Gerçekleştirilen ziyarette, Filyos Limanı’nın Türkiye Petrolleri’nin Karadeniz’deki petrol ve doğal gaz faaliyetlerine yönelik stratejik lojistik üssü olmasının yanı sıra, bölgenin sanayi ve dış ticaret potansiyeline hizmet edecek önemli bir ticari liman haline getirilmesine yönelik çalışmalar ele alındı.

Görüşmelerde özellikle başta KARDEMİR olmak üzere Karabük, Zonguldak, Bartın ve çevre illerde faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarının hammadde tedariki ile ithalat ve ihracat yüklerinin Filyos Limanı üzerinden gerçekleştirilmesine yönelik iş birliği imkanları değerlendirildi.

Lojistik maliyetlerin azaltılması ve bölgesel rekabet gücünün artırılması açısından Filyos Limanı’nın bölge sanayisi için daha etkin kullanılmasının sağlayacağı katkılar üzerinde duruldu.

Filyos, enerji üssünden bölgesel ticaret merkezine

Ziyaret kapsamında gerçekleştirilen görüşmelerde, KARDEMİR ile Filyos Limanı arasında geliştirilebilecek iş birliklerinin yanı sıra bölge sanayisinin lojistik ihtiyaçları, limanın ticari faaliyet kapasitesinin artırılması ve Filyos’un bölgesel bir lojistik merkez haline getirilmesine yönelik fırsatlar değerlendirildi.

Türkiye Petrolleri; modern ve teknolojik altyapıya sahip, demiryolu ve karayolu bağlantılarıyla güçlü bir lojistik ağın merkezinde bulunan, yeşil dönüşüm politikalarıyla uyumlu ve dünya standartlarında hizmet sunan bir liman işletmeciliği ortaya koymayı hedefliyor.

Bu kapsamda KARDEMİR ile geliştirilecek iş birliklerinin, Filyos Limanı’nın bölgenin ana lojistik ve ticaret merkezlerinden biri haline gelmesine ve Karabük başta olmak üzere bölge sanayisinin rekabet gücünün artırılmasına önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Mart ayından itibaren su yolunun neredeyse tamamen kapanmasına ve haziran ayında yalnızca kısmi ve istikrarsız bir şekilde yeniden açılmasına neden olan Hürmüz Boğazı’ndaki yenilenen kesintinin etkisiyle, Dubai’deki Cebel Ali Limanı’nda elleçlenen konteyner hacmi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 90’dan fazla düşerek yalnızca 374 bin TEU’ya geriledi.

Alphaliner'ın verilerine göre, ilk çeyrekteki yüzde 23’lük düşüşle birlikte Dubai’nin önde gelen limanı, yılın ilk 6 ayında toplam 3,14 milyon TEU elleçledi. Bu rakam, bir önceki yılın aynı döneminde kaydedilen 7,77 milyon TEU’nun yarısından daha az. Bunun sonucunda liman, ilk 30 liman listesinden çıkarak 10’uncu sıradan 32’nci sıraya geriledi.

Abu Dabi’deki Khalifa Limanı da önemli bir daralma yaşadı. Liman işletmecisi AD Ports resmi rakamları açıklamadı ancak grubun genel sonuçlarına dayanılarak hacimlerin en az yüzde 50 düştüğü tahmin ediliyor. Bu düşüş, Khalifa Limanı’nı daha önce 32’nci sırada bulunduğu ilk 50 listesinin de dışına itti.

Bu durum, limanın yıllık bazda yüzde 21,4 büyüme kaydettiği ve ilk 30’da yer almak için Lianyungang ile rekabet ettiği 2025 yılıyla tezat oluşturuyor.

7DENİZ

Söz konusu gemilerin 12 bin 712’sini Türk bayraklı, 22 bin 71’ini ise yabancı bayraklı gemiler oluşturdu. Geçen yılın aynı döneminde 35 bin 808 geminin uğradığı Türk limanlarında, bu yıl toplam gemi sayısında düşüş kaydedildi.

Liman başkanlıkları bazında en yoğun merkez Kocaeli oldu. Kocaeli Liman Başkanlığına 7 ayda 4 bin 963 gemi uğrarken, bunu 3 bin 479 gemiyle Aliağa, 2 bin 335 gemiyle İskenderun, 2 bin 333 gemiyle Ambarlı ve 2 bin 138 gemiyle Mersin izledi.

Öte yandan Ro-Ro hatlarında da hareketlilik devam etti. Yılın ilk 7 ayında yurt dışı bağlantılı hatlarda deniz yoluyla toplam 1 milyon 487 bin 171 araç taşındı. Bu araçların 773 bin 231’i giden, 713 bin 940’ı ise gelen araçlardan oluştu.

Liman tarafında terminal işletmecilerinin yaygın olarak dile getirdiği bir konu, megamax gemilerinin liman uğraklarında taşıdığı yük miktarlarının son yıllarda önemli ölçüde artması nedeniyle tesisleri üzerindeki baskının daha da artması.

Kesin uğrak yük miktarlarına ilişkin bilgiler, ticari açıdan hassas kabul edildiği için kamuya açık değil. Bununla birlikte, bir servisin nominal kapasitesinin, ilgili döngüdeki tahliye limanlarının sayısına bölünmesiyle olası uğrak yük miktarları hakkında fikir edinilebilir.

Alphaliner’ın verilerine göre, Uzak Doğu-Kuzey Avrupa batı yönlü ticaret hattında her bir servisin ortalama gemi kapasitesi, Avrupa’daki batı yönlü uğrak sayısına bölündü. Fas’taki Tanger Med Limanı ise Uzak Doğu’dan gelen gemiler için ilk tahliye limanı olabileceğinden, araştırma kapsamında istisnai olarak “Avrupa” olarak değerlendirildi.

Farklı servisler arasındaki potansiyel uğrak yük miktarları arasında büyük farklılıklar bulunuyor. MSC’nin 15.000 TEU kapasiteli gemilerle hizmet veren ‘Swan’ servisi, Avrupa’da ortalama altı tahliye limanına uğruyor. Bu da liman başına teorik olarak 2.500 TEU’luk bir hacme karşılık geliyor.

Diğer yandan ise ortalama 23.490 TEU kapasiteli gemilerle hizmet veren Evergreen’in ‘CEM’ servisi bulunuyor. Bu servis batı yönünde yalnızca üç limana uğradığından, liman başına 7.830 TEU’luk bir hacim ortaya çıkıyor.

Premier Alliance’ın HMM tarafından işletilen ve ortalama 22.200 TEU kapasiteli gemiler kullanan “FE3” servisi ise üç limanda tahliye gerçekleştiriyor. Bu da liman başına teorik olarak 7.400 TEU’luk bir uğrak hacmi anlamına geliyor.

Maersk ve Hapag-Lloyd’un Gemini Cooperation’ı, Şubat 2025’te ana hat servislerinde çok sınırlı sayıda uğrak içeren hub and spoke modelini başlattığında, bu yaklaşım bir yenilik olarak değerlendirilmişti.

Bu arada Danimarkalı ve Alman taşıyıcılar, Uzak Doğu-Kuzey Avrupa servislerine Göteborg, Aarhus ve Antwerp’te ek uğraklar ekledi.

7DENİZ

Bakan Uraloğlu, tehlikeli yük taşımacılığının emniyetli, hızlı ve çevreye olumsuz etkileri en aza indirecek şekilde gerçekleştirilmesinin temel önceliklerinden olduğunu kaydetti.

"Yükleme kaynaklı kazaların en aza indirilmesine için çalışmalarımızda son aşamaya geldik"

Avrupa Deniz Emniyeti Ajansı (EMSA) ile katı dökme yüklerin yükleme emniyetinin sağlanmasına yönelik bir proje gerçekleştirildiğini belirten Uraloğlu, yükleme emniyetine ilişkin mevzuat çalışmalarının da devam ettiğini bildirdi. Uraloğlu, "Gemilerde yükleme kaynaklı kazaların en aza indirilmesine yönelik kapsamlı çalışmalarımızda son aşamaya geldik" ifadelerini kullandı.

Dolu konteynerlerin ağırlığı yükleme öncesinde doğrulanıyor

Uraloğlu, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) kuralları doğrultusunda gemilere yüklenecek dolu konteynerlerin brüt ağırlıklarının yükleten tarafından tespit edilerek doğrulanmasının zorunlu olduğunu hatırlattı. Uraloğlu, yanlış ağırlık beyanlarının ve hatalı yüklemenin gemi stabilitesini olumsuz etkileyerek ciddi deniz kazalarına ve çevre zararlarına yol açabileceğini hatırlatarak, "Doğrulanmış brüt ağırlık sistemiyle konteynerlerin beyan edilen ağırlıklarını doğruluyoruz. Böylece gemilerin emniyetli yüklenmesini ve stabilitesinin korunmasını sağlıyoruz" dedi.

