yetkililerden destek beklediklerini ifade etti.

Türkiye'nin Pakistan'daki doğrudan yatırımlarının 2 milyar doları aştığını ifade eden Yılmaz, Türk müteahhitlik firmalarının bugüne kadar ülkede toplam 3,5 milyar dolar değerinde 74 projeye imza attığını söyledi.

Yılmaz, iki ülke arasında başta gemi inşa, lojistik, savunma sanayii, yenilenebilir enerji, sağlık teknolojileri ve e-ticaret olmak üzere birçok alanda yeni iş birliği fırsatlarının bulunduğunu vurguladı. Ticaret hacmini artırmak için lojistik altyapısının güçlendirilmesi, yatırımların teşvik edilmesi ve mevcut ticaret anlaşmalarının kapsamının genişletilmesi gerektiğini ifade etti.

Konuşmasında Karaçi Sanayi Parkı'nda Türk yatırımcılarına özel bir üretim bölgesi oluşturulması önerisine de değinen Yılmaz, bu girişimin ekonomik ortaklığa yeni bir stratejik boyut kazandıracağını söyledi. Ayrıca Orta Koridor, Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru ve Kalkınma Yolu Projesi arasında tamamlayıcı iş birliklerinin geliştirilmesinin, iki ülkenin küresel ticaret ve lojistik ağlarındaki konumunu güçlendireceğini kaydetti.

Rus yetkililer, ülkenin ikinci büyük kenti olan St. Petersburg'un bugüne kadarki en büyük drone saldırılarından biriyle karşı karşıya kaldığını açıkladı. Saldırılar nedeniyle havaalanlarında uçuşlar durdurulurken, mobil internet şebekelerinde kesintiler yaşandı. Leningrad Bölge Valisi Alexander Drozdenko, hava savunma sistemlerinin 72 İHA'yı etkisiz hale getirdiğini belirtti. Saldırıda ölü ya da yaralı olup olmadığına ilişkin ise resmi bir açıklama yapılmadı.

Rusya'nın Baltık Denizi'ndeki en büyük ticaret kapılarından biri olan St. Petersburg Limanı, konteyner, petrol ürünleri ve genel kargo taşımacılığında kritik öneme sahip bulunuyor. Liman çevresindeki enerji terminalleri ile deniz lojistik altyapısı, Rusya'nın ihracat ve ithalat zincirinin önemli halkaları arasında yer alıyor. Saldırının liman faaliyetleri ve deniz taşımacılığı üzerindeki etkisine ilişkin ise henüz resmi bir değerlendirme yapılmadı.

Ukrayna sınırına yaklaşık 900 kilometre uzaklıktaki St. Petersburg daha önce de insansız hava araçlarının hedefi olmuştu. Geçtiğimiz ay kentteki petrol terminali ile St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu sırasında limanda bulunan bir Rus savaş gemisi de saldırıya uğramıştı. Son saldırı, savaşın cephe hattının ötesine taşınarak Rusya'nın stratejik limanları, enerji tesisleri ve denizcilik altyapısını hedef almaya devam ettiğini gösteriyor.

İhracatta en yüksek payı kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü aldı. Sektör, ilk altı ayda 1,33 milyar dolarlık ihracata ulaşırken, hazır giyim ve konfeksiyon yaklaşık 649 milyon dolar, çelik ise 619 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi. Otomotiv endüstrisi 542 milyon dolar, tütün sektörü ise 353 milyon dolarlık dış satımla İzmir ihracatına önemli katkı sağladı.

Yılın ilk yarısında en dikkat çekici performans ise gemi, yat ve hizmetleri sektöründen geldi. Sektörün ihracatı, geçen yılın aynı dönemindeki 33,6 milyon dolardan 80,6 milyon dolara yükselerek yaklaşık yüzde 140 artış kaydetti. Böylece gemi ve yat sektörü, İzmir'de en hızlı büyüyen ihracat kalemlerinden biri oldu.

