Bakanlığın açıklamasına göre vurulan deniz araçları arasında 7 kuru yük gemisi, 5 devriye botu, 2 römorkör ve 1 tanker bulunuyor. Moskova, Rus güçlerinin söz konusu dönemde Ukrayna’nın askeri sanayi tesislerinin yanı sıra lojistik merkezleri, limanları ve askeri amaçlarla kullanılan gemileri hedef aldığını öne sürdü.

Rusya Savunma Bakanlığı ayrıca Rus güçlerinin Ukrayna cephesinin farklı bölgelerinde ilerleme sağladığını ve 8 yerleşim yerinin ele geçirildiğini iddia etti. Söz konusu yerleşimlerin Harkiv, Zaporijya ve Donetsk bölgelerinde bulunduğu belirtildi.

Açıklamada, Rus ordusunun son bir haftada Ukrayna’nın askeri ve lojistik kapasitesine yönelik saldırılarını sürdürdüğü ifade edildi. Moskova’nın gemilere ilişkin açıklaması, Karadeniz ve çevresindeki denizcilik altyapısına yönelik karşılıklı saldırıların yoğunlaştığı bir dönemde geldi.

Öte yandan Ukrayna da son dönemde Rusya’nın deniz üsleri, limanları ve lojistik faaliyetlerine yönelik saldırılarını artırıyor. Özellikle Novorossiysk çevresindeki Rus deniz ve liman altyapısı Ukrayna saldırılarının hedefi olurken, bölgedeki gelişmeler ticari deniz taşımacılığının güvenliği açısından da yakından takip ediliyor.

Zaharova, Türkiye'nin denizdeki askeri faaliyetlere moratoryum önerisinin Rus tarafına ulaşıp ulaşmadığı ve Moskova'nın böyle bir seçeneği değerlendirmeye hazır olup olmadığı yönündeki soruya yanıt verdi.

Zaharova, Rusya'nın sivil gemilere yönelik olarak "Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin insansız hava araçlarıyla gerçekleştirdiği pervasız terör eylemleriyle" düzenli olarak karşı karşıya kaldığını öne sürdü.

Zaharova şöyle devam etti: "Bununla birlikte durumun iyileşeceğine dair herhangi bir emare görmüyoruz. Dolayısıyla Kiev rejimine yalnızca geçici bir soluklanma sağlayacak yarım tedbirler için de gerekçe görmüyoruz."

Reuters bir gün önce, Ukrayna'nın bir aracı üzerinden Rusya'ya Karadeniz'deki sivil hedeflere yönelik saldırıların karşılıklı olarak durdurulmasını önerdiğini, ancak henüz yanıt alamadığını bildirdi.

Daha önce Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Rusya ve Ukrayna'ya Karadeniz'de ateşkes sağlayacak bir mekanizma oluşturma çağrısında bulunmuştu.

Ankara ayrıca Rusya ve Ukrayna'ya giden ticari gemiler için iki ayrı güvenli koridor kurulmasını öngören bir plan hazırladı.

Buna göre taraflar, bu güzergahlara saldırı düzenlememeyi taahhüt edebilecek.

Ukrayna son aylarda Azak Denizi ve Karadeniz'deki Rus gemilerini insansız hava araçlarıyla hedef almaya başladı.

Kiev, ilhak edilen Kırım'a giden ikmal hatlarını kesmeyi ve gölge filo tankerleriyle yapılan petrol ihracatını sekteye uğratmayı amaçladığını açıklamıştı.

Ukrayna ordusu ayrıca Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu'nun terminallerini, Kazakistan petrolü taşıyan gemileri ve Novorossiysk'teki tahıl terminallerini vurdu.

Rusya buna karşılık Odessa bölgesindeki limanları ve bu limanlara giren, aralarında yabancı gemilerin de bulunduğu sivil gemileri vurmaya başladı. Saldırılarda balistik füzeler kullanıldı.

Ukrayna hava savunma sistemi, Patriot önleme füzelerinin yetersizliği nedeniyle bu füzelere karşı koruma sağlayamıyor.

Ukraynalı yetkililerin verilerine göre Rus ordusu haziran ve temmuz aylarında en az 50 yük gemisine saldırdı.

Bu saldırılarda 30'dan fazla kişi hayatını kaybetti.

Öte yandan Reuters'a konuşan konuya vakıf bir kaynak, Rusya'nın Karadeniz ve Azak Denizi'ndeki terminaller üzerinden yaptığı tahıl ihracatının temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22,8 azalarak 1,8 milyon tona gerilediğini söyledi.

Reuters'ın verilerine göre Ukrayna'nın tahıl ihracatı ise ağustosun henüz tamamlanmamış ilk iki haftasında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 75 düştü.

Ekonomistlerin tahminine göre Karadeniz limanlarının tamamen faaliyet dışı kalması Ukrayna'ya gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 1 ila 1,5'i kadar bir maliyet getirebilir.

Hegseth, ateşkes görüşmelerinin tıkanması, küresel petrol arzının azalması ve bölgesel gerginliklerin tırmanması nedeniyle İran’a yönelik deniz ablukasını süresiz olarak sürdürebileceğini ve Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artıracağını belirtti. ABD ordusunun İran'a uyguladığı ve ülkeye ciddi ekonomik zarar veren ablukayı sürdürmek için bölgede deniz varlığını sürdürme kapasitesine sahip olduğunu söyleyen Hegseth, "ABD Donanması böyle bir ablukayı süresiz olarak sürdürebilir. Çünkü gemileri şimdiye kadar yaptığımız gibi dönüşümlü olarak bölgeye gönderip geri çekeceğiz ve bunu sürdüreceğiz" dedi.

Hazine Bakanı Scott Bessent ise dün yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’a daha fazla mali zarar vermeyi planladığını söyledi. ABD merkezli Newsmax’te yayınlanan "Rob Schmitt Tonight" programında röportaj veren Bessent, önümüzdeki hafta bazı duyurular yapılacağını belirterek, "Bir ülkeye yönelik ekonomik izolasyon tarihinde daha önce hiç görülmemiş önlemler uygulayacağız" dedi.

