Adıyaman'ın iç sularında toplam 25 adet su ürünleri yetiştiricilik tesisinin 23'ü Çat Barajı'nda alabalık üretim faaliyeti gösteriyor. Yıllık 3 bin 500 ton alabalık üretiminin yapıldığı Adıyaman'da kuluçkahane altyapısına sahip işletmelerde ise yılda toplam 4 milyon adet yavru alabalık üretiliyor.2025 yılının kurak geçmesinden dolayı üretim düştü ancak bu yıl yağışların bol olması nedeniyle üretimin artması bekleniyor. Bu yıl toplam yaklaşık 13 milyon yavru alabalık hazırlanan kafeslere bırakılacak.

Fileleri çekilen kafeslere Malatya ve Elazığ'dan getirilen 2-3 gramlık yavru alabalıklar bırakılmaya başlandı. Kasım ayına kadar beslenecek olan bu yavru balıklar 250 gram ağırlığına kavuştuğunda iç piyasada işletmelerde porsiyon olarak satılıyor.

Üretilen balıkların bir kısmı ise Karakaya Barajı ve Karadeniz'deki tesislerde beslenerek 2-3 kilo ağırlığına ulaşınca ‘Türk Somonu' olarak yurt dışına ihraç ediliyor.

Rusya, Japonya ve Amerika başta olmak üzere birçok ülkeye ihraç edilen Türk somonu ülke ekonomisine girdi sağlıyor.

Türkiye’de bugüne kadar Türk somonu alanında yaklaşık 200 bin ton proje kapasiteli 100 tesise onay verildiğini açıklayan Türkyılmaz, mevcut üretimin ise 75 bin ton seviyesinde olduğunu söyledi. İzin verilen yatırımların hayata geçirilmesi halinde kısa süre içerisinde üretimin büyük artış göstereceğini belirten Türkyılmaz, "Bugün izin verilen yatırımların tamamı devreye girerse Türkiye 3-5 yıl içinde 200 bin tonluk üretim kapasitesine ulaşabilir" diye konuştu.

Balık yetiştiriciliğinin artık avcılığın önüne geçtiğini ifade eden Türkyılmaz, Türkiye’nin bu dönüşümü dünyadaki birçok ülkeden daha erken yakaladığını kaydetti. Geçmişte avcılık yoluyla elde edilen ürün miktarının daha fazla olduğunu ancak bugün yetiştiriciliğin öne çıktığını belirten Türkyılmaz, bunun sürdürülebilir üretim açısından önemli olduğunu söyledi.

Yasa dışı avcılık ve kaçakçılıkla mücadele çalışmalarına da değinen Türkyılmaz, 15 Nisan-1 Eylül tarihleri arasındaki av yasağı döneminde yoğun denetim yaptıklarını ifade etti. Su ürünleri denetim merkezlerinin güçlendirildiğini belirten Türkyılmaz, su ürünleri mühendislerinin karada ve denizde 7 gün 24 saat görev yaptığını söyledi. Kaçak avcılık yapan bazı teknelerin kamuya geçirilmesine yönelik işlemler uygulandığını da sözlerine ekledi.

Türkiye’nin su ürünlerinde net ihracatçı ülke konumunda olduğunu belirten Türkyılmaz, 2025 yılı itibarıyla sektör ihracatının 2,25 milyar dolara ulaştığını söyledi. Türkyılmaz, 2028 hedefinin ise 3 milyar dolarlık ihracat ve 750 bin ton yetiştiricilik üretimi olduğunu açıkladı.
Türk balıkçı filosunun dünya çapında güçlü bir konumda bulunduğunu da ifade eden Türkyılmaz, Türk balıkçılarının Afrika başta olmak üzere birçok ülkede faaliyet gösterdiğini ve farklı ülkelerin Türk balıkçılarıyla ortak avcılık yapmak istediğini sözlerine ekledi.

"Üretmemiz çok önemli"

KBB Başkanı Tahir Büyükakın, üretimin her alanına verdikleri desteğin önemine değinerek, bu anlamda can suyu sağlamaya çalıştıklarını ifade etti. Tarım ve hayvancılığın yanında balıkçılığın da sürdürülebilir olması için projeler ürettiklerini belirten Büyükakın, "Bu toplumun üretmesi lazım. Dolayısıyla bu şehrin belediyesinin, bu şehrin insanı her ne yapıyorsa o alanda destek vermesi gerekir. Söz konusu hayvancılıksa o alanda, balıkçılıksa o alanda destek veriyoruz. Bugünkü malzemelerimizi de kooperatif başkanlarımızdan gelen talepler doğrultusunda dağıtıyoruz" dedi.

"19,7 milyon liralık destek verdik"

Projenin müsilaj döneminde başladığını hatırlayan Başkan Büyükakın, "Bugün 340 balıkçı kardeşimiz 6 milyon liralık destek alıyor. 2022 yılından bugüne kadar toplam 19 milyon 700 bin liralık destek verdik. Buradaki amacımız, sizin işlerinizi biraz daha kolaylaştırmak ve balıkçılık devam etsin diye teşvik etmek. Bizim, denizin bereketine odaklanmamız lazım. Bugüne kadar İzmit Körfezi’ne 54 bin balık bıraktık. Bir yandan denizi temizliyoruz bir yandan da balıklar yuva yapsın diye yapay resifler bırakıyoruz. Deniz temizliği ile ilgili yaptığımız çalışmaların Avrupa’da eşi benzeri yok. 23 arıtma tesisimizle de evlerdeki kanalizasyon sularını denize bırakmıyoruz. Denizdeki bereketin artması için bunların yapılması gerekiyor" diye konuştu.