Su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörünün ihracatı 328,4 milyon dolara ulaşırken, çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri sektörü 176 milyon dolar, demir ve demir dışı metaller sektörü ise 308 milyon doların üzerinde ihracat gerçekleştirdi.

İlk altı aylık veriler, İzmir'in sanayi üretimi ağırlıklı ihracat yapısını korurken, özellikle gemi ve yat sanayisinin yüksek büyüme performansıyla kent ihracatına ivme kazandırdığını ortaya koydu.

Sipariş portföyü; 49 dökme yük gemisi, 56 konteyner gemisi ve 94 petrol tankerinden oluşuyor. En dikkat çekici gelişme ise tersanenin sipariş defterine ilk kez sekiz adet Çok Büyük Amonyak Taşıyıcısı'nı (VLAC) eklemesi oldu.

Alınan yeni siparişler, Hengli Heavy Industry'yi dünyanın en büyük gemi inşa tersanelerinden biri konumuna taşıdı.

Konteyner gemileri ile petrol tankerleri, yeni siparişlerin %70'ten fazlasını oluşturarak şirketin yüksek katma değerli gemi segmentlerindeki güçlü atılımını ortaya koyuyor. Konvansiyonel dökme yük gemileri ile ileri teknoloji amonyak yakıtlı gaz taşıyıcılarını kapsayan dengeli ürün portföyü, tersanenin denizcilik piyasasındaki döngüsel dalgalanmalara karşı korunma kabiliyetini önemli ölçüde artırırken, genel operasyonel dayanıklılığını da güçlendiriyor.

2026 yılında küresel denizcilik piyasasındaki güçlü seyrin etkisiyle Hengli Heavy Industry'nin toplam sipariş defteri büyümeye devam ediyor. Sözleşmesi imzalanan gemi sayısı 500'ü aşarken, teslimat programı tamamen 2030 yılına kadar dolmuş durumda. Bu yüksek kaliteli ve güçlü sipariş rezervi, şirketin Çin'in önde gelen özel sektör gemi inşa tersaneleri arasındaki konumunu sağlamlaştırıyor.

Güçlü sipariş akışının yanı sıra tersane, istikrarlı teslimat performansını da koruyarak 2026 yılının ilk yarısında yüksek standartlarda inşa edilen 40 yeni gemiyi tamamlayıp teslim etti.

Kaynak: seatrade-maritime.com

Londra merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS) analistleri tarafından hazırlanan ve Bloomberg tarafından aktarılan rapora göre, Moskova yönetiminin bu adımları geniş kapsamlı bir istihbarat faaliyetinin parçası olarak değerlendiriliyor.

Perşembe günü yayımlanan raporda yer alan verilere göre, Ağustos 2024 ile Şubat 2026 arasındaki dönemde, aralarında İrlanda’nın da yer aldığı 11 Avrupa ülkesinin hava sahasında toplam 144 İHA uçuşu kayda geçirildi.

Bu uçuşlar sebebiyle bazı bölgelerde büyük havalimanlarının geçici olarak kapatılması gibi ciddi aksaklıklar yaşandığı belirtiliyor. Tespit edilen İHA vakalarının yaklaşık yarısının doğrudan askeri tesislerin üzerinde gerçekleştiği aktarılıyor.

İnsansız hava araçlarının, ABD’ye ait B61-12 taktik nükleer bombalarının depolandığı üsler ile Fransa’nın balistik füze taşıyan denizaltılarına ev sahipliği yapan askeri liman gibi son derece hassas ve stratejik bölgelerin üzerinde uçtuğu bildiriliyor.

Raporda, söz konusu uçuşların Rusya’nın Avrupa semalarındaki koordineli gözetleme faaliyetlerinin bir parçası olduğu, temel amacın ise kıtadaki hava savunma ağını haritalandırmak ve test etmek olduğu ifade ediliyor.

