Engin Koçak Havalar kötü, küresel ekonomi karmaşık… Denizcilerin ise hala ümidi var izmir escort izmir escort bodrum escort bayan bursa escort izmir escort bayanlar istanbul escort escort izmir

izmir escort izmir escort bayanlar bursa escort kızlar bursa escort bayan istanbul escort

Advert
Advert
Havalar kötü, küresel ekonomi karmaşık…  Denizcilerin ise hala ümidi var
Engin Koçak

Havalar kötü, küresel ekonomi karmaşık… Denizcilerin ise hala ümidi var

Reklam

Denizcilik piyasaları 2017 yılının ilk ayını, yılın geri kalanı için ümit veren ve beklentiler oluşturan bir havada karşıladı. Şu aralar piyasa yorumları sorulan armatörlerin, brokerlerin ve yük sahiplerinin ağzından düşmeyen “anahtar sözcükler” Brexit, Theresa May, Donald Trump ve kötü hava koşulları. Türkiye ve Avrasya bölgesinin genelinde ise bu sözcükler arasına dolar, düşük TL, kuvvetli ruble ibareleri de giriyor.

Brexit konusunun şu ana kadar küresel denizcilik piyasalarına hissedilir bir tesiri olmadı fakat bu Avrupa yakın deniz taşımacılığına önümüzdeki dönemde nasıl tesir edecek beraber göreceğiz. Doların kuvvetlenmesi gelişmekte olan ülkelerin talebini daraltırken ihracatlarını kolaylaştırabilecek bir durum. Bu arada Rus rublesinin değerinin de artan petrolle yukarı doğru hareketlenmesi Rusya’nın tahıl ve hammadde ihracatlarını yavaşlatabilir. Bundan Karadeniz-Akdeniz ticaretinin etkileneceğini öngörmek çok uzmanlık gerektirmiyor. Bir de tabi Çin yeni yılının nasıl bir etkisi olacak, onu gözlemleyeceğiz.

Gelelim bu ayın manşeti Donald Trump’ın denizciliğe etkisine…

Dünya ekonomisi, yeni ABD Başkanı Donald Trump’ın başa geçmesini belki de kendisi kadar dört gözle bekliyordu ve muradına geçtiğimiz hafta erdi. Donald Trump’ın küresel denizcilik için ne ifade edeceği, önümüzdeki aylarda görülmeye başlanacaktır, fakat kendisinin ABD Başkanı unvanını almadan önceki son hafta ileriye yönelik verdiği ipuçları ve yemin töreni konuşması, ABD’nin genişlemeci ama aynı zamanda korumacı olan komplike bir çizgiye oturacağını gösteriyor.

Splash247.com haber sitesi bu konuda geçen haftalarda çok detaylı bir analize imza atarak Trump’un kabine seçimlerinin çoğu konuda denizciliğe doğrudan etki edeceğini aktardı. Yeni kabinede denizcilikten gelen, yahut denizcilik konularında yatırımları olan kritik isimler var. Örneğin ABD’nin petrol ve doğalgaz ihracatının hızlanmasıyla tankerlere gün doğacağı tahminleri yapılabilmekte. Öte yandan anti-damping konularında uzman bir kabine üyesinin baş ticaret istişarecisi olması, Çin ve İran ile diyalogların sert bir havaya bürünecek olması bilhassa konteyner ticareti için iyi olmayabilir.

Denizcilik konusuna dönersek, kuru yük piyasalarında 2017 mevsimsel olarak beklenenden çok daha kısa bir düşüşle açıldı. Aralık ayında Noel döneminden önce 1.200 puan seviyesinde seyreden Baltık Kuru Yük Endeksi Noel ile beraber gerilediği 900 puan civarından çok aşağıya gitmedi ki bu da yüzde 25’lik bir düşüşe tekabül ediyor. Bir önceki sene Noel ile başlayan düşüş hareketi tarihi dipleri görmüştü. Ondan önceki senelerde ile sene geçişlerindeki düşüşler yer yer yüzde 50’leri geçmekteydi.

