Hürmüz Boğazı’ndan çıkan petrolün yedi günlük ortalamasının günlük 9 milyon varile yaklaştığını belirten Wright, stratejik su yolunu bypass eden boru hatları ve ihracat tesisleri üzerinden de günlük 5 ila 7 milyon varil petrol taşındığını söyledi.

Wright ayrıca, yalnızca 9 Ağustos'ta Körfez bölgesinden 20 milyon varilden fazla petrol çıktığını ve bunun çatışma öncesindeki ortalamanın üzerinde olduğunu ifade etti.

Ancak petrol akışındaki toparlanmaya rağmen Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiği düşük seviyelerde kalmaya devam ediyor. Boğazdan günlük ortalama gemi geçişleri çatışma öncesinde yaklaşık 138 seviyesindeyken, 9-10 Ağustos tarihlerinde ABD tarafından kolaylaştırılan geçişlerin sayısı 42'de kaldı. ABD tarafından kolaylaştırılmayan ticari geçişler ise aynı dönemde yalnızca birkaç gemiyle sınırlı kaldı.

Tanker trafiğinde de benzer şekilde düşük seviyeler görülürken, bölgedeki saldırılar, güvenlik riskleri ve ABD'nin abluka uygulamaları nedeniyle trafiğin hem İran kontrolündeki kuzey rotasında hem de güneydeki Umman koridorunda sınırlı kalması bekleniyor.

Petrol ihracatındaki toparlanmanın önemli bir bölümü alternatif boru hatları ve ihracat tesislerinden sağlanırken, mevcut toplam akış Hürmüz Boğazı'ndan 2025'te geçen günlük 19,87 milyon varillik petrol miktarının hâlâ altında bulunuyor. Bu durum, petrol akışının toparlanmasına rağmen deniz yoluyla ticari taşımacılığın henüz normal seviyelere dönmediğini gösteriyor.

RISK4SEA tarafından yayımlanan son Port State Control (PSC – Liman Devleti Kontrolü) değerlendirmesinde MEDKON, management firması Okyanus Ege Denizcilik ile dünya genelinde ikinci sıraya yükseldi.

PSC denetimleri; gemilerin uluslararası emniyet, çevre, çalışma koşulları ve teknik standartlara uygunluğunun değerlendirilmesinde denizcilik sektörünün en önemli performans göstergeleri arasında yer alıyor.

MEDKON ve Okyanus Ege Denizcilik’in elde ettiği dünya ikinciliği; filonun teknik yönetimi, operasyonel disiplin, emniyet standartları ve uluslararası mevzuata uyum açısından dikkat çekici bir başarı olarak değerlendiriliyor.

Elde edilen sonuç aynı zamanda Türk denizcilik şirketlerinin küresel ölçekte yüksek standartlarda operasyon yürütebilme kabiliyetini bir kez daha ortaya koydu.

7DENİZ

Capt. Ali Kuray’ın kaleme aldığı yazı şöyle:

Deniz ticaret yollarının ana arterlerinin neredeyse tamamı HRA (Yüksek Riskli Bölge) veya WAR RISK alanı hâline geldi.

2026 yılının ikinci dönemini yaşadığımız bugünlerde, dünya deniz ticaret yollarının ana hatlarının neredeyse tamamı çeşitli güvenlik riskleriyle karşı karşıya.

Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı ve Arap Körfezi'ndeki ticaret neredeyse durma noktasına geldi. Savaş sürecinin beklenenden uzun sürmesi ve daha da uzama ihtimali, bölgedeki riskleri artırırken; oluşturulan istihbarat mekanizmaları ve İran-ABD koordineli operasyonları kapsamında bazı güvenli geçiş organizasyonları da gerçekleştirilmeye başlandı.

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasından bu yana Karadeniz, yalnızca askeri çatışmaların yaşandığı bir alan olmaktan çıkarak küresel deniz ticareti, enerji güvenliği ve gıda tedariki açısından kritik bir güvenlik sahasına dönüşmüştür. Özellikle Ukrayna ve Rusya limanlarının dünya tahıl ve hammadde ticaretindeki stratejik konumu, bölgedeki deniz taşımacılığının güvenliğini uluslararası ekonomik istikrar açısından son derece önemli hâle getirmektedir.

Son dönemde çatışmaların deniz alanına daha fazla taşınması, limanların, liman altyapılarının ve ticari gemilerin saldırıların hedefi hâline gelmesi, Karadeniz'de seyir yapmayı son derece riskli ve zaman zaman imkânsız hâle getirmiştir.

Bölge için henüz net ve kapsamlı bir güvenlik tedbiri oluşturulamamış olmakla birlikte, sinyal kesici sistemler ve ateşli silahlarla drone müdahalesi konusunda çalışmalarımız devam etmektedir.

Dünya ticaretinin şah damarı niteliğindeki Kızıldeniz ve Aden Körfezi'nde, özellikle Somali açıklarında korsanlık faaliyetleri; bölge halkının artan yoksulluk ve açlık seviyesi ile devam eden bölgesel gerilimlerin etkisiyle yeniden artış eğilimi göstermektedir. Kızıldeniz'deki güvenlik durumu da devam eden bölgesel gerilimler ve ticari gemilere yönelik tekrarlanan saldırılar nedeniyle hâlen son derece hassas ve yüksek riskli olmayı sürdürmektedir.

Günümüz koşullarında bölgede seyir yapan gemilerin neredeyse tamamında, Silahlı Güvenlik Ekibi (ArmedGuard) bulunmaktadır. Bu ekiplerin varlığı sayesinde birçok saldırı girişimi geri püskürtülmekte ve kaçırılma olaylarının önüne geçilmektedir.

Ancak bu durum ne yazık ki bazı çevrelerde riskin azaldığı yönünde bir algı oluşturmaktadır. Oysa gerçek bunun tam tersidir. Denizlerdeki tehdit seviyesi, son yılların en yüksek seviyelerine yaklaşmış durumdadır.

Gerçek Olaylar, Gerçek Tehditler:

Sadece geçtiğimiz birkaç ay içerisinde hizmet verdiğimiz Türk gemilerinde meydana gelen saldırı girişimlerinde, operasyon ve güvenlik ekiplerimizin eş zamanlı ve koordineli müdahalesi sayesinde mürettebatın herhangi bir yaralanma yaşamadan ve gemilerde herhangi bir hasar meydana gelmeden seferlerine güvenli şekilde devam etmeleri sağlanmıştır.

Hızlı müdahalemiz, profesyonel desteğimiz ve operasyonel etkinliğimizin bir göstergesi olarak, yakın zamanda değerli müşterilerimizden birinden Teşekkür Mektubu (Letter of Appreciation) alma onuruna eriştik.

Yaşanan iki olay, denizlerdeki tehdidin boyutunu ve doğru güvenlik organizasyonunun önemini açıkça ortaya koymaktadır.

1. KORSAN SALDIRISI

Gemi Adı: MV LBC TUGCE
IMO No: 9088299
Tarih: 14 Haziran 2026
Pozisyon: 09°51.8'N – 051°19.9'E

14 Haziran 2026 günü saat yaklaşık 10:30 LT'de, MV LBC TUGCE, 09°51.8'N – 051°19.9'E mevkiinde, Arap Denizi'nin güneybatı uzantısı/Somali Denizi bölgesinde seyir hâlindeyken, iki şüpheli sürat teknesinin gemiye yaklaşmakta olduğunu rapor etmiştir.

Her bir sürat teknesinde yaklaşık altı kişinin bulunduğu gözlemlenmiştir. Şüpheli tekneler yüksek süratle gemiye yaklaşmış, yapılan ilk uyarı ateşlerine rağmen hız kesmeden ilerlemeye devam etmiştir.