Avrupa’daki mevcut hava savunma sistemlerinin füze, bombardıman uçakları ve savaş jetleri gibi daha büyük tehditlere karşı tasarlandığı, bu sebeple alçaktan uçan, yavaş ve küçük boyutlu İHA’ları tespit etmekte ve izlemekte zorlandığı kaydediliyor.

Çalışmanın eş yazarlarından Charlie Edwards, konuya dair yaptığı açıklamada, “Rusya ile bağlantılı gemilerin ve bu ülkeye hizmet eden gölge filonun, İHA’ları fırlatmak, sinyallerini yakalamak ya da bu sinyalleri aktarmak amacıyla deniz platformu olarak kullanılmış olmasını muhtemel görüyoruz” ifadelerini kullandı.

Avrupa’nın yanıtı yetersiz kaldı

İHA ihlallerine maruz kalan Almanya, Danimarka, Belçika ve Hollanda gibi Avrupa ülkelerinin, bağlantılar belirgin olmasına rağmen bu eylemlerden dolayı doğrudan Rusya’yı suçlamaktan kaçındığı belirtiliyor.

Raporda, Avrupa devletlerinin bu duruma yönelik kurumsal reaksiyonu “parçalı” ve “uyumsuz” olarak nitelendirilirken, sorumluların tespit edilme sürecinin çok yavaş işlediği ve verilen yanıtların çoğunlukla orantısız kaldığı vurgulanıyor.

Edwards, Akdeniz bölgesinde benzer İHA faaliyetlerinin görülmemesini, bu havzadaki deniz gözetleme kapasitesinin gelişmiş olmasına ve ABD denizaltılarının bölgedeki yoğun varlığına bağlıyor.

Analist, Akdeniz’de fark edilmeden hareket etmenin ve bu tip platformlardan hava aracı yönlendirmenin çok daha güç olduğunu ekliyor.

Denetimler başlayınca uçuşlar kesildi

Araştırmanın diğer yazarı Louis Byrne ise bazı hükümetlerin bu olayları kendi içlerinde aktif olarak soruşturduğunu ifade etti.

Byrne, 2026 yılının başlarında Avrupa ülkelerinin gölge filoya ait tankerleri denizlerde durdurmaya ve üzerlerinde arama yapmaya başlamasıyla birlikte, şüpheli İHA uçuşlarının neredeyse tamamen bıçak gibi kesildiğine dikkat çekti.

Bu gelişmelerle eş zamanlı olarak Avrupa Birliği (AB), Akdeniz’de gölge filoya ait tankerlerin durdurulması ve aranması için askeri gemilerin görevlendirilmesine izin veren bir düzenlemeyi yakın dönemde onaylamıştı.

Bugüne kadar bu sınıftaki yaklaşık on gemiye yönelik operasyonlar gerçekleştiren Ukrayna ise Birleşmiş Milletler’e (BM) başvuruda bulunarak gölge filo tankerlerinin meşru askeri hedef olarak tanınmasını talep etmişti.

Kaynak: Harici

Konuşmasına küresel sistemde yaşanan değişimleri değerlendirerek başlayan Bozay, uluslararası siyaseti bugün şu üç temel kavramın şekillendirdiğini söyledi: Belirsizlik, düzensizlik ve bağlantısallık.

Bozay, “Uluslararası sistem bugün ciddi bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Dünyanın birçok bölgesinde savaşlar, krizler ve jeopolitik gerilimler yaşanıyor. Bu tabloyu anlamak için yalnızca siyaset bilimine değil, fizik ve matematikte kullanılan ‘entropi’ kavramına da bakmak gerekiyor. Entropi; düzensizliğin ve kaosun ölçüsüdür. Bugün uluslararası sistem de benzer bir süreçten geçmektedir” ifadelerini kullandı.

“Teknolojiyi üreten yeni düzeni kuruyor”

Tarih boyunca küresel güç dengelerinin büyük teknolojik dönüşümlerle şekillendiğini belirten Bozay, buhar makinesiyle başlayan sanayi devriminden elektriğe, bilgisayarlardan günümüzde yapay zekâ ve dijitalleşmeye kadar her teknolojik sıçramanın yeni bir uluslararası düzen oluşturduğunu ifade etti.

