Üç şirket, büyük okyanus aşırı gemileri elleçleyebilecek bir tesisi kapsayan bir mutabakat zaptı imzaladı. Proje, RM’nin mevcut geri dönüşüm operasyonunu ISSAC Green Tech’in yüzer kuru havuz ve otomasyon teknolojisiyle bir araya getiriyor. Yatırım tutarı, kapasite, konum veya faaliyete başlama tarihi açıklanmadı.

RM, Sungha Shipyard’ı işletiyor ve tesisi Güney Kore’nin en büyük gemi söküm tersanesi olarak tanımlıyor. Geri dönüşüm şirketi, kıyı boyunca bir hurda lojistik ağı oluşturdu ve 60 mm kalınlığa kadar çelik levhaları kesebilen ağır hizmet tipi giyotin ekipmanları kullanıyor.

Anlaşma, Elegant Exit’in endüstriyel ölçekli geri dönüşüme yönelik daha önceki girişimlerinin devamı niteliğinde. Şirket, Bahreyn’deki ASRY’de bir pilot geri dönüşüm projesi gerçekleştirdi ve 2024 yılında OECD ülkeleri içindeki ve dışındaki geri dönüşüm projelerinde kullanılmak üzere altı artı altı büyük yüzer kuru havuz için sipariş verdiğini duyurdu.

Güney Kore’nin hamlesi, bir diğer gelişmiş Asya denizcilik ekonomisinin büyük ölçekli gemi geri dönüşümünü kendi ülkesine daha yakın bir noktaya taşımaya çalıştığı bir dönemde geldi.

Japonya’nın NYK ve Oono Development şirketleri ise Aichi prefektörlüğündeki Chita’da, yıllık yaklaşık 300 bin ton kapasiteye sahip bir geri dönüşüm operasyonunu 2028 yılında faaliyete geçirmeyi hedefliyor. Bu kapasite, yaklaşık 20 Panamax gemisine denk geliyor. 810 metrelik kuru havuz, aynı anda iki VLCC’yi barındırabilecek büyüklükte. Ortaklar, Japonya’daki daha yüksek maliyetleri ve iş gücü eksikliğini dengelemek için ağır makineler ve otomasyondan yararlanmayı planlıyor.

Bu gelişmeler, gemi geri dönüşümüne ilişkin Hong Kong Sözleşmesi’nin Haziran 2025’te yürürlüğe girmesinin ardından yaşanıyor. Güney Kore, geçen Aralık ayında sözleşmeye resmen katılarak ülkeyi geri dönüşüm tesislerindeki çevre ve işçi güvenliği standartlarını düzenleyen yeni küresel rejime dahil etti.

Kaynak: splash247.com

Tasarı ayrıca İsrail ile bağlantılı askeri ve sivil yüklerin taşınmasını engellemeyi ve İran'a zarar verdiği iddia edilen ülke veya kişilere ait gemilerin tazminat ödenene kadar boğazdan geçişini durdurmayı hedefliyor. İhlal durumunda, geminin taşıdığı yükün değerinin yüzde 20'sine kadar para cezası uygulanabilecek.

Söz konusu öneriler, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'nın ticari gemi trafiğine yeniden açılmasına yönelik yürütülen müzakereleri daha da karmaşık hale getirdi.

İran basınında yer alan haberlere göre iki ülke, Basra Körfezi'ne giriş yapan gemilerin İran tarafından denetleneceği, çıkış yapan gemilerin ise İran ile Umman tarafından ortaklaşa yönetileceği merkezi bir geçiş koridoru üzerinde çalışıyor.

Mevcut kuzey ve güney geçici rotalarının ilk aşamada açık kalacağı, daha sonra ise kademeli olarak devreden çıkarılacağı belirtiliyor.

İran ayrıca gemilerin sigorta, yakıt ikmali, çevre koruma ve güvenlik gibi hizmetler için ödeme yapmasını isterken, Tahran yönetimi yük değerinin belirli bir yüzdesine göre hesaplanan geçiş ücreti talep ettiği yönündeki haberleri reddetti.

Washington yönetimi ise geçiş için İran'ın onayının zorunlu hale getirilmesinin veya zorunlu ödeme alınmasının kabul edilemez olduğunu açıkça ifade etti.

Uluslararası denizcilik sektörünün en büyük sekiz kuruluşu da bu hafta Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ile Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez'e ortak bir mektup gönderdi.

Kuruluşlar mektupta, "Böyle bir emsal oluşturulduğunda, başka bölgelerde benzer uygulamalara direnmek giderek zorlaşacaktır." uyarısında bulundu.

Uzmanlara göre ABD ve İsrail bayraklı gemilerin sayısının sınırlı olması nedeniyle olası yasağın doğrudan ticari etkisi düşük olabilir. Ancak gemilerin karmaşık sahiplik, finansman ve işletme yapıları nedeniyle hangi gemilerin ABD veya İsrail bağlantılı sayılacağının belirlenmesi önemli zorluklar yaratabilir.

Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılmasının ABD'nin denizcilik alanındaki ablukasının kaldırılmasıyla mümkün olacağını savunurken, deniz taşımacılığının normalleşmesini de yaptırımların hafifletilmesine bağladı.

Öte yandan 3 Kasım'da yapılacak ABD ara seçimlerine üç aydan az bir süre kala, İran ile yaşanan savaşın Başkan Donald Trump açısından giderek daha büyük bir siyasi yük haline geldiği, Tahran'ın ise çatışmayı uzatarak bu durumu kendi lehine kullanmak için güçlü bir motivasyona sahip olduğu değerlendiriliyor.