"Birlikte hareket etmeliyiz"

Dünya nüfusunun her geçen yıl arttığını hatırlatan Başkan Büyükakın, bu nedenle de gıdanın büyük önem kazandığını ifade etti. Büyükakın, "Toprak ekilmediği zaman, denizde balık kalmadığı zaman bu insanlar ne yiyip ne içecek? Denizi ve toprağı muhafaza etmediğimizde gıda güvenliği riski ile karşılaşacağız. Akıllı idarecilerin hem tarımı hem hayvancılığı hem de denizi desteklemesi gerekiyor. Biz yeşil vatanı da mavi vatanı da koruyoruz. Bu noktada herkese görevler düşüyor. Avlanma kurallarına uymamız gerekiyor. El ele vereceğiz. Neyi destekleyeceğimize hep beraber karar verip, İzmit Körfezi’nin hayatta kalması için hep birlikte çalışacağız" ifadelerini kullandı.

Konuşmanın ardından tekne sahiplerine, destek malzemesi kolileri teslim edildi.

2022’den bu yana destek veriliyor

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından 2022 yılından bu yana sürdürülen proje ile küçük ölçekli balıkçılar düzenli olarak desteklenirken aynı zamanda denizlerde daha güvenli ve sürdürülebilir bir avcılık yapılmasına katkı sağlıyor. Her yıl genişletilerek devam eden proje kapsamında hazırlanan paketlerde zehirli boya, beyaz boya, macun, çizme ve yağmurluk gibi bakım ve çalışma sürecinde ihtiyaç duyulan temel ekipmanlar yer alıyor. Projeden bugüne kadar bin 569 balıkçı faydalandı.

6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ uyarınca, bazı türler için uygulanan özel av yasakları şu şekilde belirlendi: Kalkan: 15 Nisan - 15 Haziran, Karides: 15 Nisan - 31 Ağustos (Uzatma ağları hariç), Akivades, Kidonya, Deniztarağı, İstiridye: 15 Nisan - 31 Ağustos, Lambuka, Akya, Sarıkuyruk: 15 Nisan - 15 Mayıs , Denizpatlıcanı: 1 Mayıs - 31 Ekim, Ahtapot: 15 Nisan - 31 Ekim , Mavi Yengeç: 1 Mayıs - 30 Eylül.

Stok tespiti yapılması zorunlu

Yasak dönemi boyunca avlanması yasaklanan ürünlerin satışı, nakli ve işlenmesi yasak kapsamında tutulacak. Yasak başlamadan önce avlanan ve stoklarında ürün bulunan işletmecilerin, yasağın başlamasını takip eden ilk 24 saat içerisinde İl/İlçe Müdürlüklerine başvurarak stok tespiti yaptırmaları gerekiyor. Stok tespiti yapılmayan veya izin alınmayan ürünlerin satışı ve ihracatı gerçekleştirilemeyecek.

Geleneksel balıkçılık devam edecek

Endüstriyel avcılığa getirilen kısıtlamalara karşın, geleneksel kıyı balıkçılığı yapan küçük ölçekli balıkçılar yasağın dışında tutuldu. Tebliğ hükümlerine uymak kaydıyla, uzatma ağları ve çapari gibi yöntemlerle avcılık yapan balıkçılar sezon boyunca faaliyetlerine devam edebilecek.

Denetimler 7/24 esasına göre yapılacak

Özellikle 629 kilometrelik kıyı şeridiyle önemli bir su ürünleri potansiyeline sahip olan İzmir’de, yasa dışı avcılığın önüne geçilmesi için denetimler sıkılaştırılacak. Karaya çıkış noktaları, balıkçı barınakları, yol güzergâhları ve satış yerlerinde yapılacak kontrollerin 7 gün 24 saat esasına göre aralıksız sürdürüleceği kaydedildi.

Yıl boyunca toplam 4 bin 591 denetim ve kontrol yapılırken, mevzuata aykırı faaliyet gösterdiği tespit edilen kişi ve işletmelere 130 ayrı cezai işlem uygulandı. Denetimler sonucunda kesilen idari para cezalarının toplamı 2 milyon 642 bin TL olarak kayıtlara geçti.

Yetkililer, sürdürülebilir balıkçılık ve su ürünleri kaynaklarının korunması amacıyla denetimlerin aralıksız devam edeceğini bildirdi.

Omega-3 yağ asitleriyle sağlıklı bir yaşamın anahtarı olan balık, yüksek protein içeriyor. Balığı protein miktarı açısından düzenli tüketmek, kas kütlesini artırmaktan kalp sağlığını korumaya kadar birçok fayda sağlıyor. Türkiye’nin zengin deniz ürünleri çeşitliliği, sağlıklı bir yaşam sürdürmeyi kolaylaştırır.

Türkiye’nin ihraç ettiği her üç balıktan ikisine imza attıklarını dile getiren Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Bedri Girit, Türk su ürünleri sektörünün 2025 yılını 2 milyar 243 milyon dolarlık performansla geride bıraktığını, 2026 yılına çok başarılı bir giriş yaptıklarını, 2,5 milyar dolar ihracat hedefini aşacak bir ihracat seyri ortaya koyduklarını vurguladı.

Orkinos ihracatında üç haneli artış

Su ürünleri ihracatında levrek ihracatının yüzde 27’lik artışla 48 milyon dolardan 60,7 milyon dolara çıkarak liderliğini sürdürdüğü bilgisini veren Girit, “Çipura ihracatımız 38 milyon dolardan 46 milyon dolara yükseldi. En belirgin artış orkinosta oldu. Orkinos ihracatı yüzde 122’lik üç haneli artışla 18,5 milyon dolardan 41 milyon dolara fırladı. Türk somonundaki artışımız 2026 yılında da sürdü ve yüzde 39’luk gelişimle 23 milyon dolardan 32 milyon dolara çıktı. Diğer su ürünleri ihracatımız 14,8 milyon dolardan 16 milyon dolara yükselirken, alabalık ihracatımız 8,7 milyon dolarla sabit kaldı. Kaya levreği ihracatımız yüzde 44’lük artışla 1,7 milyon dolardan 2,5 milyon dolara çıktı” şeklinde konuştu.