İhracata ayrılan ürünler, Tuna Nehri üzerindeki limanlara ve Polonya, Macaristan, Slovakya ile Romanya üzerinden işleyen demiryolu güzergâhlarına yönlendirilmeye başladı. Dünyanın önemli buğday, mısır ve ayçiçeği üreticilerinden biri olan Ukrayna, tarımsal ürünlerinin yaklaşık yüzde 90’ını normal şartlarda Karadeniz üzerinden ihraç ediyor.

Krizin zamanlaması Kiev açısından ayrıca kritik. Ukrayna’da buğday hasadı zirve dönemine ulaşırken tahıl depoları neredeyse tamamen dolmuş durumda. Mısır hasadının ise gelecek ay başlaması bekleniyor.

Ukrayna tarım sektörü ülkenin ihracat gelirlerinin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturuyor. Bu nedenle Karadeniz’deki sevkiyatların kesintiye uğraması, savaş koşullarında zaten kırılgan durumda bulunan Ukrayna ekonomisi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Öte yandan Ukrayna, Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki Rus gemilerine yönelik saldırılarını artırmış durumda. Yaşanan saldırılarda kısa bir süre önce Türk sivil ticaret gemileri hedef alındı ve Türk denizciler yaşamlarını yitirdi. Böylece dört yılı aşkın süredir devam eden savaşta, askeri hedeflerin yanı sıra Türkiye merkezli sivil ve ticari hedefler de zarar görmeye başladı.

Gıda fiyatları için risk

Karadeniz’deki gerilim yalnızca Rusya ve Ukrayna’yı ilgilendirmiyor. Her iki ülkenin de dünyanın önde gelen tarım ürünü ihracatçıları arasında bulunması, sevkiyattaki kesintilerin küresel gıda fiyatlarına ve enflasyona yansıması riskini beraberinde getiriyor.

Ukrayna Tarım Konseyi (UAC) Başkan Yardımcısı Denis Marçuk’a göre Ukrayna, dünya buğday arzının yaklaşık yüzde 6’sını, mısır arzının ise yaklaşık yüzde 11’ini karşılıyor.

Marçuk, özellikle Ukrayna tahılına bağımlı Afrika ve Orta Doğu ülkelerinde, sevkiyatların zamanında gerçekleştirilememesi halinde "ciddi gıda güvenliği sorunları yaşanabileceği" uyarısında bulundu.

Ukrayna’nın bu yıl yaklaşık 60 milyon ton tahıl üretmesi bekleniyor. Bu rakam 2025 seviyelerine yakın.

Ancak ihracatın aksaması yalnızca mevcut hasadı değil, gelecek yılın üretimini de tehdit ediyor. Çiftçilerin ürünlerini satamaması, yeni üretim döneminde tohum, gübre, yakıt ve diğer girdileri finanse edecek nakit akışını azaltıyor.

Karadeniz’deki sevkiyat sorunları ve arz endişeleri nedeniyle Chicago piyasalarında tahıl fiyatları temmuz ayında bir yılı aşkın sürenin en yüksek seviyelerine çıkarken, Ukrayna iç piyasasında tam tersi bir tablo ortaya çıktı. Ürünlerin ülke içinde birikmesi nedeniyle yerel tahıl fiyatları sert bir şekilde geriledi.

Kiev'den ateşkes teklifi

Savaş öncesinde ve deniz trafiğinin işlediği dönemlerde Ukrayna, Karadeniz üzerinden ayda yaklaşık 4-5 milyon ton tarım ürünü ihraç ediyordu.

Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından ihracatın kesilmesi küresel gıda krizi endişelerini artırmış, bunun üzerine Türkiye ve Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda Karadeniz Tahıl Girişimi oluşturulmuştu.

Rusya 2023’te anlaşmadan çekildikten sonra Ukrayna, Karadeniz’in batı kıyıları boyunca Romanya ve Bulgaristan’ın kara sularına yakın seyreden alternatif bir deniz koridoru oluşturdu.

Ancak Ukrayna Limanlar İdaresi’ne göre Rusya, yalnızca temmuz ve ağustos ayının başında Karadeniz’deki Ukrayna liman altyapısına 70’ten fazla, gemilere ise 62 saldırı gerçekleştirdi. Bu saldırılar sonucunda deniz taşımacılığı yeniden büyük ölçüde kesintiye uğradı.

Moskova ise saldırıların, meşru askeri ve lojistik altyapı ve yabancı silah taşıdığını öne sürdüğü gemileri hedef aldığını savunuyor.

Reuters’a konuşan konuya yakın bir kaynağa göre Ukrayna, yaşanan krizin ardından Karadeniz’de sivil hedeflere yönelik saldırıların karşılıklı olarak durdurulmasını öngören bir teklif Rusya’ya iletti.

Teklifin üçüncü bir taraf aracılığıyla Moskova’ya ulaştırıldığı belirtilirken, Kiev’in henüz Rusya’dan yanıt almadığı bildirildi.

Türkiye'yi nasıl etkiler?

Türkiye açısından tablo öncelikle Karadeniz’de deniz güvenliği, ticaret koridorlarının sürekliliği ve Montrö rejiminin yönetimi bakımından önem taşıyor. Karadeniz'de yükselen gerilim, çatışmanın ticari deniz trafiğiyle giderek daha fazla iç içe geçmesi anlamına geliyor. Bu durum, Karadeniz’e kıyısı olan en büyük NATO askeri gücü olarak Türkiye üzerindeki mayın temizleme, deniz gözetleme ve seyrüsefer güvenliği yükünü artırırken; Ankara açısından Rusya ile doğrudan gerilime girmeden Karadeniz’in ticari trafiğe açık tutulması daha kritik hale geliyor. Aynı zamanda Romanya ve Bulgaristan kıyıları boyunca işleyen alternatif koridorun önem kazanması, NATO’nun Karadeniz’deki üç kıyıdaş üyesi Türkiye-Romanya-Bulgaristan arasındaki deniz güvenliği koordinasyonunun stratejik değerini yükseltiyor.