"Aktif 385 tartı aleti operatörümüz bulunuyor"

Bakan Uraloğlu, Bakanlık tarafından Dolu Konteyner Brüt Ağırlık Tespiti Yetki Belgesi düzenlenen tartı aleti operatörlerinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca sertifikalandırılmış ve doğruluğu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından teyit edilmiş tartı aletlerini kullandığını aktardı. DBA Bilgi Sistemi üzerinden düzenlenen belge sayısının 2 milyon 433 bin 870'e yükseldiğine değinen Uraloğlu, "Bu kapsamda yetki belgesi düzenlenmiş aktif 385 tartı aleti operatörümüz bulunuyor. Bunların 32'si kıyı tesislerimizde faaliyet gösteriyor. 2025 yılı sonu itibarıyla DBA Bilgi Sistemi üzerinden düzenlenen belge sayısı 2 milyon 433 bin 870'e ulaştı" dedi.

DBA belgeleri dijital olarak sorgulanabiliyor

Kıyı tesislerinin düzenlenen DBA belgelerini barkod veya karekod aracılığıyla ya da DBA Bilgi Sistemi üzerinden sorgulayabildiğini ifade eden Uraloğlu, söz konusu sistemin işlemlerin güvenilir ve hızlı biçimde yürütülmesine katkı sağladığını kaydetti.

"2025 yılında limanlarımızda toplam 553,3 milyon ton yük elleçledik"

Türkiye'nin Avrupa'da en fazla yük elleçleyen ikinci ülke olduğuna işaret eden Uraloğlu, "2025 yılında limanlarımızda toplam 553,3 milyon ton yük elleçledik. Toplam elleçlenen yükün yüzde 41.9'u olan 231 milyon 991 bin 223 milyon tonunu tehlikeli yükler oluşturdu. Limanlarımızda gerekli şartlar sağlanmadan ve yeterli emniyet tedbirleri alınmadan tehlikeli yük elleçlenmesine müsaade etmiyoruz. Düzenli denetimlerimizle can, mal ve çevre emniyetini koruyor, deniz ticaretimizin güvenli ve kesintisiz şekilde sürdürülmesini sağlıyoruz" ifadelerini kullandı.

Planlanan modern tesis bünyesinde; 33 bin 375 metrekare geri saha, 4 bin 950 metrekare bakım alanı, 202 adet küçük yat kapasitesi, 30 metrelik 7 adet mega yat kapasitesi ile 2 adet 200 metre ve 1 adet 300 metre uzunluğunda yolcu gemisi ağırlayabilecek Kruvaziyer Limanı yer alacak.

Sinop Valisi Mustafa Özarslan, kentin turizm ve denizcilik altyapısına büyük katkı sağlayacak dev yatırım projesine ilişkin yürütülen son çalışmalar hakkında bilgilendirmede bulundu. Proje kapsamında 7 Ağustos 2026 tarihinde başlatılan sondaj çalışmalarının sahada aralıksız sürdüğünü belirten Vali Özarslan, altyapı adımlarının kararlılıkla atıldığını vurguladı.

Süreç dahilinde önemli aşamaların geride bırakıldığını kaydeden Vali Özarslan, hâlihazır harita ve su altı araştırmalarının tamamlandığını, taslak vaziyet planı, sondaj yerleşim planı ile sayısal hidrolik model deneyinin onaylandığını belirtti.

İhracat yükü de geçen ay yüzde 2,5 geriledi. İthalatta­ki belirgin yavaşlamada sanayi­deki üretim kaybı etkili olurken, özellikle sanayi üretiminde kul­lanılan hammadde ve ara malı niteliğindeki yüklerdeki gerile­me dikkat çekti.

Temmuz ayında limanlarda el­leçlenen toplam yük geçen yı­lın aynı dönemine göre yüzde 1,3 düşerek 47 milyon tona gerile­di. İlk yarıda yatay seyreden it­halat yükü ise temmuz ayında yıllık bazda yüzde 10,5 azalarak 26,7 milyon ton olarak gerçek­leşti.

Limanlarda elleçlenen top­lam ihracat yükü de geçen ay 2025’in aynı ayına göre yüzde 2,5 geriledi. Ocak-Temmuz 2026 döneminde ise limanlarda işlem gören toplam yük hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 artarak 326 milyon tona ulaş­tı. Dünya'dan Aysel Çelik'in haberine göre, sanayideki gelişmelerin li­manlar için önemine vurgu yapan Liman İşletmeci­leri Derneği (TÜRK­LİM) Başkanı Hamdi Erçelik, “İlk 7 ayda liman­larda elleçlenen toplam yükün geçen yılın aynı dönemine gö­re yüzde 1,1 artması sevindirici. Ancak bu büyümenin kalıcı hale gelmesi ve yıl sonu sonuçlarına güçlü şekilde yansımasının ka­botaj ve transit yüklerdeki artı­şın dış ticaret yükleriyle destek­lenmesine bağlı” dedi.

Erçelik, “İlk 7 ayda ihracatın yüzde 6 ge­rilemesi, ithalatın ise yatay sey­retmesi düşündürücü. Sanayi­ciyi destekleyecek ekonomik ve ticari adımlar kritik önem ta­şıyor. Bu adımlar hem ihracatta hem de ihracatın hammaddesi niteliğindeki ithal ürünlerde hacim yaratacak" dedi.

Katı mineral yakıtlar yüzde 14,5 geriledi

Yük gruplarındaki değişim de sanayi tarafındaki zayıf­lamaya ilişkin önemli ipuç­ları veriyor. İlk yedi ayda en fazla elleçlenen grup, 98,33 milyon tonla makineler, taşı­ma teçhizatı, aksam ve çeşitli parçaları ile konteynerler ol­du. Bu grupta yüzde 1,7 artış kaydedildi.

Petrol ve ürünle­ri ise yüzde 1,9 artışla 94,20 milyon tona ulaştı. Buna kar­şın katı mineral yakıtlar yüz­de 14,5 gerileyerek 27,40 mil­yon tondan 23,43 milyon to­na düştü. Böylece bu grupta yaklaşık 3,97 milyon tonluk kayıp yaşandı. Metal ürün­lerinde yüzde 4,3 düşüşle 998,7 bin ton, kimyasallarda yüzde 3,3 düşüşle 314,3 bin ton kayıp gerçekleşti.

Liman başkanlıkları bazın­da da sanayi ağırlıklı bölge­lerdeki zayıflama öne çıktı. İlk yedi ayda Aliağa Liman Başkanlığı 50,46 milyon ton yük elleçleyerek ilk sırada yer aldı ancak yıllık yüzde 3,8 geriledi. Aliağa’da yaklaşık 2 milyon tonluk kayıp oluştu. Kocaeli ise 49,31 milyon ton yük elleçledi ve yüzde 1,2 ge­riledi. İskenderun 42,36 mil­yon tonla üçüncü sırada yer alırken değişim gösterme­di. Ceyhan yüzde 8,9 artışla 31,58 milyon tona yükseldi. Tekirdağ yüzde 5,1 düşüşle 27,44 milyon tona geriledi.

Değerde artış, tonajda düşüş var

TÜRKLİM Danışmanı Prof. Dr. Soner Esmer, Aliağa ve Kocaeli gibi ağır sanayi li­manlarındaki gerilemeye dikkat çekerek, “Aliağa ve Ko­caeli gibi ağır sanayi limanla­rında da yükte azalma olması sanayideki yavaşlamaya işa­ret ediyor” dedi.

Dış ticaret tarafında ise miktar ile değer arasındaki ayrışmaya dikkat çeken Esmer, "Ocak-temmuz döneminde Türkiye’nin dış ti­caret hacmi yüzde 4,1 artarak 383,71 milyar dolara ulaştı. İt­halat yüzde 4,7 artışla 222,11 milyar dolar olurken, ihracat yüzde 3,4 artarak 161,60 mil­yar dolar oldu. Limanlarda it­halat tonajının neredeyse hiç artmaması, sanayideki talep ve üretim görünümü açısından önemli bir sinyal oluşturuyor" dedi.