Şüpheli teknelerin yaklaşmayı sürdürmesi üzerine, gemi tarafından uygulanan savunma tedbirleri ve Silahlı Güvenlik Ekibimizin müdahalesi sonucunda tekneler kısa süre sonra rota değiştirerek bölgeden uzaklaşmıştır.

Güvenlik görevlilerimizin yönetimi altında geminin güvenlik prosedürleri derhal uygulanmış, Silahlı Güvenlik Ekibimiz olay süresince en üst seviyede teyakkuz hâlinde kalmıştır.

Olay sonucunda mürettebatta herhangi bir yaralanma veya gemide herhangi bir hasar meydana gelmemiştir. Şüpheli tekneler daha sonra bölgeden tamamen uzaklaşmış ve gemi seferine emniyetli şekilde devam etmiştir.

Olay ilgili mercilere rapor edilmiş, gemi bölgeden geçişi boyunca tüm personel dikkat ve teyakkuz seviyesini yüksek tutmuştur.

2. KORSAN SALDIRISI

Gemi Adı: MV ELFRIEDE
IMO No: 9300946
Tarih: 23 Nisan 2026
Pozisyon: 06°28.64'N – 049°54.29'E

23 Nisan 2026 günü saat yaklaşık 10:20 LT'de, MV ELFRIEDE, Somali'nin doğu kıyılarının yaklaşık 45 deniz mili açığında, 06°28.64'N – 049°54.29'E mevkiinde 048° rotasında seyir hâlindeyken, gemiye silahlı güvenlik ekibi eşlik ettiği sırada korsan olduğundan şüphelenilen bir sürat teknesi tarafından takip edilerek yaklaşılmıştır.

Durum kısa süre içerisinde tırmanmış ve taraflar arasında kısa süreli bir silahlı çatışma yaşanmıştır.

Gemide bulunan Silahlı Güvenlik Ekibinin varlığı önemli bir caydırıcılık unsuru olmuş; ekip, kontrollü ve disiplinli bir şekilde derhâl karşılık vererek yaklaşık saat 10:30 LT'de uyarı ateşi ve karşı ateş açmıştır. Aynı zamanda gemi tarafından kaçınma manevraları uygulanmıştır.

Yaklaşık 10-15 dakika süren kısa bir takip sonrasında şüpheli sürat teknesi temasını keserek yüksek süratle bölgeden uzaklaşmış ve sonrasında başka bir temas yaşanmamıştır.

Olay derhâl Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi'ne (UKMTO) bildirilmiş ve çevrede seyreden gemilerin bilgilendirilmesi amacıyla bir farkındalık yayını yapılması talep edilmiştir.

İlk incelemelerde gemide herhangi bir hasar tespit edilmemiş, mürettebat veya güvenlik personelinde herhangi bir yaralanma meydana gelmemiştir.

Olay sonrasında yapılan değerlendirmelerde, gemide Silahlı Güvenlik Ekibinin bulunmasının olayın güvenli şekilde sonuçlanmasında kritik bir rol oynadığı ve hem Kaptan hem de mürettebat açısından önemli bir avantaj sağladığı özellikle vurgulanmıştır.

Günümüz Denizciliğinde Sonuç;

Günümüz denizciliği, deniz ve hava şartlarının yanı sıra artık savaş, terör, korsanlık, drone saldırıları ve bölgesel çatışmalar gibi çok daha karmaşık tehditlerle mücadele etmek zorunda.

Bugün denizlerde güvenli seyir, yalnızca iyi bir gemi yönetimi ve deneyimli bir mürettebatla sağlanabilecek bir unsur olmaktan çıkmıştır. Doğru risk analizi, güncel istihbarat, etkin güvenlik organizasyonu, profesyonel ekipler ve hızlı müdahale kabiliyeti artık deniz taşımacılığının ayrılmaz bir parçasıdır.

Yaşanan her olay bize aynı gerçeği bir kez daha göstermektedir:

Denizde risk hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmaz; ancak doğru hazırlık, doğru organizasyon ve doğru müdahale ile yönetilebilir.

Tüm denizcilerimize gerekli önlemlerin alındığı, risk değerlendirmelerinin eksiksiz yapıldığı, güvenli seyirler ve selametler diliyorum.

7DENİZ

Yetkililerle yapılan görüşmeler ve daha önce kaydedilen görüntülerde de söz konusu borular aracılığıyla Marmara Denizi’ne koyu renkli, yağlı su akışının gerçekleştiği tespit edildi. Söz konusu atık su/kaçak deşarjıyla ilgili Çevre Kanunu kapsamında İSKİ hakkında idari işlem başlatıldı.

Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içindeki kirlilik nedeniyle iki katı yaptırım uygulanarak İSKİ’ye 1 milyon 678 bin lira ceza verildi.

Düzce Valiliği tarafından yapılan açıklamaya göre, 10 Ağustos tarihinde, saat 16.50 sıralarında Sahil Güvenlik Batı Karadeniz Harekat Merkezi'ne, Akçakoca ilçesindeki Çınar Plajı açıklarında şüpheli bir cisim bulunduğu ihbarı ulaştı. İhbarın ardından bölgeye sevk edilen ekipler tarafından gerekli güvenlik önlemleri alınırken, denize düşen cismin insansız hava aracı olduğu değerlendirildi. SAS personeli tarafından emniyetli bölgeye taşınan cihaz kontrol altına alındı.

Valilik açıklamasında, olayla ilgili gerekli inceleme ve değerlendirmelerin tamamlandığı belirtilerek, kamuoyunun endişe etmesini gerektirecek herhangi bir olumsuz durumun bulunmadığı ifade edildi.

İddiaya göre fenalaşarak bayılan liman vinci (RTG) operatörü Güngör Çelik, bulunduğu yerden zemine düştü. İhbar üzerine olay yerine sağlık, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekiplerince bulunduğu yerden çıkarılan Çelik, sağlık ekiplerine teslim edildi. İlk müdahalesi olay yerinde yapılan yaralı, ambulansla Kocaeli Şehir Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Akdeniz kıyılarında gözlenen plastik ve mikroplastik kirliliğinin yakından takip edildiğini söyleyen Şahin, "Son dönemlerde Akdeniz kıyılarımızda gözlenen plastik ve mikroplastik kirliliğini yakından takip ediyor, denizlerimizin ve kıyılarımızın korunması için çalışmalarımızı aralıksız sürdürüyoruz. Bakanlık olarak plastik kirliliğini yalnızca kıyılarımıza ulaşan atıklardan ibaret görmüyor, kirliliğin kaynağından taşınım yollarına, havzalardan deniz ekosistemine kadar bütüncül bir anlayışla ele alıyoruz" dedi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı ile Akdeniz'in deniz yüzeyinde ve kıyılarda biriken plastik atıklara yönelik temizlik çalışmaları gerçekleştirildiğini aktaran Şahin, Bakanlığın denetim ekiplerinin de sahadaki çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.