Ekonomik açıdan ise kriz Türkiye için çift yönlü sonuçlar üretebilir. Ukrayna tahılının dünya piyasasına erişiminin azalması buğday, mısır, yem ve bitkisel yağ fiyatlarında yukarı yönlü baskı oluşturarak Türkiye’nin gıda enflasyonu ve tarımsal girdi maliyetlerini olumsuz etkileyebilir. Buna karşılık Ukrayna’nın alternatif ihracat kanallarına duyduğu ihtiyaç, Türk limanları, lojistik şirketleri, boğazlar ve Türkiye merkezli tahıl ticareti açısından yeni ticari fırsatlar da yaratabilir. Ancak ekonomik açıdan Türkiye için asıl risk, Ukrayna tahılının alternatif güzergâhlara yönelmesinden çok Karadeniz kaynaklı arz şokunun iç fiyatlara hangi kanallardan taşınacağıdır.

Ukrayna ve Rusya kaynaklı buğday, mısır ve yağlı tohum arzındaki kesinti veya navlun, sigorta ve savaş riski primlerindeki artış; Türkiye’de ekmek ve un fiyatlarının da ötesinde yem üzerinden halihazırda oldukça yüksek olan et, süt, yumurta ve tavuk ürünlerini; ayçiçeği üzerinden bitkisel yağ ve işlenmiş gıda fiyatlarını da etkileyebilecek bir 'ekstra maliyet zinciri' yaratabilir. Dolayısıyla Karadeniz’de kalıcı bir lojistik aksama, doğrudan gıda enflasyonunu ve dolaylı olarak genel TÜFE’yi yukarı itebilecek bir etki üretebilir.

Bu risk Türkiye açısından özellikle önemlidir; TÜİK’in haziran verilerinde gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık enflasyon yüzde 35,45 seviyesinde bulunuyor ve bu grubun yıllık TÜFE’ye katkısı 8,61 puana ulaşıyordu. Karadeniz’deki son gelişmelerin uluslararası tahıl fiyatlarında şimdiden oynaklık yarattığı da görülüyor.

Bu durumda, Türkiye açısından kritik ekonomik hedef, transit ticaretten gelir elde etmekten ziyade, Karadeniz tahıl arzının kesintisiz ve düşük maliyetle dünya piyasalarına çıkmasını sağlayarak ithal gıda enflasyonu riskini sınırlamak olarak öne çıkıyor.

Kaynak: Cumhuriyet

Bu dönemde motorin türlerinin ithalatı ise yüzde 24,3 azalarak 913 bin 254 ton oldu. İthalatın kalan kısmını havacılık ve denizcilik yakıtları ile diğer ürünler oluşturdu.

Böylece toplam ithalat, haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,9 azalarak 4 milyon 17 bin 943 ton olarak kayıtlara geçti.

En fazla ham petrol ve petrol ürünleri ithalatı, 1 milyon 519 bin 116 tonla Rusya'dan yapılırken, bu ülkeyi 570 bin 676 tonla ABD ve 464 bin 22 tonla Kazakistan izledi.

Yurt içi benzin satışları haziranda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 9,33 artarak 574 bin 792 ton oldu. Toplam petrol ürünü satışları yüzde 9,14 artarak 3 milyon 289 bin 578 ton, motorin satışları ise yüzde 9,69 artarak 2 milyon 573 bin 462 ton olarak gerçekleşti.

Aynı dönemde petrol piyasasında toplam ihracat yüzde 17,2 azalarak 1 milyon 209 bin 526 ton oldu.

Türkiye'nin denizcilik yakıtları ihracatı yüzde 34,83 azalarak 120 bin 693 ton olarak belirlenirken, motorin türleri ihracatı yüzde 18,76 azalarak 236 bin 336 ton olarak kaydedildi.

Havacılık yakıtları ihracatı yüzde 3,15 artarak 594 bin 749 ton, benzin türleri ihracatı ise yüzde 52,55 azalarak 5 bin 916 ton oldu.

Aynı dönemde toplam rafineri petrol ürünleri üretimi yüzde 1,52 azalışla 3 milyon 405 bin 560 ton olarak gerçekleşti.

Havacılık yakıtları üretimi haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,74 azalarak 583 bin 385 ton, benzin türleri üretimi yüzde 20,04 artarak 521 bin 961 ton oldu. Motorin türlerinin üretimi ise yüzde 4,89 artarak 1 milyon 472 bin 566 ton olarak kaydedildi.

Kaynak: Bloomberght

Öte yandan cumartesi günü de bir ADNOC gemisinin boğazdan geçişi sırasında İran tarafından saldırıya uğradığı belirtilmişti.
Dünyanın en büyük enerji üreticilerinden biri olan ADNOC, ham petrol, doğal gaz ve rafine ürünleri dünya çapında ihraç ediyor.

Aynı santralde 11 Ağustos 2025'te de benzer bir denizanası istilası yaşanmış ve dört reaktör ünitesi devre dışı bırakılmıştı.

Santralin işletmecisi EDF'nin benzer olayların önüne geçmek için yüz binlerce euro harcamasına rağmen, denizanası istilasının 12 ay sonra yeniden yaşandığı bildirildi.

Uzmanlar, yaşanan denizanası istilasının iklim değişikliğinin önemli sonuçlarından biri olduğuna dikkat çekiyor. Artan deniz suyu sıcaklıklarının, denizanalarının besin kaynağı olan planktonların çoğalmasını desteklediği ve üreme döngülerini hızlandırdığı belirtiliyor.

Santralin işletmecisi EDF ise tesis çevresine balıkçı tekneleri konuşlandırarak denizanası kütlelerini santralden uzaklaştırmaya çalıştığını açıkladı. Şirket, santralin önümüzdeki günlerde yeniden tam kapasiteyle çalışmasının beklendiğini bildirdi.

Haberde, denizanalarının nükleer santralde üretimi durdurmasının, doğanın insan altyapısını ve bilimsel tesisleri aksattığı tek örnek olmadığına dikkat çekildi.

ABD'nin Connecticut eyaletinde bir rakunun elektrik trafosuna girmesi sonucu binden fazla elektrik kesintisi yaşandığı ve 2 bin 500'den fazla abonenin elektriksiz kaldığı hatırlatıldı.