Bu arada İran'ın ham petrol ihracatını sınırlandırma girişimlerinin uygulanmasının giderek zorlaştığı belirtiliyor. Bu hafta Güneydoğu Asya'da, yaptırım listesinde bulunan İran bağlantılı sekiz tanker, 8,5 milyon varilden fazla ham petrol taşıyarak Malezya açıklarında toplandı. Denizcilik istihbarat analistleri, burada koordineli bir gemiden gemiye petrol transferi hazırlığı yapıldığı değerlendirmesinde bulundu.

Denizcilik istihbarat şirketi Windward, ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) yaptırım listesinde bulunan İran devlet bağlantılı sekiz tankeri, Malezya açıklarındaki Eastern Outer Port Limits (EOPL) bölgesinde tespit etti. Bölge, yaptırım altındaki İran ham petrolünün gemiden gemiye aktarıldıktan sonra Çin'e sevk edilmesinde uzun süredir kullanılan önemli bir merkez olarak biliniyor.

Gemilerin, İran'ın Harg Adası'ndan yüklenen toplam 8,56 milyon varil ham petrol taşıdığı belirtildi. Windward'a göre sekiz gemiden yedisi temmuz sonu veya ağustos başında AIS (Otomatik Tanımlama Sistemi) yayınlarını kapattı. Şirket, gemilerin aynı bölgede yoğunlaşmasının bireysel olarak tespit edilmekten kaçınma girişimlerinden ziyade planlı bir transfer operasyonuna işaret ettiğini değerlendirdi.

Windward, "Sekiz geminin tamamında AIS sinyallerinin uzun süre ve tekrarlayan şekilde kesilmesi, tek seferlik fırsatçı bir geçişten ziyade yaptırımları aşmaya yönelik koordineli bir transfer ağına işaret ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

İran'a Karşı Birleşik Hareket (United Against Nuclear Iran-UANI) ise hafta başında yaptığı açıklamada, "Hayalet Filo" listesinde yer alan en az 52 tankerin AIS sistemleri açık şekilde aynı Malezya'daki transfer bölgesinde demirlediğini veya beklediğini bildirdi.

Kaynak: splash247.com

Detayları henüz netleşmeyen plana göre Tahran’ın Boğaz üzerinden Basra Körfezi’ne giren gemilerin denetimini üstleneceği iddia edilirken, çıkış yönündeki trafiği kimin yöneteceği ve İran’ın bu süreçteki nihai rolünün ne olacağı belirsizliğini koruyor.

İki ülkenin çarşamba günü Boğaz’dan geçecek gemiler için yeni bir rota üzerinde uzlaştığı bildirildi.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde durum, Trump yönetimi yetkililerinin İran’ın bu hayati denizyoluna erişimi tek başına kontrol edemeyeceğine dair defaatle dile getirdiği beyanlarla çelişecek.

Altıncı ayına giren ve kamuoyunda destek bulmayan savaş ortamından çıkış arayan ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran-Umman görüşmelerinin yarattığı ivmeyi Tahran ile daha kapsamlı bir nükleer anlaşma müzakeresine dönüştürmeyi amaçladığı ifade ediliyor.

İran’ın Boğaz’a erişimi denetlemesine imkan tanıyacak bir mutabakat, Washington’ın başlangıçta koşulsuz teslim olacağını öngördüğü Tahran yönetiminin, ABD-İsrail savaşı neticesinde bölgesel nüfuzunu artırdığına işaret ediyor.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) Ortadoğu Programı Direktörü Mona Yacoubian konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Bence temel mesele şu ki, eğer bir anlaşma sağlanırsa bu, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen trafiği denetleme kabiliyetini koruduğu bir anlaşma olacak” ifadesini kullandı.

Yacoubian, ABD’nin bu şartları kabul etmesi halinde, Washington ve Tahran arasında haziran ayında imzalanan ancak çatışmaların yeniden başlamasıyla çöken ilk mutabakat zaptında öngörüldüğü gibi 60 günlük yeni bir barış müzakeresi sürecinin başlayabileceğini ekledi.

Yacoubian, The Hill gazetesine verdiği demeçte, “İran nihayetinde Boğaz’ı kontrol etme yetkisinde ısrarcı olmayı sürdürecek. Mesele bir tavizden ziyade bunun nasıl uygulanacağı ve ABD için bu anlaşmaya onay verirken itibarını koruyabileceği bir yolun bulunup bulunmayacağıdır. Asıl büyük soru işareti budur” dedi.

Görüşmelere ilişkin haberlerin bu hafta hız kazandığı ve cuma gününe kadar bir uzlaşıya varılabileceği kaydedilirken, bu durum Boğaz’ın derhal açılacağı anlamına gelmiyor.

Küresel petrol ve doğalgaz arzının beşte birinin geçtiği nakliye rotasının kapalı kalması, akaryakıt ve diğer tüketim maddelerinin fiyatlarını artırmış durumda.

İran ve Umman’ın Boğaz’ı nasıl sevk ve idare edeceğine dair teknik detaylar henüz netleşmedi. Reuters’ın aktardığına göre İran, Boğaz’ı kullanan gemilerden taşıdıkları yükün değerinin yüzde 5’i ile yüzde 7’si arasında değişen oranlarda geçiş ücreti talep etmeyi hedefliyor.

Umman ise yüzde 3 civarında daha düşük bir ücret öngörüyor. Savaş öncesi durumda herhangi bir geçiş ücreti alınmadığını belirten ABD tarafı ise ücret alınmamasını talep ediyor.