"İlk 10 günde 27 metreküp atık toplandı"

Deniz süpürgesiyle yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Şahin, "Deniz süpürgesiyle başta plastik parçaları olmak üzere ambalaj atıkları, köpük, odunsu materyaller ve diğer yüzer katı atıklar deniz yüzeyinden toplanarak kontrollü şekilde deniz ortamından uzaklaştırılıyor. İlk 10 günlük çalışma kapsamında toplam 27 metreküp atık toplanmış olup temizlik çalışmaları devam ediyor. Biliyorsunuz, Emine Erdoğan'ın hanımefendinin himayelerinde başlattığımız Sıfır Atık Mavi girişimiyle de denizlerimizde sürekli temizlik çalışmaları yapıyoruz. Bu kapsamda bugüne kadar denizlerden 325 bin tondan fazla deniz çöpü topladık. Akdeniz'imizi, kıyılarımızı ve tüm denizlerimizi plastik kirliliğinden korumak için hem kaynağında önlemeye hem de sahada temizlemeye devam edeceğiz. Vatandaşlarımızın da endişelenmemesini, mavi vatanımızı korumak için teyakkuz hâlinde olduğumuzu ifade ediyoruz" diye konuştu.

Merdiven altı işletmelere gece ve gündüz baskın denetim

Antalya'nın farklı sahillerinde parçalanmış plastik atıklar bulunduğuna ve buna bağlı kirlilik oluştuğuna ilişkin şikâyetler üzerine saha çalışmalarına başlandığını belirten Şahin, "Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğümüze; başta Alanya Konaklı sahili, Kleopatra Plajı, Payallar sahili, Avsallar sahili, Kumluca, Kemer ve Phaselis sahili olmak üzere ilimiz sahil kesimlerinde, denizde ve kıyı alanlarında parçalanmış plastik atıklar bulunduğuna ve buna bağlı kirlilik oluştuğuna yönelik şikâyetler ulaşması üzerine denetim ekiplerimizce öncelikle kirliliğin kaynağının tespitine yönelik saha çalışmalarına başlanmıştır. Bu çalışmalarda kirliliğin muhtemel karasal kaynaklarının tespiti için plastik kırarak geri kazanım faaliyeti gerçekleştiren işletmelere ve ayrıca izinsiz olarak faaliyet gösterdiğinden şüphe duyulan, merdiven altı olarak tanımlanabilecek işletmelere gündüz ve gece saatlerinde habersiz şekilde baskın denetimler gerçekleştirilmiştir" ifadelerini kullandı.
Kıyı ilçelerinin belediye başkanlıklarından, izinsiz faaliyet gösterdiği değerlendirilen benzer işletmelerin belirlenmesi ve haklarında gerekli işlemlerin yapılmasının istendiğini ifade eden Şahin, "Ayrıca ilimizde yer alan tüm kıyı ilçelerimizin belediye başkanlıklarından, izinsiz olarak faaliyet gösterdiği düşünülen buna benzer işletmelerin tespit edilmesi, izinsiz faaliyetlerle ilgili gerekli işlemlerin tesis edilmesi, izinli işletmelerde ise gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının titizlikle incelenmesi istenmiştir" diye konuştu.

Arıtma tesisleri ve hat boyunca inceleme

Muhtemel karasal kaynakların bulunması amacıyla ASAT Genel Müdürlüğünden atık su arıtma tesislerinin giriş yapılarının kontrol edilmesinin istendiğini belirten Şahin, plastik kırıntılarının tespit edildiği bölgelerde hat boyunca takip yapılarak kaynağın belirlenmesine yönelik çalışma yürütüldüğünü dile getirdi. Şahin, Antalya'daki merkezi atık su arıtma tesislerinden denetim amacıyla numune alma işlemlerinin de sürdüğünü kaydetti.

Denetim ekiplerinin şikâyetlerin yoğunlaştığı sahillerdeki atıklardan örnek aldığını bildiren Şahin, vatandaşlarla görüşmeler gerçekleştirildiğini ve iletilen benzer şikâyetlerin dikkate alınarak incelemelerin detaylandırıldığını söyledi.

Teknelerin atıklarını öğüterek denize bıraktığı iddiaları araştırılıyor

Vatandaşların, teknelerin bölgeden uzaklaşmasının hemen ardından sahillerde kirliliğin arttığı ve bazı teknelerin atıklarını öğüterek denize bıraktığı yönünde yoğun şikâyette bulunduğunu belirten Şahin, şöyle devam etti: "Özellikle vatandaşlarımızca yoğun şekilde iletilen, teknelerin uzaklaşmasının hemen ardından sahillerde kirliliğin arttığına ve teknelerin atıklarını öğüterek denize bıraktığına yönelik hususlar Sahil Güvenlik Komutanlığı görevlilerimizce değerlendirilmektedir. Kirliliğin muhtemel deniz kaynaklarının tespiti için Sahil Güvenlik ekiplerimizle kirliliğin yoğunlaştığı bölgelere tekneyle ulaşılmış ve sahillere vuran plastik kırıntıları ile benzer özellik gösteren atık malzemelerin deniz açığında serbest şekilde bulunduğu tespit edilmiştir. Vatandaşlarımızdan gelen şikâyetlerde belirtilen, tekne atıklarının kırıcılarla kırılarak denize bırakıldığı iddialarına ilişkin gerekli inceleme ve denetimler de yapılmaktadır."

Akdeniz'e kıyısı bulunan illere resmi yazı

Kirliliğin açık denizden Antalya kıyılarına ulaşma ihtimali üzerine Bakanlık yetkililerinin bilgilendirildiğini dile getiren Şahin, Akdeniz'e kıyısı olan illere muhtemel kirlilik kaynaklarının belirlenmesi amacıyla resmî yazılar gönderildiğini ve Bakanlığın bu illerde de sıkı denetimler gerçekleştirdiğini kaydetti.

Teknelerden kaynaklanabilecek kirliliğe ilişkin İl Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve liman başkanlıklarından oluşan komisyon tarafından Kemer G-Marina, Alanya Limanı ve Alanya Balıkçı Barınağı'nda denetim ve incelemeler yapıldığını belirten Şahin, sahadan alınan numunelerin Antalya'daki tesislerde benzerlerinin bulunup bulunmadığının araştırıldığını söyledi.

Ankara, Konya ve Aydın ile temas kuruldu

Plastik kırıntılarının preslenerek levha hâline getirildiği ve bu levhalardan eşya taşımada kullanılan paletlerin üretildiği yönünde duyumlar aldıklarını açıklayan Şahin, "Plastik kırıntılarının preslenerek levha hâline getirildiği, bu levhalarla eşya taşımaya yönelik palet üretiminin yapıldığı ve bu işlemin Ankara, Konya ve Aydın illerimizde gerçekleştirildiği yönünde duyumlar alınmıştır. Bu hususta da ilgili illerimizle temas hâlindeyiz. Ayrıca gemi taşımacılığında kullanım durumuna ilişkin liman tesislerimizde inceleme ve denetimlerimiz sürmektedir" diye konuştu.

29 büyük akarsuya atık toplama bariyeri

Deniz çevresinin korunması, denizel plastik kirliliğinin önlenmesi ve deniz çöplerinin kaynağında kontrol altına alınması amacıyla Deniz Çöpleri İl Eylem Planı 2025-2030'un yürürlükte olduğunu belirten Şahin, deniz çöplerinin önemli bir bölümünün akarsular aracılığıyla denize taşındığına dikkati çekti. Şahin, "Deniz çöplerinin önemli bir bölümünün akarsular vasıtasıyla denize taşındığı dikkate alınarak, akarsu havzalarında atıkların denize ulaşmadan tutulmasına yönelik çalışmalar kapsamında Antalya Büyükşehir Belediyesi, Finike ilçesindeki Acısu ve Aksu çaylarında atık toplama bariyerleri kurmuş ve bariyerler aktif olarak kullanılmaktadır. Bu bariyer uygulamalarını hepiniz biliyorsunuz. Artırarak devam ediyoruz ve 29 büyük ırmağımızda tamamlayacağız. Bu konuda da bir komisyon oluşturduk. Bariyer yeri tespit komisyonumuzda İl Müdürlüğümüz, DSİ Bölge Müdürlüğümüz, Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri ortak çalışma yapıyor" şeklinde konuştu.