Benzer bir olay Washington'daki Yerçekimsel Dalga Gözlemevi'nde (LIGO) yaşandı. Buz tutan soğutma borularını gagalayan kuzgunların hassas ölçüm cihazlarında veri bozulmalarına yol açtığı belirtildi. CERN'deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda ise soğutma sistemlerine düşen bir ekmek parçasının elektrik kesintisine neden olduğu aktarıldı.

Uzmanlar, bu tür olayların insan faaliyetlerinin doğal yaşam alanları üzerindeki etkisinin ve doğayla kurulan dengesiz ilişkinin bir yansıması olduğuna dikkat çekiyor.

Hakan Çendik’in 7Deniz’e verdiği bilgiye göre, Yunanistan’ın Gavdos Adası’nın doğusunda olumsuz hava koşulları altında yarı batık vaziyette bulunan bir teknedeki 16’sı çocuk toplam 48 kişi, DONAU EKSPRES II gemisi tarafından gerçekleştirilen kurtarma operasyonuyla güvenli şekilde gemiye alındı.

Olumsuz hava koşullarında 48 kişi kurtarıldı

Zorlu hava ve deniz şartlarına rağmen gerçekleştirilen operasyonda DONAU EKSPRES II Kaptanı ve mürettebatı, teknede bulunan kişilerin tamamını kurtarmayı başardı.

Kurtarılan 48 kişinin 16’sının çocuk olduğunu belirten Çendik, gemiye alınmalarının ardından göçmenlerin temel ihtiyaçlarının da DONAU EKSPRES II mürettebatı tarafından karşılandığını ifade etti. Kurtarılan kişilerin gemide kaldıkları süre boyunca mürettebatın tüm imkânlarını seferber ettiğini aktardı.

Çendik, operasyonu denizcilik sorumluluğu ve insanlık adına önemli bir örnek olarak nitelendirerek, “Olumsuz hava şartlarında gerçekleştirilen bu başarılı operasyonda gösterdikleri cesaret, duyarlılık ve üstün denizcilik sorumluluğu nedeniyle DONAU EKSPRES II Kaptanı ve tüm mürettebatını gönülden tebrik ediyorum” dedi.

Mastership yönetimine teşekkür

Çendik, geminin işletmesini yürüten Mastership yetkilileri ile Celal Akata ve ortaklarına da teşekkür ederek, kurtarma operasyonunda ortaya konulan yaklaşımın Türk denizciliği açısından gurur verici olduğunu vurguladı.

Operasyona destek sağlayan Ankara Arama-Kurtarma Birimi ile ilgili kurum ve kuruluşlara da teşekkür eden Çendik, sözlerini şöyle tamamladı:

“DONAU EKSPRES II Kaptanı ve mürettebatına Allah selamet versin.”

7DENİZ

Veson Nautical denizcilik analisti Jarl Milford tarafından yapılan yeni analiz, Kuzey Amerika’dan LNG ihracatındaki artışın Katar’daki kayıp hacimlerin telafi edilmesine yardımcı olduğunu ortaya koyuyor.

ABD’nin LNG ihracatı yılbaşından bu yana yüzde 22 arttı ve Kanada bu yıl şimdiden 5,5 milyon ton sevkiyat gerçekleştirdi. Bu miktar, 2025 yılının tamamında gerçekleştirdiği toplam sevkiyatın iki katından fazla.

Stoklardan yapılan çekimler, talep kısıtlamaları ve elektrik üretiminde kömür kullanımına geçiş de etkinin hafifletilmesine yardımcı oluyor.

JKM (Japonya-Güney Kore LNG fiyat endeksi) fiyatları çatışmanın başlamasından bu yana iki katına çıktı ancak 2022’deki doğal gaz şoku seviyelerinin hâlâ oldukça altında.

Yılın ikinci yarısına ilişkin görünüm, Orta Doğu’daki kesintinin kış aylarına kadar devam edip etmeyeceğine bağlı.

Jarl, “Çözülmemiş Orta Doğu durumu nedeniyle yılın ikinci yarısına ilişkin görünüm belirsizliğini koruyor. Doğal gaz piyasası şu ana kadar dayanıklılığını kanıtlamış olsa da kesintinin uzaması halinde kışa girerken koşulların sıkılaştığını görebiliriz” değerlendirmesinde bulundu.

7DENİZ

Ukrayna'nın üçüncü bir taraf aracılığıyla teklifi Moskova'ya ilettiği ancak Rusya'dan henüz yanıt alamadığı bildirildi.

Karadeniz'de son aylarda, her iki ülke ordularının sivil gemileri hedef aldığı çok sayıda olay yaşandı. Bu saldırılarda Türkiye bayraklı veya Türk şirketlerince işletilen çok sayıda gemi de vuruldu, yaralanan denizciler oldu.

Her iki ülke saldırılar ile birbirlerinin limanlarına mal taşınmasını önlemeyi, tarım ve petrol ürünü ticaretini aksatarak üstünlük sağlamayı amaçlıyor.

Rusya ve Ukrayna küresel tarım ticaretinde önemli bir yere sahip.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan cumartesi günü yaptığı açıklamada, savaşan taraflara Karadeniz'deki saldırıları durdurmaları yönünde bir teklif ilettiklerini açıklamıştı.

Fidan Karadeniz'deki gelişmelere ilişkin, "İlk önce askeri limanları, askeri gemileri vuruyorlardı; şimdi ticari gemileri vuruyorlar ayrım yapmadan. Maalesef burada Türk gemileri de nasibini alıyor" demiş, devamında şunları kaydetmişti:

"İki tarafa da bu konuda bir moratoryum ilan edilmesiyle ilgili mekanizma kurulması çağrımızı ilettik. Ukraynalıların bu konuda bir talebi de vardı zaten. Biz bunu Rus mevkidaşlarımıza da ilettik."

İngiliz Financial Times (FT) gazetesi de çarşamba günü, Karadeniz'deki saldırıları durdurması yönünde ABD'den Kiev'e talepte bulunulduğunu yazmıştı.

FT'nin haberine göre ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, telefonda görüştüğü Ukrayna lideri Volodimir Zelenskiy'den gemilere yönelik saldırıları durdurmalarını istedi. ABD'nin özellikle petrol tankerlerinin hedef alınmasının enerji fiyatlarına etkisinden rahatsız olduğu belirtiliyor.