Su ürünleri ihracatında aslan payı Egeli balıkçıların

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği’nin, 2025 yılı ocak ayında 95,7 milyon dolar olan ihracatının 2026 yılı ocak ayında yüzde 27 geliştiği bilgisini veren Başkan Girit sözlerini şöyle tamamladı: “2026 yılı ocak ayında ihracatımızı 121,5 milyon dolara ulaştırdık ve su ürünleri ihracatından aslan payını aldık. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliğimiz 46 milyon dolarlık levrek ihraç ederken, ikinci sırada 36 milyon dolarla çipura, 13,7 milyon dolarla Türk somonu yer aldı.”

Rusya Federasyonu ve Japonya arasındaki yarışı fotofiniş belirledi

2026 yılı ocak ayında su ürünleri ihracatında Rusya Federasyonu 31,3 milyon dolarla ilk sıradaki yerini korurken, Türkiye’nin orkinos talebiyle öne çıkan Japonya’ya ihracatı yüzde 120’lik artışla 12 milyon dolardan 31 milyon dolara çıktı. Japonya su ürünleri ihraç edilen ülkeler sıralamasında 4 basamak yükselirken, Rusya ile Japonya arasında liderliği fotofiniş belirledi.

İtalya 22,4 milyon dolarlık Türk su ürünleri talep ederken, Hollanda’ya su ürünleri ihracatı yüzde 24’lük artışla 14,8 milyon dolardan 18,3 milyon dolara çıktı. Beşinci sıradaki Yunanistan’a su ürünleri ihracatı yüzde 21’lik yükselişle 15 milyon dolardan 18,2 milyon dolara ilerledi. Bu ülkeleri İngiltere, Güney Kore, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya ve İspanya takip etti. Türkiye ocak ayında 55 ülkeye su ürünleri ihraç etti.

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği’nin en çok balık ihraç ettiği ülke 17,8 milyon dolarla İtalya olurken, İtalya’yı 17,2 milyon dolarla Yunanistan ve 15,7 milyon dolarla İngiltere izledi. Ege Bölgesi’nden balık ihraç edilen ülke sayısı 46 oldu.

7DENİZ

Bölgedeki 18 ilden 2024'te 379 milyon 33 bin 687 dolar olarak kayıtlara geçen su ürünleri dış satımı, geçen yıl yaklaşık yüzde 6 artarak 400 milyon 925 bin 926 dolara yükseldi.

Rusya, Yunanistan ve Birleşik Krallık en fazla su ürünü dış satımı yapılan 3 ülke oldu.

Karadeniz'den geçen yıl Rusya Federasyonu'na 165 milyon 883 bin 56, Yunanistan'a 45 milyon 551 bin 671 ve Birleşik Krallık'a 33 milyon 558 bin 381 dolarlık su ürünü ihraç edildi.

Bölgeden önceki yıldan farklı Kazakistan, Lübnan, Meksika, Dominik Cumhuriyeti, İsviçre, Avusturya, Slovakya ve Endonezya'ya da geçen yıl su ürünü satıldı.

"Su ürünleri ihracatını bu yıl daha da artırmayı hedefliyoruz"

DKİB Yönetim Kurulu Başkanı Saffet Kalyoncu, su ürünleri ihracatı açısından 2025'in verimli geçtiğini söyledi.

Bölge olarak ihracatı yaklaşık yüzde 6 artırarak 400 milyon doların üzerine çıkarmayı başardıklarını belirten Kalyoncu, "Bu artış, Karadenizli ihracatçılarımızın üretim gücünü ve pazarlardaki rekabetçiliğini net şekilde ortaya koyuyor" dedi.

Kalyoncu, su ürünleri ihracatını bu yıl daha da artırmayı hedeflediklerine dikkati çekerek, "Özellikle Rusya Federasyonu, Avrupa Birliği ülkeleri ve Birleşik Krallık mevcut ana pazarlarımız olmayı sürdürüyor. Bunun yanı sıra Orta Doğu, Uzak Doğu ve Latin Amerika pazarlarında da yeni hedef ülkeler belirledik" diye konuştu.

Su ürünleri ihracatından her dönem beklentilerinin yüksek olduğunu vurgulayan Kalyoncu, şunları kaydetti:

"Su ürünleri ihracatında şu an hem miktar hem de pazar çeşitliliği açısından olumlu bir tablo söz konusu. Yeni ülkelere yapılan ihracat bunun en somut göstergesi. Katma değeri yüksek ürünlere yönelerek ve sürdürülebilir üretimi ön planda tutarak ihracat rakamlarımızı daha da artırmayı hedefliyoruz. İlerleyen günlerde su ürünleri ihracatından beklentimiz yüksek."

Türkiye'den 2025 yılı Ocak-Aralık ayını kapsayan bir yıllık dönemde, 21 ülkeye 4 milyon 39 bin 477 kilogram karşılığı hamsi ihracatından 16 milyon 172 bin 978 dolar döviz girdisi sağlandı. Bir önceki yılın aynı döneminde ise 21 ülkeye 3 milyon 353 bin 217 kilogram karşılığı hamsi ihracatından 15 milyon 147 bin 738 dolar döviz elde edildi. En fazla hamsi ihracatı 4 milyon 787 bin 912 dolar ile Belçika ilk sırayı alırken, bu ülkeyi 4 milyon 594 bin 218 dolar ile Fransa, 2 milyon 207 bin 522 dolar ile Almanya takip etti. En az hamsi ihracatı ise 444 dolar ile Suriye'ye yapıldı.