Antalya Büyükşehir Belediyesinde bir deniz süpürgesi bulunduğunu da sözlerine ekleyen Şahin, "Yine Büyükşehir Belediyemizde bir adet deniz süpürgesi bulunuyor. Deniz Çöpleri İl Eylem Planı çerçevesinde bir adet yeni deniz süpürgesi temini sürecini de Büyükşehir yürütüyor" dedi.

Atık alım gemisi için çalışma

Valilik koordinasyonunda yürütülen Mavi Akdeniz İnisiyatifi Projesi kapsamında deniz çöpleriyle mücadeledeki kapasitenin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yapıldığını belirten Şahin, "Yine Valiliğimiz koordinasyonunda yürütülen Mavi Akdeniz İnisiyatifi Projesi kapsamında, deniz çöpleriyle mücadelede mevcut kapasitenin güçlendirilmesi için başta Büyükşehir Belediyemiz olmak üzere ilgili kurumlara gerekli talimatlar verilmiştir. Deniz süpürgeleri, çöp kapanları ve benzeri deniz temizliğiyle ilgili araç gereci tüm ilgili kurumların alması yönünde çalışmalar devam ediyor. Ayrıca teknelerden kaynaklı kirliliğin engellenmesi amacıyla atık alım gemisinin Antalya'da bulunması büyük önem arz etmektedir. Bu konuda da çalışmalarımız sıkı bir şekilde devam etmektedir" dedi.

"Bir kısmı başka ülkelerden geliyor"

Kirliliğin Antalya Valiliği ve paydaş kurumların yanı sıra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının merkez teşkilatı ile Akdeniz'e kıyısı bulunan diğer illerde yürüttüğü çalışmalarla yakından takip edildiğini belirten Şahin, "Bunların bir kısmı kendi ülkemiz içerisinde olanlar. Bir kısmı da Akdeniz'in başka bölgelerinden, başka ülkelerinden geliyor. Daha önce de ifade ettim; Doğu Akdeniz'den gelen Levant akıntısıyla beraber taşınıyor. Bunları da uluslararası platformlara taşıyoruz" dedi.

COP31'in mikroplastik kirliliğinin uluslararası platformda gündeme getirilmesi bakımından önemli bir fırsat olacağını söyleyen Şahin, "COP31 de bunun için bizim açımızdan büyük bir fırsat olacak. Burada da dile getirilecek. Ayrıca İstanbul'da 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında çok geniş katılımlı bir çalıştay yapılacak. Bu çalıştayda ilgili bakanlıklar en üst düzeyde temsil edilecek ve bu çalışmayla beraber mikroplastikler konusu daha detaylı bir şekilde ele alınacak. Belki birtakım yasal düzenlemeler, uluslararası anlaşmalar ve birtakım ihracat, ithalat düzenlemeleri de söz konusu olabilecek. Bu konuyu özellikle Sıfır Atık Vakfı yakından takip ediyor" ifadelerini kullandı.

Antalya Valisi Hulusi Şahin'in açıklamalarda bulunduğu toplantıya Türkiye Çevre Ajansı Çevre Koruma Direktörü Ömer Oral, Deniz Rehabilitasyonu İş Birliği ve Atık Yönetimi Anonim Şirketi Genel Müdür Yardımcısı Levent Erbuzcu, Sahil Güvenlik Komutanı Yarbay Tolga Söylemez ve Muratpaşa Kaymakamı İhsan Kara katıldı.

Belediye ekipleri tarafından gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında göl yüzeyinde biriken müsilaj ve benzeri oluşumlar süpürge tekneleriyle düzenli olarak temizleniyor. Çalışmalarla göl yüzeyinin temiz tutulmasının yanı sıra suyun hava ile temasının artırılması ve göldeki doğal yaşamın desteklenmesi amaçlanıyor.

Gölbaşı Belediyesi ekipleri, gölün farklı noktalarında oluşan birikintileri takip ederek ihtiyaç duyulan bölgelerde temizlik çalışmaları gerçekleştiriyor.

"Mogan Gölü bize bırakılmış bir emanet"

Gölbaşı Belediye Başkanı Yakup Odabaşı, Mogan Gölü’nün yalnızca Gölbaşı için değil, Ankara için de önemli bir doğal değer olduğunu belirterek gölün korunmasına yönelik çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti. Odabaşı "Biz Mogan Gölü’nü yalnızca bugünümüzün değil, çocuklarımızın ve gelecek nesillerimizin de emaneti olarak görüyoruz. Bu nedenle Mogan Gölü’nün korunması, temiz tutulması ve doğal dengesinin sürdürülebilmesi bizim için yalnızca bir belediyecilik görevi değil, aynı zamanda gelecek kuşaklara karşı taşıdığımız önemli bir sorumluluktur. Son dönemde iklim değişikliğinin etkilerini hep birlikte daha fazla hissediyoruz. Artan hava sıcaklıkları, su kaynaklarında meydana gelen değişimler ve su sirkülasyonunun azalması gibi çevresel faktörler göllerimiz üzerinde de baskı oluşturuyor. Mogan Gölü’nde dönemsel olarak görülen müsilaj oluşumlarını da bu çerçevede değerlendiriyor ve ekiplerimizle düzenli olarak müdahale ediyoruz. Belediye ekiplerimiz göl yüzeyinde oluşan birikintileri düzenli olarak temizliyor. Yürüttüğümüz yüzey temizleme çalışmalarıyla gölün hava ile temasını destekliyor, su yüzeyindeki olumsuz oluşumların yayılmasının önüne geçmeye çalışıyoruz. ‘Yeşil Gölbaşı’ hedefimiz doğrultusunda çevreyi koruyan, doğal kaynaklarımızı gözeten ve sürdürülebilir bir anlayışı esas alan çalışmalarımızı artırarak sürdüreceğiz" dedi.

Yaklaşık 50 Türk şirketinin teknolojisi Malezya korvetlerinde
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Mustafa Murat Şeker yaptığı konuşmada, Türkiye’nin askeri gemi ekosistemine dikkat çekerek, "Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın vizyonu doğrultusunda Türkiye, yıllara yayılan kararlılık, yatırım ve inovasyon sayesinde güçlü ve yetkin bir savunma sanayii ekosistemi inşa etmiştir. Bugün Türkiye, kendi savaş gemilerini bağımsız olarak tasarlayabilen, inşa edebilen ve sistem entegrasyonunu gerçekleştirebilen dünyadaki sayılı ülkeler arasında yer almaktadır. STM ana yükleniciliğinde yürütülen bu projede gemiler, ASELSAN, HAVELSAN ve ROKETSAN başta olmak üzere yaklaşık 50 Türk savunma sanayii şirketi tarafından geliştirilen ileri teknoloji sistemlerle donatılmaktadır. İnşallah gelecek yıl teslim edeceğimiz üç korvet, Malezya Kraliyet Deniz Kuvvetleri'ne uzun yıllar başarıyla hizmet edecek; aynı zamanda Türkiye ile Malezya arasındaki güçlü dostluğun ve stratejik ortaklığın kalıcı sembolleri olacaktır" dedi.