Bugün rekabetin temelinde artık araştırma-geliştirme, inovasyon, dijitalleşme ve yapay zekânın yer aldığını belirten Mehmet Kemak Bozay, geleceğin küresel liderlerinin bu alanlarda söz sahibi olan ülkeler olacağını söyledi.

Yeni rekabetin anahtarı: Bağlantısallık

Bozay’a göre günümüz dünyasında en önemli kavramlardan biri de bağlantısallık. Uluslararası ticaret yollarını, enerji koridorlarını, limanları ve deniz geçişlerini kontrol eden ülkelerin küresel rekabette avantaj elde ettiğini belirten Bozay, tarih boyunca Avrasya’nın kontrolü üzerine geliştirilen jeopolitik teorilerin bugün denizlere taşındığını şu sözlerle ifade etti.

“Bugün yalnızca karayı kontrol etmek yeterli değil. Akdeniz’i, Süveyş’i, Hürmüz Boğazı’nı, Kızıldeniz’i, Kıbrıs’ı ve önemli limanları kim etkin şekilde yönetebiliyorsa küresel ticaretin bağlantı ağlarını da o yönlendirebiliyor.”

“Mavi Vatan Türkiye’nin stratejik vizyonudur”

Bu küresel dönüşüm içerisinde Mavi Vatan’ın Türkiye’nin denizlerdeki stratejik vizyonunu oluşturduğunu vurgulayan Dışişleri Bakan Yardımcısı Bozay, Türkiye’nin deniz yetki alanlarını uluslararası hukuk temelinde korumaya kararlı olduğunu söyledi.

Doğu Akdeniz’den Karadeniz’e, Kıbrıs’tan Libya’ya kadar uzanan geniş coğrafyada Türkiye’nin hak ve menfaatlerinin korunmasının devlet politikası olduğunu ifade eden Bozay, Libya ile imzalanan Deniz Yetki Alanları Mutabakatı’nın da bu stratejik yaklaşımın önemli örneklerinden biri olduğunu belirterek, “Mavi Vatan anlayışı yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin hak ve menfaatlerini koruma vizyonudur. Bu kavram toplumda önemli bir farkındalık oluşturmuş ve Türkiye’nin denizcilik gücüne önemli katkılar sağlamıştır” dedi.

“Devlet kurumları ortak stratejiyle çalışıyor”

Deniz politikalarının tek bir kurumun çalışmasıyla yürütülmediğini belirten Bozay, Dışişleri, Ulaştırma ve Altyapı, Milli Savunma, Çevre ve ilgili tüm kurumların koordinasyon içinde hareket ettiğini söyledi.

Türkiye’nin deniz mekânsal planlaması, liman politikaları, ulaştırma koridorları ve deniz güvenliği konularında ortak devlet aklıyla hareket ettiğini belirten Bozay, bu bütüncül yaklaşımın Türkiye’nin denizlerdeki etkinliğini daha da güçlendireceğini ifade etti.

“Orta Koridor ve deniz koridorları birlikte planlanıyor”

Türkiye’nin yalnızca denizlere değil, denizleri kara ulaştırma koridorlarıyla bütünleştiren stratejik projelere de önem verdiğini vurgulayan Bozay, Orta Koridor, Irak Kalkınma Yolu, Mersin Limanı ve Trans Anadolu ulaştırma ağlarının birbirini tamamlayan projeler olduğunu söyledi.

Bu projelerin Türkiye’yi Asya, Avrupa ve Orta Doğu arasında güçlü bir lojistik merkez haline getireceğini belirten Bozay, denizlerin kara ulaştırma projeleriyle birlikte ele alınmasının stratejik önem taşıdığını ifade etti.