Trabzon'dan ihracata önemli katkı

Trabzon ili hamsi ihracat raporu incelendiğinde, kentin Türkiye genelindeki ihracata dikkat çekici bir katkı sunduğu görüldü. Trabzon'dan yapılan hamsi ihracatında da Avrupa ülkeleri ön plana çıkarken, ihracatın hem miktar hem de ekonomik değer açısından istikrarlı seyrettiği kaydedildi.

2025 yılında Trabzon'dan 8 ülkeye 231 bin 426 kilogram hamsi karşılığı 662 bin 115 dolar döviz girdisi sağlanırken bir önceki yılın aynı döneminde ise 5 ülkeye 98 bin 715 kilogram karşılığı 417 bin 225 dolar döviz girdisi sağlanmıştı.

Trabzon'dan yapılan hamsi ihracatında 415 bin 428 dolar ile Almanya'ya ilk sırayı alırken, bu ülkeyi 79 bin 735 dolar ile Birleşik Krallık, 54 bin 200 dolar ile Ukrayna takip etti.

Balıkçı esnaflarından Ahmet Çoğalmış ise bu günlerde bol miktarda istavrit geldiğini ifade ederek "Gürcistan'dan hâlâ hamsi gelmedi ve piyasadaki hamsiler şoklu hamsilerden oluşuyor. Şu anda hamsi yok denecek kadar az, ancak bol miktarda istavrit geliyor. Havalar yavaş yavaş düzeldikçe diğer balık çeşitleri de tezgâhlarda yerini almaya başlayacak. Şu an istavritin yanı sıra barbun, mezgit, levrek, tirsi, karagöz, somon ve çupra çeşitlerimiz mevcut. Balık çeşitleri yavaş yavaş artıyor. Bölgemizdeki sularda hamsi avı neredeyse yok. Zaten hamsi göç balığı olduğu için bundan sonra geleceğini de pek tahmin etmiyorum" diye konuştu.

Ziyaret kapsamında balıkçılarla bir araya gelinerek, sektörün mevcut durumu, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri hakkında istişarelerde bulunuldu. Sürdürülebilir balıkçılık ve su ürünleri kaynaklarının korunmasının önemi vurgulandı. Hatay Tarım Orman Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, su ürünleri sektöründe düzenin sağlanması, kaynakların korunması ve güvenilir gıda arzının sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla denetim ve bilgilendirme çalışmalarının aralıksız olarak devam edeceği belirtildi.

"Hamsi boldu, Gürcistan'a geçti"

Balıkçı Ramazan İbiş, 1 Eylül'de başlayan sezonda hamsinin başlangıçta bol olduğunu ancak iklim şartları nedeniyle durumun değiştiğini söyledi. İbiş, "Sezonda hamsi boldu ancak palamut az miktarda oldu. 2 aydan beri iklim şartlarının değişmesinden kaynaklı havaların sıcak gitmesine bağlıyoruz işi. Hamsi boldu, Gürcistan'a geçti. Azaldı ve şu an az miktarda geliyor. Bir kısım dondurulmuş hamsi var, bir kısım taze hamsi var. Hamsi şu an tezgahlarda az bulunuyor, iki ay önceki bolluk yok" dedi.

"Hamsinin azalması fiyatı etkilemedi"

İbiş, hamsinin yokluğunun fiyatını etkilemediğini de belirterek, "Hamsinin azalması fiyatını etkilemedi. Az olmasına rağmen fiyatı 200-250 lira bandında seyrediyor. Dondurulmuş balıklar 100 liraya kadar düşüyor. İstavrit bol ve ucuz olduğu için daha çok rağbet görüyor" diye konuştu.

Tezgahların şu anki hakimi olan istavrit ve uskumrunun yanında hamsinin ilerleyen aylarda tekrar artacağını ifade eden İbiş, "Ocak ve şubat aylarında havaların soğumasıyla sular da soğuyacak. Hamsinin tekrar bollaşmasını bekliyoruz" şeklinde konuştu.

Hamsiyi çok sevdiğini ancak yokluğunda yerini istavrite bıraktığını dile getiren Celaleddin Avcı ise, "İstavriti tercih ediyorum, taze ve günlük çıktığı için. 15 gün önce hamsiye epey alışmıştık ve yiyorduk. Hamsiyi de çok seviyoruz ancak şu anda istavrit gündemde, istavriti tercih ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre Bakan Yumaklı, İstanbul'un Sarıyer ilçesine bağlı Kireçburnu bölgesinde gerçekleştirilen denetimlere katıldı.

Bakan Yumaklı, denetimler sonrası yaptığı açıklamada, ülkede su ürünleri avcılığı ve yetiştiriciliğinde sürdürülebilirliğin sağlanmasına büyük önem verdiklerini bildirdi.

Bu kapsamda, Sarıyer ilçesinde denetimlerde bulunduklarını, boğazda avcılık yapan ya da dinlenen gemileri yerinde gördüklerini vurgulayan Yumaklı, şu bilgiyi verdi:

"İstanbul'da olduğu gibi, üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizin tamamında da balıkçılık sektörü birkaç yıldır adeta destan yazıyor. Biz de hem onların işlerini kolaylaştırmak hem de yaptıkları işlerin uygunluğunu denetlemek amacıyla Zeytinburnu'ndan açıldık. Denetimlerimiz, tamamen herhangi bir uygunsuzluk yakalamak üzerine değil, balıkçılarımızın hep birlikte daha fazla av yapmalarını, daha fazla kazanmalarını sağlamak üzere kurulu, adaletsizliği ortadan kaldırmak üzere yaptığımız denetimler. Bu yıl içinde 177 bin denetim yaptık, sene sonuna kadar arkadaşlarımız bunu 180 bine tamamlayacaklardır. Bu denetimlerde 76 gemiye, 482 ton deniz ürününe ve 2 binin üzerinde av malzemesi ve ekipmanına el koyduk."