Trump, salı günü Kaliforniya’da gazetecilere yaptığı açıklamada Tahran ile ilişkilerin “gayet iyi ilerlediğini” iddia etse de İran yönetiminin ABD ile doğrudan görüşme yürüttüğünü reddetmesi tablonun karmaşıklığını koruyor.

Trump bir anlaşmanın imzalanması ihtimaliyle ilgili olarak, “Bu yarın da olabilir, sonraki gün de. Çok ciddi mesafe katedildi” dedi.

Fox News kanalına da konuşan Trump, İranlı yetkililerle “gün boyu süren müzakereleri” de kapsayan “çok olumlu temaslar” gerçekleştirdiklerini söyledi. Trump, “Eğer tekrar masadan kalkarlarsa çok ağır şekilde vurulacaklar” değerlendirmesinde bulundu.

Çarşamba öğleden sonra Las Vegas’ta konuşan Trump, anlaşmanın son durumuna dair somut bir detay vermezken, “İnsanların ölmesini istemediğim için bir anlaşma yapmayı tercih ederim” diyerek temasların sürdüğünü ifade etti.

Buna karşın ABD’nin izlediği askeri stratejinin şu ana kadar netice vermediği değerlendiriliyor.

ABD’nin İran’a yönelik aylardır sürdürdüğü hava bombardımanları ve son olarak temmuz ayında gerçekleştirilen iki haftalık yoğun saldırılar Boğaz’ı trafiğe açmaya yetmediği gibi Washington’ın kritik mühimmat stoklarının eksilmesine yol açtı.

Hudson Enstitüsü Kıdemli Uzmanı Bryan Clark, İran’ın tutumuna ilişkin olarak, “Bu kozun ellerinde olduğunu biliyorlar. ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı güç kullanarak açmak ve İran’ın kontrolünü engellemek için gereken daha geniş kapsamlı bir harekatı göze alamayacağını, dolayısıyla bu kontrolü geri almasının mümkün olmadığını düşünüyorlar” dedi.

ABD’nin kritik mühimmat stoklarının ciddi seviyede azalması üzerine Körfez ülkelerinin endişelerini dile getirdiği ve bu durumun Trump’ın hafta sonu İran’a yönelik saldırıları artırma tehdidinden vazgeçmesinde etkili olduğu aktarıldı.

Trump’ın İran’ı şiddetli askeri eylemlerle tehdit ettikten sonra geri adım atarak müzakerelere alan açtığı ve nisandan bu yana en az beş kez tekrarlanan bir döngüye girdiği belirtiliyor.

Mona Yacoubian, “ABD’nin önleme füzelerinin önemli bir bölümünü tükettiğine dair haberler, yaklaşan ara seçimler ve ABD içindeki yaşam maliyetleri ile akaryakıt fiyatları üzerindeki sürekli baskı göz önüne alındığında, bu döngüyü daha kaç kez tekrarlayabileceğimiz belirsizdir” dedi.

Öte yandan Bryan Clark, ne kadar iyi planlanmış olursa olsun, algılanan bir zayıflık durumunda askeri seçeneğe yönelme eğilimi gösteren Trump’ın kararları nedeniyle olası bir anlaşmanın hızla bozulabileceğini belirtti.

Clark, The Hill’e yaptığı açıklamada, “Risk şu ki, bir anlaşma sağlandığında herkes buna bakıp ‘İran istediğini aldı, ABD ise elinde hiçbir şey olmadan kaldı’ diyebilir. Trump’ın bu yorumlardan hoşlanmayacağını ve gücünü kanıtlamak için yeniden harekete geçmek zorunda hissedeceğini düşünüyorum. Ardından İran ticareti tekrar durduracak ve aynı noktaya geri döneceğiz” dedi.

Anlaşmanın önündeki bir diğer engeli ise ABD’nin Basra Körfezi’nde sürdürdüğü deniz ablukası oluşturuyor. Tahran yönetimi, Boğaz’ın yeniden trafiğe açılması için ablukanın kaldırılmasını şart koşuyor.

İran Dışişleri Bakanlığı iç basına yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı’nı güvensiz kılan unsurlar, özellikle ABD’nin deniz ablukası ile İran’a ve çıkarlarına yönelik diğer saldırgan ve tehditkar eylemleri nedeniyle varlığını sürdürmektedir” ifadelerini kullandı.

Trump yönetiminin hareket alanının sınırlı olduğuna dikkat çekilse de bazı şahin isimler ablukanın kaldırılmasının hata olacağını savunuyor.

Demokrasileri Savunma Vakfı’ndan (FDD) Richard Goldberg, çarşamba günü sosyal medyada paylaştığı mesajda, “Abluka kalktığı an Başkan kozunu kaybeder. Petrol satışına emanet hesap şartı olmaksızın izin verildiği saniye daha fazlasını kaybeder. İran dondurulan hesaplarını borçlarını ödemek için kullandığı an kaybı daha da büyür” değerlendirmesini yaptı.

Buna karşın bazı ABD’li milletvekilleri yönetimin diplomasi yürüütme kabiliyetine güven duyduğunu ifade ediyor. Cumhuriyetçi Senatör Roger Wicker çarşamba günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Diğer tüm anlaşmalarda olduğu gibi bu süreçte de yönetime olan güvenim tamdır” dedi.

Gündemdeki anlaşmayı değerlendiren Bryan Clark ise, “Kimsenin bu durumdan memnun olmadığını biliyorum. Bölge ülkeleri memnun değil, oradan petrol tedarik eden Asyalı müttefikler memnun değil ama şu aşamada elde edilebilecek en iyi anlaşma muhtemelen budur” ifadelerini kullandı.