Bu Korvetler denizlerimizi koruma kabiliyetimizi güçlendirecek
Malezya Genelkurmay Başkanı General Datuk Haji Malek Razak bin Sulaiman, Malezya’nın bir deniz ülkesi olduğuna ve denizlerin ülkenin güvenliği açısından taşıdığı stratejik öneme değinerek, "Bu korvetler, yaşlanan gemilerimizin kademeli olarak yenilenmesine katkı sağlayacak ve giderek daha karmaşık hale gelen harekat ortamında Malezya Kraliyet Deniz Kuvvetleri’nin denizlerimizi koruma kabiliyetini güçlendirecektir. Bu programın ilerleme hızı, Malezya ile Türkiye arasındaki ortaklığın gücünü ortaya koyarken savunma alanındaki iş birliğimizi daha da ileri taşıyacak yeni fırsatlara da işaret etmektedir. STM’ye, İstanbul Tersanesine, Malezya Kraliyet Deniz Kuvvetleri Proje Ekibine ve projede görev alan tüm emekçilere teşekkür ediyorum. Denize indirme bir kilometre taşıdır, yolculuğun sonu değildir. Bu ivmeyi sürdürmeli ve tüm gemileri 2027 yılı sonuna kadar teslim etmeliyiz" diye konuştu.

3 korvet 4 ayda denize indirildi
STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, Türkiye ile Malezya arasındaki stratejik iş birliğinin en somut örneklerinden birini başarıyla hayata geçirdiklerini belirterek, "Türkiye ile Malezya arasındaki ilk devletten devlete (G2G) savunma ticareti anlaşması ve ülkemizin Asya-Pasifik bölgesine gerçekleştirdiği ilk korvet ihracatı olan bu proje kapsamında, bugün üçüncü ve son gemimiz TUNKU OSMAN JEWA'yı da denize indirmenin gururunu yaşıyoruz. Böylece yalnızca 4 ay içerisinde 3 korveti başarıyla denize indirerek projemizde önemli bir kilometre taşını daha geride bıraktık. Denize indirme safhasının tamamlanmasıyla birlikte artık donatım, sistem entegrasyonu ile liman ve seyir kabul testleri aşamasına geçiyoruz. Aynı kararlılık ve titizlikle çalışmalarımızı sürdürerek, üç gemiyi de 2027 yılı içerisinde Malezya Kraliyet Donanması'na teslim etmeyi hedefliyoruz" dedi.

TUNKU OSMAN JEWA
Proje kapsamında inşa edilen gemiler, isimlerini Malezya tarihine ve savunmasına önemli katkılar sunmuş şahsiyetlerden alıyor. İlk gemi, "Prens-Amiral" unvanıyla tanınan TUNKU LAKSAMANA ABDUL JALIL'in; ikinci gemi, Selangor'un denizcilik ve bölgesel ticaret tarihinde önemli bir yere sahip RAJA LAUT'un adını taşıyor. Denize indirilen üçüncü gemiye ise Malezya'nın üçüncü Genelkurmay Başkanı olan General (E) Tan Sri Tunku Osman Tunku Mohammad Jewa'nın adı verildi.

STM LMS Batch-II gemi özellikleri
Türk Deniz Kuvvetleri ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) öncülüğünde geliştirilen MİLGEM projesi ile dünyada kendi savaş gemisini tasarlayıp üretebilen 10 ülkeden biri konumuna gelen Türkiye, bugün SSB'nin ihracat vizyonu ile Türkiye ekonomisine katkı sunarken, dost-kardeş ülkelerin savunma kapasitelerini de geliştiriyor. Bu çerçevede, Türkiye ve Malezya arasında ‘Savunma Ürünleri Tedarikine İlişkin G2G Mutabakat Muhtırası İmza Töreni ve Malezya Kraliyet Donanması için tedarik edilecek ‘Kıyı Görev Gemisi (LMS) Batch 2 Projesi Kabul Mektubu (LoA) Teslim Töreni, 10 Haziran’da Ankara’da gerçekleştirildi.

Gemilerin sac kesim töreni 4 Aralık 2024'te, blok koyma töreni ise 8 Nisan 2025 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirildi. Projenin ilk gemisi 24 Mayıs 2026'da, ikinci gemisi 7 Haziran 2026'da, üçüncü ve son gemisi ise 9 Ağustos 2026 tarihinde düzenlenen törenlerle denize indirildi.
STM tarafından Malezya Kraliyet Donanması'nın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde tasarlanmış ve özelleştirilmiş üç korvet, Kıyı Görev Gemisi İkinci Seri (LMSB2) Projesi kapsamında Türkiye'de İstanbul Denizcilik Tersanesi’nde inşa ediliyor. STM, tasarımdan performansa, inşadan gemilerin teslimine kadar projenin tüm aşamalarından sorumlu ana yüklenici oldu. STM, gemi tasarımı, proje yönetimi, inşaat yönetimi, malzeme/sistem tedariki, entegrasyon tasarımı ve montajı, testler ve Entegre Lojistik Destek (ELD) faaliyetleri ile projeye ilişkin tasarım ve ELD dokümanlarının hazırlanmasını üstleniyor.

Proje kapsamında, gemilerin inşası ve donatımı Türkiye'de, Türk savunma sanayii şirketlerinin yoğun katılımı ile gerçekleştiriliyor. STM ana yükleniciliğinde inşa edilen gemilerde, ASELSAN tarafından geliştirilen, 30 mm MUHAFIZ (Smash) Uzaktan Komutalı Stabilize Top Sistemi, CENK 3D Arama Radarı, ARES 2D Su Üstü Radar ED sistemi, Akrep Atış Kontrol Radarı, Chaff Aldatma Sistemi, Dost-Düşman Tanıma Sistemi IFF ve diğer elektronik sensörler; ROKETSAN tarafından geliştirilen ATMACA Gemisavar Füzesi, HAVELSAN tarafından geliştirilen Savaş Yönetim Sistemi (SYS) ve 76 mm top atış kontrol sistemi yer alacak. 99,56 metre boya, 2500 ton deplasmana sahip olacak gemiler, 26 knot maksimum hıza, helikopter iniş platformuna ve 111 kişilik personel kapasitesine sahip olacak.

İlk olarak gaz yağıyla çalıştırılan deniz feneri, daha sonra asetilen gazına dönüştürüldü. Günümüzde ise elektrik enerjisiyle hizmet veren fenerde, tarihi optik mekanizma ve saat sistemi korunurken aydınlatma modern sistemlerle sağlanıyor.

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından ulusal miras olarak koruma altında bulunan tarihi yapı, Karadeniz'in sert iklim şartlarına rağmen denizcilere hizmet vermeyi sürdürüyor. Dış cephesindeki bazı bölümlerde ise zamanın ve iklim şartlarının etkisiyle oluşan paslanma izleri dikkat çekiyor.

Tarihi deniz feneri yalnızca denizcilere rehberlik etmekle kalmıyor, doğal güzellikleriyle öne çıkan Kızılırmak Deltası'nı ziyaret edenlerin de uğrak noktalarından biri olarak öne çıkıyor.

"Burası için projeleri bekliyoruz"
Fener Mahallesi Muhtarı Faysal Bayrak, "Bu fener denizdeki gemilere, kayıklara yön gösteriyor. Burası tarihi bir rota olduğundan dolayı ziyaretçi geliyor. Vatandaşlara açık bir yer. Yurt dışından turistler buraya gelerek konaklıyor. Burada denize giriyorlar. Bu fener mahalleye turist çekiyor. Olta balıkçılığı yapılıyor. Burada belediyenin öncü olması ve bölgeyi geliştirecek projeler hazırlaması lazım" dedi.
Yaklaşık bir buçuk asırdır Karadeniz'de seyreden gemilere güvenli rota sağlayan Bafra Deniz Feneri, tarihi mirası, mimarisi ve eşsiz manzarasıyla bölgenin önemli simgeleri arasında yer almaya devam ediyor.

