Advert
Denizcilikte kritik Şubat geçerken…
Engin Koçak

Denizcilikte kritik Şubat geçerken…

Reklam

Yıla olumlu başlangıç yapan denizcilik piyasaları, kimi alt segmentlerde yaşanan sıkıntılara rağmen 2017 ikinci ayını da 2016’ya göre nispeten ümitli kapattı. Şubat ayı hem yeni yıl dönüşü kontratların yenilendiği hem de Çin yeni yıl tatili gibi çok büyük etkisi olan bir tatilin bulunduğu bir ay olarak denizcilerin dikkatle izlediği bir ay. Özellikle 2016’da büyük düşüşün bu ayla başladığı hatırlandığında bu sene herkesin gözünün bu ayda ve sonrasında olduğu söylenebilir.

Yine de her şeyden önce belirtmek gerekir ki, küresel banka ve finans kurumlarının 2009’dan beri en düşük küresel büyümeyi beklediği bir ekonomik konjonktürde ve neredeyse tüm gemi tiplerinde halen devam eden yeni inşa gemi arzı baskısı altında büyük bir iyileşme beklemek halen aşırı iyimserlik olur.

Baltık Kuruyük Endeksi (Baltic Dry Index, BDI), Şubat ayında Çin yeni yılı etkisiyle 2016’yı kapattığı zirve seviye olan 1.200’lü seviyelerden 700’lü seviyelere kadar geriledi fakat Şubat ortasından sonra tekrar 800’lere doğru harekete geçti. Bu harekette dikkatimizi çeken son 5 yılda her seferinde yüzde 60 civarı düzeltme yapan BDI’nın bu sefer yüzde 50’yi bulmaması oldu ki, zaten yılın açılışında da beklenenden daha yumuşak bir iniş görüldü.

Tankerler için zor günler devam ederken, konteyner taşımacılığında tarihi sıkıntılarla boğuşan oyuncular üst üste 2016’nın kayıplarını açıklamaktaydı. 2017 için ise şimdilik göstergeler ufak bir iyileşmeyi gösterir gibi.

Piyasaları ayrı ayrı değerlendirmek gerekirse evvela Şubat sonunda kuru yük gemilerinin gündelik getirilerinin durumuna bakıldığında, Capesize gemilerin gelirlerinin her zamanki gibi sert bir hareket yaparak Ocak ayında 12.000 dolar/gün seviyesinden Şubatta ortalama 5.000 dolar/gün’e düştüğü göze çarpmaktaydı.

Bu zaten Baltık Kuruyük Endeksi’nin düşüşünü de büyük oranda açıklamaktaydı. Panamax ve Supramax tonajları ise ağırlıklı olarak yatay seyretti ve gelirlerini 7.000 dolar/gün civarında korumayı başardı. Handysize tonajı ise sene başında 10.000 dolar/gün seviyelerinden şu aralar 6.000 dolar/gün seviyelerine geriledi.

Kuruyük gemi alım-satım piyasaları ise yıla başladığı hızla devam ediyor sayılmaz. Fakat yine de geçtiğimiz yıla göre ortalamada yüzde 30-40 civarında bir sirkülasyon göze çarpıyor. En çok gemi satışı yine Handysize segmentinde. 5 yaşında Handysize satış fiyatları da bir önceki senenin bu dönemine  göre bir hayli toparlanmış durumda.

Koster olarak tabir edilen, 2.000 ilâ 10.000 dwt’lik kuru/genel yük gemilerinin piyasası da doğal olarak bir düzeltme gördü. Aralık döneminde 626 puana kadar çıkan İstanbul Navlun Endeksi, Şubat ayını ancak 600 puan civarlarından kapattı.

Ama piyasanın durumu pek simetrik değildi. Kuzey Ve Batı Avrupa ile Akdeniz’in batısında navlunlar Şubat ayıyla beraber toparlanma görme eğiliminde olurken, Karadeniz ve Doğu Akdeniz’de özellikle Rus, Ukrayna ve Romanya limanlarının buzdan dolayı kapanması, lojistiği sıkıntıya sokarak yük akışlarını sınırlandırdı.