Yumaklı, Artvin'den başlayarak Hatay'a kadar bütün av alanlarında balıkçıların kendilerine çizilen kurallar çerçevesinde av yapmalarını sağlamaya gayret edeceklerini vurguladı.

"Hamside 220 bin tonun üzerinde üretim bekliyoruz"

Balıkçılık ve su ürünleri sektörünü, koruma-kullanma dengesini gözeterek her geçen gün daha ileriye taşıdıklarını belirten Yumaklı, "Burada önemli olan, koruma-kullanma dengesi. Özellikle 2024 yılının başından itibaren sektördeki bütün paydaşların da bize desteğiyle üretim planlamasını su ürünlerinde de gerçekleştirdik. 2024 yılının tamamında ve 2025 yılında gördük ki üretim planlamasının sonuçları hem denizlerimizde balık artışıyla hem de kaptanlarımızın, reislerimizin gelir artışıyla sonuçlandı. Bunu daha da üst seviyelere çıkarmak mümkün. Aynı şekilde bunu yapmaya devam edeceğiz. Planlamaya dahil 11 tür var. Avcılığımızın üçte ikisi, yetiştiricilik de dahil olmak üzere yüzde 98'i neredeyse üretim planlamasına dahil olmuş oldu. Geçtiğimiz yıl hamsi üzerinde bir kota uygulaması başlatmıştık, 2024 yılında 150 bin ton civarındaydı. Bu sene hamside 220 bin tonun üzerinde üretim miktarı bekliyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Yumaklı, kota uygulaması, üretim planlaması ve balıkçıların kurallara uymasıyla balık stoku, avcılık ve yetiştiricilikte daha ileri bir noktaya gidilmesine sebep olacağına işaret etti.

Türkiye'nin 23 yılda iç sularda, kıyı kesimlerinde ve denizlerde ciddi bir üreticilik ve avcılık gelişimi sağladığına dikkati çeken Yumaklı, şunları kaydetti:

"Türkiye Avrupa'da ikinci, dünyada 17'nci sırada yer alıyor, 2 milyar dolarlık ihracat rakamına ulaşmış durumdayız. Reislerimiz sadece bizim sularımızda değil, uluslararası sularda da avlanıyorlardı. Bunları çeşitlendirerek daha fazla ülkeye gidip avlanmalarını sağlamak üzere ülkelerle anlaşmalar yapıyoruz, yapmaya da devam edeceğiz. Buradan bütün balıkçılarımıza, avcılarımıza, yetiştiricilerimize hayırlı, bereketli avlar, çok güzel sonuçlar diliyorum. İnşallah onların bizlerle beraber çalışması ve desteği sayesinde, sularımızdaki, üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizin denizlerindeki balık stokunu ve yetiştiricilikte de bu sene 7 bin 500 ton ilave kapasiteyle yetiştiricilikteki kapasitemizi artırarak önümüzdeki yıllarda yeni rekorlara imza atmaya devam edeceğiz. Hayırlı bereketli olsun."

Yaklaşık 8-10 ay süren bu süreçte balıklar, uluslararası standartlara uygun şekilde yetiştiriliyor ve işleniyor.

Üretim kapasitesi her geçen gün artan Türk somonu Rusya, Vietnam ve Belarus başta olmak üzere, çok sayıda ülkeye ihraç ediliyor.

Son yıllarda yapılan yatırımlar, işleme tesislerinin artması ve pazarlama faaliyetleriyle Türk somonunun dünya pazarlarındaki bilinirliği de yükseliyor.

Sektör temsilcileri ihracatta katma değeri artırmaya yönelik çalışmalarını sürdürürken yeni pazarlara açılma hedefi doğrultusunda da uluslararası fuarlara ve ticari temaslara ağırlık veriyor.

"Tüm çiftliklerde yeni üretim süreci başladı"

Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği Su Ürünleri Sektör Komitesi Başkan Yardımcısı İlker Yıldırım, Türk somonunun son yıllarda bölge ve ülke için öneminin giderek arttığını söyledi.

Bu ay içerisinde 2026'nın somon adaylarının denizlerdeki kafeslere bırakıldığını dile getiren Yıldırım, "Hedefimiz yılı 500 milyon doları geçecek şekilde kapatmak ama mevcut somon ihracatını en az 2-3 yıl içerisinde milyar dolara getirmek. Bu konuda bakanlığımız, Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliğimiz çok ciddi emekler sarf ediyor." dedi.

Türk somonunun katma değeri yüksek bir ihraç ürünü olduğunu vurgulayan Yıldırım, ihracatta gelecekten de ümitli olduklarını dile getirdi.

"Hedefimizde şu anki ihracatımızı ikiye katlamak var"

Yıldırım, Türk somonunun ihracat potansiyelini artırmak için özveriyle çalıştıklarını, dünyadaki tüm su ürünleri ile alakalı fuarlarda bölge ve ülke olarak yer aldıklarını aktardı.