Kaynak: Harici

Yangın çıktı, gemi manevra yeteneğini kaybetti

İHA’ların isabet etmesinin ardından Emil gemisinde yangın çıktı ve birden fazla teknik sistem devre dışı kaldı. Manevra yeteneğini kaybeden gemideki mürettebatın tahliye edilmesine karar verildi.

Tahliye çalışmaları devam ederken gemiye yönelik bir saldırının daha gerçekleştiği bildirildi. Olayda mürettebattan ölen ya da yaralanan olmadı. Gemide Alman vatandaşı mürettebat bulunmadığı belirtildi.

Geminin uğradığı hasarın boyutu ve yeniden seyre çıkıp çıkamayacağına ilişkin henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Emil gemisi Liberya bayrağı taşıyor

Alman gemisi olarak anılan Emil, Almanya merkezli Blumenthal JMK GmbH & Co. KG tarafından ticari olarak yönetiliyor. Geminin kayıtlı sahibi ise Charm Marine Co. Ltd. olarak gösteriliyor.

Liberya bayrağı taşıyan dökme yük gemisi 2012 yılında inşa edildi. Yaklaşık 292 metre uzunluğa ve 45 metre genişliğe sahip Emil gemisinin taşıma kapasitesi 175 bin 463 ton seviyesinde bulunuyor.

Geminin saldırı sırasında hangi yükü taşıdığı konusunda doğrulanmış bir bilgi paylaşılmadı. Bu nedenle taşınan yükün niteliğine ilişkin iddialar henüz kesinlik kazanmadı.

Moskova saldırıları doğruladı

Rusya Savunma Bakanlığı, çarşamba günü Karadeniz’de iki yük gemisinin hedef alındığını açıkladı. Ancak açıklamada gemilerin adları ve hangi ülkelere ait oldukları belirtilmedi.

Moskova yönetimi, hedef alınan gemilerin Ukrayna ordusuna silah ve askerî teçhizat taşıdığını öne sürdü. Emil gemisinin bu açıklamada belirtilen iki gemiden biri olup olmadığı resmî olarak doğrulanmadı.

Karadeniz’de son haftalarda ticari gemileri hedef alan saldırıların artması, bölgedeki taşımacılık güvenliğine ilişkin endişeleri büyütüyor. Saldırıların sürmesi; sigorta primleri, rota tercihleri ve taşıma maliyetleri üzerinde yeni baskı oluşması riskini de gündeme getiriyor.

Kaynak: Dünya

Karadeniz’de de saldırılar düzenlendiğini belirten Zelenskiy, "Karadeniz’deki Rus saldırganlığına verdiğimiz karşılıklar da başarılı oldu. Özellikle iki askeri devriye botu ve gölge filo gemileri hedef alındı. Uzun menzilli kapasitemizi sistematik şekilde geliştiren ve böylece diplomasi ihtimalini artıran Savunma Kuvvetleri’nin tüm askerlerine teşekkür ederim. Rusya barışı seçmek zorunda" ifadelerini kullandı.

İngiltere hükümeti, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırı başlattığı 2022 yılından bu yana Rusya’ya yönelik yaptırımlar nedeniyle 3 bin 400’den fazla kişi, işletme ve gemiye yaptırım uyguladı.

Garibabadi, yeni güzergâhın 2 ila 4 ay boyunca veya daha uzun bir süreyle kullanılmasının öngörüldüğünü kaydetti.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı ayrıca ABD'nin müzakere sürecindeki yükümlülüklerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Washington yönetimine güvenmediklerini belirten Garibabadi, ABD'yi taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptındaki taahhütlerini "defalarca ihlal etmekle" suçladı.
Garibabadi aynı zamanda, ABD'nin haziran ayında imzalanan mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerine dönmesinin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için gerekli bir şart olduğunu ancak tek başına yeterli olmayacağını söyledi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi daha önce yaptığı açıklamada, İran ile Umman’ın planlanan güzergahın coğrafi özellikleri konusunda mutabakata vardığını ve herhangi bir "üçüncü tarafın müdahalede bulunmaması" halinde tarafların yakın zamanda ortak bildiri yayımlayabileceğini belirtmişti.

İşleme kapasitesi bakımından dünyanın en büyük rafinerisi olan Çin devlet şirketi Sinopec, temmuz-eylül döneminde Rusya’dan toplam 30 ile 40 arasında ESPO türü ham petrol kargosu satın aldı.

Doğu Sibirya-Pasifik Okyanusu boru hattından Rusya’nın Kozmino Limanı’na taşınan ESPO petrolü, kısa deniz rotası nedeniyle Çinli rafinerilerin en kolay ulaşabildiği Rus petrol türleri arasında bulunuyor.

Alınan petrolün günlük 241 bin ile 320 bin varile karşılık geldiği hesaplanıyor. Bu miktar, Sinopec’in günlük 5,2 milyon varil seviyesindeki toplam işleme kapasitesinin yüzde 5 ila yüzde 6’sını oluşturuyor.

Şirketin yalnızca temmuz ayında yaklaşık 7,4 milyon varil ESPO petrolü aldığı ve kargoların büyük bölümünün Çin’in önemli rafineri merkezlerinden Şandong’daki Rizhao Limanı’na ulaştığı belirtildi.

Sinopec’in ağustos ve eylül teslimatı için de her ay en az 10 kargo satın aldığı bildirildi. ESPO petrolü taşıyan bir tanker yaklaşık 740 bin varil ham petrol taşıyabiliyor.