Ukrayna son haftalarda Rus enerji ve lojistik altyapısına yönelik uzun menzilli ve yoğun insansız hava aracı saldırıları gerçekleştiriyor.

Kaynak: Reuters, DW Türkçe

Haberde ayrıca USS Abraham Lincoln'deki denizciler ve ailelerinin gemideki temel ihtiyaç malzemelerindeki eksiklik, aylar süren kesintisiz görevler ve kötüleşen ruh sağlığı gibi sorunlara ilişkin şikayetlerde bulunduğu aktarıldı. Bazı denizcilerin ailelerinin ise yakınlarının gemiden denize atlamaya teşebbüs ettiğine ilişkin iddiaları basına taşıdığı belirtildi.

ABD'li senatörden Savunma Bakanı Hegseth'e mektup

Habere göre ABD'li Senatör Richard Blumenthal, geçtiğimiz kasım ayında göreve başlayan USS Abraham Lincoln'ün yaklaşık 200 gün boyunca limana uğramadan görev yaparak bir rekora imza attığını belirtti. Blumenthal'ın dün ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve ABD Donanması Sekreteri Vekili Hung Cao'ya bir mektup göndererek, uçak gemisindeki şartlara ilişkin iddialara dikkat çektiği kaydedildi. Blumenthal mektubunda, "Temel ihtiyaç malzemelerinde eksiklik, su kirliliği, tesisat sorunları, kötüleşen ruh sağlığı, güverte güvenliğine ilişkin endişeler ve gemiye gönderilen kargoların aylar boyunca kaybolmasına neden olan posta sistemindeki aksaklıklara ilişkin yaygın şikayetler bulunuyor" ifadelerini kullandı.

Hegseth ise gemideki şartlara ilişkin iddiaların "tamamen yanlış yansıtıldığını" söyledi. ABD Savunma Bakanı, Panama ziyareti sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada, "Her geminin, her mürettebatın ve her kaptanın, her an sağlayabileceğimiz tüm imkanlara sahip olduğundan emin oluyoruz. Bazı görevler diğerlerinden daha uzun sürüyor. Bu denizcilere herkesten daha fazla saygı ve minnet duyuyorum. Açık denizlerde zorlu şartlarda ve daha az liman ziyaretiyle yaptıkları iş gerçekten inanılmaz" dedi.

Öte yandan, denizcilerin ailelerinin bu ayın başlarında ABD'nin California eyaletindeki San Diego kentinde düzenlenen bir toplantıda Donanma Sekreteri Vekili Hung Cao'ya gemideki şartlarla ilgili şikayetlerini ilettiği aktarıldı.

Güvenlik kaynakları, USS George Washington ve beraberindeki taarruz grubunun Güneydoğu Asya'daki Malakka Boğazı yakınlarında bulunduğunu bildirdi.

USS Abraham Lincoln'ün yanı sıra USS George H.W. Bush uçak gemisinin de İran çatışması kapsamında bölgede konuşlandırıldığı biliniyor.

Petrol piyasasında savaşın ilk şoku artık yerini daha zor bir soruya bırakıyor: Dünya ne kadar süre stoklardan yaşamaya devam edebilir? Temmuz verileri, hem küresel rezervlerin hem de kritik yakıt stoklarının hızla inceldiğini gösteriyor.

Savaşın faturası 2,6 milyar varile ulaştı

Küresel petrol piyasasındaki kesintinin büyüklüğünü ortaya koyan en çarpıcı hesaplardan biri Saudi Aramco’dan geldi. Şirket yönetimine göre savaşın başlangıcından bu yana dünya piyasasının kaybettiği petrol miktarı yaklaşık 2,6 milyar varile ulaştı.

Bu miktar, savaş öncesindeki günlük 103 milyon varillik küresel tüketim esas alındığında yaklaşık 25 günlük dünya petrol talebine karşılık geliyor. Ancak kaybolan arzın tamamının güncel tüketim açığına dönüşmediği, yüksek fiyatlar ve ekonomik yavaşlama nedeniyle talebin de gerilediği belirtiliyor.

Piyasadaki mevcut açığın günlük yaklaşık 5 milyon varil olduğu tahmin ediliyor. Asıl kritik hesap da bu noktada başlıyor.

Petrol stoklarında 180 günlük hesap

Uluslararası Enerji Ajansı üyesi ülkelerin devlet ve ticari stokları birlikte değerlendirildiğinde yaklaşık 1,5 milyar varillik bir tampon bulunuyor. Günlük 5 milyon varillik açık değişmezse bu miktar kağıt üzerinde yaklaşık 300 günlük ihtiyacı karşılayabilir.

Ancak bu petrolün tamamı hükümetlerin istediği anda piyasaya sürebileceği bir rezerv değil. Rafinerilerin ve şirketlerin operasyonlarını sürdürebilmek için tuttuğu ticari stoklar da bu toplamın içinde yer alıyor.

Devletlerin doğrudan kontrolündeki ve acil durumda kullanılabilecek petrol rezervleri ise yaklaşık 900 milyon varile kadar gerilemiş durumda. Günlük 5 milyon varillik arz açığının tamamen bu kaynaktan kapatılması halinde teorik süre yalnızca 180 güne düşüyor.

Bu hesap savaşın altı ay sonra mutlaka petrol kıtlığı yaratacağı anlamına gelmiyor. Arzın toparlanması, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin artması, talebin daha fazla gerilemesi veya üretimin başka bölgelerde yükselmesi bu süreyi değiştirebilir.

ABD’nin petrol kasası 1983 seviyesinde

Rezervlerdeki aşınmanın en dikkat çekici örneklerinden biri ABD’de görülüyor. ABD Stratejik Petrol Rezervi 7 Ağustos itibarıyla yaklaşık 298,7 milyon varile gerileyerek Ocak 1983’ten bu yana görülen en düşük seviyeye indi.

Sorun yalnız rezervin miktarı da değil. ABD Sayıştayı’nın değerlendirmeleri, stratejik rezerv altyapısında yaşlanma, bakım eksiklikleri ve bazı depolama sahalarındaki operasyonel kısıtların petrolün tamamının aynı hızla piyasaya ulaştırılmasını zorlaştırabileceğine işaret ediyor.