BAE devlet petrol şirketi ADNOC, dünyanın en büyük enerji üreticilerinden biri ve dünya çapındaki müşterilerine ham petrol, doğal gaz ve rafine ürünler ihraç ediyor.

Saldırının ardından gemide oluşan hasarın boyutu, geminin içinden alınan görüntülerle ortaya çıktı. Geminin güverte, ambarlarında ve makine bölümünde ciddi hasar meydana geldiği görülürken, bazı bölümlerde parçaların ve ekipmanların zarar gördüğü dikkat çekti.
Özellikle makine bölümündeki hasarın geminin hareket kabiliyetini etkilediği görülürken, saldırının geminin farklı bölümlerinde de tahribata yol açtığı görüntülere yansıdı.

Gemiye ilişkin teknik incelemelerin Samsun Limanı’nda sürdüğü öğrenildi.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, Yunanistan tarafından ilan edilen Turizm Özel Mekansal Çerçevesi hakkında açıklama yaptı.

Keçeli, "Yunanistan tarafından bugün Ege Denizi'ni de kapsayacak şekilde ilan edilen Turizm Özel Mekansal Çerçevesi, aidiyeti uluslararası antlaşmalarla Yunanistan'a devredilmemiş coğrafi formasyonlar dahil, iki ülke arasındaki birbiriyle bağlantılı Ege sorunları bağlamında ülkemiz açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacaktır. Bu vesileyle, çevrenin korunması gibi evrensel değerlerin siyasi saiklerle araçsallaştırılmasına yönelik gayretlerin beyhude olduğunu ve ülkemizin yerleşik hukuki tutumunu hiçbir şekilde etkilemeyeceğini bir kez daha vurguluyoruz. Ege Denizi ve Akdeniz gibi kapalı ya da yarı kapalı denizlerde tek taraflı tasarruflardan kaçınılması gerekmektedir. Uluslararası deniz hukuku, söz konusu denizlerde kıyıdaş devletler arasında çevre konuları dahil olmak üzere iş birliğini teşvik etmektedir. Bu çerçevede, ülkemizin Ege Denizi'nin iki kıyıdaş devletinden biri olarak Yunanistan'la iş birliğine her zaman hazır olduğunu hatırlatıyoruz" dedi.

Türkiye'nin tutumunu ifade eden Keçeli, "Türkiye, 7 Aralık 2023 tarihli Dostane İlişkiler ve İyi Komşuluk Hakkında Atina Bildirgesi çerçevesinde, sorunların uluslararası hukuk, hakkaniyet ve iyi komşuluk temelinde çözümü için samimi ve kapsamlı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği yönündeki tutumunu muhafaza etmektedir" ifadelerini kullandı.

KOSDER Yönetim Kurulu Üyesi Murat Hılkın moderatörlüğünde, Denizcilik Eski Müsteşarı Suat Hayri Aka, Türk P&I Sigorta CEO’su Ufuk Teker ve hukukçu üyeler Selçuk Sencer Esenyel ile Hakan Tüfekçi’nin de uzman yorumlarıyla katkıda bulundukları toplantı neticesinde, bir “Değerlendirme Raporu” ortaya konuldu. KOSDER’den yapılan açıklamada, raporun sektörel paydaşlara ve idari mercilere sunularak bir yol haritası oluşturulması hususunda iş birliğine gidilmesinin amaçlandığı belirtildi.

Raporda, “Rusya-Ukrayna savaşındaki gelişmeler ve Karadeniz Havzası’nda son haftalarda ticari gemilere yönelik artan saldırılar, acil bir değerlendirme yapılmasını ve ortak akılla bir eylem planı geliştirilmesini zorunlu hale getirmiştir. En başından itibaren açıkça vurgulanmalıdır ki bu saldırılar yalnızca gemileri, yükü veya ticareti değil; doğrudan insan canını hedef almaktadır. Bölge ticaretinin can damarı olan kosterler ve özellikle bu ticarette önemli bir role sahip Türk koster filosu ciddi saldırılara maruz kalmaktadır. Uluslararası hukukta dokunulmazlığı bulunan tarafsız sivil ticari gemiler, dronlar, füzeler ve çeşitli mühimmatlarla vurulmakta; gemi insanlarının yaşam mahalleri dahi hedef alınmaktadır. İnsan hayatına doğrudan kasteden, denizcilerin yaşamını yitirmesine ve yaralanmasına yol açan bu eylemler, konuyu yalnızca armatörlerin ticari bir sorunu olmaktan çıkarmıştır” denildi.

Toplantıda öne çıkan ortak düşüncenin “can güvenliğinin her şeyden önce geldiği, ancak ticaretin tamamen durmasının da Türkiye açısından ciddi ekonomik ve stratejik sonuçlar doğuracağı yönünde olduğu" belirtilerek; bu nedenle çözümün yalnızca ‘gemiler bölgeye gitsin mi, gitmesin mi?’ sorusuna indirgenmemesi, can güvenliğinden sigortaya, hukuktan diplomasiye, navlunlardan devlet desteğine kadar bütün başlıkların birlikte ele alınması gerekliliğinin uzman konuklar ve tecrübeli sektör temsilcileriyle değerlendirildiği” vurgulandı.

KOSDER üyelerinin katkılarıyla gerçekleştirilen çevrim içi istişare toplantısının, Karadeniz’deki son gelişmelerin yol açtığı sorunlara karşı acil bir eylem planı geliştirmek amacıyla düzenlendiği vurgulandı.

KOSDER’in değerlendirme raporu şöyle:

Can güvenliği için hukuk ve sigorta

Karadeniz’de ticari gemilerin doğrudan çatışmaların hedefi haline gelmesi, toplantının belirleyici konusuydu. Gemilerin vurulması ve denizcilerin hayatını kaybetmesi, sektör açısından artık normal bir ticari risk olarak değerlendirilemeyecek bir noktaya gelmiş durumdadır.

Ticaretin tamamen durdurulması tartışılmakla beraber bu tavrın gerçekçi olmadığı yönünde birleşildi. Ticari faaliyetlerin insan hayatının önüne geçirilmemesi gerektiği konusunda ortak bir yaklaşım benimsendi. Bu nedenle önceliğin, riskli bölgelerde daha güvenli ve kontrollü bir deniz trafiği oluşturulmasında olduğu değerlendirildi.

Can güvenliğiyle sebebiyle, yaşanan saldırıların hukuki yönü ve sigorta boyutu da ayrı bir önem kazanıyor. Saldırıyı gerçekleştiren tarafın tespiti ve hangi hukuki mekanizmanın işletileceği konusunda önemli belirsizlik ve zorluklar bulunuyor. Devlet bağışıklığı ve yargı yetkisi gibi konular nedeniyle doğrudan tazminat yolunun her durumda işler bir seçenek olmadığı; bu nedenle her olayın güçlü delillerle desteklenen ve hasar yönünden de kapsamlı bir hukuki dosyaya dönüştürülmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca KOSDER üyeleri arasında bu tür saldırı ve olaylara maruz kalan gemi ve işletmeler belirlenerek bir liste oluşturulması; olaylara ilişkin veriler hazırlanacak raporda sistematik biçimde kayıt altına alınması kararlaştırıldı.

Aynı şekilde savaş riski sigortalarının da sefer öncesinde dikkatle yönetilmesi gerekiyor. P&I, gövde-makine ve savaş sigortalarının kapsamları kontrol edilmeli; riskli bölgelere yapılacak seferlerde gerekli bildirimler zamanında yapılmalı ve teminatların hangi şartlarda geçerli olduğu net olarak ortaya konulmalıdır.