Suudi alımı birkaç ayda çöktü

Rus petrolündeki artışın karşısında en büyük kaybı Suudi Arabistan yaşadı. Sinopec, İran savaşı öncesinde kullandığı ham petrolün yaklaşık yarısını Orta Doğu’dan sağlıyor ve Suudi Arabistan’ın en büyük müşterileri arasında bulunuyordu.

Ancak şirket haziran ve temmuz aylarında Suudi Arabistan’dan hiç ham petrol almadı. Ağustos alımı ise yalnızca 2 milyon varil seviyesinde kaldı.

Bu rakam, şirketin mart ve nisanda Suudi Arabistan’dan ayrı ayrı aldığı 20 milyon varilin yalnızca onda birine karşılık geliyor.

Sinopec’in savaş öncesindeki bir yıllık dönemde aylık ortalama Suudi petrolü alımı yaklaşık 11 milyon varildi. Ağustostaki miktar, bu ortalamanın beşte birinin de altına indi.

Suudi Arabistan’ın Çin pazarındaki kaybında Hürmüz Boğazı çevresindeki taşıma riski, yüksek fiyatlar ve Çinli rafinerilerin alternatif kaynaklara yönelmesi etkili oldu.

Fiyat farkı rotayı değiştirdi

Sinopec’in Rus petrolüne yönelmesinde taşıma güvenliğinin yanı sıra fiyat avantajı da belirleyici oldu.

Eylül teslimatlı ESPO petrolü, gösterge kabul edilen Brent petrolüne göre varil başına 1 ila 2 dolar indirimle fiyatlandı. Bu fiyat, Umman petrolü ve Brezilya’nın Tupi türü gibi rakip ham petrollerden yaklaşık 10 dolar daha düşük kaldı.

Rusya’nın Uzak Doğu limanlarından Çin’e yapılan sevkiyatın kısa sürmesi de navlun maliyetlerini düşürüyor. Çinli rafineriler böylece Batı Afrika veya Brezilya’dan gelecek daha uzun mesafeli kargolar yerine daha hızlı teslim edilebilen Rus petrolüne yönelebiliyor.

Çin’in ham petrol ithalatı haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 41 gerilemişti. Pekin yönetimi, savaş nedeniyle iç piyasada arz sıkıntısı yaşanmaması için rafine petrol ürünü ihracatına kısıtlama getirmişti.

Temmuz ve ağustosta ihracat kısıtlamalarının bir bölümünün gevşetilmesi, Sinopec’in rafineri üretimini yeniden artırmasına ve ucuz petrol arayışını hızlandırmasına yol açtı.

Yaptırım riskine ara formül

Çin’in büyük devlet rafinerileri, ABD’nin Rusya’nın önde gelen petrol üreticilerine yönelik yaptırımlarının ardından deniz yoluyla Rus petrolü alımlarını geçen yılın ekim ayında durdurmuştu.

Sinopec, Orta Doğu’daki arz sıkıntısının büyümesi üzerine mart ve nisanda geçici izin döneminden yararlanarak Rus petrolü alımına yeniden başladı.

Son alımların yaptırım listesindeki Rus şirketleriyle doğrudan yapılmadığı, işlemlerde aracı kuruluşların kullanıldığı bildirildi. Ödemelerin ise Ukrayna savaşının ilk dönemlerinden bu yana olduğu gibi Çin yuanı üzerinden yapıldığı belirtiliyor.

Bu yöntem, Sinopec’in daha ucuz Rus petrolüne ulaşırken doğrudan yaptırım riskini sınırlama çabasını gösteriyor.

Şirket, operasyonel ticaret kararlarını kamuoyuyla paylaşmadığını belirterek alım miktarları hakkında ayrıntılı açıklama yapmadı.

Petrol piyasasında yeni denge

Sinopec’in tedarik değişimi, Orta Doğu üreticileri ile Rusya arasındaki Çin pazarı rekabetini yeniden şekillendiriyor.

Suudi Arabistan’ın kaybettiği varillerin Rusya tarafından doldurulması, Çin’in petrol arz güvenliğinde coğrafi yakınlığa ve düşük maliyete daha fazla öncelik verdiğini gösteriyor.

Bu yön değişimi kalıcı hale gelirse Suudi Arabistan’ın Asya’daki müşterilerine sunduğu fiyatları yeniden gözden geçirmesi veya boşta kalan petrolü farklı pazarlara yönlendirmesi gerekebilir.

Rus petrolüne yönelik Çin talebinin artması ise Asya pazarındaki fiyat indirimlerinin daralmasına neden olabilir. Bu durum, Türkiye gibi Rus petrolü satın alan diğer ülkelerin ödediği fiyatlar üzerinde de dolaylı baskı oluşturabilir.

Yeni denge yalnızca fiyatlara bağlı olmayacak. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik, Rusya’nın Kozmino Limanı’ndan yapabileceği sevkiyat miktarı, tanker bulunabilirliği ve yaptırım kararları önümüzdeki dönemde Çin’in tedarik rotasını belirleyecek.

Kaynak: Dünya

Financial Times’ın (FT) konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre anlaşma taslağı, ABD’nin yaptırımları ile İran limanlarına uygulanan blokajın kaldırılmasını ve İran petrolüne yönelik kısıtlamaların esnetilmesini öngörüyor.

Gazeteye konuşan kaynaklar, taslağın henüz Tahran’daki üst yönetim tarafından onaylanmadığını kaydetti. Ön mutabakatlara göre gemilerin boğaza İran karasularından girmesi, çıkışta ise ağırlıklı olarak Umman karasularını kullanması planlanıyor.