Hedef ülke olarak özellikle Çin'e yoğunlaştıklarını belirten Yıldırım, "Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği olarak yaklaşık 3-4 yıldır Çin'e sürekli gidiyoruz. Oradan da çok ümitliyiz. Bizim 2-3 yıl içerisinde hedefimizde şu anki ihracatımızı ikiye katlamak var. Sonrasında da hedefimiz daha yüksek. Katma değerli ürünler üreterek özellikle Avrupa hedefimiz var. Amerika, Kanada bizim için çok önemli. İnşallah zamanla oralardaki pazar payımızı da ciddi şekilde artıracağız." diye konuştu.

Yıldırım, bu hedef doğrultusunda çok sayıda projeyi hayata geçirdiklerini, en büyük pazar payını her dönem olduğu gibi Rusya'nın oluşturduğu kaydetti.

Samsun İl Emniyet Müdürlüğü Deniz Limanı Şube Müdürlüğü ile İHA Büro Amirliği ekiplerince, Çarşamba ilçesi Yeşilırmak mevkii deniz kıyısı ve ırmak içerisinde eş zamanlı denetimler yapıldı. Havadan anlık görüntülerle desteklenen kontrollerde kıyı ve iç sularda yasa dışı faaliyetler titizlikle takip edildi.
Yapılan denetimlerde, yasaklı kum şırlanı avcılığı yaptığı tespit edilen 7 tekne, 2 kamyonet ve 6 şahıs hakkında işlem uygulandı. Su Ürünleri Kanunu kapsamında mevzuata aykırı faaliyetlerde bulunan kişi ve araçlara toplam 353 bin 440 TL idari para cezası kesildi. Yetkililer, doğal yaşamın korunması ve ekosistemin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla kara, deniz ve havadan denetimlerin aralıksız devam edeceğini belirtti.

"Bütün hamsi piyasaya girince fiyatlarda inanılmaz düşüşler yaşandı"

Bu sezon hamsi avının bir anda yoğun olarak yapılınca bütün hamsinin piyasaya girmesiyle fiyatlarda önemli düşüşler yaşandığını belirten Denizer, "Bugünlerde hamsi bizim karasularımızda tamamen artık tükendi. Hamsi göçünü erken tamamladı. Bundan sonra hamsi Gürcistan'da ve Abhazya'da avlanacak. Oralara belgeli ve ruhsatlı olarak giden balıkçı tekneleri bundan sonra ne kadar tutar, nasıl tutar ben de bilemiyorum. Ama inşallah herkesin yüzü güler. Geçen yıllara oranla Karadeniz'de istenilen düzeyde avcılık olmadı. Vatandaşa 50 TL'ye hamsi yedirebilmek için uğraş verirken, balıkçı tekneleri de kazançlarını en güzel şekilde elde etmek ister. Sabahlara kadar, akşamlara kadar emek veren gemicilerimiz, insanlarımız ve tekne sahiplerimiz var. Kolay değil tabii. Bizi dışarıdan farklı görüyorlar, buna üzülüyoruz. Her şeyin hayırlısı olsun diyoruz. Önemli olan; balıkçı teknelerinde çalışan, emek veren tayfaların ve tekne sahiplerinin geçimlerini en iyi şekilde sağlayabilmesidir. Biz balık komisyoncusuyuz; olursa satarız, olmazsa satmayız" dedi.

"Hamsiyi karasularımızın kıyı bölgelerinde avlayamadık"

Hamsiyi karasularımızın kıyı bölgelerinde avlayamadıklarını bundan dolayı da masrafları arttırdığına dikkat çeken Denizer, "Bu mevsimde göçünü tamamlayan hamsiler oluyor. Biz hamsiyi kendi karasularımızın kıyı bölgelerinde avlayamadık. Tekneler 3-3,5 buçuk saat açığa giderek avlandı. Yani orta sulardan devam edip Gürcistan'a doğru göçünü erken tamamladı. Hava yeni soğumaya başladı. Eğer hamsi bizim burada kalsaydı, kendi kıyı sularımıza gelmiş olsaydı ve biz bunu 1-1,5 ay daha avlayabilseydik, çok daha güzel olurdu. Mazot masrafımız azalır, sıkıntı yaşanmazdı diye düşünüyorduk. Ancak 3-3,5 buçuk saat açıkta avlanınca, sürekli gidip gelen tekneler yaktıkları mazotla birlikte masraflarını bile karşılayamadı. İnşallah bundan sonra daha iyi olur diyoruz" diye konuştu.

"Şoklanmış hamsiyi aldıkları gün tüketsinler"

Denizde şoklanmış hamsilerin tüketilmesinde bir sakınca olmadığını belirten Denizer, "Denizde şoklanmış olan hamsileri vatandaşlarımızın yemesinde hiçbir mahsur yoktur; çok harika hamsilerdir, denizde şoklanmıştır. Tavsiyem, alınan hamsilerin o gün tüketilmesidir. Sağlıkla, afiyetle yesinler; hiçbir problem olmaz. Ancak bekletilip bir gün sonra tüketilirse sıkıntı oluşturabilir. Alındığı gün tüketilirse hiçbir problem olmaz" şeklinde konuştu.

Denetimlerde balık nakil araçları, mezat alanı ile soğuk hava depoları tek tek kontrol edildi. Ekipler tarafından yapılan incelemelerde, avlanabilir asgari boyun altında olduğu belirlenen 615 kilogram istavrite el konuldu.

Denetimlerin özellikle yasa dışı avcılığın önlenmesi, su ürünleri kaynaklarının korunması ve tüketicilere sağlıklı ürünlerin ulaştırılması amacıyla yapıldığı belirtildi.

Yetkililer, su ürünleri denetimlerinin sürdürülebilir balıkçılığın sağlanması, stokların korunması ve halk sağlığının güvence altına alınması için il genelinde aralıksız ve kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti.