“Montrö Türkiye’nin en büyük stratejik kazanımlarından biri”

Konuşmasının sonunda Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin önemine de değinen Bozay, Cumhuriyet’in kurucu kadrolarının ortaya koyduğu stratejik vizyon sayesinde Türkiye’nin bugün Boğazlar üzerinde güçlü egemenlik haklarına sahip olduğunu belirterek, “1936 yılında ortaya konulan bu vizyon bugün hâlâ Türkiye’nin en önemli stratejik kazanımlarından biridir. Geçmişten aldığımız bu mirası geliştirerek gelecek nesillere aktarmak hepimizin ortak sorumluluğudur” diye konuştu.

Bozay, Türkiye’nin denizcilik vizyonunun yalnızca bugünün ihtiyaçlarını değil, geleceğin jeopolitik dengelerini de gözeten uzun vadeli bir devlet stratejisi olarak şekillendirildiğini belirterek konuşmasını tamamladı.

7DENİZ

Türkiye’nin bulunduğu coğrafyanın jeopolitik risklerle çevrili olduğuna dikkat çeken Yıldırım, İran, Irak, Suriye ile Rusya-Ukrayna savaşının denizcilik sektörünü doğrudan etkilediğini belirterek, Türk armatörlerinin bu süreçte Karadeniz odaklı yapıdan çıkarak küresel pazarlarda faaliyet göstermeyi öğrendiğini ifade etti.

“Dünyanın 11’inci büyük ticaret filosuna sahip olduk. Bu küçümsenecek bir başarı değil.” diyen Yıldırım, Türk denizciliğinin ülke ekonomisinin gerisinde olmadığını, ancak mevcut potansiyelin çok daha ileriye taşınabileceğini vurguladı.

Denizcilik için devlet ve sektör birlikte yol haritası hazırlamalı

Denizciliğin yalnızca gemi sahipliğinden ibaret olmadığını belirten Yıldırım; limancılık, gemi inşa, gemi insanı, lojistik ve yan sanayileri kapsayan dev bir ekosistem bulunduğunu kaydetti.

Türkiye’nin üç tarafının denizlerle çevrili olmasına rağmen bu avantajı tam anlamıyla kullanamadığını ifade eden Yıldırım, kamu ile özel sektörün ortak hareket etmesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:

“Deniz Ticaret Odası ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın sektör temsilcileriyle birlikte oturup Türkiye’nin denizcilik stratejisini yeniden oluşturması gerekiyor. Yağ da var, un da var; artık helvayı yapmamız lazım.”

Türk denizciliğinin önündeki en büyük engellerden birinin finansmana ulaşamamak olduğunu belirten Yıldırım, bankacılık sistemindeki sıkışıklığın yatırımları zorlaştırdığını vurguladı.

“MSC ve CMA geleceği satın alıyor”

Küresel denizcilik şirketlerinin uzun vadeli stratejik yatırımlar yaptığını belirten Yıldırım, özellikle dünyanın en büyük konteyner taşımacılığı şirketlerinin liman ve gemi yatırımlarını dikkatle takip ettiklerini dile getirdi.

MSC’nin son dönemde sessiz şekilde dünyanın en büyük VLCC (Very Large Crude Carrier) filosunu oluşturmaya başladığını ifade eden Yıldırım, bunun sektör açısından önemli bir mesaj taşıdığını belirterek, “Bu şirketler geleceği görüyor. Piyasadaki VLCC’leri topluyorlar. Bizim de bu işaretleri iyi okumamız gerekiyor" dedi.

Son yıllarda Brezilya, Kolombiya, Guatemala, Ekvador, El Salvador ve Afrika’da yatırımlar yaptıklarını anlatan Yıldırım, Türk iş insanlarının küresel pazarlarda önemli fırsatlarla karşılaştığını dile getirdi.

Afrika’da Türk şirketlerine yönelik ciddi bir güven bulunduğunu ifade eden Yıldırım, özellikle tersanecilik, limancılık ve altyapı yatırımlarında büyük fırsatlar bulunduğunu belirtti.