Bu başlık altında, gecikmeksizin oluşturulması gereken acil eylem planının temel unsurları şunlardır:

-Gemi adamlarının güvenliğini esas alan tedbirlerin alınması

-Saldırı, hasar ve can kayıplarının standart şekilde kayıt altına alınarak hukuki ve sigortasal dosyaların oluşturulması,

-Sefer öncesinde savaş sigortası ve diğer teminatların kontrol edilmesi,

-Ticari gemiler için güvenli ve kontrollü deniz trafiği konusunda uluslararası girişimlerin artırılması. Gerekirse tahıl koridoru benzeri güvenli güzergah alternatifleri için çalışılması.

Gemi adamlarının rolüne ve şartlarına bakış

Savaş riski söz konusu olduğunda ilk ve vazgeçilmez önceliğin insan hayatı olduğu toplantıda özellikle vurgulandı. İnsan kaybı ve gemi insanlarının güvenliği; gemiden, yükten, navlundan ve her türlü ticari kaygıdan önce gelmektedir.

Gemi adamlarının yüksek riskli bölgelere gönderilmesi; kaptanın kararları, personelin sefere ilişkin çekinceleri, armatörün ve DPA'in sorumlulukları açısından yeni sorunlar yaratıyor. Bu nedenle güvenlik konusunda karar alınırken gemi adamlarının da sürecin bir parçası olması ve ortaya çıkabilecek hukuki sonuçların önceden belirlenmesi gerekmektedir.

Burada temel yaklaşım, ticari faaliyetin devamlılığı ile insan hayatı arasında bir denge aramak değil; her koşulda insan hayatını önceleyen güvenli bir çalışma ve sefer düzeni oluşturmak olmalıdır.

Bu kapsamda; Kaptan ve gemi adamlarının güvenlik konusundaki yetki ve sorumluluklarının netleştirilmesi, seferden çekilme veya sefere katılmama durumlarında personelin haklarının korunması, armatör, gemi adamları ve ilgili kamu kurumları arasında ortak uygulama ve prosedürlerin geliştirilmesi gerektiği değerlendirildi.

Devlet, diplomasi ve sektörel birliktelik

Toplantının önemli sonuçlarından biri, yaşanan sorunların artık tek tek armatörlerin çözebileceği boyutu aştığı yönündeki tespit oldu.

Türkiye’nin Karadeniz’deki konumu, bölgedeki ticaretin önemi ve Montrö’den kaynaklanan hakları nedeniyle devletin sürece daha aktif şekilde dahil olması gerektiği ifade edildi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığının koordineli hareket ederek konunun IMO başta olmak üzere uluslararası platformlarda sürekli ve güçlü biçimde gündemde tutulması sağlanmalıdır.

Sektörel dayanışma ve ortak temsil de bu sürecin temel şartıdır. İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın öncülüğünde; KOSDER, Türk Armatörler Birliği ve denizcilik sektöründeki diğer tüm sivil toplum kuruluşları ile ilgili paydaşların sürece dahil edilmesi gerekmektedir. Amaç, kurumların tek başına hareket etmesi değil; sesimizi daha gür duyurmak, yaşanan zararları ve sektörün taleplerini ortak bir çerçevede ortaya koymak ve hep birlikte en uygun çözüm stratejisini geliştirmektir.

Bu noktada ortaya konan öneriler:

-Dil, din, renk, milliyet farklılıklarını bir potada birleştiren sektörümüzün taşıyıcısı olan gemilerimiz ve ona can veren gemi insanlarımız, yapılan işin doğasına uygun olarak tüm bölge ülkelerince tarafsız ve barışcıl operasyonların bir parçası olarak kabul edilmeli, emniyetleri güzergah boyunca uluslararası bağlayıcılığı olan hükümlerle her açıdan garanti altına alınmalıdır.

-Türk bayraklı gemilere sağlanan ayrıcalıkların Türk sahipli gemilere ve işletmelere de tanınması için idare nezdinde girişimler sağlanmalıdır. Aksi takdirde yakın zamanda ciddi tonaj kayıplarının yaşanma riski için tedbir alınmalı; bu toprakların bağrından çıkan bu değerli potansiyel heba edilmemelidir.

-Kamu kurumları ve sektör kuruluşları arasında sürekli çalışan bir koordinasyon mekanizması kurulması,

-Saldırı, hasar, can kaybı ve ekonomik kayıpların sistematik bir arşivde toplanması,

-IMO ve diğer uluslararası platformlarda ortak ve güçlü bir girişim yürütülmesi,

-Güvenli ve kontrollü deniz trafiğinin sağlanması için diplomatik çalışmaların artırılmasıdır.

-Asıl ihtiyaç, kurumların ayrı ayrı hareket etmesi değil; sektörün tüm paydaşları ile ilgili kamu kurumlarının aynı çerçevede, aynı hedef doğrultusunda ve ortak bir stratejiyle hareket etmesidir.

Navlunlar, koster filosu ve ekonomik sürdürülebilirlik

Güvenlik riskleri nedeniyle gemilerin bölgeye gönderilmesinden kaçınılması; diğer taraftan tahılın yanı sıra enerji ürünleri, hammaddeler, gübre, yem ve diğer temel ticari yüklerin taşınmaya devam etmesi gerekliliği, navlun piyasasında istikrarı zorlaştıran ciddi bir çelişkiyi ortaya çıkarmaktadır.

Toplantıda navlunların gemilerin işletme maliyetlerini, yani running cost'u dahi karşılayamayacak seviyelere düşmesinin sektör açısından sürdürülemez olduğu vurgulandı. Armatör açısından güvenlik riski ile ekonomik zarar aynı anda büyürken, bu gelişmeler; zorlu mücadeleler ve fedakarlıklar sonucunda oluşturulan Türk koster filosunun uzun vadeli olarak ayakta kalmasını da güçleştirmektedir.

Buradaki risk sadece denizcilik şirketlerinin zarar etmesiyle sınırlı değildir. Türk koster filosunun uzun süre devre dışı kalması; Türkiye'nin ithalat ve ihracatını, tarım ve hayvancılık sektörlerini, yem ve gübre tedarikini ve genel olarak lojistik zincirini doğrudan etkileyecek bir risk oluşturmaktadır.

Bu nedenle sektörün ekonomik olarak ayakta kalmasını sağlayacak mekanizmaların şimdiden düşünülmesi gerekiyor. Krizin uzaması halinde bazı gemilerin geçici olarak sefer dışı bırakılması gerekebileceğinden, güvenli laid-up alanlarının ve buna bağlı finansal destek modellerinin de önceden belirlenmesi önem taşıyor.

Bu kapsamda;

-Türk koster filosunun korunmasına yönelik ekonomik tedbirlerin değerlendirilmesi,

-Navlunların sürdürülebilir seviyede kalmasını sağlayacak mekanizmaların oluşturulması,

-Krizin uzaması halinde uygulanabilecek laid-up ve finansal destek modellerinin hazırlanması gerektiği değerlendirildi.

-Temel mesele, bugünkü gemi operasyonlarını sürdürmekten öte, Türk denizcilik filosunun kriz sonrasında da ayakta kalmasını sağlamak olmalıdır.

Genel değerlendirme

Toplantıda ortaya çıkan görüşler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Karadeniz'deki savaş riskinin artık yalnızca “armatörlerin karşı karşıya olduğu bir sorun” olarak görülmemesi gerektiği açıkça ortaya çıkıyor.

Burada aynı anda insan hayatı, deniz güvenliği, hukuk, sigorta, ticaret, navlun, lojistik, çevre ve Türkiye'nin ekonomik güvenliği söz konusu.