Kaynaklardan biri, boğazın kalan alanları deniz mayınlarından temizlenene kadar İran’ın petrol tankerlerini ve diğer gemileri ilk etapta bu güzergahtan yönlendireceğini, ardından su yolunun diğer tüm gemilerin geçişine açılacağını söyledi.

Taraflar arasında boğazdan geçiş rejimi konusunda ise görüş ayrılıkları bulunuyor. Tahran yönetimi, zaman içinde Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin ücrete tabi tutulmasında ısrar ediyor.

Umman ise Güneydoğu Asya’daki Malakka Boğazı’nda uygulanan modele benzer şekilde ücretsiz bir geçiş düzeni önerdi.

Umman’ın teklifi, “seyrüsefer güvenliği ile çevrenin korunmasını” desteklemek amacıyla gönüllü bağış yapılması yönünde bir tavsiyeyi içeriyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, tarafların Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda 4 veya 5 Ağustos tarihlerinde bir anlaşmaya varabileceğini ifade etmişti.

Daha önce Axios’ta yer alan haberde de ABD, İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı’nda seyrüseferin yeniden başlamasına ilişkin geçici bir anlaşmaya varmak üzere olduğu aktarılmıştı.

Eldeki verilere göre haftalardır süren müzakerelerin ardından Washington yönetimi, anlaşmayı 5 Ağustos’ta duyurmayı hedefliyordu.

ABD Başkanı Donald Trump aynı gün yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın seyrüsefere “çok yakında” yeniden açılacağını, aksi takdirde İran’ın yeni ve “çok şiddetli bir darbeyle” karşı karşıya kalacağını öne sürdü.

Kurtarılan göçmenler Fransa'nın Boulogne-sur-Mer kentine götürülürken, 11 kişinin hafif şekilde yaralandığı bildirildi. Savcılık olayla ilgili soruşturma başlatırken, olayla bağlantılı olduğu belirtilen Mısır uyruklu 1 kişi gözaltına alındı. Fransız yetkililer, teknenin dün gece saatlerinde Fransa'dan hareket ettiğini açıkladı.

Söz konusu 173 kişi, tek teknede yakalanan en fazla göçmen sayısı olarak kayıtlara geçti.

Saldırının başarılı olduğunu iddia eden Saree, bunun 22 Temmuz'da başlayan ablukadan bu yana hedef aldıkları 8'inci Suudi gemisi olduğunu belirtti.

Saree, Kızıldeniz ve Umman Denizi'nde ilerlemesi engellenen ve geri dönmeye zorlanan Suudi petrol tankerlerinin sayısının ise 29'a ulaştığını aktardı.

Rusya Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, Kiev ve çevresindeki lojistik merkezlerine ve tedarik noktalarına "askeri amaçlarla" kullanıldıkları gerekçesiyle saldırı düzenlendiği ifade edildi. Açıklamada, "Bu merkezler çeşitli silah ve askeri malzemelerin depolanması ve teslimatının yanı sıra insansız hava araçlarının üretimi ve dağıtımında da yer alıyordu" denildi.

Ayrıca Karadeniz'deki Odessa limanı yakınlarında "silah ve askeri teçhizat taşıyan" 3 kargo gemisinin de vurulduğu belirtildi.

Yeni programın tam olarak uygulanması halinde Çin’in ağustostaki toplam yakıt ihracatı temmuza göre yaklaşık yüzde 44 artacak.

Doğrudan ihracat için 2,7 milyon tonluk izin

Sektör kaynaklarına göre Çinli rafinerilere, ağustos ayında Hong Kong ve Makao dışındaki ülkelere toplam 2,7 milyon ton rafine yakıt gönderme izni verildi.

İhracat programı benzin, dizel ve jet yakıtını kapsıyor. Sevkiyatların önemli bölümünün Çin’e yakın ve enerji ithalatına bağımlı Asya ülkelerine yönelmesi bekleniyor.

Rafinerilere, satış ve gemi organizasyonu için tanınan sürenin kısa olması nedeniyle ağustos izinlerinin bir bölümünü eylül ayında kullanma hakkı da verildi.

Bu düzenleme, rafinerilerin uygun alıcı bulmak için daha geniş bir takvim kullanmasına ve ihracat programındaki tonajın boşa çıkmamasına imkân sağlayacak.

Toplam program 3,6 milyon tona ulaşıyor

Hong Kong’a yapılacak sevkiyatlar ve Çin havalimanlarında uluslararası uçuşlara sağlanan jet yakıtı da hesaba katıldığında ağustos programının yaklaşık 3,6 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor.

Temmuz ayındaki toplam ihracat planı 2,5 milyon tona kadar çıkmıştı. Böylece aylık programda yaklaşık 1,1 milyon tonluk artış gündeme geldi.

Yeni izinlerin tamamının kullanılması halinde Çin, iki ay içinde rafine yakıt ihracatını belirgin biçimde artırmış olacak.

Ancak açıklanan tonaj, fiilî ihracatın kesin olarak aynı seviyeye ulaşacağı anlamına gelmiyor. Rafineri marjları, navlun bedelleri, bölgesel talep ve gemi bulunabilirliği sevkiyatların büyüklüğünü etkileyebilir.

İran savaşı sonrası frene basılmıştı

Pekin yönetimi, İran savaşının enerji arzında yarattığı belirsizlik nedeniyle mart ayında yakıt ihracatına yönelik kontrolleri sıkılaştırmıştı.

Ham petrol tedarikinde yaşanabilecek kesintilere karşı iç piyasadaki benzin, dizel ve jet yakıtı stoklarının korunması hedeflenmişti. İhracat izinleri mart-haziran döneminde önemli ölçüde düşürülmüştü.