2025 sonu itibarıyla rezervdeki ham petrolün dörtte birinden fazlasının inşaat ve yeraltı depolama kaynaklı nedenlerle çekime hazır olmadığı tespit edilmişti. Depolama kuyuları, boru hatları ve petrolün teslim edilebilirliğiyle ilgili sorunlar da yüksek miktarlı yeni bir rezerv kullanımında kapasiteyi sınırlayabilecek unsurlar arasında bulunuyor.

Bu nedenle tanklarda veya yeraltı tuz mağaralarında bulunan petrol miktarı ile kriz anında piyasaya gerçekten ulaştırılabilecek miktar arasında önemli bir fark oluşabiliyor.

Asıl sıkışma dizel ve jet yakıtında

Petrol piyasasının karşı karşıya olduğu risk yalnız ham petrol stoklarından ibaret değil. Küresel dizel ve jet yakıtı stoklarının beş yıllık aralığın alt sınırına kadar gerilemesi, rafineri tarafındaki sorunu daha kritik hale getiriyor.

Orta Doğu’daki rafinerilerin savaş nedeniyle zarar görmesi ve Rusya’daki rafineri tesislerine yönelik saldırılar, özellikle orta distilat ürünlerinde arzı sınırlıyor. IEA verilerine göre Rusya, Orta Doğu ve Asya’dan yapılan deniz yoluyla dizel ihracatı geçen yıla göre günlük yaklaşık 1,3 milyon varil azalırken jet yakıtı ihracatındaki kayıp da günlük 670 bin varil civarında bulunuyor.

Bu tablo ham petrol bulunsa bile gerekli yakıtın doğru yerde ve doğru zamanda bulunamayabileceği anlamına geliyor. Özellikle taşımacılık, havacılık ve sanayi için kritik olan dizel ve jet yakıtındaki sıkışıklık, enerji krizinin doğrudan ekonomik maliyetini artırabilecek bir başlık olarak öne çıkıyor.

Türkiye açısından da riskin önemli bölümü burada bulunuyor. Petrol ve ürün fiyatlarında kalıcı bir yükseliş, akaryakıt, havayolu, lojistik ve üretim maliyetleri üzerinden enflasyon ve dış ticaret dengesi üzerinde yeni baskı oluşturabilir.

Çin’in elindeki tampon daha büyük

Batılı ülkelerin stratejik rezervleri hızla azalırken Çin çok daha farklı bir konumda bulunuyor. Pekin yönetimi petrol stoklarının büyüklüğünü resmi olarak açıklamadığı için tahminler kurumlar arasında önemli ölçüde değişiyor.

Sektör hesaplamaları Çin’in yaklaşık 1 milyar ile 1,7 milyar varil arasında ham petrol stoku tutabileceğine işaret ediyor. Üst tahmin doğruysa Çin, savaş öncesinde Hürmüz Boğazı üzerinden yaptığı yaklaşık günlük 5,5 milyon varillik petrol ithalatını stoklarıyla neredeyse bir yıl karşılayabilecek büyüklükte bir tampon taşıyor.

Bu nedenle savaşın uzaması yalnız enerji fiyatlarında değil, ülkelerin kriz karşısındaki dayanıklılığında da büyük fark yaratabilir. Büyük rezerv sahibi ülkeler zaman kazanırken stoku sınırlı ve ithalata bağımlı ekonomiler fiyat ve arz şoklarına daha açık hale geliyor.

Gözler yeniden Hürmüz’de

IEA’nın Ağustos raporu, temmuz sonunda gözlenen küresel petrol stoklarının 7,9 milyar varilin altına gerilediğini gösteriyor. Savaşın başlangıcından temmuz sonuna kadar toplam stok kaybı 410 milyon varile ulaştı.

Bu toplamın içinde ticari stoklar, ham petrol, ürün stokları ve denizde taşınmakta olan petrol de bulunduğu için rakamın tamamı gerçek bir acil durum rezervi olarak kullanılamıyor. Petrol piyasasının güvenlik yastığının büyüklüğü bu nedenle yalnız depolarda kaç varil olduğuyla değil, o petrolün ne kadar hızlı erişilebilir olduğuyla belirleniyor.

Önümüzdeki dönemde en kritik değişken yeniden Hürmüz Boğazı olacak. Sevkiyatların normalleşmesi petrol stokları üzerindeki baskıyı azaltabilirken savaşın ve taşımacılık kesintilerinin uzaması, dünyanın yıllardır biriktirdiği acil durum tamponunu daha da küçültebilir.

Bugünkü tablo henüz “petrol bitiyor” anlamına gelmiyor. Ancak savaşın uzaması halinde piyasanın elindeki zaman artık yıllarla değil, giderek aylarla hesaplanmaya başlıyor.

Kaynak: Dünya

Planlanan modern tesis bünyesinde; 33 bin 375 metrekare geri saha, 4 bin 950 metrekare bakım alanı, 202 adet küçük yat kapasitesi, 30 metrelik 7 adet mega yat kapasitesi ile 2 adet 200 metre ve 1 adet 300 metre uzunluğunda yolcu gemisi ağırlayabilecek Kruvaziyer Limanı yer alacak.

Sinop Valisi Mustafa Özarslan, kentin turizm ve denizcilik altyapısına büyük katkı sağlayacak dev yatırım projesine ilişkin yürütülen son çalışmalar hakkında bilgilendirmede bulundu. Proje kapsamında 7 Ağustos 2026 tarihinde başlatılan sondaj çalışmalarının sahada aralıksız sürdüğünü belirten Vali Özarslan, altyapı adımlarının kararlılıkla atıldığını vurguladı.

Süreç dahilinde önemli aşamaların geride bırakıldığını kaydeden Vali Özarslan, hâlihazır harita ve su altı araştırmalarının tamamlandığını, taslak vaziyet planı, sondaj yerleşim planı ile sayısal hidrolik model deneyinin onaylandığını belirtti.