Kurallara uymayan balıkçılara ağır cezai yaptırım uygulandığı açıklandı.

Büyükşehir tarafından bugüne kadar toplam 772 balıkçıya malzeme desteğinde bulunuldu

Mersin Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığında görev yapan Su Ürünleri Mühendisi Gürhan Çökmez, balıkçılara yönelik desteklerin aralıksız sürdürüleceğini söyleyerek, "Amacımız balıkçılarımızın daha güvenli ve konforlu bir şekilde denize açılmalarını sağlamak. 2023 yılında 372 balıkçımıza tulum, çizme ve tutya desteği sağladık. 2025 yılında ise 400 balıkçıya Türk bayrağı, tulum, polar ceket, çizme ve can yeleği ekipmanlarını ulaştırdık" dedi.

"İlk kez bir belediye balıkçıların yanında duruyor"

Mersin Ticari Su Ürünleri Kooperatif Başkanı Ali Yüzgeç, Büyükşehir Belediyesinin balıkçılara verdiği desteklerin önemine dikkat çekerek, "Ekonomik şartlar elvermediği için eski çizme ve muşamba kullanan balıkçılarımıza Büyükşehir Beldeiyesinin desteği bir nefes oldu. Verilen tüm malzemeler yerinde ve uygun, çünkü bazen balıkçının bir iğne almaya bile gücü yetmiyor" diye konuştu. İlk defa bir belediyenin balıkçıların yanında durduğunu ve destek verdiğini sözlerine ekleyen Yüzgeç, "Daha önce hiçbir belediye bizimle ilgilenmedi. Büyükşehir Belediyesi, hizmetlerini dört dörtlük yapıyor ve yanımızda bir güç olduğunu hissettiriyor" ifadelerini kullandı.

Elazığ'da havaların soğumasıyla birlikte vatandaşların balığa olan rağbeti arttı. Günden güne zenginleştiği balık tezgahlarına vatandaşlar rağbet göstermeye devam ederken balıkçılara gelen vatandaşların en çok tercih ettiği ürünler ise hamsi, istavrit, alabalık ve somon oldu. Hamsi 180, istavrit 200, alabalık 250 ve somon 280 liradan satışa sunuluyor. Çarşıya balık almak için çıktığını belirten vatandaşlardan Hüseyin Tümen, "Havanın soğumasının yanında, piyasada et malzemelerine baktığımız zaman balık daha hesaplı. Ondan dolayı da vatandaşın balığa yönelmesi ekonomik durumları açısından çok iyi. Ben de bugün balık almaya geldim. Balığın her türlüsünü yiyorum fakat evde istavrit yedikleri için ondan alıyorum" dedi. Havaların soğuduğunun altını çizen balıkçı Ramazan Erdoğan, "Verimli bir sene oluyor. İstavrit ve hamsi bu sene bol miktarda geliyor. Bizim tatlı su balıklarımız, alabalık ve somon balıklarımız oldukça bol. Fiyatlarımız diğer gıda ürünlerine göre gayet uygun. Müşterilerimiz en çok hamsiyi tercih ediyor. Elazığ'da 100 liraya kadar düştü. Onun yanında şu anda istavritin sezonu olduğu için onu da çok tercih ediyorlar. Elazığ'da üretilen alabalık ve somon balığı da vatandaşlar tarafından çok tercih ediliyor. Balık satışları iyi. Vatandaşların rağbeti fazla. Sağlık için haftada en az iki defa balık yiyin diyoruz. Hamsi ve istavrit balıkları sağlık açısından fosfor ve kalsiyum içeriyor. Dişlere ve kemiklere kılçığıyla birlikte yenilirse çok fayda sağlıyor. Şu anda hamsi 180, istavrit 200, diğer balıklarımız da 150 liradan başlıyor 500 lira bandına kadar yükseliyor" ifadelerini kullandı.

Her yıl dünya genelinde yüzbinlerce kilometre uzunluğunda ağ denizlere terk ediliyor. Bu ağlar, ‘hayalet ağ’ olarak biliniyor ve deniz canlılarının takılıp ölmesine neden olarak ‘pasif avlanma’ oluşturuyor. Mersin Büyükşehir Belediyesi, Akdeniz’de bu tehlikeyi azaltmak için harekete geçti. Proje kapsamında, balıkçıların eski ağlarını atabileceği 'atık ağ toplama konteynerleri', Çamlıbel ve Karaduvar bölgelerine yerleştirildi. Balıkçılar eskiyen ağlarını bu konteynerlere bırakacak.

Toplanan ağlar geri dönüşüme gönderilerek, balıkçılık malzemelerine dönüştürülecek

Mersin Büyükşehir Belediyesi Denizcilik Hizmetleri ve Denetim Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından toplanan ağlar; lisanslı geri dönüşüm tesislerine gönderilerek, balıkçıların teknelerinde kullanabileceği malzemelere dönüştürülecek. Üstelik eski ağlarını getiren balıkçılara, yeni malzemeler ücretsiz olarak verilecek. Mersin Büyükşehir Belediyesi bu projeyle denizlerdeki yaşam döngüsünü korurken, aynı zamanda balıkçılar arasında çevre bilincinin artmasını da hedefliyor.