Ro-Ro taşımacılığı sert düşüşte

Liman trafiğinin bir diğer önemli kalemi Ro-Ro’da da düşüş sürdü. İlk yedi ayda TIR, çekici ve treyler elleçlemesi yüzde 3,1 azalarak 415 bin adede geriledi. Otomobil taşımalarında ise düşüş çok daha belirgin oldu. Otomobil Ro-Ro’su yüzde 17,8 gerileyerek 1,07 milyon adede indi. Buna karşın kruvaziyer yolcu sayısı yüzde 1,1 artarak 1,07 milyon kişiye ulaştı.

Konteynerde kayıp hızlandı

Konteyner trafiğinde de tem­muz ayında yıllık bazda yüz­de 1,8’lik düşüş yaşandı. İlk yedi ayda ise toplam kontey­ner elleçlemesi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,8 artarak 8,26 milyon TEU oldu.

Konteyner ihracatın­da dolu konteynerler yüzde 3,5 azalarak 2,24 milyon TEU olurken, ihracat boş kontey­nerleri yüzde 16,9 artarak 742 bin TEU seviyesine çıktı. İthalat dolu konteynerleri yüzde 1,7 artışla 1,88 milyon TEU, ithalat boş konteyner­leri ise yüzde 2,1 düşüşle 1,18 milyon TEU oldu. Toplam boş konteyner miktarı yüzde 3,1 artarak 2,14 milyon TEU’ya yükseldi.

TVF'den yapılan açıklamaya göre, Türkiye Varlık Fonu, stratejik varlıkların uzun vadeli değer üretme kapasitesini artırma yaklaşımı doğrultusunda İzmir Limanı’nda kapsamlı bir dönüşüm süreci başlatıyor.

İzmir Limanı’nın işletme ve yatırım modeli çerçevesinde limanın mülkiyeti Türkiye Varlık Fonu bünyesinde kalmaya devam edecek ve herhangi bir imtiyaz devri söz konusu olmayacak.

Yük limanının işletme faaliyetleri Alport tarafından yürütülecek

Yük ve yolcu limanı olmak üzere iki ana bölümden oluşan İzmir Limanı’nda, her iki bölümün ihtiyaçlarına uygun işletme ve yatırım modelleri uygulanacak.

Yük limanının işletme faaliyetleri, alanında uluslararası tecrübeye sahip Alport tarafından yürütülecek. Modernizasyon yatırımları kademeli olarak hayata geçirilirken yük limanı, operasyonlarında herhangi bir kesinti yaşanmadan hizmet vermeyi sürdürecek.

Yeni işletme yapısıyla limanın operasyonel etkinliğinin artırılması, hizmet kalitesinin geliştirilmesi ve uluslararası taşımacılık ağlarıyla bağlantısının güçlendirilmesi hedefleniyor.

Yük limanına yönelik dönüşüm programı kapsamında mevcut altyapı ve üstyapının rehabilitasyonu, yenilenmesi ve modernizasyonunun yanı sıra limanın gelişimini destekleyecek büyüme yatırımları hayata geçirilecek.

Çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle şekillenen bu yaklaşım, İzmir Limanı’nın ekonomik değerinin yanı sıra kentsel ve çevresel katkısını da artıracak.

Yolcu limanına ilişkin işletme ve yatırım modeli, limanın kendine özgü ihtiyaçları doğrultusunda ayrı bir yapı içinde ele alınacak.

Proje kapsamında yolcu limanının hizmet kapasitesinin geliştirilmesinin yanı sıra liman ve çevresiyle bütünleşen ticari, sosyal ve kültürel alanlara da yer verilmesi planlanıyor. Böylece yolcu limanının İzmir’in turizm potansiyeline ve kent ekonomisine katkısının artırılması amaçlanıyor.

İzmir Limanı Projesi, kamu mülkiyetindeki stratejik bir varlığın uzun vadeli bir perspektifle geliştirilmesini esas alıyor. Dönüşümün tamamlanmasıyla liman, İzmir’in ticaret, lojistik ve turizm kapasitesini destekleyen, bölgesel bağlantıları güçlendiren ve Türkiye’nin sürdürülebilir büyümesine katkı sunan modern bir yapıya kavuşacak.

Kaynak: Dünya

Bakan Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Yasa Dışı Bahis ve Spor Soruşturma Bürosu koordinesinde yürütülen çalışma kapsamında, vatandaşların cep telefonlarına toplu mesaj (SMS) göndererek yasa dışı bahsi teşvik eden şüphelilere yönelik kapsamlı bir inceleme yapıldığını belirtti.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce geliştirilen yapay zeka destekli analiz sistemleri sayesinde, başta "0850"li hatlar olmak üzere çeşitli numaralar üzerinden yasa dışı bahis reklamı yapıldığının tespit edildiğini kaydeden Gürlek, bu kapsamda 33 şüphelinin yakalanması amacıyla İstanbul merkezli operasyon başlatıldığını ifade etti.

Ambarlı Limanı’nda dev operasyon

Bakan Gürlek açıklamasında, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen bir diğer soruşturmada ise dev bir uyuşturucu operasyonuna imza atıldığını duyurdu. İstanbul İl Jandarma Komutanlığı ile Gümrük Muhafaza ve İstihbarat Müdürlüğü ekiplerinin koordineli çalışması sonucu, Ambarlı Limanı’na yanaşan Çin bayraklı bir gemideki konteynerde arama yapıldı.

Güney Asya menşeli olduğu belirlenen konteynerde, yeşil reçeteli ilaçların üretiminde kullanılan ve uyuşturucu etkisi bulunan 3 ton "pregabalin" maddesi ele geçirildi. Ele geçirilen maddenin piyasa değerinin yaklaşık 2 milyar 100 milyon lira olduğu değerlendiriliyor.

Kontrollü teslimatla suç ağı deşifre ediliyor

Operasyonun devamında uyuşturucu maddenin alıcılarına yönelik "kontrollü teslimat" ve teknik takip işlemlerinin gerçekleştirildiğini belirten Gürlek, olayda kullanılan tırın muhafaza altına alındığını, 3 şüphelinin gözaltına alındığını ve dijital materyallere el konulduğunu bildirdi.

Soruşturmaları yürüten başsavcılıklara ve operasyonları gerçekleştiren emniyet, jandarma ve gümrük muhafaza ekiplerine teşekkür eden Bakan Gürlek, şu mesajı verdi;

Teknolojinin sağladığı bütün imkânları kullanarak suçun izini sürecek; gençlerimizi ve vatandaşlarımızı hedef alan hiçbir suç odağına müsamaha göstermeyeceğiz. Suç gelirlerinin ve suç organizasyonlarının üzerine, hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde kararlılıkla gitmeye devam edeceğiz.

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD), 1989 yılından bu yana mülkiyet ve işletiminde olan İzmir Alsancak Limanı’nın devri ile ilgili bir yazı yayınladı. Resmi kurum ve kuruluşlara gönderilen yazıda, 31 Temmuz 2026 tarihi saat 08.00 itibariyle TCDD İzmir Liman İşletme Müdürlüğü’nün TCDD Liman Hizmetleri Tarifesi çerçevesinde verilen gemi ile ilgili hizmetler, eşya ile ilgili hizmetler ve çeşitli hizmetler de dahil olmak üzere tüm hizmetlerin durdurulacağı bildirildi.

Yazıda, “TCDD olarak İzmir Limanı’ndaki fiili idari varlığımız 31 Temmuz 2026 tarihi saat 23.59’da son bulacak olup, bu tarih/saat itibariyle liman, Türkiye Varlık Fonu İzmir Alsancak Limanı Yatırım ve Yönetim A.Ş.’ye devredilmiş olacaktır” ifadesine yer verildi.

Kaynak: Tekreferans

5 yıldır balıkçılık yapan Cemali Arat, deniz dalgalarının etkisiyle dalgakıranın giriş bölümünde zamanla kum biriktiğini ve bu nedenle liman girişinin sığlaştığını söyledi. Arat, yaşadıkları mağduriyeti şu sözlerle anlattı: "İki yıldır limanın içine giremiyoruz. Deniz dalgalarıyla dalgakıranın giriş kısmında zamanla kum birikti. Giriş sığlaştığı için teknelerimiz limana giremiyor. Bu nedenle teknelerimizi Sahil Yenice ve Bandırma Limanı'na çekmek zorunda kalıyoruz. Bizim talebimiz liman girişinin derinleştirilmesi. Liman girişinde biriken kumun deniz dibi tarama çalışmasıyla temizlenmesini istiyoruz. Bu çalışma yapılırsa teknelerimiz yeniden güvenli şekilde limana girip çıkabilecek. Sadece ben değilim, köyümüzde yaklaşık 10 kayık var. Yaklaşık 40 kişi balıkçılıktan evine ekmek götürüyor. Geçimimizi sağladığımız bu limanın yeniden kullanılabilir hale getirilmesini istiyoruz."