Trans-Pasifik hattında Şanghay-New York navlunu yüzde 10 artışla 8 bin 706 dolara, Şanghay-Los Angeles hattı ise yüzde 6 yükselişle 6 bin 244 dolara ulaştı. Taşıyıcıların sefer iptalleriyle kapasiteyi sınırlamaya devam etmesi, navlunların yüksek kalmasında etkili oldu.

Buna karşılık Asya-Avrupa hattında navlunlar geriledi. Şanghay-Cenova hattında fiyatlar yüzde 8 düşerek 5 bin 80 dolara, Şanghay-Rotterdam hattında ise yüzde 5 azalarak 4 bin 425 dolara indi. Asya-Akdeniz hattında yeni navlunların 6 bin 700-7 bin 100 dolar seviyesinde açıklanmasına rağmen, zayıflayan talep bu seviyelerin sürdürülebilirliği konusunda soru işareti oluşturuyor.

Küresel konteyner taşımacılığında Süveyş Kanalı ve Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik sorunları, Panama Kanalı'ndaki kısıtlamalar, Asya limanlarındaki yoğunluk ve Ren Nehri'ndeki düşük su seviyeleri nedeniyle tedarik zinciri baskısı devam ediyor.

Orta Doğu'daki uzun süreli aksaklıkların uzun vadeli navlun sözleşmelerine de yansıdığı görülürken, Uzak Doğu'dan ABD ve Avrupa'ya yönelik kontrat fiyatlarında son aylarda belirgin artışlar yaşandı. Ancak spot piyasadaki yükselişin uzun vadeli sözleşmelere kıyasla çok daha güçlü olması, taşıyıcılarla yük sahipleri arasındaki fiyat farkını artırıyor.

Bu ortamda taşıyıcıların kapasiteyi sıkı tutmaya devam etmesi beklenirken, yük sahiplerinin yüksek fiyatlı uzun vadeli sözleşmeler yerine daha kısa süreli anlaşmalara yönelerek navlunlardaki olası düşüşlerden yararlanmayı tercih edebileceği değerlendiriliyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki toplam geçişler haftalık bazda yüzde 18 azalırken, çıkış yönündeki seferler yüzde 30, giriş yönündeki trafik ise yüzde 6 geriledi. Bab el-Mandeb’de ise gemi geçişleri 269’a düşerek önceki haftadaki 273 seviyesinin altına indi.

Süveyş Kanalı’nda da geçiş sayısı 275’ten 263’e geriledi ancak bu seviyenin normal aralıkta kaldığı belirtiliyor. Buna karşılık, tanker operatörlerinin mevcut koşullara uyum sağlamasıyla kanaldan geçen çok büyük ham petrol tankerlerinin sayısında artış görüldü.

Körfez bölgesinde tankerlerin bekletilmesi, yeniden hareket ettirilmesi ve gemiden gemiye petrol transferleri yapılması gibi alternatif operasyonlar devam ediyor. Umman Körfezi'nde de benzer transferlerin gerçekleştirildiği belirtiliyor.

ABD ve İran arasındaki müzakerelere ilişkin değişken açıklamalar ise denizcilik sektöründeki belirsizliği artırıyor. Gemi sahipleri, İran üzerinden güvenli geçiş sağlamanın yaratabileceği yaptırım riskleri ile daha güneydeki rotaları kullanmanın getireceği saldırı ve güvenlik riskleri arasında tercih yapmak zorunda kalıyor.

Bölgede güvenlik risklerinin devam etmesi nedeniyle Hürmüz, Bab el-Mandeb ve Süveyş güzergahlarında gemi trafiğinin önümüzdeki dönemde de yakından takip edilmesi bekleniyor.

7Deniz ailesi olarak merhum Ayhan Aslan’a Allah’tan rahmet; başta Mustafa Aslan olmak üzere Aslan ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı ve sabır diliyoruz.

7DENİZ

Bu değişimin en dikkat çekici örneklerinden biri 28 yaşındaki Caruzo tankeri oldu.

İngiltere ve Avrupa Birliği’nin yaptırım listesinde bulunan gemi, 11 Ağustos Salı günü Karadeniz’den çıkarak İstanbul Boğazı’ndan geçti. Ancak tankerin görüntüsü sıradan bir petrol gemisinden oldukça farklıydı.

Geminin köprüüstünün bir bölümü kalın ağlarla çevrilirken üst kısmında metal kafes benzeri yapılar bulunuyordu. Tankerin yan taraflarına ise çok sayıda su tankının asıldığı görüldü.

İstanbul merkezli denizcilik analisti Yörük Işık, geminin görüntüsünü “Mad Max” filmlerini hatırlatan bir manzaraya benzetti.

Caruzo tek örnek de değil. Yaptırım altındaki Rizvel tankerinin de benzer ağlarla kaplanmış şekilde İstanbul’un güneyinde Marmara Denizi’nde seyrettiği görüntülendi.

Karada başlayan yöntem denize indi

Ağ ve metal kafeslerle koruma yöntemi aslında Ukrayna savaşında yeni değil.

Rusya ve Ukrayna orduları, özellikle küçük drone saldırılarına karşı tankların ve diğer zırhlı araçların üzerine uzun süredir metal kafesler, ağlar ve çeşitli ek bariyerler yerleştiriyor.

Amaç, patlayıcı taşıyan drone veya mühimmatın doğrudan aracın gövdesine ulaşmasını engellemek ve patlamanın hedefe belli bir mesafede gerçekleşmesini sağlamak.

Şimdi benzer yöntemlerin petrol tankerlerine taşındığı görülüyor.

Caruzo’da geminin kritik üst yapısının ağlarla kapatılması hava dronlarına karşı bir savunma katmanı oluşturmayı hedeflerken, bordalara yerleştirilen su dolu tankların olası patlamanın etkisini azaltması amaçlanıyor.

Denizcilik uzmanları bunun profesyonel bir savunma sisteminden çok, hızla büyüyen tehdide karşı geliştirilen doğaçlama bir çözüm olduğuna dikkat çekiyor.

Karadeniz’de tanker riski büyüyor

Rus tankerlerinin görünümünü değiştiren asıl neden ise Karadeniz ve Azak Denizi’nde son haftalarda yoğunlaşan saldırılar.