"Ağların, denize ve deniz canlılarına verdiği zararları önlemek için bu projeyi başlattık"

Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Denizcilik Hizmetleri ve Denetim Şube Müdürlüğünde su ürünleri mühendisi olarak görev yapan Baran Kırboğa, ‘Denizleri Ağlatmayın’ projesiyle ilgili bilgi verdi. Kullanım ömrü dolan ağların denize atılmaması adına başlatılan proje kapsamında, balıkçılık faaliyetlerinin yoğun olarak yürütüldüğü yerlere 'atık ağ toplama konteyneri' yerleştirildiğini söyleyen Kırboğa, "Balıkçılık faaliyetlerinin olduğu balıkçı barınaklarında, özellikle Karaduvar ve Çamlıbel’de çalışmalarımız devam ediyor. Bizim burada gördüğümüz en büyük sorunlardan bir tanesi, eskimiş olan balıkçı ağlarının oluşturduğu kirlilik. Denizde kalan ağların, denizde yaşayan canlılara verdiği zararları öngörerek hareket ettik. Hayalet ağların ve diğer balık ağlarının denize bırakılmasını önlemek için, projemiz aktif olarak başladı" dedi.

Balıkçılara, eskiyen ağlarını atık ağ toplama konteynerine atmaları çağrısında bulunan Kırboğa, "Balıkçı arkadaşlarımızın da bu projemize destek vermesini ve eski ağlarını getirip ağ toplama konteynerlerine atmasını bekliyoruz. Eskiyen ağlarını getiren balıkçı arkadaşlarımıza, teknelerinde kullanabilecekleri ekipman ve ürün desteği de vereceğiz" diye konuştu.

"Türkiye’de bu alanda çalışma yapan ilk belediye olmayı hedefliyoruz"

Yapılan araştırmalara göre ağların polietilen oranının yaklaşık yüzde 75 olduğunu ve bunun da hem denize hem de deniz canlılarına zarar verdiğini kaydeden Kırboğa, bu ağların geri dönüştürülebildiğini de sözlerine ekleyerek, "Polietilen dediğimiz madde petrol türevi bir madde olduğu için dizel yakıta dönüşümü yapılabiliyor. Bu balıkçı ağlarının yanı sıra, eski araç lastikleri ve plastik ürünler de dizel yakıta çevrilebiliyor. Topladığımız ağları kırıcılarla granül haline getirip geri dönüştürerek, balıkçılarımızın teknelerinde kullanabilecekleri ürünlere dönüştürmeyi hedefliyoruz. Böylece atık bir maddeyi yeniden ekonomiye kazandırmış olacağız. Türkiye’de bu alanda çalışma yapan ilk belediye olmayı hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.

"Projenin temel amacı temiz bir Akdeniz hayalini gerçekleştirmek"

Projeyi, Mersin’de bulunan üniversitelerle iş birliği içerisinde ve bilimsel araştırmalar doğrultusunda yürüttüklerine değinen Kırboğa, "İlimizdeki üniversiteler ile bilimsel araştırmalar yaparak, deniz ortamına atılan bu atıkları ve deniz ağlarını yeniden değerlendirerek, öncelikle balıkçılarımızın ihtiyaçlarını karşılayacak ürünlere dönüştürmeyi hedefliyoruz. Akdeniz’e kıyısı olan tüm belediyeler ile ortak çalışmaya açığız. Çünkü bu projenin en temel noktası, temiz bir Mersin ve temiz bir Akdeniz hayalini gerçekleştirmek. Bu nedenle vatandaşlarımızdan da denizlerimizin korunması için destek bekliyoruz. Mersin Büyükşehir Belediyesi olarak ‘kirletme destek ol, denizlere nefes ol’ diyoruz" şeklinde konuştu.

Toplantıda konuşan Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Artay Yağcı, Milas Veteriner Fakültesi olarak bölgedeki su ürünleri yetiştiriciliğinin sürdürülebilirliği için yaptıkları çalışmaların önemine dikkat çekti. Yağcı, proje çıktılarının sektörde yaşanan sorunların çözümüne katkı sağlayacağını belirtti.

Muğla, Türkiye su ürünlerinin lokomotifi

İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar konuşmasında Muğla’nın su ürünleri açısından stratejik konumuna vurgu yaptı. Baydar, il genelinde 342 yetiştirici tesisi, 37 su ürünleri kooperatifi ve Bin 168 balıkçı gemisinin faaliyet gösterdiğini hatırlattı. TÜİK 2024 verilerine göre Muğla’nın yıllık yaklaşık 153 bin ton üretimle Türkiye su ürünleri üretiminin yüzde 27’sini karşıladığını ifade etti.

10 ayda 72 bin ton balık ihracatı ve 618 milyon dolar ihracat geliri

Baydar ayrıca, 2025 yılının ilk 10 ayında 72 bin tonluk su ürünleri ihracatı ile 618 milyon dolarlık ihracat geliri elde edildiğini, bu rakamın yılsonunda 2024’teki 625,6 milyon dolar seviyesinin üzerine çıkacağının öngörüldüğünü kaydetti. Baydar, alabalık üretiminde yumurtadan sofraya kadar geçen süreçte önemli kayıplar yaşandığını belirterek bir üretim periyodunda kayıp oranının yüzde 68,8 olduğunu dile getirdi. Muğla’da yılda yaklaşık 400 milyon adet yumurta ve yavru üretildiğini belirten Baydar, bu kayıpların yaklaşık 400 milyon TL’lik ekonomik zarara yol açtığını ifade etti.

18 ayda 1.440 numune incelendi

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi (MSKÜ), Muğla Alabalık Yetiştiricileri Birliği ve İl Müdürlüğü ortaklığında yürütülen proje 1 milyon 052 TL bütçeyle tamamlandı. Kasım 2023-Ekim 2024 arasında gerçekleştirilen çalışmada, Eşen Çayı havzasındaki üç pilot işletmeden Bin 440 numune alınarak bakteriyel, paraziter ve viral hastalıklar yönünden analizler yapıldı. Aynı zamanda su sıcaklığı, pH ve çözünmüş oksijen gibi temel su parametreleri de kayıt altına alındı.