Tankerler son derece istikrarlı biçimde geçen sene bu dönemde ne kazanıyorlarsa aşağı yukarı yarısını kazanmaya devam ediyor. Spot piyasada bir seferde 2 milyon varil ham petrol nakleden VLCC’lerin (very large crude carrier) ortalama kazançları Şubat ayında ortalama 20.000 dolar/gün seviyesine kadar geriledi. 1 milyon varillik Suezmax’lar bu ay 10.000 dolar/gün civarında gelir elde ediyordu ki bu durum kısa mesafeli ütün taşıyan MR tankerlerin gelir seviyesiyle aynıydı.

İngiliz Clarksons’a göre 2016’da yüzde 6 büyüyen tanker filosu, 2017 Ocak ayında da hız kesmedi ve aylık 6,7 milyon DWT teslimle yeni bir rekor gördü. Bu teslimatlarla filo 1 yada zaten yüzde 1,1 büyümüş oldu. Bu da tanker filo büyümesini bu yıl için yüzde 5’in üzerine çıkartabilecek bir gelişme.

Bir de bunlara petrol arz kesintilerini ve geçen sene teslim edilememiş tankerlerin baskısını eklerseniz, petrol arz-talep dengelerini sarsacak bir gelişme dışında tanker navlunlarının uzunca bir süre baskı altında kalabileceği görülmekte.

Geçtiğimiz ay 2017’nin konteyner taşımacılığı sektörü açısından kritik günler getireceğini aktarmıştık. Nitekim, bir yanda 2016 sonu rakamlarını açıklayan ve ciddi zararlar yazdıkları ortaya çıkan konteyner hat şirketleri, diğer yandaysa toparlanma eğiliminde bir hareketlilik var.

Maersk 2016’yı 376 milyon dolar zararla kapattı ama 2015’te 1,3 milyar dolar üstünde kar ettiği için pek sarsılmadı. Yine de bu, şirketin tarihinde II. Dünya Savaşı’ndan sonra zararla kapattığı ikinci yıl olarak kayıtlara geçti. Fransız CMA CGM ise 2016’nın ilk 9 ayında 202 milyon dolar zarar raporladı.

Uzakdoğu’da durum daha vahim. Japon lojistik devi Nippon Yusen Kaisha (NYK) ise kontrat iptalleri ve değer düşümlerinden ötürü 2016’nın ilk 9 ayında 2 milyar dolarlık zarar rapor etti. Çinli COSCO 1,44 milyar dolar zarar bekliyor. Kore’de batan Hanjin’den sonra başka bir felaket yaşanmaması için hükümet harekete geçti. Hyundai Merchant Marine (HMM) 2016’nın ilk 3 çeyreğinde 500 milyon dolar zarar yazınca, şirketin yeni inşa programına sadık kalabilmesi için 660 milyon dolarlık kurtarma paketi sağlandı. Tayvanlı Evergreen ve Yang Ming için ise hükümet 1,6 milyar dolarlık bir sermaye destek paketi hazırladı.

Güncel rakamlara gelirsek, Şangay Konteyner Navlun Endeksi (Shanghai Container Freight Index, SCFI) 2017 Ocak ayında 1.000 puan seviyesine kadar çıkmıştı fakat Ocak sonundan sonra Çin yeni yılının da etkisiyle 900 puanın altına düştü. Çin’den Avrupa’ya taşınan 20 ft’lik bir konteyner 900 dolar navlunla, Akdeniz’e ise 875 dolar civarı navlunla ulaştırılmaktaydı. Geçitiğimiz ay her iki navlun da 1.000 dolar üzerindeydi.

Harper Petersen’in konteyner endeksi Harpex’te de haberler şimdilik iyi. Yeni seneyle beraber 2016’daki dip seviyelerinden yukarı toparlanmaya başlayan Harpex, yükselişini sürdürerek 325 puan seviyesini aştı ve 6 aylık ortalamanın üzerine çıkmış oldu.

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
STM sektörde ilkleri gerçekleştiriyor
STM sektörde ilkleri gerçekleştiriyor
İşi alır, yapar ve başarılı şekilde teslim ederiz
İşi alır, yapar ve başarılı şekilde teslim ederiz