Kısıtlamalar Çin dışındaki piyasalarda da etkili oldu. Özellikle Güneydoğu Asya’daki ülkeler Çin’den gelen dizel ve jet yakıtına bağımlı olduğu için bölgesel ürün arzı daraldı.

Çin, temmuz ayında kontrolleri gevşeterek rafinerilerin dış pazarlara yeniden daha fazla ürün göndermesine izin verdi. Ağustosta izinlerin yeniden artırılması, Pekin’in iç arz konusunda önceki aylara göre daha rahat olduğunu gösteriyor.

Asya’daki rafineri marjları baskı görebilir

Çin’den gelecek ek tonajın en doğrudan etkisinin Asya’daki rafine ürün piyasasında görülmesi bekleniyor.

Bölgeye daha fazla benzin ve dizel ulaşması, ithalatçı ülkelerin tedarik seçeneklerini artırabilir. Jet yakıtı sevkiyatlarındaki artış da havacılık sektörünün yüksek yakıt maliyetleri üzerindeki baskıyı sınırlayabilir.

Ancak ek arz, Singapur ve diğer Asya merkezlerinde benzin, dizel ve jet yakıtı rafineri marjlarının gerilemesine neden olabilir.

Çinli rafinerilerin ihracatını artırması, bölgedeki Güney Koreli, Hint ve Singapurlu üreticiler açısından daha yoğun fiyat rekabeti anlamına geliyor.

Petrol talebine de destek sağlayabilir

İhracat kapısının genişletilmesi Çinli rafinerilerin üretimi artırması için yeni bir gerekçe oluşturabilir.

İç tüketimin karşılayamadığı üretimin dış pazarlara gönderilebilmesi, rafinerilerin daha fazla ham petrol işlemesine imkân sağlayacak. Bu durum Çin’in ham petrol ithalatındaki toparlanmayı da destekleyebilir.

Buna karşılık Orta Doğu’daki enerji akışının yeniden bozulması veya iç piyasada beklenmedik bir arz sorunu yaşanması halinde Pekin ihracat izinlerini yeniden azaltabilir.

Piyasanın bundan sonraki aşamada izleyeceği temel başlıklar, 3,6 milyon tonluk programın ne kadarının kullanıldığı ve eylül ayında ihracat kontrollerinin aynı ölçüde gevşek tutulup tutulmayacağı olacak.

Kaynak: Dünya

CENTCOM, Hürmüz Boğazı’ndaki güney rotasının tüm ticari gemilere açık kalmaya devam ettiğini duyurarak, "ABD güçleri, son 3 ay içinde İran'ın haksız saldırganlığına rağmen binden fazla geminin boğazdan başarılı bir şekilde geçiş yapmasına yardımcı olmuştur ve geçişler bugün de devam etmektedir" açıklamasında bulundu.

Ensari, şu ifadeleri kullandı:

"Bölgede gerilimin durdurulması için taraflarla yürüttüğümüz diplomatik çabalar sürüyor. Önceliğimiz gerilimi bir an önce durdurmak, diplomasi masasına geri dönmek ve Hürmüz Boğazı'nın eskiden olduğu gibi sorunsuz şekilde serbest geçişlere yeniden açılması."

Hürmüz Boğazı'nın açılmasına ilişkin henüz bir anlaşma bulunmadığını belirten Ensari, çözüm için yoğun diplomatik temasların sürdüğünü ve taraflar arasında anlaşma taslaklarının karşılıklı olarak paylaşıldığını aktardı.

Katar'ın arabulucu olarak İran ile ABD'yi yeniden müzakere masasına döndürmeyi hedeflediğini dile getiren Ensari, "Şu an için herhangi bir anlaşma yok. Öncelikli hedefimiz diplomatik sürece dönüşü sağlama" dedi.

Hürmüz Boğazı'ndaki durumun daha önceki haline dönmesinin Katar'ın değişmeyen tutumu olduğunu belirten Ensari, boğazdaki deniz trafiğine ilişkin düzenlemelerin bölgedeki tüm ülkelerin katılımıyla yeniden ele alınması gerektiğini söyledi.

Hamas'ın anlaşma kapsamında kendisinden talep edilen yükümlülükleri yerine getirdiğini aktaran Ensari, uluslararası topluma "İsrail'in de yükümlülüklerini yerine getirmesi ve Gazze Şeridi'nden çekilmesi için Tel Aviv'e baskı yapılması" çağrısında bulundu.

Türkiye, Katar ve Mısır'ın arabulucu ülkeler olarak, Gazze Şeridi'nde devam eden, özellikle sağlık tesislerini ve tıbbi altyapıyı hedef alan, kadınlar, çocuklar dahil olmak üzere sivil kayıpların yaşanmasına sebebiyet veren ve uluslararası hukuk ile uluslararası insancıl hukukun açık ihlali olan İsrail ihlallerini bir kez daha şiddetle kınadığını belirten Ensari, bu ihlallerin gerilimin düşürülmesine yönelik süreci tehdit ettiği ve Gazze'de sivillerin yaşadığı mağduriyeti daha da ağırlaştırdığı uyarısında bulundu.

Ensari ayrıca, İsrail'in gerçekleştirdiği son askeri tırmanışın, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze'ye ilişkin planının uygulanma sürecini engellemeye yönelik bir girişim olduğunu ifade etti.

Kaynak: Bloomberght

Geminin bilinmeyen bir cisim tarafından vurulduğuna dair ihbarda bulunduğu aktarılan açıklamada, "Olayla ilgili soruşturma devam etmektedir" ifadelerine yer verildi. UKMTO, bölgeden geçen gemilere dikkatli bir şekilde hareket etme ve şüpheli durumlar hakkında bildirimde bulunma uyarısı yaptı.