Bu durum daha ziyade en büyük gemi tipi olan Capesize tonajının navlun oynaklığından (volatilitesinden) kaynaklanmakta. Fakat halihazırda bu tonaj veya daha küçük diğer tonajlar bir şekilde yukarı doğru hareket etmeyi başarıyorlar. Bunda Güney Amerika Doğu Sahillerinden kuvvetli tahıl çıkışları ve Pasifik bölgesindeki Capesize hareketleri öncülük ediyor. Panamax ve Supramax navlunları ise şu sıralar dalgalı. Handysize navlunları Atlantik’te çok güçlü, Akdeniz içi ve Avrupa’da karamsarlığa sebep olmayan seviyelerde ama Uzak Doğu’da sıkıntı var gibi.

Uzak Doğu demişken, parasının değerini korumak için rezervlerini 3 trilyon dolar sınırına kadar düşürse de 2016 yılında Çin dış ticareti, nispeten artan emtia fiyatlarına rağmen dolar bazında yüzde 6.8 düşmüş durumda. Çin’in dış ticareti 2015’te de yüzde 8 daralmıştı. Ülkenin ihracatı yüzde 7.7, ithalatı ise yüzde 5.5 düşmüş durumda. Çin’in ticaretinde daralma bu sene de sürebilir, bu da piyasaların önündeki en büyük tehditlerden biri.

Ocak ayının son haftasında gemi gelirlerine bakılırsa, Capesize gemiler sahiplerine günde ortalama 12.000 dolar kazandırmaktalar. Bu rakam geçen sen bu aralar ancak 3.000 dolar seviyelerindeymiş. Panamax ve Supramax tonajları ise 7.500 ila 7.800 dolar/gün arasında kazanmaktalar. Handysize tonajı ise yine diğer iki büyük kuzenine çok yakın, 7.000 dolar/gün seviyelerinde kazanıyor.  

Bu arada gemi alım satım piyasalarında Yunanlı kuru yük armatörleri 2017’ye hızlı başladı. 2016’nın Ocak ayında piyasalarda düzelme beklentisiyle özellikle handysize segmentinde çok sayıda geminin el değiştirdiği göze çarptı.

Kuruyük piyasasının yakın deniz segmentine yani 2.000 ilâ 10.000 dwt’lik kosterlere geçersek, Kasım ve Aralık ayındaki toparlanma Ocak ayına kadar devam etti fakat Ocak ortasında doğal olarak biraz düzeltme görüldü. İstanbul Navlun Endeksi (ISTFIX) geçen 626 puan seviyesinden ufak bir düzeltmeyle 610-620 puan seviyelerine geriledi fakat Ocak sonuna doğru piyasada ileri tarihli yüklerin bulunması, koster piyasasında oyunun bitmediğinin göstergesi. 5.000-6.000 dwt’lik gemiler günde ortalama 3.600 dolar civarı gelir elde ederken, 10.000 dwt’lik büyük kosterler ise ortalamada 6.000 dolar/gün görebilmekteler.

Avrupa’da işler yoluna girmeye devam ettikçe yakın denizde de toparlanma bir nebze olsun hız kazanabilir. 19 ülkeden oluşan avro bölgesi blokunda Kasım 2016 itibariyle endüstriye üretim geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 3.2 artmış durumda. Bu da yakında büyüme rakamlarına yansıyacaktır.

Doğu Akdeniz’de ise durum biraz daha farklı, doların gelişmekte olan para birimlerine kıyasla değer kazanması, ülkemizi olduğu gibi pek çok bölge ülkesini olumsuz etkileyebilir. Rus Rublesi ise aksine, değer kazanmakta. Bu durumda Rusya çıkışlı, tahıl, demir-çelik, gübre gibi ürünlerin Doğu Akdeniz’e iniş maliyeti ciddi biçimde artacağından ticaret olumsuz etkilenebilir.

Ayrıca hava koşullarını da unutmamak lazım. Tuna Nehri’nin donmaya başlaması, Ukrayna limanlarında seyrin zorlaşmış olması, Rusya’nın da zaten buz ile mücadele ediyor olması da ticaretin önündeki bir diğer engel.