“Geleceği lojistik yönetecek”

Denizcilik sektörünün artık sadece gemi işletmeciliğinden ibaret olmadığını söyleyen Yıldırım, küresel şirketlerin lojistik ağlarını büyütmeye odaklandığını ifade etti.

CMA CGM’nin kısa süre önce FedEx’in ABD lojistik operasyonlarına yönelik büyük bir sözleşme aldığını hatırlatan Yıldırım, bunun denizcilik sektörünün geleceğinin entegre lojistikten geçtiğini gösterdiğini belirtti.

Konuşmasının sonunda Türk denizciliğinin önünde büyük fırsatlar bulunduğunu belirten Yıldırım, sektörün artık günü değil, önümüzdeki 20-30 yılı planlayarak hareket etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

7DENİZ

Kuzey Avrupa ile Türkiye arasındaki ticaret akışında önemli bir rol üstlenen FEMEX servisi; Marmara ve İzmir bölgesindeki dört ana limanı Kuzey Avrupa'nın ana limanlarına doğrudan bağlayan yapısıyla dikkat çekiyor. Rekabetçi transit süreleri, Malta ve Algeciras aktarma merkezleri üzerinden sunduğu geniş bölgesel erişim, Pire'ye doğrudan uğrak ve Felixstowe bağlantılı intermodal çözümleriyle servis, müşterilerine hızlı, güvenilir ve entegre lojistik hizmetleri sunuyor.

Arkas Holding Liman ve Terminal İşletmeleri Grubu Başkan Yardımcısı Alp Çapa, konuya ilişkin açıklamasında şunları söyledi: "Marport olarak dünyanın önde gelen konteyner hatlarının tercih ettiği stratejik bir liman olmaktan büyük gurur duyuyoruz. CMA CGM ile iş birliğimizin daha da güçlenmesi, hem müşterilerimize sunduğumuz hizmet ağını genişletiyor hem de operasyonel verimliliğimizi bir üst seviyeye taşıyor. FEMEX servisinin düzenli olarak Marport'u tercih etmesi, terminalimizin uluslararası taşımacılık ağındaki stratejik konumunun önemli bir göstergesidir. Bu iş birliğinin yalnızca bizlere değil ülkemizin küresel lojistikteki rekabet gücüne ve dış ticaretine de katma değer kazandıracağına inanıyoruz."

7DENİZ

Oturumda Saim Oğuz Ülgen, Cengiz Kaptanoğlu, Halim Mete, Eşref Cerrahoğlu, Mesut Cesur, Erol Yücel, Yılmaz Onur ve Metin Kalkavan kürsüye çıkarak Türk denizciliğinin geçmişini, bugününü ve geleceğini değerlendirdi.

Saim Oğuz Ülgen: Montrö’nün 90. yılı da en az Kabotaj kadar önemli

Konuşmasına Kabotaj Kanunu’nun 100. yılını kutlayarak başlayan Saim Oğuz Ülgen, bu yıl aynı zamanda Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin 90. yılının da kutlandığını hatırlattı.

Türk denizciliğinin gelişiminde Kabotaj Kanunu kadar Montrö’nün de stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan Ülgen, geçmişten bugüne uzanan önemli belge ve anıları katılımcılarla paylaştı.

Cengiz Kaptanoğlu: Elde edilen başarılar yeterli değil

Türk denizciliğinin son 100 yılda önemli mesafe kat ettiğini belirten Cengiz Kaptanoğlu, buna rağmen sektörün önünde hâlâ önemli hedefler bulunduğunu söyledi.

Özellikle gemi inşa sanayisinin ulaştığı seviyeye dikkat çeken Kaptanoğlu, Türk tersanelerinin artık dünya ölçeğinde rekabet ettiğini ifade ederek, denizcilikte yeni başarı hikâyeleri yazılması gerektiğini vurguladı.