Bu nedenle çözümün tek bir kurumdan beklenmesi yeterli olmayacaktır. Sektörün tüm paydaşları sürece dahil edilmeli; ilgili devlet kurumları, meslek kuruluşları ve sivil toplum örgütleriyle birlikte en uygun çözümün oluşturulması için ortak bir strateji ve hareket planı belirlenmelidir. Türkiye de uluslararası platformlarda daha güçlü ve etkili bir rol üstlenmelidir.

Öncelikli olarak;

-Can güvenliği korunmalı ve güvenli deniz trafiği için uluslararası girişimler artırılmalı.

-Küresel ticaretin ve lojistik zincirlerinin sürdürülebilirliği; gıda güvenliğinin yanı sıra enerji, hammadde, tarım girdileri ve diğer stratejik yüklerin kesintisiz taşınması açısından küresel bir ihtiyaç ve zorunluluktur. Başta ihtiyaç sahibi ülkeler olmak üzere tüm pazarlara gerekli yüklerin güvenli biçimde ulaştırılması insani, ekonomik ve stratejik bir sorumluluktur. Bu nedenle başta Birleşmiş Milletler olmak üzere uluslararası kuruluşlar nezdinde gerekli girişimler devlet düzeyinde yapılmalı; farklı yük gruplarını kapsayan güvenli ve kontrollü deniz koridorlarının oluşturulması için inisiyatif alınmalıdır.

-Türk bayraklı veya Türk işletmesindeki ticari gemilere yönelik, can ve mal kaybına yol açan saldırılar karşısında daha görünür ve etkili tepkiler ortaya konulmalı; sektörün ve Türk armatörlerinin devletimizin desteğine sahip olduğu uluslararası zeminde açıkça gösterilmelidir.

-Yaşanan tüm olaylar, zararlar ve ekonomik kayıplar ortak bir sistemle kayıt altına alınmalı ,

-Sektör ve kamu kurumları arasında sürekli çalışan bir koordinasyon yapısı kurulmalı.

-Türk koster filosunun ekonomik olarak korunması ve krizin uzaması halinde uygulanacak destek mekanizmaları için de şimdiden hazırlık yapılmalıdır.

Sonuç

Bu süreçte sektörün önündeki asıl mesele, ticareti ne pahasına olursa olsun sürdürmek ya da tamamen durdurmak arasında seçim yapmak değildir.

Asıl hedef; insan hayatını koruyan, gıda başta olmak üzere enerji, hammadde, tarım girdileri ve diğer stratejik yüklerin güvenli biçimde taşınmasını sağlayan; Türk denizcilik sektörünü ayakta tutarken Türkiye’nin lojistik gücünü de koruyan sürdürülebilir bir ticaret ortamı oluşturmaktır.

Küresel ticaretin %90’dan fazlası deniz yoluyla gerçekleştiği için deniz ticaret yolları baskı altına girdiğinde bunun etkileri çok geniş bir yelpazede hissedilmekte, konu genel ekonomik konuların ötesine geçmektedir. Daha da önemlisi ise denizde görev yapan kadın ve erkek emekçilerin can güvenliğinin tehdit altında olmasıdır . Onların varlığı olmaksızın deniz ticaretinden bahsedilemeyeceği gibi, hiçbir ekonomik kazanımın da insan canı kadar değerli olmadığı gayet açıktır.

Bunun yolu tek tek mücadele etmekten değil; sektörün tüm paydaşlarını sürece dahil ederek ortak hareket etmekten, yaşananları doğru ve sistematik biçimde belgelemekten ve sektör ile devletin aynı masada ortak bir acil eylem planı geliştirmesinden geçmektedir. KOSDER, Karadeniz’deki son gelişmeler nedeniyle yaşanan sorunlara karşı bu ortak stratejinin gecikmeksizin oluşturulması çağrısında bulunmaktadır.

7DENİZ

2002 yılında inşa edilen MV Güllük gemisi, uluslararası taşımacılıkta kullanılıyordu.

Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna'nın 3 Ağustos'ta Novorossiysk yakınlarında Nadezhda ve Yaşar gemilerine yönelik saldırılarının ardından Karadeniz'deki çatışmanın tırmanmasından duyduğu ciddi endişeyi dile getirmişti. Bakanlık, çatışmayı kontrol altına almak için önlem alınmaması halinde gıda güvenliği de dahil olmak üzere ciddi sonuçlar doğabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.

Akçayport’ta düzenlenen açılış törenine Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın, Balıkesir Toplu Taşıma A.Ş. Genel Müdürü Mustafa Ömür Boyuer, ilçe belediye başkanları, İDO Genel Müdürü Dr. Murat Orhan, İDO Genel Müdür Yardımcısı Kaptan İsmail Demir, İDO Gelir Yönetimi ve Satış Direktörü Aşkın Lermi ile İDO satış ve pazarlama yöneticileri kamu kurumlarının temsilcileri ve çok sayıda davetli katıldı.

Yaklaşık 90 dakikalık yolculuk süresiyle hizmet verecek Akçay–Midilli hattı, yalnızca iki kıyıyı birbirine bağlayan yeni bir ulaşım alternatifi olmanın ötesinde; bölge turizmini canlandıracak, kültürel etkileşimi artıracak ve yerel ekonomiye yeni bir ivme kazandıracak önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Midilli’den gelecek ziyaretçiler Kazdağları, Akçay ve Edremit’in doğal, tarihi ve gastronomik değerlerini keşfetme fırsatı bulurken, Türkiye’den Midilli’ye seyahat edecek yolcular da adanın kültürel mirasını konforlu ve güvenli bir yolculukla deneyimleyebilecek.

Turizme ticarete ve kültürel erişime katkı

İDO Genel Müdürü Dr. Murat Orhan, yeni hatta ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi: “Ege Denizi’nde oluşturduğumuz uluslararası ulaşım ağını her geçen yıl daha da güçlendiriyoruz. Akçay–Midilli hattı, yalnızca iki kıyıyı birbirine bağlayan yeni bir sefer değil; bölge turizmini, ticareti ve kültürel etkileşimi destekleyen stratejik bir yatırım niteliği taşıyor. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan BTT ve BADO markası ile kurduğumuz güçlü iş birliği sayesinde Ege’nin önemli destinasyonlarını daha erişilebilir hale getirmekten büyük mutluluk duyuyoruz.”

Orhan, İDO’nun Ege adalarındaki büyüme stratejisini sürdüreceğini belirterek, yolculara emniyetli, konforlu ve hızlı deniz ulaşımı sunmaya devam edeceklerini de ifade etti.

İDO Akçay–Midilli hattında sezon boyunca çarşamba, cuma, cumartesi ve pazar günleri sefer yapacak. Sabah 07:30’da Akçayport’ tan kalkan gemi 1.5 saatlik yolculuğun ardından 09:00’da Midilli Limanı'na varmış olacak. Dönüşler ise 17:30’da Midilli Limanı'ndan Akçayport’a olacak. Akçay- Midilli yanı sıra; Dikili- Midilli ve Ayvalık-Midilli’den sezon boyunca haftanın her günü seferler yapılmaya devam edecek.

7DENİZ

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, içerisinde 7 kişi bulunan 13 metre boyundaki teknenin, KIYEM-5 hızlı tahlisiye botuyla yedeklenerek Göcek Marina'da emniyete alındığını duyurdu.

7DENİZ

Tır yüklü olduğu öğrenilen Ro-Pax gemisinin daha sonra Karasu Limanı'na doğru hareket ettiği belirtildi.