Dutliman Mahallesi'ndeki balıkçılar, liman girişinde biriken kum nedeniyle yaşadıkları sorunun bir an önce giderilmesini ve gerekli deniz dibi tarama çalışmasının yapılarak balıkçı barınağının yeniden kullanılabilir hale getirilmesini talep ediyor.

Liman girişinde biriken kum nedeniyle yaşanan sığlaşma, balıkçıların güvenliğini de olumsuz etkiliyor. Nisan ayında limana giriş yapmak isteyen bir balıkçı teknesi, sığlaşan bölgede karaya oturdu. Tekne, uzun süren ileri-geri manevraların ardından bulunduğu yerden kurtarılarak limana giriş yapabildi.

Antalya Denizcileşme Platformu Başkanı ve önceki dönem DTO Antalya Şubesi yöneticisi İzzet Ünlü, Antalya Limanı’ndaki mevcut "dar boğaz" sorununun temel nedenlerini açıkladı.

Antalya Limanı'ndaki temel dar boğazın ticari yük, serbest bölge lojistiği ve lüks kruvaziyer turizminin aynı dar alanda sıkışması olduğunu belirten Ünlü, şunları kaydetti:

"Liman içi havuz genişliğinin dev gemiler için yetersiz olması ve işletme hakkının 2028’de bitecek olmasından kaynaklanan hukuki belirsizliğin büyük yatırımları engellemesidir. Antalya Limanı’nın işletme süresinin ihalesiz olarak 2047 yılına kadar uzatılmasına yönelik yasal düzenleme, Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edilmiştir. 2022 Torba Yasa Düzenlemesi ile aralarında Antalya Limanı’nın da bulunduğu 18 limanın sözleşme sürelerinin ihalesiz olarak 49 yıla (Antalya için 2047 yılına) tamamlanmasının önü açılmıştı. Limanın işletmecisi QTerminals de bu kanuna dayanarak ek sözleşme imzaladığını duyurmuştu."

Anayasa Mahkemesi’nin, limanların ihalesiz ve rekabet ortamı yaratılmadan devredilmesinin ‘özelleştirme değerinin altında kalınmasına yol açabileceği’ ve fırsat eşitliğini bozduğu gerekçesiyle bu düzenlemeyi iptal ettiğini anımsatan Ünlü, "Bu nedenle limanda bir belirsizlik ortaya çıkmıştır. AYM’nin bu kararı nedeniyle 2047 uzatması hukuken geçersiz kalmış ve limanın sözleşme bitiş tarihi yeniden Ağustos 2028 sınırına çekilmiştir" dedi.

"Belirsizlik yatırım iştahsızlığı yaratıyor"

Limanın işletme süresinin 2047’ye uzatılamaması ve hukuki davanın sürmesinin, limanda ‘yatırım iştahsızlığı’ yarattığını öne süren Ünlü, şöyle devam etti.

"Şirketler 2028 sonrası için önlerini göremediklerinden, dev kruvaziyer gemilerinin manevra yapabileceği yeni rıhtımlar inşa etmek gibi büyük bütçeli altyapı yatırımlarını askıya almaktadır. Bu nedenle Antalya’nın turizm ve deniz ticaretindeki kapasite sorununu çözmek için gözler, hükümetin 2028 sonrasına yönelik yapacağı yeni ve şeffaf bir ihale düzenlemesine veya kamu eliyle işletme senaryolarına çevrilmiştir."

90 metrelik yatlar üretiliyor

Antalya Serbest Bölgesi’nin lüks yat üretiminde kalitesi ile dünyada ‘Antalya Markası’ yarattığını anımsatan İzzet Ünlü, açıklamasında şu görüşlere yer verdi.

"Antalya, dünyada İtalya'nın ardından ikinci sıraya yükselmiş ve 70-90 metrelik süper yatlar üretmeye başlamıştır; ancak bu başarı, tersanelerin acil ihtiyaç duyduğu rıhtım, deniz bağlantılı üretim alanı ve kapalı hangar kapasitesini son sınırına kadar zorlamaktadır."

Kaleiçi Kruvaziyer Liman projesi

Kaleiçi Yat Limanı Mendireğinin kentin deniz turizmi ve kültürel mirası açısından önemi yer tuttuğunu ifade eden Ünlü, açıklamasında şu görüşlere yer verdi.

"Tarihi limanı ve Kaleiçi'ni Akdeniz'in sert dalgalarından koruyan hayati bir koruma kalkanıdır; hem yatların güvenle barınmasını sağlar hem de yerli ve yabancı turistlerin kentin tarihi dokusuyla deniz üzerinden buluştuğu simgesel bir yürüyüş alanıdır. Kaleiçi Kruvaziyer Liman Projesi şehre ekonomik katkı yaratacaktır. Üst segment turisti doğrudan tarihi merkeze indirerek esnafın gelirini artıracak, kentin havalimanı ve planlanan hızlı tren hatlarıyla lojistik entegrasyonunu güçlendirecek ve Antalya'yı Akdeniz'deki ana kruvaziyer rotalarından biri haline getirecektir."

Mevcut Antalya Limanı'nı genişletmeye çalışmanın mühendislik ve ekonomi açısından yetersiz kaldığından, kent merkezini baskılamayacağını doğu-batı aksına yayılmış, derinliği ve manevra sahası optimize edilmiş bağımsız yeni liman alanlarının ancak makro stratejiyle oluşturulabileceğini vurgulayan Ünlü, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kaleiçi Yat Limanı Mendireği Rehabilitasyon Projesi'nin temel amacı asırlara meydan okuyan tarihi mendireğin zamanla Akdeniz'in şiddetli dalgaları ve dip akıntıları nedeniyle uğradığı yapısal aşınmaları gidermek ve sismik güvenliğini artırmaktır. Bu kapsamda, tarihi dokuya zarar vermeyecek özgün malzemelerle su altı ve su üstü tahkimat çalışmaları yapılmakta, yürüyüş yolları estetik ve güvenli hale getirilerek limanın hem dalga koruma işlevi hem de kültürel mirası geleceğe taşınmaktadır. Antalya, küresel turizm arenasında bir marka kent olmasına rağmen, deniz turizmi ve liman altyapısı bağlamında kronik bir kapasite sorunuyla karşı karşıyadır. Mevcut liman sınırları içinde, hukuki süreçler hızlandırılarak sadece kruvaziyer odaklı, derinliği ve manevra sahası optimize edilmiş yeni bir rıhtım hızla inşa edilmelidir. Antalya’nın doğu-batı aksındaki 640 kilometrelik sahil şeridi incelenmeli, kent merkezini baskılamayacak, lojistik entegrasyonu güçlü (havalimanı ve planlanan hızlı tren hatlarına yakın) bağımsız bir Antalya Ana Kruvaziyer Limanı Projesi master planı hazırlanmalıdır. Kentin 640 kilometrelik sahil potansiyelini kullanmak için mevcut limanı yamamak yerine, hukuki engelleri aşan, müstakil ve modern bir ana kruvaziyer limanı projesi şarttır."

"Kaleiçi Antalya’nın gelecek vizyonu olabilir"

Antalya Sanayici ve İş İnsanları Derneği (ANSİAD) İklim Değişikliği ve Çevre Çalışma Masası Başkanı, ARÜV A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı Cem Arüv de, Kaleiçi'nin temel sorunu turist fazlalığı olmadığını, ekonomik potansiyelini tam kullanamadığını söyledi. Turist sayısının arttığını, ancak şehir ekonomisinin aynı oranda büyümediğini belirten Arüv, şunları kaydetti:

"Turistin önemli bir bölümü tatilini otel sınırları içinde tamamlıyor. Kaleiçi ise dünyanın sayılı tarihi kent merkezlerinden biri olmasına rağmen ekonomik hareketten hak ettiği payı alamıyor. Oysa kruvaziyer yolcusu tam tersidir. Gemiden iner, sokağa çıkar. Esnafla buluşur. Restoranda yemek yer, müzeyi gezer. Taksi kullanır. Yerel ürün satın alır. Şehrin ekonomisine doğrudan katkı sağlar. Dünyadaki birçok tarihi liman kenti kruvaziyer turizmini sadece bir ulaşım yatırımı değil, şehir ekonomisinin motorlarından biri olarak görmektedir."