Trump, Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün ABD’de olduğunu öne sürmüştü

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yaşanan gerilime ilişkin yaptığı son açıklamada, yürütülen görüşmelerin Tahran yönetimi için "son fırsat" olduğunu belirterek, "Sonuç alınamazsa yeni fırsat verilecek bir süreçten söz etmiyoruz. Bu, iyi bir anlaşma metnini imzalamaları için son şansları" demişti. Trump, Hürmüz Boğazı’nın durumuna ilişkin ise, "İran’ın geçiş ücreti almasına izin vermeyeceğim. Eğer birileri geçiş ücreti alacaksa, bunu biz alacağız. Kontrol tamamen bizde" ifadelerini kullanmıştı.

Çoğu AB ülkesi geçen ay LNG alımlarından kaçınırken, Belçika uzun vadeli sözleşmeler çerçevesinde Rus gazı almaya devam etti.

Bloomberg’in aktardığı gemi takip verilerine göre, Belçika’nın temmuz ayındaki Rus LNG ithalatı yaklaşık 400 bin ton olarak gerçekleşti.

Bu miktar, nisan ayında Rusya’dan alınan 600 bin tonluk sevkiyat hariç tutulduğunda, yılın diğer aylarındaki alım düzeyleriyle aynı seviyede kaydedildi.

Diğer AB ülkelerinin aylık LNG alımları 2026 yılında 500 bin ila 600 bin ton arasında değişse de bu rakamlar mayıs ayından itibaren belirgin biçimde düşüş gösterdi. Belçika temmuz ayında başka hiçbir ülkeden LNG satın almadı; yalnızca Norveç ve Birleşik Krallık’tan boru hatları üzerinden doğalgaz tedariki sağladı.

Fiyatlar 60 avroya fırladı

Ortadoğu’daki savaş başlamadan önce AB ülkeleri, LNG ihtiyaçlarının nispeten küçük bir bölümünü Katar’dan (yüzde 8’e kadar), büyük kısmını ise ABD’den (yüzde 60’a yakın) karşılıyordu. Savaş öncesinde uzun aylar boyunca megavat saat başına 30 avro civarında seyreden doğalgaz fiyatları, sonrasında iki katına çıktı.

Nisan ayında İran ile ABD arasındaki çatışmaların aktif aşamasının sona ermesinin ardından 40-50 avro bandında dalgalanan fiyatlar, temmuz ayında yeniden 60 avro seviyesine yükseldi. Pazartesi günü Hollanda TTF vadeli işlem sözleşmeleri megavat saat başına 58 avro (1000 metreküp başına 704 dolar) seviyesinden işlem gördü.

Fiyatlardaki bu yeni sıçrama nedeniyle yurt dışından LNG tedarik eden AB ülkeleri, kısa vadeli sözleşmeler kapsamındaki alımlarını sert biçimde azalttı ya da tamamen durdurdu. AB üyeleri, Rus enerji kaynaklarından kademeli vazgeçme planı doğrultusunda nisan ayından bu yana Rusya’dan kısa vadeli LNG satın alamıyor. Uzun vadeli sözleşmeler kapsamındaki alımların ise 2027 yılında sona ermesi öngörülüyor.

Avrupa’nın Rus LNG faturası 6 milyar avro

Alman kâr amacı gütmeyen kuruluşu Urgewald’ın verilerine göre, Avrupa 2026’nın ilk yarısında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 16 daha fazla Rus LNG’si ithal etti ve bunun için yaklaşık 6 milyar avro ödedi.

Büyük LNG ithalat terminallerine sahip olan Fransa, Belçika ve İspanya, gelen gazın diğer ülkelere dağıtıldığı noktalar olarak geleneksel biçimde en fazla alım yapan ülkeler listesinin başında yer aldı.

Kaynak: Harici

Dublin’in bu tür eylemlere hazır olduğunu göstermediğini belirten Filatov, "Burada söz konusu olan Dublin’in teorik olarak ‘kıdemli yoldaşlarının’ korsan eylemlerine katılabilecek olmasıdır. İrlanda tarafı, bu korsanlık eylemlerini gerçekleştirme girişimlerinin kendileri açısından çok ciddi sonuçlar doğuracağı konusunda uyarıldı" ifadelerini kullandı.

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Ajansı (UKMTO), Umman'ın Hasab kentinin yaklaşık 37 kilometre kuzeydoğusunda seyreden bir tankerin yakınında şiddetli bir patlama meydana geldiğini açıkladı. Saldırı girişimi şüphesine yol açan olayın ardından geminin ve tüm mürettebatın güvende olduğu kaydedildi.

UKMTO, bölgedeki gemilere dikkatli olma ve her türlü şüpheli olay hakkında bildirimde bulunma uyarısı yaptı.

Arakçi, Umman ile Hürmüz Boğazı'na ilişkin müzakerelerde son aşamada olduklarını açıkladı.

Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de Hürmüz Boğazı’nın statüsünün savaş öncesi dönemdeki gibi olmayacağını söyleyerek, "İran ile Umman arasındaki müzakereler sonuçlandırılma aşamasında olup, son safhasına geçmektedir. İran ile Umman arasındaki görüşmeler iki taraflıdır ve diğer tarafı ilgilendirmiyor." ifadesini kullandı.

Bekayi, ülkesinin, ABD'nin tehditleri karşısında pozisyon değiştirmeyeceğine atıf yaparak, "ABD'liler eğer maceracılık peşinde koşarsa kesin bir cevap alırlar." dedi.