Halim Mete: Denizcilik ortak akılla büyüyor

Konuşmasına Kabotaj Kanunu’nun 100. yılını kutlayarak başlayan Halim Mete, denizcilik sektörünün bugünlere ortak emek ve dayanışmayla geldiğini belirtti.

Sektörün gelişiminde emeği geçen tüm denizcilere teşekkür eden Mete, gelecekte de aynı birlik ve beraberliğin korunmasının önemine dikkat çekti.

Eşref Cerrahoğlu: Deniz varsa hayat var

Eşref Cerrahoğlu ise Kabotaj Kanunu’nun Cumhuriyet’in denizlerdeki ekonomik bağımsızlığının en önemli simgelerinden biri olduğunu belirterek, Türk denizciliğine ömrünü adamış isimlerle aynı platformda bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Konuşmasını, “Deniz varsa hayat var.” sözleriyle tamamladı.

Mesut Cesur: Bu onur hepimize ait

Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından “duayen” olarak davet edilmenin kendisi için büyük bir onur olduğunu ifade eden Mesut Cesur, organizasyonu düzenleyenlere teşekkür etti.

Cesur ayrıca, programın sonuna kadar salonda kalarak oturumları takip eden katılımcılara da teşekkür ederek, sektörün bu birlikteliğinin önemine vurgu yaptı.

Erol Yücel: Denizcilik bir ömürlük hizmettir

Erol Yücel, uzun yıllar hizmet ettiği Türk denizcilik sektörünün böylesine anlamlı bir organizasyonda yeniden bir araya gelmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirirken, Kabotaj Bayramı’nın 100. yılında düzenlenen zirvede konuşmacı olarak yer almaktan gurur duyduğunu ifade etti.

Yılmaz Onur’dan teşekkür mesajı

Yılmaz Onur ise konuşmasında, kendisini bu anlamlı oturuma davet eden Denizcilik Genel Müdürlüğü yetkililerine teşekkür ederek, Kabotaj Kanunu’nun ikinci yüzyılında Türk denizciliğinin daha güçlü hedeflere yönelmesi gerektiğini söyledi.

Metin Kalkavan: Dünya dijital çağın merkezine girdi

Oturumun dikkat çeken konuşmalarından birini gerçekleştiren Metin Kalkavan, denizciliğin artık yalnızca gemiler ve limanlardan ibaret olmadığını, dünyanın çok farklı bir dönüşüm sürecine girdiğini ifade etti.

Covid-19 sonrasında uluslararası sistemin önemli ölçüde değiştiğini belirten Kalkavan, kuralların zayıfladığı, jeopolitiğin yeniden öne çıktığı yeni bir dönemin yaşandığını söyledi.

Dünyanın artık dijital çağın merkezinde bulunduğunu vurgulayan Kalkavan, yapay zekâ, veri merkezleri, dijitalleşme ve siber güvenlik alanlarının önümüzdeki yıllarda denizcilik sektörünü doğrudan etkileyeceğini ifade etti.

Yapay zekânın iş yapış biçimlerini kökten değiştirdiğini belirten Kalkavan, geçmişte aylar sürebilecek analizlerin bugün dakikalar içerisinde yapılabildiğine dikkat çekerek, veri güvenliği ve siber güvenliğin denizcilik sektörünün en önemli gündem başlıklarından biri haline geleceğini söyledi.

Zirve tecrübeyle geleceği buluşturdu

İki gün süren 5. Türkiye Denizcilik Zirvesi, Kabotaj Kanunu’nun 100. yılına yakışır şekilde Türk denizciliğinin geçmişini, bugününü ve geleceğini aynı platformda buluşturdu.

“Denizcilik Duayenlerine Saygı” oturumu ise sektöre uzun yıllar yön veren isimlerin deneyimlerini yeni nesillere aktardığı, Türk denizciliğinin geleceğine ilişkin önemli mesajların paylaşıldığı anlamlı bir kapanış bölümü olarak hafızalarda yer aldı.

7DENİZ

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.