Dünyanın pek çok tarihi liman kentinde bu dengenin kurulduğunu, Antalya'nın da bunu başarabilecek bilgi ve kurumsal kapasiteye sahip olduğunua dikkat çeken Arüv, şöyle devam etti:

"Kruvaziyer limanı yalnızca birkaç geminin yanaşacağı bir yatırım değildir. Doğru planlanırsa bu yatırım; Kaleiçi’nde ulaşımı, meydanları, yaya düzenini, kültürel rotaları, müzeleri, marina bağlantılarını, toplu taşımayı ve kent estetiğini de yeniden ele alma fırsatı sunar. Sorun yalnızca gemi değildir. Sorun şehir vizyonudur. Kaleiçi'nin ihtiyacı daha fazla etkinlik yapmak değil, sürdürülebilir biçimde daha fazla ekonomik ve kültürel hareket üretmektir. Kaleiçi kruvaziyer limanı, doğru planlandığında bunun araçlarından biri olabilir. Tartışılması gereken bir limanın yeri değil, Antalya'nın gelecek vizyonudur."

Kaynak: Ekonomim

100 milyon dolarlık yatırım hedefleniyor

Ekonomim'den Fikri Cinokur'un haberine göre; Liman Master Planının uygulamaya geçmesiyle birlikte önümüzdeki 2,5 yıllık süreçte 100 milyon dolarlık yatırım hedeflendiğini anlatan Sipahioğlu, ‘’Antalya iş dünyası ve Antalyalılar arasında liman hakkında olumsuz görüşler hakim. Bu olumsuzluğu kırmak istiyoruz. Antalya limanını bölge iş dünyası ve şehre yatırımlarımızla şehirle bütünleşmek istiyoruz’’ dedi. Dünyada liman ve şehrin birbirini büyüten bir ekosistem olduğunu, bulunduğu kente ilham veren birçok liman bulunduğunu örneklerle anlatan Sipahioğlu, şunları kaydetti:

"Bir liman, yalnızca gemilerin yanaştığı bir rıhtım değildir, bir şehir de yalnızca limanına ev sahipliği yapan bir yerleşim değildir. Liman şehri besler, şehir limanı büyütür. Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 80'inden fazlası deniz yoluyla taşınıyor. Bir limanın yarattığı ekonomik değer, rıhtımda başlayıp rıhtımda bitmez. Lojistik firmalarından gümrük müşavirlerine, nakliyecilerden sigortacılara, otellerden restoranlara kadar bir istihdam ve gelir oluşturur. İhracatçı için liman, ürününü dünyaya ulaştıran kapıdır, şehir için ise vergi geliri, istihdam ve uluslararası görünürlük demektir."

Anadolu’nun, ‘liman şehri’ kültürünün en köklü coğrafyalarından biri olduğunu vurgulayan Sipahioğlu, İzmir’in, binlerce yıldır Ege'nin ticaret kapısı olma kimliğini bugün Alsancak Limanı ve gelişen kruvaziyer trafiğiyle sürdürdüğünü, Mersin’in ise Türkiye'nin en büyük konteyner limanlarından birine ev sahipliği yaparak Doğu Akdeniz'in lojistik üssü hâline geldiğine dikkat çekti. İstanbul Galataport projesinin, tarihi Karaköy rıhtımını kruvaziyer terminali, müzeler ve yaşam alanlarıyla birleştirerek liman ile kentin nasıl iç içe geçebileceğinin güncel bir örneğini sunduğunu ifade eden Sipahioğlu, şöyle devam etti:

"Kocaeli ve Tekirdağ gibi sanayi kentlerinde ise limanlar, üretim ile dış pazarlar arasındaki en kısa köprü olarak bölgesel kalkınmanın taşıyıcısı oldu. Limanına yatırım yapan şehir büyür, şehriyle bütünleşen liman güçlenir. Modern liman-şehir ekosisteminin en kritik ayağı çevredir. Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) karbon azaltım hedefleri, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve EcoPorts gibi çevre sertifikasyon sistemleri, limanları yeşil dönüşümün öncüsü olmaya yönlendiriyor. Gemilere kıyıdan elektrik sağlanması, elektrikli ve düşük emisyonlu liman ekipmanları, atık yönetimi, deniz suyu kalitesinin korunması ve enerji verimliliği artık bir tercih değil, rekabetin ön koşulu hâline gelmiştir. Bu dönüşümün kazananı yalnızca çevre değil, bizzat şehrin kendisidir."

Antalya, Batı Akdeniz'in dış ticarete açılan kapısı

Turizm kenti Antalya'nın aynı zamanda Batı Akdeniz'in dış ticarete açılan kapısı olduğunu ifade eden Sipahioğlu, şöyle konuştu:

"Antalya Limanı, bu iki kimliği aynı çatı altında buluşturan ender örneklerden biridir. Bir yanda bölgenin mermerini, tarım ürünlerini ve sanayi mallarını dünya pazarlarına taşıyan bir ticaret limanı, diğer yanda kente uluslararası ziyaretçi kazandıran bir kruvaziyer destinasyonu. Antalya Limanı, 2026'nın ilk yarısında genel kargo ihracatında son 11 yılın, konteyner trafiğinde son 4 yılın en güçlü ilk altı aylık sonuçlarına ulaştı. Bölgenin simge ihraç ürünü olan blok mermerde yakalanan rekor seviyeler, limanın Antalya ve hinterlandındaki üreticiye sunduğu lojistik avantajın somut kanıtıdır. Kruvaziyer de ise kent tarihinin en büyük yolcu gemisi olan 335 mt'lik Aroya’nın ağırlanması ve yolcu sayısının bir yılda 7 binden 20 binin üzerine çıkması, Antalya'nın deniz turizmindeki potansiyelini gözler önüne serdi. Gemiden inen her ziyaretçi; Kaleiçi'nin sokaklarında, kentin müzelerinde ve esnafının tezgâhında bu ekosistemin şehre dönen yüzünü temsil ediyor."

EcoPorts standartları öncelikli

QTerminals Antalya'nın yaklaşımının, liman-şehir birlikteliğinin çağdaş bir nitelik olduğunu vurgulayan Hüseyin Sipahioğlu sözlerini şöyle tamamladı:

"12 milyon doları aşan ekipman yatırımıyla kapasitesini güçlendiren liman, engelli erişimine uygun yolcu terminali yenilemesi ve Türkiye'de ilk kez uygulanan yüz tanımalı geçiş sistemiyle ziyaretçi deneyimini iyileştiriyor. Kapasite artışına yönelik master plan çalışmalarında ise çevre duyarlılığı ve yeşil enerji kullanımıyla EcoPorts standartları öncelik hale geliyor. Liman ve şehir, birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Hamburg'un kültürle, Barselona'nın turizmle, Rotterdam'ın yeşil enerjiyle, Kopenhag'ın yaşam kalitesiyle kanıtladığı gerçek, İzmir'den Mersin'e Türkiye'nin liman kentlerinde de karşılık buluyor. Antalya ise turizm gücünü ticaret ve denizcilikle harmanlayarak bu ekosistemin Akdeniz'deki en umut verici örneklerinden birini inşa ediyor."

Samsun Büyükşehir Belediyesi'nin 308 dönümlük kıyı ve deniz alanında uygulanacağı marina projesinde yeni bir gelişme yaşandı. 1,5 milyar TL'lik projesinin imar planı revizyonu teklifi Atakum Belediyesi'nin görüşüne sunuldu. 2 yıl içinde tamamlanması planlanan yatırımın, bölgeyi cazibe merkezine dönüştürmesi hedefleniyor.

Yaşam alanına dönüşecek

Proje tamamlandığında, liman 314 tekne bağlama kapasitesine sahip olacak. Marina yalnızca bir bağlama alanı değil, aynı zamanda turizm ve sosyal yaşam merkezi olarak da tasarlanıyor. 3 bin 400 metrekare büyüklüğünde 60 odalı otel, geri sahada tekne ve yat servis alanları, konferans salonu, yüzme havuzu, restoranlar, kafeler, marketler ve alışveriş mağazalarının yer alacağı ticari alanlar bulunacak.

Teşvik belgesi, 3. Bölge bölgesel destekleme sınıfında düzenlenmiştir. Yatırım kapsamında tamamen yerli makine ve teçhizat alımı öngörülmektedir.

Teşvik belgesi kapsamında şirkete sağlanacak destek unsurları arasında KDV İstisnası, Gümrük Vergisi Muafiyeti, %60 vergi indirim oranı ve %30 yatırıma katkı oranı ile Vergi İndirimi yer almaktadır. Ayrıca şirket, 2 yıl süreyle SGK İşveren Hisse Desteği’nden yararlanacak.