Ukrayna, Rusya’nın enerji gelirlerini ve petrol taşımacılığını hedefleyen operasyonlarında insansız hava araçlarının yanı sıra deniz dronlarını da giderek daha fazla kullanıyor.

Özellikle Rus limanları ile Rus petrolü taşıyan veya Rusya bağlantılı olduğu değerlendirilen gemiler üzerindeki baskı son iki ayda belirgin biçimde arttı.

Karadeniz’deki bu yeni risk yalnızca Rusya’yı ilgilendirmiyor. Bölge aynı zamanda Ukrayna tahılı, Kazakistan petrolü ve uluslararası ticaret açısından kritik deniz yollarından biri.

Saldırıların artmasıyla bazı armatörlerin bölgedeki seferlere daha temkinli yaklaşmaya başladığı, navlun ve sigorta maliyetlerinde de yukarı yönlü baskı oluştuğu belirtiliyor.

Bu nedenle tankerlerin üzerine yerleştirilen kafesler, yalnızca savaş teknolojilerindeki değişimi değil, Karadeniz’de ticari taşımacılığın karşı karşıya kaldığı yeni maliyet ve güvenlik sorunlarını da gösteriyor.

Novorossiysk de ağlarla çevriliyor

Savunma önlemleri yalnızca gemilerle sınırlı değil.

Rusya’nın Karadeniz’deki en önemli petrol ihracat merkezlerinden Novorossiysk’te liman ve askeri altyapının çevresinde de benzer önlemler görülüyor.

Uydu görüntülerinde limanın bazı bölümlerinde büyük ağ sistemleri, yüzer bariyerler ve denizden gelecek insansız araçların girişini zorlaştırmayı amaçlayan engeller bulunuyor.

Novorossiysk’in önemi enerji piyasası açısından da büyük. Liman yalnızca Rus petrolünün değil, Kazakistan petrolünün dünya piyasalarına taşındığı kritik merkezlerden biri konumunda.

Bu nedenle bölgede yaşanan her güvenlik sorunu tanker trafiğinin ötesinde petrol arzı, navlun fiyatları ve sigorta maliyetleri üzerinden daha geniş bir ekonomik etki yaratma potansiyeli taşıyor.

İstanbul Boğazı yeni görüntülere sahne olabilir

Caruzo ve Rizvel’de görülen önlemlerin kalıcı bir standart haline gelip gelmeyeceği henüz belli değil.

Ancak drone saldırılarının devam etmesi durumunda Karadeniz’den çıkan başka tankerlerde de benzer koruma sistemlerinin görülmesi mümkün.

Bu durum İstanbul Boğazı açısından da dikkat çekici bir gelişmeye işaret ediyor. Karadeniz ile Akdeniz arasındaki temel geçiş noktası olan Boğaz, Rusya ve bölge ülkelerinin enerji ihracatında kritik konumunu koruyor.

Savaşın ilk yıllarında “gölge filo” tartışmaları, yaptırımlar ve eski tankerlerin güvenliği öne çıkarken şimdi denkleme doğrudan drone tehdidi de eklenmiş durumda.

Caruzo’nun kafesler, ağlar ve su tanklarıyla İstanbul’dan geçişi bu değişimin şimdiye kadarki en görünür örneklerinden biri oldu.

Karada tankların üzerinde başlayan “kafes zırhı” dönemi, artık dünyanın en önemli deniz geçişlerinden birinde petrol tankerlerinin üzerinde görülüyor.

Kaynak: Dünya

Esso rafinerisinde meydana geldiği ifade edilen patlamada 1 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda kişi de yaralandı. Olay yerine altı ambulans, bir travma helikopteri ve itfaiye ekiplerinin sevk edilirken, yaralılar tedavi için hastaneye kaldırıldı.

Olaya ilişkin geniş çaplı soruşturma başlatıldı.

Yerel medya, 3 Ağustos'ta Malezya'nın Port Klang limanından yola çıkan 147 metrelik geminin, manevra sırasında dümeninin sıkıştığını belirtti.

Olayda yaralanan olmadı. Paylaşılan videolarda, konteyner yüklü geminin nehir kıyısına doğru ilerlediği ve ardından sete çarptığı görüldü.

Haberde, Vance'in Ukrayna hükümetine Karadeniz'de Rusya'ya ait olmayan gemileri ve Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (HBK) altyapısını hedef almaktan vazgeçmesi ve saldırıları durdurması gerektiği konusunda uyardığı aktarıldı. Ukrayna'nın ise Rusya'ya ait almayan, Ukrayna yaptırım listesinde yer almayan ve Rus petrolü taşımayan tankerler ile HBK altyapısına saldırı düzenlemeyeceğini taahhüt ettiği ifade edilen haberde, ABD'nin HBK'yı Rus enerjisine alternatif oluşturan kritik bir koridor olarak gördüğü belirtildi.

ABD'nin söz konusu talebi iki temel kaygı sonucu yaptığı aktarılan haberde, bu kaygıların küresel enerji piyasalarının istikrarsızlaşması ve TengizChevroil gibi ABD şirketlerinin faaliyetlerinin sekteye uğraması olduğu ifade edildi.

Kazakistan tankeri 30 Temmuz'da saldırıya uğramıştı

Kazakistan tankerleri, Kazakistan petrolünü Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (HBK) güzergahı üzerinden Rusya'nın Novorossiysk Limanı'na taşıyor. TengizChevroil'e ait Marshall Adaları bayraklı "Niffos Sifnos" tankeri ise 30 Temmuz'da Novorossiysk'teki HBK Terminali'nde saldırıya uğramıştı. HBK tarafından "terör eylemi" olarak nitelendirilen saldırıda tanker hasar görmüştü. Saldırının ardından Kazakistan Enerji Bakanlığı, petrol ihracatı için Azerbaycan üzerinden alternatif güzergahların araştırıldığını kamuoyuna duyurmuştu.

Financial Times ayrıca, Ukrayna'nın 31 Temmuz'dan bu yana söz konusu terminale yakın bölgede herhangi bir tanker saldırısı düzenlemediğini aktardı.

The Story of a new build classic boat SUADIYE Build by MCE Yachts Designed by Taka Yacht Design.