Tanker piyasalarına kısaca değinmek gerekirse, 1 yıllık zaman bazlı kira (Time Charter) ücretleri 2016 sonundaki durumu aynen sürdürmekte. Gemiler geçen sene ne kazanıyor idiyse bu aralar yarısıyla yetiniyor. Ocak rakamlarına göre spot piyasada bir seferde 2 milyon varil ham petrol nakleden VLCC’lerin (very large crude carrier) ortalama kazançları ay başında 50.000 dolar/gün seviyesinden 30.000 dolar/gün’e düştü. 1 milyon varillik Suezmax’lar bu ay 25.000 dolar/gün civarında gelir elde ederken, ürün taşıyan MR tankerler 14.000-15.000 dolar/gün civarında gelir seviyelerini korudu.

Geçen ay pek hissedilmedi ama brokerlere göre OPEC’in üretim kısıtlamaları tanker piyasasına artık cidden tesir etmeye başladı. Öte yandan bir brokere göre 2017’nin ilk çeyreğinde 20 yeni VLCC tipi tankerin piyasaya girecek olması başka bir tehdit olacak.

Önde gelen İngiliz tanker brokeri Gibson, 2016’da teslim edilmesi gereken tankerlerin yüzde 25’inin tesliminin 2017’ye sarktığını belirterek bunun pek hayra alamet olmayabileceğini ifade ediyor. Gibson’a göre 2016’da teslim edilmesi beklenen Suezmax tankerlerin yüzde 33’ü 2017’ye sarktı. Panamax tipi tankerlerin de neredeyse yüzde 30’u teslim edilemedi.

Son olarak 2017’de en kritik günleri yaşayacak olan piyasanın konteyner piyasası olacağı öngörüleri haklı çıkıyora benziyor. 2016’da hurdaya giden sadece 7 yaşındaki konteyner gemisini India Rickmers’ten sonra bu sene de 2010 yapısı Hammonia Grenada gemisi hurdaya ayrıldı ve rekoru yeniledi. Bu sıkıntılarda şüphesiz önceki sayfalarda bahsettiğimiz düşük Çin dış ticaretinin ve Yeni ABD Başkanı Donald Trump’ın söylemlerinin etkisi var.

Rakamlara bakarsak, Şangay Konteyner Navlun Endeksi (Shanghai Container Freight Index, SCFI) 2016’dan 2017’ye hızını kesmeden devam etti. Endeks beklendiği gibi 2016 yılını 900 puan üzerinden kapattı ve 2017’nin ilk ayında ara vermeden 1000 puan seviyesine kadar çıktı. Çin’den Avrupa’ya ve Akdeniz’e 20 feet’lik bir konteynerin taşınma maliyeti 1.000 ila 1100 dolar civarına yükseldi. Fiyatlar Kasım ayında ortalamada 400 dolar daha düşüktü.

Avrupa’da Harper Petersen tarafından yayınlanan Harpex endeksi ise belkide 2016 boyunca düştükten sonra 2017’nin ilk haftasında çok ufak bir yükseliş gösterdi ve son beş yılın dibi olan 314 puandan 319’a yükseldi.

Özetle 2017, 2016’dan çok daha iyi bir yıl olacağı izlenimini veren bir başlangıç yaptı. Çin’de rezervlerle bağlantılı bir sıkıntı doğabilir mi? İtalya’da bir bankacılık krizi AB ve Euro’nun geleceği için yeniden sorular sorulmasına sebep olur mu? Yeni ABD Başkanı Trump, ilk iş olarak AB ile ticareti sıkıntıya sokup Çin ile bir ekonomik mücadeleye girer mi? Bunlar da bu yılın en azından ilk yarısında gözden kaçırılmaması gereken hususlar.

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
ABD donanmasına ait nakliye uçağı Pasifik'e düştü
ABD donanmasına ait nakliye uçağı Pasifik'e düştü
Proje 13 bin 500 kişiye istihdam sağlayacak
Proje 13 bin 500 kişiye istihdam sağlayacak