Ortak akıl platformu olarak kuruldu

Toplantının açılış konuşmasını yapan Antalya Forum X Genel Sekreteri İzzet Ünlü, platformun yaklaşık iki buçuk yıl önce Antalya’nın sorunlarına çözüm üretmek amacıyla kurulduğunu belirterek, amaçlarının siyaset yapmak değil, bilimsel veriler ve ortak akıl doğrultusunda kentin geleceğine katkı sunmak olduğunu söyledi. Ünlü, “Antalya bize çok şey verdi. Peki biz Antalya’ya ne verdik? Bu sorudan hareketle farklı kesimlerden insanların bir araya geldiği Antalya Forum X’i oluşturduk. Amacımız kutuplaşmalar üretmek değil, ortak aklı ortaya koyarak şehrin geleceğine katkı sağlamaktır” dedi.

İki önemli konu gündeme taşınacak

Daha önce yapılan toplantılarda alınan kararlar doğrultusunda iki önemli çalışmayı kamuoyunun gündemine taşımayı hedeflediklerini açıklayan Ünlü, bunların ‘Antalya’nın Trafik Sorunu ve Çözüm Önerileri’ ile ‘Antalya Gençlik ve Toplumsal Araştırması 2026’ başlıkları olduğunu söyledi. Gençlere yönelik araştırmanın çocuk istismarı, ergenlerde şiddet, yalnızlık ve sosyal destek gibi başlıkları kapsayacağını ifade eden Ünlü, bu çalışmaların bilimsel veriler ışığında hazırlanacağını kaydetti.

‘Siyaset değil, çözüm üretmek istiyoruz’

Forum X Antalya’nın hiçbir siyasi amaç taşımadığını vurgulayan Ünlü, “Bizler bu şehri algılarla değil, bilimsel verilerle geleceğe hazırlamak istiyoruz. Siyaset üretmeyeceğiz ancak ortaya koyacağımız nitelikli bilgilerle siyasetçileri ve bürokratları olumlu yönde etkilemeyi hedefliyoruz. Karar vericilerin önüne güvenilir ve tarafsız veriler koymak istiyoruz” diye konuştu.

‘Kruvaziyer limanı yıllardır hayata geçirilemedi’

Toplantının ana gündeminin Antalya Limanı olduğunu belirten Ünlü, Antalya’da kruvaziyer limanı projesinin yaklaşık 37 yıldır gündemde olmasına rağmen somut bir ilerleme sağlanamadığını dile getirerek, “Yüzen şehirleri ağırlamak, dar rıhtımlarda geçici çözümlerle değil, Antalya’nın 640 kilometrelik sahiline yakışır modern ve bağımsız bir kruvaziyer limanı ile mümkündür. Bunun için kapsamlı bir master plan hazırlanmalıdır” ifadelerini kullandı.

‘Toplantının takipçisi olacağız’

Yarım günlük toplantıyla tüm sorunların çözülemeyeceğinin farkında olduklarını belirten Ünlü, buna rağmen toplantı sonunda ortaya çıkacak değerlendirmelerin ve önerilerin takipçisi olacaklarını söyledi. Ünlü, “Bugün bütün sorunları çözeceğimizi iddia etmiyoruz. Ancak burada ortaya çıkacak değerlendirmeler doğrultusunda üzerimize düşen görevleri yerine getirmeye hazırız. Antalya’nın liman vizyonuna katkı sağlayacak her çalışmanın ısrarlı takipçisi olacağız” dedi.

‘Stratejik yatırım olarak ele alınmalı’

Toplantıda daha sonra ATSO Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Hacısüleyman, Antalya Limanı’nın mevcut durumu, kruvaziyer turizminin ekonomik katkıları ve limanın geleceğine yönelik projeler hakkında değerlendirmelerde bulunarak katılımcıların sorularını yanıtladı. Hacısüleyman, Antalya Limanı’nın yalnızca kentin değil, Türkiye’nin dış ticareti, lojistiği ve turizmi açısından stratejik öneme sahip olduğunu belirterek, limanın büyütülmesi, fiziki altyapısının güçlendirilmesi ve deniz ulaşımının geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Hacısüleyman, limandaki eksikliklerden kruvaziyer turizmine, deniz taşımacılığından Antalya’nın trafik sorununa kadar birçok konuda dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

‘Sorunları tek taraflı dinleyerek çözemezsiniz’

Antalya Limanı’nın uzun süredir gündemlerinde olduğunu belirten Hacısüleyman, göreve geldiği günden bu yana ihracatçıların ve liman işletmecilerinin taleplerini dinlediklerini söyledi. Bu konuyu hiçbir zaman tek taraflı değerlendirmediklerini ifade eden Hacısüleyman, “Üyelerimizden gelen şikâyetleri dinledik, ardından liman işletmecileriyle bir araya geldik. Çünkü sadece ihracatçıyı dinlerseniz eksik kalırsınız. İşletmecinin de yaşadığı sorunlar var. Çözüm üretmenin yolu her iki tarafı da dinlemekten geçiyor” dedi.

‘Limanın büyümesi artık zorunluluk’

Antalya Limanı’nın mevcut kapasitesinin ihtiyaçları karşılamakta zorlandığını belirten Hacısüleyman, genişleme projelerinin vakit kaybedilmeden hayata geçirilmesi gerektiğini söyleyerek, “Limanın fiziksel kapasitesi artırılmalı. Antrepo alanları yetersiz. Gemi yanaştığında yükün hızlı şekilde organize edilmesini sağlayacak depolama sistemleri kurulmalı. Yükleme ve boşaltma süreçleri modern lojistik anlayışıyla yeniden planlanmalı” şeklinde konuştu.

‘Fiyat politikası rekabetçi olmalı’

Antalya Limanı’ndaki hizmet ücretlerinin diğer limanlarla rekabet edebilir seviyeye çekilmesi gerektiğini belirten Hacısüleyman, “Yüksek maliyetler nedeniyle bazı ihracatçıların yüklerini İzmir gibi farklı limanlardan göndermeyi tercih ediyor. Bu sadece ihracatçı için değil liman işletmesi için de kayıp oluşturuyor. İş hacmini artırmanın yolu rekabetçi fiyat politikası uygulamaktan geçiyor” dedi. Liman işletmesiyle yapılan görüşmelerde karşılıklı anlayışın önemine dikkat çeken Hacısüleyman, şöyle konuştu: “Biz şikâyet ediyoruz, onlar da yaşadıkları sıkıntıları anlatıyor. Ancak herkes şikâyet ederse hiçbir yere varamayız. Önemli olan çözüm üretmek ve ortak akılla hareket etmektir.”

‘Bu yatırımlar ülke projesi olarak görülmeli’

Limanların, serbest bölgelerin ve lojistik merkezlerin yerel değil ulusal ölçekte değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Hacısüleyman, stratejik yatırımların merkezi yönetim tarafından ele alınmasının önemine vurgu yaparak, “Antalya Limanı’nın genişlemesi sadece Antalya’nın meselesi değildir. Bu, Türkiye’nin ihracatıyla doğrudan ilgilidir. Kamulaştırma gerekiyorsa yapılmalı, kamu arazileri gerekiyorsa kullanılmalı. Bu yatırımlar ülke vizyonunun bir parçası olmalıdır.”

‘Kruvaziyer turizmi için uygun değiliz’

Kruvaziyer turizminin ekonomik katkısını önemsediklerini ancak Antalya’nın şehir yapısının da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Hacısüleyman, kontrolsüz büyümenin yeni sorunlar doğurabileceğini söyledi. 5 bin yolcunun aynı anda şehir merkezine inmesinin ciddi trafik yükü oluşturabileceğini belirten Hacısüleyman, “Antalya zaten yaz aylarında yoğunluğu yaşayan bir şehir. Kruvaziyer turizmini büyütürken şehir yaşamını da koruyacak bir planlama yapmak zorundayız. Antalya coğrafi olarak yatay bir şehir. Bu yüzden kentimiz kruvaziyer turizmi için uygun değil” diye konuştu.

Barcelona’yı örnek gösterdi

Barcelona gibi bazı şehirlerin bu nedenle kruvaziyer trafiğine sınırlamalar getirdiğini hatırlatan Hacısüleyman, Antalya’nın da kendi dinamiklerine uygun bir model geliştirmesi gerektiğini ifade etti. Konuşmasının önemli bölümünü deniz ulaşımına ayıran Hacısüleyman, Antalya’nın denizi yalnızca turizmde kullandığını, ulaşımda ise yeterince değerlendiremediğini söyledi. “Denizle iç içe yaşıyoruz ama denizi ulaşım için kullanamıyoruz” diyen Hacısüleyman, “Antalya’nın coğrafi yapısı bunu zorunlu hale getiriyor. Kara yollarındaki yük her geçen yıl artıyor. Deniz ulaşımı artık alternatif değil, ihtiyaçtır” ifadelerini kullandı.

‘Merkezi yönetim tarafından desteklenmeli’

Kemer’den Kaleiçi’ne, Konyaaltı’ndan havalimanına uzanacak deniz ulaşımı projelerinin mutlaka hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Hacısüleyman, bu yatırımların yalnızca yerel yönetimlerin imkânlarıyla gerçekleştirilemeyeceğine dikkat çekerek, “Deniz taşımacılığı da liman yatırımları gibi stratejik bir ulaşım projesidir. Bunun merkezi yönetim tarafından desteklenmesi ve gerekli yasal düzenlemelerle hızlandırılması gerekir” dedi.

‘Daha büyük sorunlarla karşılaşabiliriz’

Antalya’nın hızla büyüdüğünü, yeni havalimanı kapasitesinin ve artan turist sayısının ulaşım altyapısını zorlayacağını dile getiren Hacısüleyman, planlamanın bugünden yapılmaması halinde önümüzdeki yıllarda çok daha büyük sorunlarla karşılaşılacağını kaydederek, “Yüzde 10’luk bir turist artışı bile şehir trafiğini ciddi şekilde etkileyebiliyor. Yeni havalimanı kapasitesiyle birlikte Antalya çok daha fazla ziyaretçi ağırlayacak. Bu insanları hangi yollarla taşıyacağız? Alternatif ulaşım koridorlarını bugünden oluşturmak zorundayız” şeklinde konuştu. Hacısüleyman, Antalya’nın liman, deniz ulaşımı, lojistik ve ulaşım yatırımlarının günlük ihtiyaçlar üzerinden değil, gelecek 30-40 yılı kapsayan stratejik bir bakış açısıyla planlanması gerektiğini vurgulayarak, “Bu şehir ortak akılla yönetilmeli. Antalya’nın geleceğini bugünden inşa etmek zorundayız” ifadelerini kullandı.

‘Günü kurtaran anlayışa ihtiyacımız yok’

ATSO Meclis Başkanı Ahmet Öztürk ise, Antalya’nın geleceğinin ancak ortak akıl ve kurumlar arası iş birliğiyle şekillenebileceğini belirterek, liman, serbest bölge, Kaleiçi ve ulaşım projelerinin kentin geleceği açısından stratejik öneme sahip olduğunu söyledi. Toplantıda konuşan Öztürk, Antalya’nın artık günü kurtaran değil, geleceği planlayan bir anlayışa ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Kentte önemli bir yönetim boşluğu hissedildiğini ifade eden Öztürk, Antalya’nın sorunlarının ancak tüm kurumların aynı masa etrafında buluşmasıyla çözülebileceğini söyledi. “Bu şehirde çok değerli insanlar var” diyen Öztürk, “Yıllardır Antalya için emek veren iş insanları, sivil toplum kuruluşları ve kurum temsilcileri burada bulunuyor. Antalya’nın bugün en büyük ihtiyacı ortak akıldır. Kişisel ya da kurumsal anlaşmazlıkları bir kenara bırakıp, Antalya’nın ortak çıkarlarında buluşmak zorundayız” dedi.

‘Antalya kimliğinde buluşmalıyız’

Kentin ortak meselelerinde siyasi görüşlerin geri planda bırakılması gerektiğini vurgulayan Öztürk, herkesin Antalya kimliğinde buluşması gerektiğini dile getirerek, “Toplantılarda herkes memleketini söylüyor; Kayseriliyim, Adanalıyım, Diyarbakırlıyım diyor. Hepimizin doğduğu şehir farklı olabilir ama artık hepimiz Antalyalıyız. Antalya’nın menfaatleri söz konusu olduğunda aynı masada buluşabilmeliyiz” şeklinde konuştu. Antalya Limanı’nın yalnızca ticari bir tesis olmadığını belirten Öztürk, “Antalya Limanı bu şehrin en önemli stratejik değerlerinden biridir. Yıllardır limanın geliştirilmesi konuşuluyor. Bugün hâlâ yüklerin boş gidip dolu dönmesi, altyapı eksiklikleri ve kapasite sorunları gündemde. Artık bu yatırımların tamamlanması gerekiyor. Liman işletmesinin taahhüt ettiği yatırımların da hızlandırılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

‘Kaleiçi ve Yat Limanı birlikte yönetilmeli’

Kruvaziyer turizminin Antalya için önemli bir fırsat olduğunu belirten Öztürk, tarihi Kaleiçi dokusuna zarar vermeden yeni çözümler geliştirilebileceğini söyleyerek, “Kaleiçi önüne platform sistemiyle kruvaziyer gemilerinin yanaşabileceği modeller dünyada uygulanıyor. Tarihi yapıya zarar vermeden böyle bir sistem Antalya’da da tartışılabilir. Bu konunun teknik olarak değerlendirilmesi gerekiyor.” Kaleiçi, Yat Limanı, Balbey ve çevresinin tek bir yönetim anlayışıyla planlanması gerektiğini ifade eden Öztürk, mevcut çok başlı yapının süreci yavaşlattığına değinerek, “Bugün Kaleiçi’nde farklı kurumların yetkisi var. Bu yapı karar alma süreçlerini zorlaştırıyor. Kaleiçi, Yat Limanı ve çevresi tek merkezden yönetilecek bir modele kavuşturulmalı” diye konuştu. Konuşmaların ardından katılımcılar söz alarak Antalya’nın sorunlarıyla ilgili düşüncelerini aktardı.

350’den fazla öğrenci ağırlandı

Bu yılın başında başlatılan Next-Gen Programı kapsamında GPH ağına bağlı limanlarda bugüne kadar 350’den fazla öğrenci ağırlandı. Program, gençleri teorik bilginin ötesine taşıyarak kruvaziyer limanlarının günlük operasyonlarını doğrudan deneyimleme imkânı sunuyor.

Katılımcılar; terminal yönetimi, yolcu akışı, liman altyapısı, denizcilik teknolojileri, güvenlik, misafir hizmetleri ve kruvaziyer gemilerinin limana yanaştığı günlerde yürütülen koordinasyon süreçlerini yerinde gözlemliyor. Böylece bir kruvaziyer limanının arka planında yer alan operasyonel süreçleri, farklı disiplinlerin koordinasyonunu ve kusursuz yolcu deneyimini mümkün kılan çalışma modelini yakından inceleme fırsatı elde ediyor.

Program aynı zamanda liman operasyonları, mühendislik, lojistik, sürdürülebilirlik, teknoloji, destinasyon yönetimi, güvenlik ile konaklama ve ağırlama hizmetleri gibi kruvaziyer ekosisteminde hızla büyüyen kariyer alanlarına da dikkat çekiyor.

GPH’den yapılan açıklamada, “Next-Gen Programı, Global Ports Holding’in toplumsal katılımı destekleme, denizcilik eğitimine katkı sağlama ve yerel yeteneklerin gelişimini teşvik etme vizyonunun önemli bir parçasını oluşturuyor. Limanlarını öğrencilere açarak kruvaziyer şirketleriyle iş birliklerini güçlendiren GPH, hızla büyüyen küresel kruvaziyer sektörünün ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının gelişimine katkı sağlamayı sürdürürken, sektörün geleceğini şekillendirecek yeni nesil profesyonellerin yetişmesine de destek oluyor” denildi.

7DENİZ

Sea-Intelligence tarafından UNCTAD Liman Düzenli Hat Deniz Taşımacılığı Bağlantı Endeksi'nin (PLSCI) son verileri üzerinde yapılan analize göre, Kızıldeniz krizi sırasındaki kriz odaklı ağ ayarlamaları serisi olarak başlayan süreç, düzenli hat ağlarının daha kalıcı bir şekilde yeniden yapılanmasına dönüştü.

Taşımacılık hatları, servisleri Singapur, Port Klang ve Tanjung Pelepas gibi mega merkezlerde yoğunlaştırmak yerine, yükleri üretim merkezlerine daha yakın olan ikincil aktarma limanları ve ihracat kapıları üzerinden giderek daha fazla yönlendiriyor.

Sea-Intelligence, “2026'nın ikinci çeyreğine ait PLSCI verileri, kesin bir ağ yeniden kalibrasyonunun altını çiziyor. Denizcilik şirketleri, görünüşe göre ilk kriz yönetiminin ötesine geçerek aktif bir ağ merkezsizleştirmesine doğru ilerliyor” açıklamasında bulundu.

Bu değişim Asya ve Orta Doğu genelinde görülüyor. Singapur’un bağlantı endeksi, 2025’in dördüncü çeyreğinde 1.876,95 olan zirvesinden son çeyrekte 1.833,94’e geriledi. Malezya’nın en büyük iki aktarma merkezi daha sert düşüşler yaşadı; Port Klang son zirvesine göre %5 gerilerken Tanjung Pelepas %7’den fazla düştü.

Çin’in en büyük limanları da bu değişimden etkileniyor. Shanghai ve Ningbo bir önceki çeyreğe göre düşüş kaydetti. Kazananlar ise giderek artan sayıda ikincil liman oldu. Haiphong, bağlantısını ikinci çeyrekte 690,29’a çıkararak en büyük kazananlardan biri haline geldi. Bu, önceki üç aya göre %5,1’lik bir artış anlamına geliyor. Sea-Intelligence, Vietnam limanının doğrudan Çin+1 üretim stratejilerinden ve güney Çin tedarik zincirleriyle yakın entegrasyonundan faydalandığını belirtiyor.

Diğer bölgelerde ise Tayland’daki Laem Chabang, Hindistan’daki Pipavav, Ennore ve Visakhapatnam ile Doğu Afrika’daki Cibuti de taşıyıcıların aktarma yüklerini daha geniş bir liman ağına yaymasıyla önemli artışlar kaydetti.

Orta Doğu da benzer bir tablo sergiliyor. Uzayan Kızıldeniz krizi geleneksel bölgesel merkezlere bağımlılığı azaltırken, taşıyıcılar hizmetleri belirli limanlar etrafında yoğunlaştırmaya başladı. Cidde bağlantı endeksinde çeyrekten çeyreğe %14,9’luk bir artış kaydederken, Khor Fakkan %189 gibi dikkat çekici bir yükseliş gösterdi. Daha önce konteyner bağlantı sıralamalarında yer almayan Fujairah da, taşıyıcıların alternatif aktarma seçeneklerini denemesiyle yeniden ortaya çıktı.

Sea-Intelligence, son haftalık raporunda bu değişikliklerin artık jeopolitik aksaklıklara verilen geçici tepkiler olmadığını savundu.

Danışmanlık şirketi, “Birincil aktarma düğümleri bağlantı tavanlarına ulaştıkça, gemi hatları fazla kapasiteyi mega merkezlerden aktif olarak temizleyerek, sınır ötesi tedarik zinciri çeşitlendirmesini doğrudan destekleyen ikincil bölgesel aktarmalara ve belirli çıkış kapılarına yöneliyor” dedi.

Kaynak: splash247.com

Büyükelçi Mohammad Hassan Habibollah Zadeh, Türkiye ile ilişkilere büyük önem verdiklerini ve Trabzon'un da İran için önemli bir şehir olduğunu vurgulayarak "Trabzon yıllardır bizim transit taşımacılık yolumuz. Yaklaşık 1980’den 1990’a kadar deniz taşımacılığı için en önemli liman olarak biliniyordu. Daha sonra bu hareketlilik biraz zayıflayıp Mersin ve İskenderun limanlarına taşındı. Bugün Trabzon Limanı’na ziyarette bulunduk. Sayın Vali Tahir Şahin'e de bir ziyaretimiz oldu. Türkiye ve İran'ın ticaret hacmi çok büyüktür. Geçen yıl yaklaşık 20 milyar dolar ticaret hacmimiz vardı. Bu sene yüzde 10-15 düşüş yaşıyoruz. İran ve Türkiye arasında 3 gümrük güzergahı bulunmakta ve biz bunu 4'e, 5'e yükseltmek istiyoruz. İran ve Türkiye arasında haftada yaklaşık 260 uçuş bulunmaktadır; biz bunu 300’e yükseltmek istiyoruz. Bizim deniz ticareti konusunda ilişkilerimiz daha önce çok iyiydi. Şimdi de geliştirilmesi için bir değişiklik yapmak istiyoruz. Bu sabah çok iyi müzakerelerde bulunduk. Trabzon Limanı, İran’a en yakın limanlardan bir tanesi. Trabzon Limanı'ndan İran sınırına kadar 500 kilometre. İthal ettiğimiz ürünleri, Bender Abbas Limanı'na getirmek yerine Trabzon üzerinden taşımaya çalışacağız" diye konuştu.

"Trabzon ile İran arasında direk uçuşun olmaması büyük eksiklik"

Trabzon ve İran arasında direkt uçuşun olmamasının büyük bir eksiklik olduğunu belirten Büyükelçi Zadeh "Trabzon Valimiz, en azından haftada bir Trabzon- İran direkt uçuşu olması için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile görüşeceklerini söyledi. Geçen yıl yaklaşık 4 milyon turist İran ve Türkiye arasında gitti geldi. 700-800 bin kişi Türkiye'den İran’a gitti, 3 milyon kişi de İran’dan Türkiye’ye geldi. Bu çok büyük bir rakam. Şu anda İranlı turistler buraya karayolu ile geliyorlar. Bunu biz acenteler ve uçuş yoluyla daha çok geliştirebiliriz" şeklinde konuştu.

"Trabzon Limanı için düşünceleriniz çok kıymetli"

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç ise savaşın resmi olarak noktalanmasının imza altına alınmasını kıymetli bulduğunu ifade ederek Büyükelçi Zadeh'in Trabzon Limanı için düşüncelerini çok kıymetli bulduğunu belirtti. Başkan Genç, "O yoğun ticareti çocukluğumdan çok iyi hatırlıyorum. Benim ilçem olan Maçka’dan geçiyordu trafik. İnşallah yeniden canlanması bizim de arzumuzdur. Biz bu konuda belediye olarak valimizle, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımız ile beraber çalışıyoruz. Ulaştırma ve Altyapı Bakanımız Sayın Abdulkadir Uraloğlu da Trabzonludur. Beraber en hızlı kararları alabiliriz" dedi.

Turizmi çok önemsediklerini de vurgulayan Başkan Genç, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"2 ülkenin turizm konusunda da iş birliği yapmasını önemsiyoruz. Bu konuyu da başkonsolosumuzla paylaştık. Biz İran’a bir ziyaret yapmak istiyoruz. İranlı kardeşlerimiz, daha çok Van olmak üzere sınır şehirlerimize geliyor ama özellikle Mart ve Nisan ayında Nevruz döneminde ciddi manada Trabzon’a geliyorlar. Sayıları artıralım, bizim vatandaşlarımız gitsin, İranlı kardeşlerimiz gelsin; ilişkiyi güçlendirelim istiyoruz. Tebriz ile kardeş şehir olma noktasında mutabakatımız var. Onu meclis kararı alıp resmileştirebiliriz. Tebriz’e bir program yapıp gidebiliriz. Başkanımızı davet edelim. Biz bu ay kendi meclisimizden kararımızı çıkarabiliriz."

Rıhtımın uzatma çalışmalarında da önemli ilerleme sağlandı. Mevcut uzunluğu 270 metre olan iskelenin 140 metre daha uzatılarak toplam 410 metreye çıkarılması hedeflenirken, proje kapsamında planlanan 72 kazığın tamamı çakıldı. Yeni oluşturulan 140 metrelik bölümün 82 metresinde ise döşeme ve beton imalatları tamamlandı. İskele bölümünde yer alan toplam 24 başlık kirişinin 16'sının beton dökümü gerçekleştirilirken, uzatma kısmındaki 90'lık kazıklar ile parmak iskelelerin kazık çakım işlemleri de tamamlandı. Ayrıca deniz içerisindeki beton yapıların korunması amacıyla tahkimat çalışmalarına başlandı.

Tamamlandığında Ordu'nun kruvaziyer gemilerine ev sahipliği yapmasına imkan sağlayacak proje sayesinde, deniz yoluyla kente gelecek yerli ve yabancı turist sayısının artırılması amaçlanıyor. Projenin, Ordu'nun doğal güzellikleri, tarihi mirası ve kültürel değerlerinin daha geniş kitlelere tanıtılmasına katkı sunması beklenirken, kent ekonomisine ve turizm sektörüne de önemli kazanımlar sağlaması öngörülüyor.